СП РК 5.01-107-2013 КОНТРОЛЬ НЕСУЩЕЙ СПОСОБНОСТИ ФУНДАМЕНТОВ (ФВК) ПО РЕЗУЛЬТАТАМ ВЫТРАМБОВЫВАНИЯ (ҚР ЕЖ 5.01-107-2013) - 2

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

13 

в) қажет  болған  жағдайда  5.2.8  т.  ережелеріне  сәйкес  ҚТІ  жобалық  кҥш  тҥсетін 

қабілетінің мәні нақтыланады 

1

d

F

; 

г) 5.2.7  т.  талаптарына  сәйкес  жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілеті  бар 

1

d

F

  ҚТІ  арнап 

қазандықтың  нығыздалуы  қамтамасыз  етілетін  таптағыш  соққыларының  толық  есептік 
энергиясы  есептеледі 

1

r

Е

; 

д) (18) шарттың тексерілуі жҥзеге асырылады; 
е) (18)  шарт  орындалмаған  жағдайда,  5.2.9  т.  ережелеріне  сәкес  қазандық 

pt

d



тереңдігіне дейін нығыздалады.  

 
5.3 Таптағыштың соққылар энергиясының шығындары бойынша кеңейтілген 

табаны бар ҚТІ кҥш тҥсетін қабілетін бақылау  

 

5.3.1  Қазандықты  нығыздау  және  оның  тҥбіне  қатты  материалдарды  нығыздап 

еңгізуге таптағыштың соққылар энергиясының шығындары бойынша кеңейтілген табаны 
бар  ҚТІ  кҥш  тҥсетін  қабілетін  бақылау  ҥшін,  бастапқы  деректер  қызметін  5.2.1  т. 
кӛрсетілген параметрлер атқарады, сонымен бірге қазандық тҥбіне нығыздалып еңгізілген 
қатты материалдың тҥрі мен қӛлемі. 

5.3.2  Қазандықты  нығыздау  және  оның  тҥбіне  қатты  материалдарды  нығыздап 

еңгізуге таптағыштың соққылар энергиясының шығындары бойынша кеңейтілген табаны 
бар ҚТІ кҥш тҥсетін қабілетін бақылау келесі шарттың орындалуынан тҧрады: 
 

2

2

r

f

E

E



,                                                       (25) 

 

мҧнда 

2

f

E

-  (26)  -  (29)  формулалар  бойынша  анықталатын,  жобалық  кӛлемді 

қазандықты  нығыздауға  және  тҥбіне  жобалық  кӛлемді  қатты  материалдарды  нығыздап 
еңгізуге жҧмсалған таптағыштың толық, нақты соққылар энергиясы; 

2

r

E

-  (30)  формула  бойынша  анықталатын,  жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілеті  бар  ҚТІ 

арнап  қазандықтың  нығыздалуы  қамтамасыз  етілетін  таптағыш  соққыларының  толық 
есептік энергиясы 

2

d

F

. 

 5.3.3  (25)  шарт  орындалған  кезде  нығыздалған  қазандықта  орналастырылатын 

іргетастың  кҥтілетін  кҥш  тҥсетін  қабілеті  жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетіне  тең  болады 
немесе  одан  артық  болады.  Егер  (25)  шарт  орындалмаса,  шарт  орындалатындай  етіп 
қазандық тҥбіне қатты материалдың қосымша кӛлемін нығыздап еңгізу керек.  

5.3.4 Таптағыш  соққыларының  толық,  нақты  энергиясы 

2

f

E

  (25)  шартта  

іргетастарға  арнап  қазандықтарды  нығыздау  ҥшін  және  тҥбіне  қатты  материалды 
нығыздап еңгізу ҥшін қабылданған соққы жҥктемесінің қолданылу тәртібіне байланысты 
анықталады.  Соққы  жҥктемесінің  оңтайлы  қолдану  тәртібі  ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына 
сәйкес атқарылатын тәжірибе жҧмыстарының нәтижелері негізінде белгіленеді.   

5.3.5 Қазандықты  нығыздауға,  сондай-ақ  оның  тҥбіне  қатты  материалды  нығыздап 

еңгізуге  қазандық  топырағы  бойымен  соққы  жҥктемесінің  бірыңғай  тҧрақты  қолданылу 
тәртібі кезінде, (25) шарттағы таптағыш соққысының нақты энергиясы 

2

f

E

 мына формула 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

14 

бойынша анықталады: 

 

)]

(

)

(

[

2

1

2













pj

pi

f

f

f

f

d

d

N

N

H

G

E

,                             (26) 

 

мҧнда 

G

- (3) формуладағыдай; 

1

f

N

,

pi

d

- (19) формуладағыдай; 

f

H

-  қазандықты  нығыздау  және  оның  тҥбіне  қатты  материалды  нығыздап  еңгізу 

кезіндегі таптағышты тҥсіру биіктігі, м;  

2

f

N

- қазандық  тҥбіне қатты материалдың жобалық  кӛлемін нығыздауға жҧмсалған 

таптағыш соққыларының саны; 

pj

d

-  қазандық  тҥбіне  қатты  материалды  нығыздап  еңгізу  кезіндегі  таптағыштың 

j

- 

ші соққысы алдындағы қазандықтың тереңдігі, м.  

