СП РК 3.02-130-2014 СКЛАДЫ СУХИХ МИНЕРАЛЬНЫХ УДОБРЕНИЙ И ХИМИЧЕСКИХ СРЕДСТВ ЗАЩИТЫ РАСТЕНИЙ (ҚР ЕЖ 3.02-130-2014) - 3

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

29 

 

Е.3 сурет – төгілетін бурт  

 

L

n

 = W

n

 - 



h

tb

ctg



 

(Е. 1)  

 

(Е.2) 

Е.2.3  Бөліктердің  (бурттардың)  ені  (Е.2  и  Е.3  суреттер) 

V

  ∂

  ;  В;  h

1

;  h

2

; 

h

3

;  h

4

;  H;  α 

мәндерінде мына формулалардан табылады: 

 

(Е.3)  

 

(Е.4) 

 
Л.3 Бурт көлемін табудың реті

 

 
Е.3.1 Берілгнедері

: 

L

; 

В; h

1

; h

2

; 

h

3

; h

4

; H

. 

 
Е. 3.2 Шарттар

 : 

 

1 - 

 

2 – Тірек қабырғаларына түскен күш биіктіктері айырымы ұзын қабырға үшін 

В tq α

 , 

қысқа қабырға үшін - 

L tq α

 мәндерінен аспауы керек. 

3 - 

H > h

 1

 

 
Е.3.3 Анықталатын шамалар

 

 
Е.3.3.1 Тірек қабырғаларының есептік мәндері  

I

i

 , Е.1 кестеде келтірілген. 

 

Кесте Е.1 

 

схема 

№  

Схема 

Тірек қабырға 

Индексі  

Тірек қабырға параллел 

орналасқандағы мәндері  

m

i

 

L

 

В

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

30 

 

1 

 

1 

L

c

 

B

c

 

0,667 

2 

L

c

 

B

c

 

0,667 

3 

L

 

В

 

0 

4 

L

 

В

 

0 

2 

 

1 

L

c

 

B

c

 

0,667 

2 

L+h

4

ctq α

 

B+ h

4

ctqα

 

0,333 

3 

L+h

4

ctq α

 

B+ h

4

ctqα

 

0,333 

4 

L

 

В

 

0 

3 

 

1 

L

c

 

B

c

 

0,667 

2 

L+h

3

ctq α

 

B+ h

3

ctqα

 

0,333 

3 

L+h

4

ctq α

 

B+ h

4

ctqα

 

0,333 

4 

L 

В

 

0 

 
Е.3.3.2 бурт көлемі: 

V=V

c

-V

1

-V

2

-V

3

-V

4

-V

г

 

(Е.5) 

Е.3.3.3 Алғашқы бурт көлемі: 

 

(Е.6) 

Е.3.3.4  Тірек  қабырғаларымен  оқшауланған  алғашқы  бурт  бөліктерінің  көлемі  V1; 

V2: V3 V4: 

 

(Е.7) 

Е.3.3.5 Қиылған жоғарғы бөлігінің бурт көлемі (Е .4 сурет, а ): 

 

(Е.8) 

V

г

 табады 

Н<Н

с

 кезде (Е.4 сурет, б) 

 

Е.4 сурет – бурт қимасы 

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

31 

Ж ҚОСЫШАСЫ 

(ақпараттық) 

 

Қоймалардың сиымдылығы мен ауданын есептеу 

 

Қойманың сиымдылығы мына формуламен есептеледі: 
 

V = (F - σ)/K 

(Ж.1)  

мұндағы 

V

- қойма сиымдылығы, т; 

σ- енгізу нормасы, т/га; 

F

 – тыңайтылатын аудан, га; 

К

 – айналымдылық коэффициенті. 

Қойманың жылдық жүк айналысы, т: 

Q

 г

= F × α

 

(Ж.2)  

Қоймаға бір ауысымда қабылданатын тыңайтқыштар мөлшері, т: 

 

(Ж.3)  

мұндағы: 

Д

пр

 – 

жыл бойы тыңайтқыштарды қабылдау уақыты, тәу.; 

h- 

бір тәуліктегі ауысым саны. 

