содержание      ..     5      6      7      8     ..

СП РК 5.03-107-2013 НЕСУЩИЕ И ОГРАЖДАЮЩИЕ КОНСТРУКЦИИ (ҚР ҚН 5.03-107-2013) - 7

В қосымшасы

(ақпараттық)

Бетондарға қоспаларды қолдану саласы

Қоспалардың қолданылу саласы В.1-кестеде келтірілген.

В.1-кесте - Бетондарға қоспаларды қолдану саласы

Қоспалар

КН,

ТЛС, САП-1, Н_I,

Конструкциялардың

КНН,

КХНН,

ВЛХК, ГКС, БҚТ,

Түрлендірілген

КХ,

типтері және оларды

НКН,

КХ+

КХ+КНН

НН,

П, П+

ҚБШТ, СНТ,

суперпласти-

КХ+ХН,

СН

пайдалану шарттары

КН+Н,

НН

КХНН

НН₁

+(С-З)

ТПҚ, ЦНИПС-1,

фикаторлар

ТХ

КНН+Н,

+Н

ПГЭН, ЛХҚ,

лигносульфонаттар

ТН

УПБ, СДО

1 Жұмыс арматурасы

кернеленбейтін

темірбетон

конструкциялар,

диаметрі, мм:

5 жоғары

(+)

+

+

+

+

+

+

+

+

5 және одан төмен

-

+

+

(+)

(+)

+

+

+

+

2 Шығыңқы арматурасы

немесе бекіткіш

құрастырмалы-монолитті

конструкциялардың

кернелейтін арматурасы

жоқ конструкциялар,

сондай-ақ түйіспелер:

болат арнайы

-

+

+

-

-

+

+

+

+

қорғалмаған

болаттың бойында

-

-*

-

-

-

(+)

-

+

-****

мырыш жабындары бар

болаттың бойында

алюминий жабындары

-

-*

(+)

-

(+)

-

-

+

-

бар

Құрама жабындары

(металл қабатының астына

сілтіге төзімді лак-бояу

және басқа да сілтіге

төзімді қорғау қабаттары)

(+)

+

+

(+)

(+)

+

+

+

+

бар, сондай-ақ бекіткіш

бөлшектері мен есептік

арматурасы жоқ

түйіспелер

3 Монолитті ядросы бар

қалыңдығы 30 см және

одан жоғары пішіндейтін

-

+

+

+

+

+

+

+

+

блоктардан жасалған

құрастырмалы-монолитті

конструкциялар

142

В.1-кестенің жалғасы

Қоспалар

КН,

ТЛС, САП-1, Н_I,

Конструкциялар

КНН,

КХНН,

ВЛХК, ГКС,

Түрлендірілген

КХ,

типтері және оларды

НКН,

КХ+

КХ+КНН

НН,

П, П+

БҚТ, ҚБШТ,

суперпласти-

КХ+ХН,

СН

пайдалану шарттары

КН+Н,

НН

КХНН

НН₁

+(С-З)

СНТ, ТПҚ,

фикаторлар

ТХ

КНН+Н,

+Н

ЦНИПС-1, ПГЭН,

лигносульфонаттар

ТН

ЛХҚ, УПБ, СДО

4 Бетон және

темірбетон

конструкциялар,

пайдаланылу

жағдайлары:

а) жеміргіш газ

-

+

+

(+)

(+)

+

+

+

+

орталарында

б) үздіксіз батыра

отырып жеміргіш және

+

+

+

+

+

+

+

+

+

жеміргіш емес су

орталарында

в) буландыратын

беттері бар болған

жағдайда жеміргіш

-

-

(+)

-

-

(+)

-

+

+

сульфат суларында

және тұздар мен ащы

сілтілер ерітінділерінде

г) айнымалы су деңгейі

-

-

(+)

-

-

(+)