Қазандықты  нығыздау  ҥшін,  сондай-ақ  оның  тҥбіне  қатты  материалды  нығыздап 

еңгізу  ҥшін  қазандық  топырағына  соққы  жҥктемесінің  бірыңғай  тҧрақты  қолданылу 
тәртібінің сҧлбасы 5-суретте кӛрсетілген. 

 

а – қазандықты нығыздау; б – қатты материалды қазандық тҥбіне нығыздап еңгізу. 

5-сурет – Соққы жҥктемесінің бірыңғай тҧрақты қолданылу сҧлбасы 

 
5.3.6 Қазандықты нығыздау ҥшін және оның тҥбіне қатты материалдарды нығыздап 

еңгізу ҥшін соққы жҥктемесінің әр тҥрлі тҧрақты қолданылу тәртіптерін қолданған кезде 
(6-сурет),  (25)  шарттағы  таптағыштың  толық,  нақты  энергиясы 

2

f

E

  мына  формула 

бойынша анықталады: 

 

)]

(

)

[(

2

2

1

1

2













pj

f

f

pi

f

f

f

d

H

N

d

H

N

G

E

,                               (27) 

 

мҧнда 

G

-  (3) формуладағыдай; 

1

f

N

,

1

f

H

,

pi

d

-  (19) формуладағыдай; 

2

f

N

,

pj

d

-  (26) формуладағыдай; 

2

f

H

-  қазандық  тҥбіне    қатты  материалды  нығыздап  еңгізу  кезіндегі  таптағышты 

тҥсіру биіктігі, м. 

Қазандықты  нығыздау  ҥшін  және  оның  тҥбіне  қатты  материалдарды  нығыздап 

еңгізуге арналған соққы жҥктемесінің әр тҥрлі тҧрақты қолданылу тәртіптерінің сҧлбасы 

1 

0 

N

f2 

H

f 

H 

N 

а

 

б

 

N

f1 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

15 

6- суретте кӛрсетілген. 

5.3.7 Қазандықты нығыздау ҥшін және оның тҥбіне қатты материалдарды нығыздап 

еңгізуге  соққы  жҥктемесінің  әр  тҥрлі  баспалдақты-  ӛсіре  арту  қолданылу  тәртіптерін 
қолданған кезде (7-сурет), (25) шарттағы таптағыштың толық, нақты энергиясы 

2

f

E

 мына 

формула бойынша анықталады: 

 

)]

(

)

(

[

2

pj

fj

pi

fi

f

d

H

d

H

G

E













,                                  (28) 

 

мҧнда 

G

- (13) формуладағыдай; 

pi

d

- (19) формуладағыдай; 

fi

H

 - (20) формуладағыдай; 

pj

d

- (26) формуладағыдай; 

fj

H

- қазандық тҥбіне қатты материалды нығыздап еңгізу кезіндегі таптағыштың 

j

- 

ші соққысы алдындағы таптағышты тҥсіру биіктігі, м.  

 

 

а – қазандықты нығыздау; б – қазандық тҥбіне қатты материалды нығыздап еңгізу 

6-сурет – Соққы жҥктемесінің  әр тҥрлі тҧрақты қолданылу тәртіптерінің 

сҧлбасы 

                               

 

а – қазандықты нығыздау; б – қазандық тҥбіне қатты материалды нығыздап еңгізу 

7 -сурет – Соққы жҥктемесінің әр тҥрлі баспалдақты- ӛсіре арту қолданылу 

тәртіптерінің сҧлбасы 

 

5.3.8  Қазандықты  нығыздау  ҥшін  жҥктеме  қолданылуының  тҧрақты  тәртібін,  ал 

қазандық  тҥбіне  қатты  материалдарды  нығыздап  еңгізуге  жҥктеменің  баспалдақты-ӛсіре 

1 

0 

N

f1 

H 

N 

H

f1 

a

 

б

 

H

f2 

N

f2 

1 

0 

б

 

H 

N 

а

 

H

fi 

H

fj 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

16 

арту  тәртібін  қолданған  кезде,  (25)  шарттағы  таптағыштың  толық,  нақты  энергиясы 

2

f

E

 

мына формула бойынша анықталады: 

 

]

)

(

)

[(

1

1

2













pj

fj

pi

f

f

f

d

H

d

H

N

G

E

,                                (29) 

 
мҧнда 

G

 - (3) формуладағыдай; 

1

f

N

,

1

f

H

 

pi

d

- (19) формуладағыдай; 

fi

H

 - (20) формуладағыдай; 

pj

d

- (26) формуладағыдай. 

Қазандыққа  соққы  жҥктемесінің    аралас  қолданылу  тәртібінің  сҧлбасы  8-суретте 

кӛрсетілген. 

 

а – қазандықты нығыздау; б – қазандық тҥбіне қатты материалды нығыздап енгізу 

8 -сурет – Қазандыққа соққы жҥктемесінің  аралас қолданылу тәртібінің 

сҧлбасы  

 

5.3.9  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілеті  бар 

2

d

F

  ҚТІ  арнап  қазандықтың  дайындығы 

қамтамасыз  етілетін,  (25)  шарттағы  таптағыш  соққыларының  толық  есептік  энергиясы   

2

r

Е

 келесі формула арқылы анықталады: 

 

)

(

2

2

2

2

b

F

a

E

d

r





,                                                   (30) 

 

 

мҧнда 

2

2

,

b

а

- еселеуіштер, сәйкесінше 0,01316 МДж/кН және 70 кН тең; 

 

2

d

F

 - жобада кӛрсетілген кеңейтілген табаны бар ҚТІ кҥш тҥсетін қабілеті, кН. 