Қоймадан  бір  ауысымда  жіберілетін  тыңайтқыштар  мөлшері  мына  формуламен 

анықталады: 

 

(Ж.4) 

мұндағы 

Q

 Вс

 - бір ауысымда жіберілетін тыңайтқыштар мөлшері, т; 

П

В

 - 

тыңайтқыштарды жылдың белгілі мезгілі бойы жіберу, %; 

Д

В

 

- тыңайтқыштарды беру ұзақтығы,тәу.; 

h 

- бір тәуліктегі ауысым саны . 

Қойманың жалпы ауданы былай есептеледі: 

 

(Ж.5)  

мұндағы 

F 

- қойманың жалпы ауданы , м

 2

 ; 

F

 ск 

- 

сақтау секцияларының жиынтық ауданы , м

 2

 ; 

F

 пл

- 

қабылдау және жіберу алаңшалардың ауданы , м

 2

 ; 

F

np

- 

сақтау секцияларынан тыс өту және жүру жолдарының жиынтық ауданы , м

 2

 ; 

F

c

- 

қызмет және тұрмыстық бөлмелердің ауданы , м

 2

 . 

Секциялардың  жиынтық  ауданынын    жуықтап  есептеу  ауданның  пайдалану  

коэффициенті арқылы мына формуламен анықталады : 

 

(Ж.6)  

мұндағы 

F

г

 – 

сақтау ауданы,м

2

; 

К - 

ауданның пайдалану  коэффициенті. 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

32 

 

Тыңайтқыштарды  сақтаудың  әр  түрлі  технологиялық  схемалары  үшін 

К

  мәні  Г 

қосымшасында келтірілген. 

Сақтау  әдістеріне  байланысты  қоймалардың  ауданы  мына  формулалармен 

есептеледі: 

а) қапталмаған тыңайтқыштарды үйіндіде сақтағанда: 

 

(Ж.7)  

где 

Q - 

сақталатын тыңайтқыштар мөлшері,т; 

Р 

– меншікті жүктеме,т/м

2

. 

 

(Ж.8)  

мұндағы

 Н 

-  тыңайтқыштар үйіндісінің орташа биіктігі, м; 

γ - 

тыңайтқыштардың көлемдік массасы, т/м

3

; 

б)  қапталған  тыңайтқыштарды  дестелеп,  сонымен  бірге  жазық  немесе  тік 

поддондарда сақтағанда: 

 

(Ж.9)  

мұндағы

 f 

- бір орама орнының ауданы(қаптың,бір жазық немесе тік поддонның), м

2

; 

п

М

 

–  орын  саны,  сақталатын  тыңайтқыштардың  массасын  бір  орынның  массасына 

бөлумен анықталады(қаптың, поддонның); 

k

  п

- 

дестелеп жинаудың тығыздық  коэффициенті , сақтау әдістеріне байланысты 1 - 

1,3 ; 

п - 

дестедегі қаптардың биіктігі бойынша қатар саны, поддондардың қабат саны; 

в) тыңайтқыштарды стеллаждарда сақтағанда 

 

(Ж.10)  

мұндағы 

Q

 – сақталатын жүк массасы, т; 

q

c

 –бір стеллаждың сиымдылығы, т; 

f

c

 - бір стеллаждың орнының ауданы, м

2

. 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

33 

З ҚОСЫМШАСЫ 

(ақпараттық)

 

 

Минералды тыңайтқыштар мен химиялық мелиоранттар қоймаларындағы 

ауаның шаңдану көрсеткіштері 

 
Минералды  тыңайтқыштар  мен  химиялық  мелиоранттар  қоймаларындағы  ауаның 

шаңдану көрсеткіштері З.1. кестесінде келтірілген. 

 

 

З.1 КЕСТЕСІ 

 

Технологиялық 

операция 

Механизация 

құралдары 

Шаң пайда 

болу көздері 

Шаңның орташа концентрациясы , 

мг / м

3

 

Түйіршектелген 

және кристалл 

жүктер 

Ұнтақ түрдегі 

жүктер  

Жалпы мақсаттағы вагонда 

 

 вагонды түсіру  

МВС -4 М  

 машиналар 

жұмысы 

280 

2500 

То же  

То же  

Тыңайтқыштар

ды МВС 

шөмішінен 

ленталы  

транспортерға 

лақтыру  

390 

4600 

Қойма бөлмелері

 