-

+

+

аймағында

д) толтырғыштың

құрамында реакцияға

қабілетті кремнезем бар

болған жағдайда

+**

-

+

-

+

-

-

+

+

салыстырмалы

ылғалдығы 60 %

жоғары газ

орталарында

е) Бөгде көздерден

кезбе токтардың әсер

-

-

+

-

-

+

+

+

+

ету аймақтарында ****

5 Құрастырмалы-

монолиттік және

құрастырмалы

конструкциялардың

-

+

(+)

-

-

+

-

+

+

алдын ала кернеленген

конструкциялары және

түйіспелері (арналары)

6 Ат-IV; Ат-V; Ат-VI; А-

IV; А-V класс

болаттарымен

-

+

-***

-

-

-

-***

+

+

арматураланған алдын

ала кернеленген

конструкциялар

143

В.1-кестенің жалғасы

Қоспалар

ТЛС, ПАЩ-1, Н_I,

КН, КНН,

Конструкциялар

КННХ,

ВДХК, ГКС,

Түрлендірілген

КХ,

НКН,

типтері және оларды

КХ+КНН

НН,

П, П+

БҚТ, БТҚТ, СНТ,

суперпласти-

КХ+ХН,

СН

КН+Н,

КХ+НН

пайдалану шарттары

КХНН

НН₁

+(С-З)

ТПҚ, ЦНИПС-1,

фикаторлар

ТХ

КНН+Н,

+Н

ПГЭН, АХҚ,

лигносульфонаттар

ТН

ЖАБ, СДО

7 Сазбалшықты

цемент негізіндегі

-

-

-

-

-

-

-

+

-

бетоннан жасалған

конструкциялар

_____________

* ҚН 1 % дейін рұқсат етіледі.

** НХ қолдануға рұқсат етілмейді.

*** Болатпен арматураланған, тоттандырудан жарықшақтануға төзімді конструкцияларда қолдануға рұқсат етіледі.

**** ТМЛ қоспасын пайдалануға рұқсет етіледі.

ЕСКЕРТПЕ «-ª таңбасы - қоспа қосуға тыйым салынады, «+ª таңбасы - қоспа қосуға рұқсат етіледі, «(+)ª таңбасы - қоспаны тек

қана бетонның қатуын жылдамдатқыш ретінде қосуға рұқсат етіледі.

3 және 4 позициялары бойынша қоспаны пайдалану кезінде 2 позиция нұсқауларын ескеру қажет.

Кестеде қолданылған қысқартулар: :

ТН

- темір нитриті;

КХ

- кальций хлориді;

НХ

- натрий хлориді;

НС

- натрий сульфаты;

КН

- кальций нитриті;

КНН

- кальций нитрит-нитраты;

Н

- несепнәр;

НН

- натрий нитриті;

КННХ

- кальций нитрит-нитрат-хлориді;

НН

- натрий нитриті;

ТЛС

- техникалық лигносульфонаттар;

ХЖ

- темір хлориді;

ПАЩ-1

- адипин пластификаторы;

ВДХК

- сабындалған ерігіш шайыр;

ГКЖ

- натрий метил (этил) силиконаты;

БҚТ

- бейтарапталған қара (натрий) түйіспе;

БТҚТ

- бейтарапталған тазартылған қара түйіспе;

СНВ

- бейтарапталған ауа тартатын шайыр;

СҮҚ

- синтетикалық үстірт-белсенді қоспа;

ЦНИПС-1 - сабындалған ағаш пек;

ПГЭН

- этилгидридсесквиоксан;

АХҚ

- ағаш-химиялық қоспа;

УПБ

- мелассалық жұмсартылған ашытқыдан кейінгі барда.

2 Ұсынылатын суперпластификаторлар.

С-3 - «С-3 сұйылтқышыª, ДФ - «Дофенª, НККС 40-03.

3 Түрлендірілген лигносульфонаттар негізіндегі ұсынылатын суперпластификациялайтын қоспалар: ЛТМ, МТС, НИЛ-20, ЛСТМ-2.

144

Г қосымшасы

(ақпараттық)

Монолитті конструкцияларды қыста бетондау кезінде бетонды ең үнемді ұстау

әдісін таңдау

Монолитті конструкцияларды қыста бетондау кезінде бетонды ең үнемді ұстау әдісін

таңдау Г.1-кестеде келтірілген.