 5.3.10 (30)  формуладағы  кеңейтілген  табаны бар  ҚТІ  жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілеті

2

d

F

,  оны  анықтау  кезінде    табан  топырағы  есептік  кедергілерінің  кестелік  мәндерін 

пайдалану кезінде мына формула бойынша нақтылану керек: 

 

2

2

2

d

un

d

F

k

F





                                                      (31) 

 

1 

0 

б

 

H 

N 

а

 

H

f1 

N

f

1 

H

fj 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

17 

мҧнда 

2

un

k

-  еселеуіш:  қҧмды  топырақ  ҥшін  -1,05  тең;  сазды  топырақ  ҥшін  2-

кестедегідей; 

2

d

F



-  ҚР  ҚН  5.01-06  талаптарына  сәйкес  топырақтар  кедергілерінің  кестелік 

мәндерінің негізінде есептелген ҚТІ кҥш тҥсетін қабілеті.   

 

2-кесте – 

2

un

k

еселеуіші 

 

Еселеуіш мәндері 

2

un

k

, қазандық тҥбіне нығыздалған қиыршықтас кӛлемі, м

3

 

0,8 

1,0 

1,2 

1,15 

1,17 

1,20 

 
 

5.3.11 (25) шарт орындалмаған кездегі қазандық тҥбіне нығыздауға қажетті қосымша 

қатты материал кӛлемі мына шарт негізінде орындалады: 
 

v

f

r

o

sh

k

E

E

V

V

/

)

[(

2

2







,                                               (32) 

 

 

мҧндағы 

2

r

E

, 

2

f

E

- (25) шарттағыдай; 

o

V

  -  қазандық  тҥбіне  нығыздауға  қажетті  қатты  материалдың  минимальды  кӛлемі,  

0,48 м

3

тең  

v

k

  -  15,385 МДж/м

3

 тең қабылданатын еселеуіш 

 5.3.12  (25)  шарт  негізінде  қазандықты  нығыздау    және  оның  тҥбіне    қатты 

материалды  нығыздап  еңгізуге  таптағыш  соққылары  энергиясының  шығыны  бойынша 
кеңейтілген табанды ҚТІ кҥш тҥсетін қабілетін бақылау келесі ретпен жҥзеге асырылады: 

а) ҚР ҚН 5.01-07 талаптарына сәйкес жобалық кӛлемдегі  қазандықтың нығыздалуы 

және  оның  тҥбіне  қатты  материалдардың  нығыздалып  еңгізілуі  жобалық  тереңдікке 
қазандықты  дайындау  ҥшін  жҧмсалған  соққылар  санын  есептей  отырып,    қазандыққа 
жасалған әр соққы сайын тҥсіру биіктігін тіркей отырып және қазандық тереңдігін ӛлшей 
отырып жҥзеге асырылады. Жҧмыстар Г, Д, және Ж қосымшаларына сәйкес рәсімделетін 
қазандықты  дайындау  ҥдерісінің  параметрлерін  тіркеу  журналын  жҥргізу  арқылы 
атқарылады; 

б) таптағыш  салмағы  белгілі  болғандағы,  5.3.5-.5.3.8-т.  ережелеріне  сәйкес 

қазандыққа соққы жҥктемесінің қолданылу тәртібін ескере отырып, таптағыштың тҥбіне 
қатты  материалды  нығыздап  еңгізе  отырып,  жобалық  кӛлемді  қазандықты  нығыздауға 
жҧмсалған толық, нақты  энергия анықталады 

2

f

Е

; 

в)  қажетті  жағдайда  5.3.10-т.  ережелеріне  сәйкес    ҚТІ  жобалық  кҥш  тҥсетін 

қабілетінің мәні нақтыланады 

2

d

F

; 

г) жобалық кҥш тҥсетін қабілеті 

2

d

F

 бар ҚТІ арнап қазандық дайындығы қамтамасыз 

етілетін,  5.3.9-т.  талаптарына  сәйкес  таптағыш  соққыларының  толық  есептік  энергиясы 
есептеледі 

2

r

Е

; 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

18 

д) (25) шарттың тексерілуі жҥзеге асырылады; 
е)  егер    (25)  шарт  орындалмаса,  (32)  шартты  қанағаттандыратын  қазандық  тҥбіне 

қатты материалдың қосымша кӛлемі 

sh

V

нығыздалып еңгізіледі.  

6 ЖОБАЛЫҚ КҤШ ТҤСЕТІН ҚАБІЛЕТІН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТЕ ОТЫРЫП, 

НЫҒЫЗДАЛҒАН ҚАЗАНДЫҚТАРДАҒЫ ІРГЕТАСТАРҒА АРНАП 

ҚАЗАНДЫҚТАРДЫ ДАЙЫНДАУ 

 

6.1  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  кеңйтілмеген 

табанды ҚТІ арнап қазандықтарды дайындау  

 

6.1.1 Жобалық кҥш тҥсетін қабілетін қамтамасыз ете отырып, кеңейтілмеген табанды 

ҚТІ арнап қазандықтарды дайындау ҥшін бастапқы деректер қызметін 5.2.1-т. кӛрсетілген 
параметрлер  атқарады  (қазандық  тҥбіне  соққы  жҥктемесінің  қолданылу  тәртібін  есепке 
алмағанда).   