Жалпы 
мақсаттағы 
вагонды түсіру  

Ленталы 
транспортер 
ЛТ-10 

Тыңайтқышты 

транспортердің 

соңғы 

барабанынан 

үйіндіге 
лақтыру 

90 

- 

То же 

Ленталы 
қозғалмалы 
конвейер 
 ПКС-80 

Тыңайтқышты 

конвейердің 

соңғы 

барабанынан 

үйіндіге 
лақтыру 

30 

1300 

«Хоппер»типті 
вагонды түсіру 

 Ленталы 
горизонталь 
конвейер 
 

Тыңайтқышты 

конвейердің 

соңғы 

барабанынан 

үйіндіге 
лақтыру 

60 

160 

То же 

Қабылдау 
құрылғылары  

Тыңайтқышты
ң вагонның 
жүк түсіретін 

120 

- 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

34 

 

люгінен  
қабылдау 
құрылғыларын
ың бункеріне 
түсуі 

« 

То же 

Тыңайтқышты
ң қабылдау 
құрылғыларын
ың бункерінен 
көлбеу 
транспортерға 
түсуі 

55 

- 

«Хоппер»  типті 
вагонды түсіру 

Көтеріңкі жол 

Тыңайтқышты

ң вагонның 

жүк түсіретін 

люгінен  

үйіндіге түсуі 

235 

- 

 

 

Тыңайтқышты

ң вагонның 

жүк түсіретін 

люгінен  

автомобильге 

түсуі  

41 

- 

Қойма  ішіндегі  
операциялар 

Грейфер  краны 
ОК-32 

Тыңайтқышты 

кранның 

шөмішінен 

үйіндіге 
лақтыру  

35 

115 

Тоже 

Тоже 

Тыңайтқышты 

кранның 

шөмішінен 

жинаушы 

бункерге 

лақтыру 

58 

85 

« 

Көп 

шөмішті 

жүк тиегіш 

Тыңайтқышты 

жүк тиегіштің 

соңғы 

барабанынан 

үйіндіге 
лақтыру  

28 

300 

Қойма  ішіндегі  
операциялар 

Бульдозер  ДТ-
54 

Тыңайтқышты  

үйіндіге 

ауыстырып 

салу 

14 

1900 

Тоже 

Жүк 
лақтыратын 
арба 

Б-6550-

60П 

Тыңайтқышты 

арбадан 

үйіндіге 
лақтыру  

24 

370 

То же 

То же 

Тыңайтқышты 

- 

190 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

35 

ленталы 

транспортерде

н қабылдау 

құрылғыларын

а лақтыру  

«Хоппер»  типті 
вагонды түсіру 

Ленталы 
қозғалмалы 
конвейер 
КЛП-80 

Тыңайтқышты

ң вагонның 

жүк түсіретін 

люгінен  

конвейерге 

түсуі 

65 

- 

«Хоппер»  типті 
вагонды түсіру 

Қабылдау 
құрылғылары 

Тыңайтқышты
ң вагонның 
жүк түсіретін 
люгінен  
қабылдау 
құрылғыларын
ың бункеріне 
түсуі 

20 

180 

«Хоппер»  типті 
вагонды түсіру 

Көтеріңкі жол 

Тыңайтқышты

ң вагонның 

жүк түсіретін 

люгінен  

автомобильге 

түсуі  

35 

- 

Қоймадан 
тыңайтқыштард
ы беру 

Ленталы 
транспортер 

Тыңайтқышты 

транспортердің 

соңғы 

барабанынан 

автомобильге  

лақтыру  

- 

208 

Тоже 

Фронтальды 
алып  салмалы  
жүк тиегіш ПБ-
35 

Тыңайтқышты 

жүк тиегіштің 

шөмішінен  

автомобильге 

лақтыру  

59 

- 

« 

Жинаушы-
бункер 

Тыңайтқышты

ң бункер 

тесігінен 

автомобильге 

түсуі  

- 

274 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

36 

 

И Қосымшасы 

(ақпараттық) 

 

Минералды тыңайтқыштардың негізгі түрлерінің өртқауіптілік қасиеттеріне байланысты характеристикасы  

 
И.1  Минералды  тыңайтқыштардың  негізгі  түрлерінің

 

характеристикасы:  сыртқы  түрлері,  негізгі  химиялық  құрамы,  

характеристика степени агрессивтілік деңгейінің характеристикасы, өрт және жарылыс қауіптілік характеристикасы (қауіптілік класы, 
өндіріс категориясы және қойма класы) И.1 кестеде келтірілген. 