Г.1-кесте - Монолитті конструкцияларды қыста бетондау кезінде бетонды

ең үнемді ұстау әдісін таңдау

Ауаның ең төменгі

Конструкциялардың түрлері

температурасы, С,

Бетондау тәсілі

дейін

Бетінің модулі 3 дейін сілемді бетон

-15

Термос

және темірбетон іргетастары,

-25

Бетонның қатуын жылдамдатқыштар

блоктар және плиталар

қолданылатын термос.

Аязға қарсы қоспалар қолданылатын

термос*

Ғимараттар конструкциялары асты

-15

Термос, оның ішінде аязға қарсы*

ның іргетастары және жабдықтар,

қоспалар

және

қатуын

бетінің модулі 3-6 құрайтын сілемді

жылдамдатқыштар қолданылған

қабырғалар және т.б.

-25

Жылытатын қалыпта жылыту.

Бетон қоспасын алдын ала жылыту

-40

Жылытатын

қалыпта

жылыту.

Перифериялық электржылыту

Бетінің модулі

6-10 құрайтын

-15

Аязға қарсы қоспалар* қолданылатын

ұстындар, арқалықтар, белағаштар,

термос, жылытатын қалыпта қыздыру

жақтау

конструкцияларының

сымдарымен жылыту. Бетон қоспасын

элементтері, қада ростверктері,

алдын ала жылыту, индукциялық

қабырғалар, аражабындар

жылыту

-40

Жылытатын қалыпта аязға қарсы

қоспаларды

пайдалана

отырып,

қыздыратын

сымдармен

және

термоактивті иілгіш жабындармен

(ТАИЖ) жылыту

Бетінің модулі

10-20 құрайтын

-40

Жоғарыдағыдай

едендер,

арақабырғалар,

аражабындар плиталары, жұқа

қабырғалы конструкциялар

_____________

* Аязға қарсы қоспаларды, әдеттегідей, пластификациялайтын қоспалармен бірге пайдалану керек.

145

Д қосымшасы

(ақпараттық)

Бетонды және темірбетонды өңдеу үшін ұсынылатын ұнтақ және алмас құралы

байланыстырғышының ұсынылатын маркалары

Бетонды және темірбетонды өңдеу үшін ұсынылатын ұнтақ және алмас құралы

байланыстырғышының ұсынылатын маркалары Д.1-кестеде келтірілген

Д.1-кесте - Бетонды және темірбетонды өңдеу үшін ұсынылатын ұнтақ және алмас

құралы байланыстырғышының ұсынылатын маркалары

ГОСТ 9206-80 бойынша алмас

ұнтағының ұсынылатын

Өңделетін бетонның түрі

маркасы (байланыстырғыш

типі)

Бастапқы тау тастарын қысқанда беріктік шегі 450 МПа

АСК, А, АСС, МЖ

(МОЗ,

(4500 кгс/см²) дейін силикатты және силикатты-

М50)

карбонатты

(граниттер,

гранитоидтер, андезиттер,

диабаздар, базальттар, габбро, құмтастар және т.б.)

толтырғышты ауыр бетон

Бастапқы тау тастарын қысқанда беріктік шегі 300 МПа

АСВ, АСК, АСС

(М1, М3,

(3000 кгс/см²) дейін карбонатты

(тығыз әктастар,

МЖ)

доломиттер, мәрмәр) толтырғышты ауыр бетон

Бастапқы тау тастарын қысқанда беріктік шегі 5-70 МПа

АСВ, А (М3, МЖ, М1)

(50

-

700 кгс/см²) дейін силикатты

(туфтар, шлакты

пемзалар.) толтырғышты жеңіл бетон және көпіршікті

бетон

Арнайы бетондар

- силикатты және карбонатты

А, АСК, АСС, АСВ

(МЖ,

толтырғыштардағы полимербетондар, силикатты бетон,

МОЗ, М50, М1, М3)

шойын бытыралы және скрапты аса ауыр бетон,

темірбетон

146

К₂ = 1,15 температурасы 5 °С  10 °С қоспалар үшін;

К₂ =1,0 температурасы 10 °С  25°С қоспалар үшін

К₂ = 0,85 температурасы 25 °С асатын қоспалар үшін.