6.1.2 Жобалық кҥш тҥсетін қабілетін қамтамасыз ете отырып, кеңейтілмеген табанды 

ҚТІ  арнап  қазандықтарды  дайындау  -    қазандықты  саны  белгіленген  таптағыш  соққысы 
арқылы  нығыздау.  Сонымен  бірге  соққы  жҥктемесінің  қолданылу  тәртібі  6.1.3-т. 
ережелеріне сәйкес белгіленеді. 

6.1.3 Қазандықтарды нығыздау соққы жҥктемесінің тҥрақты және баспалдақты-ӛсіре 

арту  қолданылу  тәртібі  арқылы  жҥзеге  асырылады,  сҧлбалары  3  және  4-суреттерде 
кӛрсетілген.  

Соққы  жҥктемесінің  тҧрақты  қолданылу  тәртібі  (3-сурет)  мына  жағдайларда 

қолданылады: 

- ҚР  ҚН  5.01-06  талаптарына  сай  терең  орналастырылмайтын  ҚТІ  арнап 

қазандықтарын нығыздау кезінде; 

-  қазандықты  ңығыздау  тереңдігі  шеңберінде  бір  немесе  одан  астам  топырақ 

тҥрлерінің тереңдігі бойынша тығыздығының азайып немесе сәл ӛзгере отырып орналасу 
кезінде. 

  Соққы  жҥктемесінің  баспалдақты-ӛсіре  қолданылу  тәртібі  (4-сурет)  мына 

жағдайларда қолданылады: 

-  ҚР  ҚН  5.01-06  талаптарына  сай  ҧзартылған  ҚТІ  аранап  қазандықтарын  нығыздау 

кезінде; 

-  қазандықты  ңығыздау  тереңдігі  шеңберінде  бір  немесе  одан  астам  топырақ 

тҥрлерінің тереңдігі бойынша тығыздығының кӛбейіп орналасу кезінде. 

6.1.4 Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып

1

d

F

,  кеңейтілмеген 

табанды ҚТІ арнап қазандықтарды нығыздауға қажетті соққы саны 

1

N

 келесі шарттардың 

негізінде жҥзеге асырылады: 

 

)

5

,

0

(

/

1

1

1

p

r

d

H

G

E

N





,                                              (33) 

)

5

,

0

(

/

1

1

p

s

r

d

H

G

E

N





,                                              (34) 

мҧнда 

1

r

E

- (18) шарттағыдай; 

G

- (3) шарттағыдай; 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

19 

1

Н

- қазандықты нығыздау кезіндегі таптағышты тҥсіру биіктігі, м; 

p

d

 - қазандықты нығыздаудың жобалық тереңдігі, м; 

s

H

 - таптағышты тҥсірудің орташа биіктігі,  

)

(

5

,

0

max

min

H

H



 тең; 

min

H

- таптағышты тҥсірудің минимальды биіктігі,  1,5-2,0 м тең; 

max

H

- таптағышты тҥсірудің максимальды биіктігі, м. 

 

3-кесте – Таптағышты тҥсіру биіктігі 

 

Таптағышты тҥсіру 

биіктігі, м

 

Алаң топырағы

 

Қазандықты 

нығыздаудың жобалық 

тереңдігі

 

p

d

, м

 

Таптағыштың 

салмағы 

G

, кН

 

4,5/6,0

 

саздақ, қатты, шӛгетін

 

2,0

 

40

 

3,5/5,0

 

қайтадан сол

 

2,0

 

45

 

6,5/9,0

 

 

3,0

 

50

 

5,5/8,0

 

илемі қатты саздақ немесе 
қатты, жартылай қатты  
сазбалшық

 

2,5

 

60

 

5,5/8,0

 

қатты, шӛгетін қҧмдақ

 

2,0

 

60

 

8,5/12,0

 

шаңдыдан қиыршықтасқа 
дейінгі қҧмдар 

 

3,0

 

80

 

7,0/10,0

 

майда қҧм, ҥйілген

 

3,0

 

80

 

8,0/11,0

 

қатты, шӛгетін қҧмдақ

 

3,0

 

80

 

10,5/15,0 

қатты, шӛгетін саздақ 

4,0 

100 

ЕСКЕРТПЕ Алымында қазандықты нығыздау кезіндегі таптағышты тҥсіру биіктігі кӛрсетілген

1

Н

, 

ал

  бӛлгішінде  қазандықтың  тҥбіне  қатты  материалды  нығыздап  еңгізу  арқылы  қазандықты 

нығыздау кезінде тҥсіру биіктігі кӛрсетілген 

2

Н

 

 
(33) формуладағы  таптағышты  тҥсіру  биіктігі 

1

Н

  және  (34)  формуладағы 

таптағышты  тҥсіру  максимальды  биіктігі 

max

H

  ҚР  ҚН  5.01-07-2002  талаптарына  сәйкес 

атқарылатын  тәжірибе  жҧмыстарының  нәтижелері  бойынша  белгіленеді.  Тәжирибе 
жҧмыстарының  нәтижелері  болмаған  жағдайда,  таптағышты  тҥсіру  биіктігін 

1

Н

  ҚТІ 

орналастыру  тәжірибесі  негізінде  немесе  3-кесте  бойынша  қабылдауға  рҧқсат  етіледі,  ал 
таптағышты тҥсіру максимальды биіктігі 

max

H

 - 

1

Н

 тҥсіру биіктігінен кем болмау керек. 