И. 2 Қауіптілік класы  МЕМСТ 19433-88

х

 бойынша анықталады. 

 

Кесте И.1 

 

 Тыңайтқыштың атауы 

Сыртқы түрі 

Тыңайтқыштың негізгі 

химиялық құрамы 

Құрамындағы 
су , % 

 Агрессивтілік деңгейінің характеристикасы 

Өрт және жарылыс қауіпі. 

Қауіптілік класы . 

Өндіріс категориясы. 

Қоймалар класы 

1 Аммиакты селитра 

Түйіршіктелген 

NH

 4

 NO

 3

 

0,2-0,3 

Тотықтандырғыш . Уытты азот тотығы мен 

оттегі бөлінеді 

Өрт қауіпті . 

Класс 5. Подкласс 9.1 

2 Карбамид 

Түйіршіктелген  

CO(NH

2

)

2

 

0,25 

Выделение аммиака при взаимодействии с 

известковыми материалами 

Тұтану температурасы 220°С, 

температура самовоспламенения 

-71 5°С. 

Класс 9. Подкласс 9.2 

3 Сульфат аммония 

Кристаллы. 

Гранулы 

( NH

 4

 )

2

 SO

 4

 

0,2 
0,6 

Выделение аммиака при взаимодействии с 

известковыми материалами 

Не горюч. 

При нагревании до 235°С 

разлагается с выделением 

аммиака и трехокиси серы 

Фосфорлық

 

4 Суперфосфат из апатитового 
концентрата гранулированный 

Түйіршіктелген   Са(Н

2

РО

4

)

2

×Н

2

О+Н

3

РО

4

+CaSO

4

 

3,5 

Содержит свободную кислоту в пересчете на 

Р

2

О

5

 - 2,5% 

Пожаро- и взрывобезопасен. 

Класс 9. Подкласс 9.1- 

5 Суперфосфат двойной 

гранулированный 

Түйіршіктелген  

Са(Н

2

РО

4

)

2

×Н

2

О+Н

3

РО

4

 

3,0-4,0 

Содержит свободную кислоту в пересчете на 

Р

2

О

5

-2,5-5% 

Пожаро- и взрывобезопасен. 

Класс 9. Подкласс 9.2 

6 Суперфосфат аммонизированный из 

фосфоритов Каратау 

Түйіршіктелген  

CNH

4

PO

4

 

Mq(H

2

PO

4

)

2

 

3,0 

Не агрессивен 

Пожаро- и взрывобезопасен. 

Класс 9. Подкласс 9 1 

Калийлық

 

7 Калий хлористый 

Түйіршіктелген  

KCL 

0,5 

При влажности до 0,5% некоррозионноопасен 

Не горюч. 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

37 

Пожаро- и взрывобезопасна. 

Класс 9. Подкласс 9 2 

 

Мелкие 

кристаллы 

KCl 

1,0 

При влажности до 1,0% некоррозионноопасен 

Тоже 

8 Соль калийная, смешанная, 40 % 

Кристаллы 

KCl + NaCl 

2,0 

При влажности до 2,0% некоррозионноопасен 

« 

Кешенді

 

9 Аммофос 

Түйіршіктелген  

NH

4

H

2

PO

4

 

(NH

4

)

2

HPO

4

 

1,0 

Выделение NH

3

при взаимодействии с 

известковыми материалами 

Пожаро- и взрывобезопасен. 

Класс 9. Подкласс 9.2. 

Категория 923 

10 Нитрофоска 

Түйіршіктелген  

NH

 4

 NO

 3

 +( NH

 4

 )

2

 HPO

 4

 + 

+NH

4

H

2

PO

4

+KNO

3

+CaHPO

4

 

1,5 

При нагревании разлагается с выделением 

окислов азота и кислорода 

Взрывобезопасна. 

Пожароопасна. Горюча. 

При повышенных температурах 

склонна к тепловому 

самонагреванию. 