Е.2.2.3 Бетон қоспасын төгу барысындағы динамикалық жүктемелер Е.1-кестесі

бойынша қабылданады.

Е.1-кесте - Бетон қоспасын төгу барысындағы қосымша динамикалық жүктемелер

Бетон қоспасын қалыпқа жіберу әдісі

Жүктеме, МПа

Науалармен, тұмсықпен жіберу

4 × 10^-3 МПа

Келесі көлемді қауға шелектермен толтыру:

0,8 м³ дейін

4 × 10^-3 МПа

0,8 м³ астам

6 × 10^-3 МПа

Бетон сорғылармен толтыру

8 × 10^-3 МПа

Е.2.2.4 Бетон қоспаларын дірілдетуден болатын жүктемелер

40 МПа тең деп

қабылданады.

Е.2.2.5 Бетон қоспаларының қысымын есептеу барысындағы қор коэффициенттері

Е.2-кестесі бойынша қабылданады.

Е.2-кесте - Қоспаларының қысымын есептеу барысындағы қор коэффициенттері

Жүктемелер

Коэффициент

Қалыптың жеке салмағы

1,1

Бетон қоспасы мен арматураның салмағы

1,2

Адамдар мен көлік құралдарының жылжуынан түсетін

1,3

жинақталған жүктемелер

Бетон қоспасын дірілдеткеннен

1,3

Бетон қоспасының бүйірлік қысымы

1,3

Сол, бағандарды бетондау барысында

1,5

Бетон қоспасын қорама қалыпқа төгу барысындағы

1,3

динамикалық жүктемелер

Е.2.2.6 Бетон қоспасының қысымының есептік эпюрасы  Е.1,б-суретке сәйкес.

148

а)

б)

а - гидростатикалық қысым; б - Қоспаны ішкі дірілді құрылғылармен тығыздау

жағдайындағы есептік қысым

Е.1-сурет - Бетон қоспасының бүйірлік қысымының есептік эпюралары

h_max бетон қоспасының қысымы максималдық болатын биіктік, м

h_max =P_max/,

мұнда   ауыр бетонның көлемдік салмағы, 2500 кг/м³ тең деп қабылданады.

Е.2.2.7 Барлық жағдайдағы максималдық жүктемелер барлық коэффициенттерді

ескере отырып гидростатикалық жүктемелерден аспауы тиіс.

149

Ж қосымшасы

(ақпараттық)

Құрылыстық қалау ерітінділерінің тұтқырлаушы заттары және олардың

құрамдары

Ерітіндінің тұтқырлаушы заттары мен қажетті маркасын таңдау барысында

конструкцияларды пайдалану шарттарын ескере отырып Ж.1-кестенің талаптарын,

цементті-әк тасты, цементті-сазды және цементті ерітінділерді таңдау барысында

-

Ж.2-кестенің талаптарын басшылыққа алу қажет .

Тас конструкциялары құрылысында пайдаланылатын ерітіндіні қата бастағанға

дейін пайдаланып, пайдалану барысында оқтын-оқтын араластырып отыру қажет.

Сусыздандырылған ерітінділерді пайдалануға тыйым салынады.