(33) шарт қазандықты тҧрақты нығыздау тәртібі кезінде қолданылады, ал (34) шарт -  

қазандықты баспалдақты-ӛсіре нығыздау тәртібі кезінде қолданылады. 

6.1.5

 

Соққы  жҥктемесінің  тҧрақты  қолданылу  жағдайында,  жобалық  кҥш  тҥсетін 

қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып  кеңейтілмеген  табанды  ҚТІ  арнап  қазандықты 
нығыздауды орындау реттілігі тӛмендегідей: 

а) таптағышпен 

1

Н

  биіктігінен  қазандық  топырағына  ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына 

сәйкес саны белгіленген соққы 

1

N

 жасалады; 

б) қазандықты нығыздау ҥдерісінің аяғында оның нақты тереңдігі белгіленеді; 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

20 

в)  егер  қазандықтың  нақты  тереңдігі  оның  жобалық  тереңдігінен  аз  болса,  онда 

қазандықты жобалық тереңдікке дейін нығыздайды.  

6.1.6

 

Соққы жҥктемесінің баспалдақты-ӛсіре қолданылу жағдайында, жобалық  кҥш 

тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып  кеңейтілмеген  табанды  ҚТІ  арнап  қазандықты 
нығыздауды орындау реттілігі тӛмендегідей: 

а) 

1

N

, 

min

H

и 

max

H

  параметрлері  белгілі  болған  жағдайда  соққы  жҥктемесінің 

сҧлбасы қҧрастырылады (9- сурет). Сонымен бірге таптағышты тҥсіру биіктігінің қадамы  

Н



  және таптағыш соқылары санының қадамы 

N



  ҚР ҚН 5.01-07 талаптарына сәйкес 

белгіленеді; 

 

                               

         

 

9-сурет – Қазандық топырағына соққы жҥктемесінің баспалдақты-ӛсіре 

қолданылу тәртібінің сҧлбасы 

 

б)  ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына  сәйкес  қазандық  топырағына  соққы  жҥктемесінің 

баспалдақты-ӛсіре  қолданылу  тәртібінің  сҧлбасына  сәйкес  белгіленген  соққы  жасау 
арқылы 

1

N

 жҥзеге асырылады; 

в)  6.1.5-т. а), б) позицияларында кӛрсетілген жҧмыстар орындалады.  

 

 

  6.2  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  кеңейтілген 

табанды ҚТІ арнап қазандықтарды дайындау   

 
 6.2.1  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  кеңейтілген  табанды 

ҚТІ  арнап  қазандықтарды  дайындау  ҥшін,  қазандыққа  соққы  жҥктемесінің  қолданылу 
тәртібін  ескермегенде,  бастапқы  деректер  қызметін  5.2.1-т.  кӛрсетілген  параметрлер   
атқарады. 

 6.2.2  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  кеңейтілген  табанды 

ҚТІ  арнап  қазандықтарды  дайындау  -  таптағыштың  белгіленген  соққысы  арқылы  тҥбіне 
қатты материалды нығыздап еңгізе отырып  қазандықты нығыздау.  Сонымен бірге соққы 
жҥктемесінің қолданылу тәртібі 6.2.3-т. ережелеріне сәйкес белгіленеді. 

 6.2.3  Қазандықты  нығыздау  ҥшін  және  оның  тҥбіне  қатты  материалды  нығыздап 

еңгізу  соққы  жҥктемесінің  тҧрақты,  баспалдақты-ӛсіре  арту  және  аралас  қолданылу 
тәртібі кезінде жҥзеге асырылады, олардың сҧлбалары 5-8 суреттерде кӛрсетілген.  

Соққы жҥктемесінің тҧрақты қолданылу тәртібі (5 және 6-суреттер): 

1 

0 

∆ N 

H 

N 

H

mi

n 

∆ Н 

H

max 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

21 

-  ҚР  ҚН  5.01-06-2002  талаптарына  сәйкес  терең  емес  орналастырылған  ҚТІ  арнап 

қазандықтарды нығыздау кезінде; 

-  қазандықты  нығыздау  тереңдігі  деңгейінде  тығыздығының  азаюы  немесе  сәл 

ӛзгерісі бар топырақтардың бір немесе бірнеше тҥрі болғанда қолданылады. 

Соққы жҥктемесінің баспалдақты- ӛсіре немесе аралас қолданылу тәртіптері (7 және 

8-сурет) мына жағдайларда қолданылады: 

- ҚР ҚН 5.01-06 талаптарына сәйкес ҧзартылған ҚТІ арнап  қазандықтарды нығыздау 

кезінде; 

-  қазандықты  нығыздау  тереңдігі  деңгейінде  тығыздығы  артық  топырақтардың  бір 

немесе бірнеше тҥрі болған кезде. 