Класс 9. Подкласс 9.1 

11 Азофоска 

Түйіршіктелген  

NH

4

NO

3

+(NH

4

)

2

HPO

4

 

1,0 

Слабый окислитель 

Незрывобезопасна. 

Пожароопасна 

Трудногорюча. 

Класс 9. Подкласс 9.1 

NH

4

H

2

PO

4

+KCl 

12 Нитроаммофоска 

Түйіршіктелген  

NH

4

NO

3

+(NH

4

)

2

HPO

4

 

0,8 

To же 

Тоже 

NH

4

H

2

PO

4

+KC l 

13 Нитроаммофос 

Түйіршіктелген  

NH

4

NO

3

 

(NH

4

)

2

HPO

4

 

1,5 

« 

Невзрывоопасен. 

При нагревании выше 170°С 

имеет склонность к 

саморазложению и тлению. 

Класс 9. Подкласс 9.1. 

NH

4

H

2

PO

4

 

14 Нитрофос 

Түйіршіктелген  

 

1,5 

 

Невзрывоопасен 

При нагревании выше 170°С 

имеет склонность к 

саморазложению и тлению. 

Класс 9. Подкласс 9.1 

15 Диаммофоска 

Түйіршіктелген  

(NH

4

)

2

HPO

4

 

1,3 

 

Пожаро- и взрывобезопасен. 

Класс 9. Подкласс 9.1 

KC l 

16 Аммофосфат 

Түйіршіктелген  

(NH

4

)

2

HPO

4

 

1,5 

 

Пожаро- и взрывобезопасен. 

Класс 9. Подкласс 9.1 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

38 

 

К Қосымшасы  

(міндетті) 

 

К.1 кесте - Агрохимикаттар, пестицидтер және консерванттар қоймаларының  

жарылу және өрт қауіптілігі бойынша классификациясы 

 

 

 

Бөлме атауы 

Бөлменің өрт 

қауіпті зонасының 

классификациясы 

[6] 

Бос  және  қапталған  жарылыс  өрт  қауіпті  агрохимикаттарды 
(аммиакты селитра) сақтау секциясы 

П-II 

Жанатын 

ыдыстарға 

салынған 

жарылыс 

өрт 

қауіпті 

агрохимикаттарды сақтау секциясы 

П-IIа 

Бос және жанатын агрохимикаттарды сақтау секциясы 

П-II 

Бос және жарылыс өрт қауіпті агрохимикаттар мен химмелиоранттар 
сақтау секциясы 

қалыпты 

Контейнерлердегі  агрохимикаттарды  сақтау  және  тук  араластырғыш 
қондырғыларды  орналастыруға  арналған  қатты  жабындымен 
жабылған қалқа немесе алаңша 

П-III 

Тук  араластырғыш  қондырғыларды  орналастыруға  арналған 
тукосмесительный отсек 

П-II 

Секция  для  чрезвычайно-  и  высокоопасных  пестицидов  Төтенше 
және аса қауіпті пестицидтерге арналған секция 

В-Iа 

Жылытылатын секция 

В-Iа 

Секция  препаратов-окислителей  Қышқылдандыру  препараттары 
секциясы 

П-I 

Жарылыс өрт қауіпті пестицидтерге арналған секция 

В-Iа 

Оқшауланған жоғары ұшпалы пестицидтер секциясы 

В-Iа 

Ерекше жағдайлар қажет емес пестицидтерге арналған секция 

П-IIа 

Пестицидтерді қолдану формаларына дайындайтын бөлме 

В-Iа 

Пестицидтерді бөліп салу және қайта салуға арналған жылытылатын 
бөлме 

В-Iа 

 Зарарсызданбаған бос ыдыстарды сақтау бөлмесі 

П-IIа 

Пестицидтерді қолдану формаларына дайындайтын алаңша 

В-Iг 

Сұйық аммиактар мен консерванттар қоймалары: 

 

резервуар паркі 

В-Iг 

төгу-құю эстакадасы 

В-Iа 

компрессор және насостар 

B-Iб 

оператор 

қалыпты 

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

39 

 Л Қосымшасы  

(ақпараттық)

 

 

В.1 кесте - Характеристика помещений по условиям эксплуатации и опасности 

поражения электрическим током и степень қорғау оболочки электрических машин и 

аппаратов 

 