Ж.1-кесте - Конструкцияларды пайдалану шарттарын ескере отырып ерітінділерде

пайдаланылатын және пайдалануға рұқсат етілген тұтқырлаушы заттар

Тұтқырлаушы заттар

Конструкциялар түрі

пайдаланылатын

пайдалануға жол берілетін

Жайларындағы ауаның

25 және одан жоғары маркалы ерітінділер

салыстырмалы

Портландцемент

Пуццоланды портландцемент

ылғалдылығы

60

%

дейінгі

жер

үсті

Пластификацияланған және гидрофобты

Құрылыс ерітінділеріне арналған

конструкциялары және

портландцементтер

цемент

құрғақ

топырақтарда

Шлакопортландцемент

Әк тасты - шлакты тұтқырлаушы

салынатын іргетастар

заттар

10 маркалы ерітінділер

Гидравликалық әк тас

Әк тасты -пуццоланды және әк

тасты - күлді тұтқырлаушы заттар

Әк тасты - шлакты тұтқырлаушы заттар

Құрылыс ерітінділеріне арналған цемент

Жайларындағы ауаның

25 және одан жоғары маркалы ерітінділер

салыстырмалы

Пуццоланды портландцемент

Құрылыс ерітінділеріне арналған

ылғалдылығы

60

%

цемент

асатын

жер

үсті

конструкциялары және

Шлакопортландцемент

ылғалды топырақтарда

Пластификацияланған және гидрофобты

Әк тасты - шлакты тұтқырлаушы

салынатын іргетастар

портландцементтер

заттар

Портландцемент

10 және одан жоғары маркалы ерітінділер

Құрылыс ерітінділеріне арналған цемент

Әк тасты - пуццоланды және әк

тасты - күлді тұтқырлаушы заттар

Әк тасты - шлакты тұтқырлаушы заттар

Гидравликалық әк тас

150

Ж.1-кестенің жалғасы

Тұтқырлаушы заттар

Конструкциялардың түрлері

қолданылатын

қолдануға рұқсат етілген

Агрессивті сульфатты сулар болған

Сульфатқа төзімді портландцемент

Пуццоланды портландцемент

жағдайдағы іргетастар (ерітінділердің

маркаларына тәуелсіз түрде)

Ірі блокты және ірі тақталы бетон және

25 және одан жоғары маркалы

тас қабырғалар (монтаж)

ерітінділер

Портландцемент

Шлакопортландцемент

Пластификацияланған

және

Пуццоланды

гидрофобты портландцементтер

портландцементі

Ескертпелер

1 Жер үсті конструкцияларында шлакопортландцементтегі және пуццоланды портландцементтегі ерітінділер

пайдаланылған жағдайда ыстық және құрғақ күндері су мөлшерлемесін артыру және қабырға тас материалдарын сулап

отыру жолымен қатудың ылғалдылықты режимін қатаң ұстану қажет.

2 Құрылыс ерітінділеріне арналған цементті және әк тас - шлакты, әк тас - пуццоланды цементтерді төмен маркалы

(25 және одан төмен) ерітінділер үшін, қатудың ылғалдылықты режимін қатаң ұстана отырып пайдалану қажет.

3 Ауа температурасы 10 С төмен болғанда әк тас - шлакты, әк тас - пуццоланды және әк тас - күлді цементтерді

пайдалануға тыйым салынады

Ж.2- кесте - Тас конструкцияларына арналған цемент-әк, цемент-саз және цемент

ерітінділерінің құрамдары

Тұтқырдың

Ерітінділерге арналған көлем мөлшерлемесі, маркалары

маркасы

200

150

100

75

50

25

10

4

Үй-жайлар ауасының салыстармалы ылғалдығы 60 % жоғары болған жағдайдағы жерүсті конструкцияларға

(цемент : әк : құм) және ылғалдығы төмен іргетастарға арналған цемент-әк ерітінділерінің құрамдары

500

1:0,2:3

1:0,3:4

1:0,5:5,5

1:0,8:7

-

-

-

-

400

1:0,1:2,5

1:0,2:3

1:0,4:4,5

1:0,5:5,5

1:0,9:8

-

-

-

300

-

1:0,1:2,5

1:0,2:3,5

1:0,3:4

1:0,6:6

1:1,4:10,5

-

-

200

-

-

-

1:0,1:2,5

1:0,3:4

1:0,8:7

-

-

150

-

-

-

-

-

1:0,3:4

1:1,2:9,5

-

100

-

-

-

-

-

1:0,1:2

1:0,5:5

-

50

-

-

-

-

-

-

1:0,1:2,5

1:0,7:6

25

-

-

-

-

-

-

-

1:0,2:3

Үй-жайлар ауасының салыстырмалы ылғалдығы 60 % жоғары болған жағдайдағы жерүсті конструкцияларға