6.2.4    Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін 

1

d

F

қамтамасыз  ете  отырып,  кеңейтілген 

табанды  ҚТІ  арнап  қазандықты  дайындауға  қажетті  таптағыш  соққысының  саны 

1

N

, 

келесі шарттар негізінде белгіленеді 

 

)

5

,

0

(

/

2

2

2

p

r

d

H

G

E

N





,                                          (35) 

)

5

,

0

(

/

2

2

p

s

r

d

H

G

E

N





,                                          (36) 

 

мҧнда 

1

r

E

- (25) шарттағыдай; 

G

- (3) шарттағыдай; 

2

Н

- қазандықты нығыздау және оның тҥбіне қатты материалдарды нығыздап еңгізу 

кезіндегі таптағышты тҥсіру биіктігі, м; 

p

d

  -  қазандықты  нығыздаудың  жобалық  тереңдігі,  м; 

s

H

  , 

min

H

и 

max

H

-  (34) 

шарттағыдай. 

(35) формуладағы  таптағышты  тҥсіру  биіктігі 

2

Н

  және    (36)  формуладағы 

таптағышты  тҥсірудің  максимальды  биіктігі 

max

H

    ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына  сәйкес 

атқарылатын  тәжірибе  жҧмыстарының  нәтижелері  арқылы    белгіленеді.    Тәжірибелік 
жҧмыстардың  нәтижелері  болмаған  жағдайда,  таптағышты  тҥсіру  биіктігін 

2

Н

  ҚТІ 

орналастыру  тәжірибесі  негізінде  немесе  3-кесте  негізінде  қолдануға  рҧқсат  етіледі,  ал 
таптағыштың максимальды тҥсіру  биіктігін 

max

H

- 

2

Н

тҥсіру биіктігінен кем емес. 

(35)  шарт  қазандықты  нығыздаудың  тҧрақты  тәртібі  кезінде,  ал  (34)  шарт 

қазандықтарды  дайындаудың  аралас,  әр  тҥрлі  тҧрақты  және  баспалдақты  –  ӛсіре  арту 
тәртібі жағдайында қолданылады. 

6.2.5 Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  соққы  жҥктемесі 

бірыңғай  тҧрақты  қолданылған  кезде    кенейтілген  табанды  ҚТІ  арнап  қазандық 
дайындығы келесі ретпен жҥзеге асырылады: 

а)  ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына  сәйкес  таптағышты  тҥсіру  биіктігінен 

2

Н

  саны 

белгіленген  соққы  жасап

2

N

,    қазандық  нығыздалып,  оның  тҥбіне  қатты  материалдар 

нығыздалып еңгізіледі; 

б) 6.1.5. т.  а, б позицияларындағы жҧмыстар орындалады; 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

22 

в)  егер  қазандық  жобалық  тереңдікке  жеткен  кездегі  қазандық  тҥбіне  нығыздалып 

еңгізілген қатты материалдың нақты кӛлемі жобалықтан кем болса,  онда қазандық тҥбіне 
қатты материалдың қосымша кӛлемі нығыздалып еңгізіледі.  

6.2.6  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  соққы  жҥктемесі  әр 

тҥрлі  тҧрақты  тәртіппен  қолданылған  кезде,  кенейтілген  табанды  ҚТІ  арнап  қазандық 
дайындығы  келесі ретпен орындалады: 

а) ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына  сәйкес  саны  белгіленген  соққы  жасап

2

N

,    қазандық 

нығыздалып,  оның  тҥбіне  қатты  материалдар  нығыздалып  еңгізіледі.  Бҧл  жағдайда 
қазандықты  нығыздау  жҧмысы  таптағышты 

1

Н

  биіктігінен  тҥсіру  арқылы  жҥзеге 

асырылады, ал қатты материалды нығыздап еңгізу - 

2

Н

 тҥсіру биіктігінен. 

б) 6.1.5-т.  а),  б)  позицияларындағы  және  6.2.5-т.  позициясындағы  жҧмыстар 

орындалады. 

6.2.7  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  соққы  жҥктемесі  әр 

тҥрлі  баспалдақты-ӛсіре  арту  тәртібімен  қолданылған  кезде,  кенейтілген  табанды  ҚТІ 
арнап қазандық дайындығы  келесі ретпен орындалады:  

а) 

2

N

, 

min

H

и 

max

H

  параметрлері  белгілі  болған  жағдайда  соққы  жҥктемесінің 

қолданылу  тәртібінің  сҧлбасы  қҧрылады.  Сонымен  бірге  таптағышты  тҥсіру  биіктігінің 
қадамы 

Н



  және  таптағыштың  соққы  санының  қадамы 

N



  ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына 

сәйкес белгіленеді; 

б) ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына  сәйкес  саны  белгіленген  соққы  жасай  отырып 

2

N

,соққы  жҥктемесінің  қабылданған  қолданылу  тәртібінің  сҧлбасына  сай  қазандық 
нығыздалады; 

в) 6.1.5-т.  а),  б)  позицияларындағы  және  6.2.5-т.  позициясындағы  жҧмыстар 

орындалады. 