Қойма бөлмелері 

Бөлменің характеристикасы 

Электр 

машиналары мен 

аппараттарының 

қабықшаларының 

қорғау деңгейі 

Пайдалану 

шарттары 

бойынша 

электр тоғымен 

зақымдану 

қаупі бойынша 

Жоғары ұшпа пестицидтердің 
оқшауланған секциясы 
(фумиганттар) 

ылғал 

жоғары қауіпті 

JP 55 

Төтенше және аса қауіпті 
пестицидтерге арналған секция 

То же 

То же 

То же 

Жылытылатын  секция 

Қалыпты 

" 

" 

Қышқылдандыру препараттары 
секциясы 

Ылғал бөлме  
химиялық 
актив орта 

" 

" 

Жеңіл тұтанатын сұйық 
пестицидтер секциясы 

ылғал 

" 

" 

Жанатын ұнтақталған пестицидтер 
секциясы 

То же 

" 

" 

Жасанды салқындату секциясы 

" 

" 

" 

Химиялық консерванттар 
секциясы 

" 

" 

" 

Өсімдік өсуін реттегіштер 
секциясы 

" 

" 

" 

Сактауға ерекше жағдайлар қажет 
емес пестицидтерге арналған 
секция 

" 

" 

" 

Биопрепараттар отсегі 

 Қалыпты  

" 

" 

Пестицидтерді 

қолдану 

формаларына дайындайтын бөлме 

Ылғал 

химиялық 

активті немесе 

органикалық 

орта 

Аса қауіпті 

JP 55 

Транспорттық және 
технологиялық машиналарды жуу 
және зарарсыздандыру бөлмесі 

То же 

Аса қауіпті 

Особо опасное 

JP 55 

Пестицидтерді бөліп салу және 
қайта салуға арналған 
жылытылатын бөлме  

Шаң химиялық 

активті немесе 

органикалық 

орта  

То же 

JP 51 

Зарарсызданбаған бос ыдыстарды 
сақтау бөлмесі  

То же 

жоғары қауіпті 

То же 

Венткамера  

 Қалыпты  

То же 

JP 20 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

40 

 

Электрощит 

То же 

Аса қауіпті 

То же 

Жылу пункті  

Құрғақ 

Нормальное 

" 

Инвентарь бөлмесі 

ылғал 

жоғары қауіпті 

JP 41 

Пестицидтерді қабылдау және 
тиеу учаскелері  

ылғал 

жоғары қауіпті 

JP 41 

Резервуар паркі, төгу-құю 
эстакадасы  

Ылғал 

химиялық 

активті немесе 

органикалық 

орта 

Аса қауіпті 

JP 55 

Компрессор, насос  

Ылғал 

химиялық 

активті немесе 

органикалық 

орта 

жоғары қауіпті 

JP 41 

Оператор  

Құрғақ 

Нормальное 

JP 20 

Авариялық душ  

ылғал 

Аса қауіпті 

JP 55 

 

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

41 

М ҚОСЫМШАСЫ  

(міндетті) 

 

МИНЕРАЛДЫ ТЫҢАЙТҚЫШТАРДЫҢ КОНСТРУКЦИЯЛАРҒА АГРЕССИВТІ ӘСЕРІНІҢ ДЕҢГЕЙІ 

 

М.1  Минералды  тыңайтқыштардың  конструкцияларға  агрессивті  әсерінің  деңгейі  әр  түрлі  болуы  мүмкін  және  ол 

конструкциялардың қойма ішінде орналасу байланысты, сондықтан конструкцияларды төрт шартты зоналарға бөлген жөн: 

 1 зона минералды тыңайтқыштардың агрессивті әсерінің деңгейін бағалауға сәйкес келеді  М.1 кестесінде келтірілген; 
 2 зона барлық конструкциялар үшін,  1 зонаға қарағанда бір саты төмен бағаланады; 
 3 зона агрессивті әсерінің деңгейіне байланысты 1 зонаға теңеледі ; 
 4 зона ылғалдылық зонадан байланыссыз, тыңайтқыштар ерітінділері мен жерасты суларына арналған. 
М.2 Әр шартты зонаға кіретін конструкциялар тізімі және тыңайтқыштардың әр түрлі материалдан жасалған  конструкцияларға 

олардың  қойма  ішінде  орналасуына  байланысты  агрессивті  әсерінің  деңгейі  М.2  кестесінде  келтірілген  (әр  материалға  көбірек 
агрессивті  тыңайтқыштар  бойынша:  аммиак  селитрасы,  аммоний  сульфаты,  калий  тыңайтқыштары,  карбамид  және  т.б..,    М.1 
кестесінде келтірілген). 