(цемент : әк : құм немесе саз) және ылғал топырақтардағы іргетастарға арналған цемент-әк және цемент-саз

ерітінділерінің құрамдары

500

1:0,2:3

1:0,3:4

1:0,5:5,5

1:0,8:7

-

-

-

-

400

1:0,1:2,5

1:0,2:3

1:0,4:4,5

1:0,5:5,5

1:0,9:8

-

-

-

300

-

1:0,1:2,5

1:0,2:3,5

1:0,3:4

1:0,6:6

1:1:10,5

-

-

1:1:9*

200

-

-

-

1:0,1:2,5

1:0,3:4

1:0,8:7

-

-

151

Ж.2- кестенiң жалғасы

Тұтқырдың

Ерітінділерге арналған көлем мөлшерлемесі, маркасы

маркасы

200

150

100

75

50

25

10

4

150

-

-

-

-

-

1:0,3:4

1:1:9

-

1:0,8:7*

100

-

-

-

-

-

1:0,1:2

1:0,5:5

-

Суқаныққан топырақта және топырақ суларынан төмен орналасқан іргетастарға және басқа да

конструкцияларға (цемент : әк : құм) арналған цемент ерітінділерінің құрамдары

500

1:0:3

1:0:4

1:0:5,5

1:0:6

-

-

-

-

400

1:0:2,5

1:0:3

1:0:4,5

1:0:5,5

-

-

-

-

300

-

1:0:2,5

1:0:3

1:0:4

1:0:6

-

-

-

200

-

-

-

1:0:2,5

1:0:4

-

-

-

_____________

* Сызықтың үстінде цемент-әк ерітінділерінің, сызықтық астында

- цемент-саз ерітінділерінің

құрамдары келтірілген.

Құрылыс алаңына алып келінген ерітінді сыйым ыдыстарға түсуі керек. Қабатталған

жағдайда оны араластыру қажет.

Тас конструкцияларын ыстық және құрғақ ауа-райы жағдайларында салу кезінде

(ауа температурасы 25 С және одан жоғары және ауаның салыстырмалы ылғалдығы

50 % төмен болған жағдайда) қосымша талаптарды орындау қажет:

- шлакопортландцемент және пуццоланды портландцементтері негізінде

дайындалған ерітінділердің суқажеттілігін зертханада ерітіндінің тиісті консистенциясын

таңдап алу және қалауды тәуліктің ыстық мезгілінде ЖАЖ қарастырылған тәсілдермен

ылғал күйде ұстау арқылы қамтамасыз ету керек;

- ерітінділердің суұстағыш қабілетін жұмыстар жүргізілетін жерде бір ауысымда бір

рет зертханалық жағдайларда белгіленген суұстағыш қабілеттің 75 % кем емес бөлігін

құрайтын суұстағыш қабілетінің көрсеткішін анықтау арқылы белгілеу қажет;

- қабырғаларды ауа температурасы 25 С және одан жоғары және құрғақ ауа-райы

жағдайларында сусіңірушілігі 15 % дейін тас материалдарынан төсеу кезінде кірпіш пен

тастарды төсер алдында, ал сусіңірушілігі 15 % асатын материалдарды - бір минут ұстау

арқылы ылғалдау қажет;

- жұмыста үзіліс болған жағдайда, қалаудың үстіңгі қатарына ерітінді салуға

болмайды. Үзілістен кейін қалауды ылғалдау қажет.

Құрғақ және ыстық ауа-райы жағдайларында жасалған қалауды құрылыс

зертханаларының ұсыныстары бойынша күтіп-баптау керек.