6.2.8.  Жобалық  кҥш  тҥсетін  қабілетін  қамтамасыз  ете  отырып,  соққы  жҥктемесі 

аралас тәртіппен қолданылған кезде, кенейтілген табанды ҚТІ арнап қазандық дайындығы  
келесі ретпен орындалады:  

а) ҚР  ҚН  5.01-07  талаптарына  сәйкес  саны  белгіленген  соққы  жасап

2

N

,    қазандық 

нығыздалып,  оның  тҥбіне  қатты  материалдар  нығыздалып  еңгізіледі.  Бҧл  жағдайда 
қазандықты  нығыздау  жҧмысы  таптағышты 

1

Н

  биіктігінен  тҥсіру  арқылы  жҥзеге 

асырылады,  ал  қатты  материалды  нығыздап  еңгізу  –  соққы  жҥктемесінің  баспалдақты-
ӛсіре  арту  тәртібінің  сҧлбасына  сәйкес  орындалады.  Жҥктеменің  қолданылу  тәртібінің 
сҧлбасында  максимальды  биіктік 

max

H

  6.2.4-т.  ережелеріне  сай  қабылданады,  ал 

таптағышты тҥсіру биіктігінің қадамы 

Н



 және таптағыштың соққы санының қадамы 

N



 

ҚР ҚН 5.01-07 талаптарына сәйкес белгіленеді; 

в) 6.1.5-т.  а),  б)  позицияларындағы  және  6.2.5-т.  позициясындағы  жҧмыстар 

орындалады. 

 

 

 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

23 

7 ЖҦМЫС САПАСЫН БАҚЫЛАУ  

 

7.1  Жҧмыс  сапасы  5  және  6  тарауда  берілген  шарттарды  орындау  арқылы,  осы 

ережелер жинағы  формулаларындағы параметрлерді  дәлдікпен ӛлшеу  арқылы және олар 
бойынша есептердің орындалуын растаумен қамтамасыз етіледі. 

7.2 Таптағышты тҥсіру биіктігі, қазандық тереңдігі, таптағыштың қайту биіктігі және 

басқа да ӛлшенетін сызықтық параметрлер ±1 мм дейін нақтыланады. Таптағыш салмағы 
мен  тҥсіру  кареткаларының  салмағы  ±1  кг  дейін  нақтыланады.  Бағыттау  қҧрылғысының 
вертикальға  кӛлбеу  бҧрышы    ±30  минутқа  дейін  нақтыланып  орнатылады.  Қазандық 
қабырғаларынан  таптағышқа  қажетті  вертикальды  суырып  алу  кҥші    ±10  Н  дейін 
нақтыланып  белгіленеді.  Тҥсіру  кезіндегі  таптағыштың  қозғалу  жылдамдығы  0,01м/с 
дейін нақтыланып белгіленеді. 

7.3  5  және  6  тарауда  берілген  формулалар  бойынша  нәтижелердің  расталуын 

қамтамасыз ету ҥшін, есептер ҥш қайтара қайталанады.  

7.4  Жҧмыс  орындау  кезінде  қазандықтарды  нығыздау  жерлеріндегі  (алаң  бетінен 

қазандық  астындағы  нығыздалған  ӛңірге  дейінгі  шеңбер)  алаң  топырақтарының 
ылғалдығы МемСТ 22733 ережелеріне сай анықталатын оңтайлы ылғалдыққа тең немесе 
жуық болу керек.  

Алаң  топырағының  ылғалдығын  зертханалық  анықтау  арқылы  жоғары  дәлдігін 

қамтамасыз  ету  ҥшін,  ҥлгілер  сапасының  сыныбын  және  оларды  алу  әдісінің  санатын      
ҚР ЕЖ ЕN 1997-2:2007/2011 3.4.1-т. талаптарына сәйкес белгілеу керек. 

Кеңейтілмеген  табанды  ҚТІ  орналастыру  кезіндегі  алаң  топырағының  ылғалдығы 

оңтайлы ылғалдығынан ± 2% ауытқымау керек, ал кеңейтілген табанды ҚТІ орналастыру 
кезіндегісі -  ± 5% ауытқымау керек.  

7.5 Қазандықтарды  дайындау  кезінде  қондырғының  соққы  жҥктемесінің  қолданылу 

тәртібін  және  оның  параметрлерін    таңдау  жобалық  деректер  мен  тәжірибе 
жҧмыстарының  нәтижелері  негізінде  жҥзеге  асырылады.  Сонымен  қатар  қазандықтарды 
дайындау  жерлеріндегі  топырақтар  тҥрі,  олардың  қалыңдығы,  тығыздығы  және  тереңдік 
бойынша  ӛзара  орналасуы  қажеттілікке  қарай  қосымша  жҧмыстар  атқару  арқылы 
нақтыланады. 

7.6    Қазандықтарды  дайындау  жҧмысы  таптағышты  кӛтеру  және  тҥсіру  тіктігін, 

қазандықтың  болашақ  іргетастың  осьтарына  сәйкестігін,  таптағыш  соққысы  кезінде 
қазандық  қабырғаларының  және  тҥбінің  қопарылмауын  қамтамасыз  ете  отырып 
атқарылады. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

24 

А ҚОСЫМШАСЫ 

(міндетті) 

 

ҚТІ кҥш тҥсетін қабілетін анықтау параметрлерін тіркеу 

журналы  

 

1.

 

Нысан атауы ________________________________________ 

2.

 

Жҧмыс орындау кҥні ____________________ 

3.

 

Таптағыштың және тҥсіру кареткасының салмағы _______кН 

4.

 

Қазандық номірі _____ 

5.