152

И қосымшасы

(ақпараттық)

Ерітінділерге қосылатын аязға қарсы және пластификациялайтын қоспалар,

оларды пайдалану шарттары және ерітіндінің болжалды беріктігі

Ерітінділерге қосылатын аязға қарсы және платификациялайтын қоспалар

И.1-кестеде, қоспаларды пайдалану шарттары И.2 және И.3-кестелерде келтірілген.

И.1-кесте - Ерітінділерге қосылатын аязға қарсы және пластификациялайтын

қоспалар

Шартты қысқартылған

Қоспалар

Химиялық формуласы

белгісі

Арматураланған және арматураланбаған конструкциялар

1. Натрий нитриті

NaNo₂

НН

2. Поташ

K₂SO₃

П

3. Натрий нитраты

NaNO₃

НаН

4. Кальций нитраты

Ca(NO₂)₂

КН

5. Несепнәр

CO(NH₂)₂

Н

6. Сульфит-ашытқы ашымағы

-

СААБ

7. Адипин пластификаторы

-

ПАЩ-1

8. Кальций нитритінің несепнәрмен

-

НКН

қосылысы

9. Кешенді пластификацияланған қоспа

-

НК+ПАЩ-1

10. Жоғарыдағыдай

-

НН+ПАЩ-1

Арматураланбаған конструкциялар

11. Натрий хлориді

NaCl

НХ

12. Кальций хлориді

CaCl₂

КХ

13. Несепнәр қосылған кальций нитрит-

КННХ+Н

нитрат-хлориді

И.2-кесте - Ерітіндіге қоспа қолдану шарттары

Конструкциялардың түрлері және оларды

Қоспалар және олардың үйлесімдері

пайдалану шарттары

НКМ

ННХК+М

НН

П

НН+П

1 Конструкциялар және түйіспелер мен

жіктер (соның ішінде қалауда):

а) болаттың арнайы қорғауысыз

+

-

+

+

+

б) болаттың мырышты қабатымен

-

-

+

-

-

в) болаттың алюминий қабатымен

-

-

-

-

-

153

И.2-кестенің жалғасы

Конструкциялардың түрлері және оларды

Қоспалар және олардың үйлесімдері

пайдалану шарттары

НКМ

ННХК+М

НН

П

НН+П

г) үйлестірілген қабатты (металл бетіндегі

сілтіге төзімді немесе өзгедей сілтіге

+

-

+

+

+

төзімді қорғаушы қабаттармен)

2 Келесі жағдайларда пайдалануға арналған

конструкциялар:

а) салыстырмалы ылғалдылығы 60 %

+

+

+

+

+

дейінгі агрессивті емес газ ортасында

б) Агрессивті газ ортасында

+

-

+

+

+

в) Суда және 60 % асатын салыстырмалы

ылғалдылықта, толтырушы құрамында

+

+

-

-

-

реакцияға жарамды кремнезем болғанда

г) Бөтен көздердің тұрақты кернеулі

+

-

+

+

+

адасқан тоқтар әсері аумағында

д) Тұрақты электр тогын тұтынатын

электр қуат көлігі, өнеркәсіптік кәсіпорын

-

-

-

-

-

конструкциялары

Ескертпелер

1 1-орында көрсетілген жағдайларда қоспаларды пайдалану мүмкіндігін 2-орынға сәйкес нақтылау

қажет.

2 2-орын бойынша қоспаларды пайдалану жағдайында ҚР ЕЖ 2.01-101 бетонның қорғаушы қабатының

тығыздығы мен қалыңдығына және конструкцияларды химиялық төзімді тоттануға қарсы қабаттармен

қорғауға қатысты талаптарын ескеру қажет. Құрамында хлор және хлорды сутегі бар газ орталарында аязға

қатысты қоспаларды пайдалануға арнайы негіздеме болған жағдайда рұқсат етіледі.

3 Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 60 % төмен жағдайда кезеңді түрде сумен, шықпен немесе

технологиялық сұйықтықтармен суланып отыратын конструкциялар ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 60

% жоғары жағдайда пайдаланылатын конструкцияларға теңестіріледі.

4 «Плюсª белгісі - қосуға жол беріледі, «минусª белгісі - жол берілмейді.