 

Таптағышты тҥсіру биіктігі ______ м 

 

Ӛлшенетін парметр 

Параметрлер мәндері  

Параметрдің 

орташа мәні 

1-

соққы 

кезінде 

2-

соққы 

кезінде 

3-соққы 

кезінде 

Таптағыш соққысына дейінгі қазандық 
тереңдігі, м 

 

 

 

 

Шаблон астына дейінгі қазандық тереңдігі, м 

 

 

 

 

Қазандық қабырғаларының және қазандық мен 
таптағыш табанының арасында қысылған 
ауаның серпінді кедергісінен ӛтетін таптағышты 
тҥсіру биіктігі, м 

 

 

 

 

Таптағышты қазандық қабырғаларынан 
ажырату қажетті вертикальды суырып алушы 
кҥш, кН 

 

 

 

 

Таптағыш соққысына дейінгі маңдайша 
астынан алаң бетіне дейінгі қашықтық, м 

 

 

 

 

Таптағыш соққысынан кейінгі маңдайша 
астынан маңдайша бетіне дейінгі қашықтық, м 

 

 

 

 

Топыраққа соқтығысқаннан кейінгі 
таптағыштың қазандық тҥбінен қайта 
кӛтерілу биіктігі, м 

 

 

 

 

Таптағыш соққысынан кейінгі қазандық 
тереңдігі, м 

 

 

 

 

Тҥсіру кезіндегі таптағыштың қозғалу 
жылдамдығы, м/с 

 

 

 

 

 
Орындаған  
 (Т.А.Ә., лауазымы, ҧйымның атауы)                                              ________________ 

                                                                                                                    (қолы) 

 
 
 
 
 
 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

25 

Б  ҚОСЫМШАСЫ 

(міндетті) 

 

Соққы жҥктемесінің тҧрақты қолданылу тәртібі кезіндегі қазандықтарды 

нығыздау ҥдерісінің параметрлерін тіркеу 

журналы  

 

1.

 

Нысан атауы __________________________________________ 

2.

 

Жҧмыс орындау кҥні ____________________ 

3.

 

Таптағыш пен тҥсіру кареткасының салмағы _______кН 

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі  

Таптағышты 

тҥсіру биіктігі, 

м 

Қазандықты нығыздау тереңдігі, м 

№1 қазандық 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 №2 қазандық 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
Орындаған 
 (Т.А.Ә., лауазымы, ҧйымның атауы)                                              ________________ 

                                                                                                                    (қолы) 

 
 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

26 

В ҚОСЫМШАСЫ 

(міндетті) 

 

Соққы жҥктемесінің баспалдақты-ӛсіре қолданылу тәртібі кезіндегі 

қазандықтарды нығыздау ҥдерісінің параметрлерін тіркеу 

журналы  

 

1.

 

Нысан атауы __________________________________________ 

2.

 

Жҧмыс орындау кҥні ____________________ 

3.

 

Таптағыш пен тҥсіру кареткасының салмағы _______кН 

   

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі  

Таптағышты 

тҥсіру 

биіктігі, м 

Қазандықты нығыздау тереңдігі, м 

№1 қазандық 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

№2 қазандық 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Орындаған 
 (Т.А.Ә., лауазымы, ҧйымның атауы)                                              ________________ 

                                                                                                                    (қолы) 

 

 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

27 

Г ҚОСЫМШАСЫ 

(міндетті) 

 

Соққы жҥктемесінің тҧрақты қолданылу тәртібі кезіндегі қазандықтарды 

нығыздау және олардың тҥбіне қатты материалдарды нығыздап еңгізу ҥдерісінің 

параметрлерін тіркеу 

журналы  

1.

 

Нысан атауы __________________________________________ 

2.

 

Жҧмыс орындау кҥні ____________________ 

3.

 

Таптағыш пен тҥсіру кареткасының салмағы _______кН 

 

Қазандықты нығыздау

 

Қатты материалды нығыздап еңгізу

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі

 

Таптағышты 

тҥсіру 

биіктігі, м

 

Қазандықты 

нығыздау 

тереңдігі, м

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі

 

Таптағышты 

тҥсіру 

биіктігі, м

 

Қазандық 

тереңдігі, м

 

№1қазандық

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 №2 қазандық

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

Орындаған 
 (Т.А.Ә., лауазымы, ҧйымның атауы)                                              ________________ 

                                                                                                                    (қолы) 

 

 

ҚР ЕЖ 5.01-107-2013

 

28 

Д ҚОСЫМШАСЫ 

(міндетті) 

 

Соққы жҥктемесінің баспалдақты-ӛсіре қолданылу тәртібі кезіндегі 

қазандықтарды нығыздау және олардың тҥбіне қатты материалдарды нығыздап 

еңгізу ҥдерісінің параметрлерін тіркеу 

журналы   

1.

 

Нысан атауы __________________________________________ 

2.

 

Жҧмыс орындау кҥні ____________________ 

3.

 

Таптағыш пен тҥсіру кареткасының салмағы _______кН 

 

Қазандықты нығыздау

 

Қатты материалды нығыздап еңгізу

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі

 

Таптағышты 

тҥсіру 

биіктігі, м

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі

 

Таптағышты 

тҥсіру 

биіктігі, м

 

Таптағыш 

соққысының 

номірі

 

Таптағышты 

тҥсіру 

биіктігі, м

 

№1қазандық

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 №2 қазандық

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

Орындаған 
 (Т.А.Ә., лауазымы, ҧйымның атауы)                                              ________________ 

                                                                                                                    (қолы)