И.3-кесте - Қалау ерітінділеріндегі аязға қарсы химиялық қоспалар мөлшері,

ерітіндідегі цемент салмағының проценті

Сыртқы ауаның орташа

Аязға қарсы қоспаның

Ерітіндінің болжанған беріктігі,

тәуліктік

мөлшері, цемент

суықта қату кезінде маркасынан

Аязға қарсы қоспалар

температурасы, С

салмағының %

%, тәулік.

7

28

90

0 бастап -2 дейін

2 - 3

15

50

70

1 Натрий нитриті (НН)

-3 бастап -5 дейін

4 - 5

10

40

55

-6 бастап -15 дейін

8 - 10

5

30

40

154

И.3-кестенің жалғасы

Сыртқы ауаның

Аязға қарсы

Ерітіндінің болжанған

орташа тәуліктік

қоспаның мөлшері,

беріктігі, суықта қату кезінде

Аязға қарсы қоспалар

температурасы, С

цемент салмағының

маркасынан %, тәулік.

%

7

28

90

2 Поташ (П)

-5 дейін

5

25

60

80

-6 бастап -15 дейін

10

20

50

65

-16 бастап -30 дейін

12

10

35

50

3 Натрий нитриті +

0 бастап -2 дейін

1,5 + 1,5

25

60

80

поташ (НН + П)

-3 бастап -5 дейін

2,5 + 2,5

20

55

75

-6 бастап -15 дейін

5 + 5

15

40

60

-16 бастап -30 дейін

6 + 6

5

35

45

4 Кешенді қоспа

0 бастап -2 дейін

2 - 3

15

50

70

(НКМ)

-3 бастап -5 дейін

4 - 5

10

30

50

-6 бастап -20 дейін

8 - 10

3

20

30

5 Кешенді

0 бастап -5 дейін

2

15

50

70

пластификацияланған

-6 бастап -15 дейін

5 - 6

10

30

50

қоспа

(НК + ПАЩ-1),

(НН + ПАЩ-1)

6 натрий хлориді +

0 бастап -5 дейін

2 + 0,5

30

80

100

кальций хлориді

-6 бастап -15 дейін

4 + 2

15

35

50

(ХН + ХК)

7 ННХК + М (дайын

-3 бастап -15 дейін

5

30

55

85

өнім + несепнәр)

-6 бастап -15 дейін

10

20

40

50

-16 бастап -30 дейін

12

5

20

30

Ескертпелер

1 Кестеде портландцементтерде дайындалған М50 және одан жоғары маркалы ерітінділердің күтілетін беріктігі

келтірілген. Сұйық өнім ретіндегі натрий нитриті қоспасы пайдаланылған жағдайда ерітінділердің күтілетін беріктігі

0,8 коэффициентімен қабылданады.

Ерітінді шлакопортландцементте дайындалған жағдайда 0,8 коэффициентін, сұйық өнім ретіндегі натрий нитриті

қоспасы пайдаланылған жағдайда - 0,65 коэффициентімен қабылдануы тиіс.

2 Аязға қарсы қоспалары бар түрлі минералогиялық құрамды цементтерде дайындалған ерітінділердің қату

жылдамдығы әр түрлі болуына байланысты ерітінділердің күтілетін беріктігі жөніндегі И.3-кестесінің деректерін

сынақтық ерітінді дайындау және ерітінді үлгілерін сынау жолымен алдын ала нақтылау қажет.

3 Аязға қарсы қоспалар санын метеоқызметтің алдағы он күндікке берген болжамдары бойынша орта тәуліктік

температура негізінде тағайындау қажет.

4 Аязға қарсы қоспалары бар ерітінді И.3-кестесінде ұсынылған температурадан төмен температурада қатуы күрд

баяулаған жағдайда конструкцияларды жайлардағы температураны

40

С аспайтын температураға дейін ауа

ысытқыштарды немесе өзге аспаптарды орнату жолымен қосымша жылытуға жол беріледі.

155

содержание      ..     5      6      7      8     ..