М.3  Пестицидтер  сақтау  қоймаларындағы  еден  жабындысы  коррозияға  төзімді  және  өткізбетін  болуы  қажет.  Пестицидтердің 

жабынды  материалдарға  ылғалды  жинау  кезінде  механикалық  әсерін  есепке  ала  отырып  агрессивті  әсерінің  деңгейін  бағалау  П.4. 
кестесінде келтірілген.

 

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

42 

 

М.1 Кесте - Тыңайтқыштардың түрлі материалдан жасалған құрылыс конструкциялармен тиісу кезіндегі агрессивтік 

әсерінің деңгейін бағалау.  

Тыңайтқыштар 

атауы

 

Ылғалдылық 

зонасы

 

Жасалған конструкцияға агрессивті әсерінің деңгейі 

 

цементті 

бетоннан, 

асбесто-

цементтен

 

темірбетонан

 

армоце-

менттен

 

ағаштан

 

Көміртекті 
болаттан

 

кірпіштен

 

саз

 

силикат

 

1. Азотты тыңайтқыштар

 

Сульфат аммония 

 

Құрғақ

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Орташа

 

агрессивсіз

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Сульфат аммония - 
натрия

 

Қалыпты

 

Орташа

 

»

 

Күшті

 

Әлсіз

 

Күшті

 

»

 

Орташа

 

Селитра 
аммиачная*

 

Ылғал

 

Күшті

 

Күшті

 

»

 

Орташа

 

»

 

Орташа

 

Күшті

 

Селитра натриевая*

 

Құрғақ

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

қолданылмайды

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

Селитра калиевая*

 

Қалыпты

 

»

 

Орташа

 

Орташа

 

Орташа

 

Әлсіз

 

»

 

Селитра 
кальциевая*

 

Ылғал 

 

Орташа

 

»

 

Күшті

 

»

 

Орташа

 

Орташа

 

Карбамид 
(мочевина)

 

Құрғақ

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты 

 

»

 

Орташа

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Ылғал 

 

Орташа

 

Күшті

 

Күшті

 

Орташа

 

Күшті

 

Орташа

 

Орташа

 

2. Калий тыңайтқыштар

 

Калий хлористый

 

Құрғақ

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Орташа

 

агрессивсіз

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Қалыпты 

 

Орташа

 

»

 

Күшті

 

Әлсіз

 

»

 

»

 

Орташа

 

Ылғал 

 

»

 

Күшті

 

»

 

Орташа

 

Күшті

 

Орташа

 

»

 

Сульфат калия, 
калимагнезия, 
каинит, сильвинит, 
карналлит, 
калийная 
смешанная соль 
(40%-ная)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Құрғақ

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты 

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

 Ылғал 

 

Орташа

 

Күшті

 

Күшті

 

Орташа

 

Күшті

 

Орташа

 

Орташа

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

43 

3. Фосфор тыңайтқыштар 

 

Суперфосфат 
гранулированный, 
Суперфосфат 
аммонизированный 
гранулированный, 
Суперфосфат 
аммонизированный 
порошковидный

 

Құрғақ

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты 

 

»

 

Әлсіз

 

Орташа

 

»

 

Орташа

 

»

 

»

 

 Ылғал

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Күшті

 

Әлсіз

 

»

 

»

 

Әлсіз

 

Суперфосфат 
простой, 
суперфосфат 
двойной

 

Құрғақ

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты 

 

»

 

»

 

Әлсіз

 

»

 

Орташа

 

»

 

»

  

Ылғал

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Әлсіз

 

»

 

»

 

Әлсіз

 

Фосфоритная мука

 

Құрғақ 
Қалыпты 
Ылғал

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

4. Кешенді тыңайтқыштар

 

Аммофос: 
гранулированный 
удобрительный, 
нитроаммофос 
гранулированный

 

Құрғақ

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты

 

»

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

»

 

Орташа

 

»

 

Әлсіз

 

Ылғал

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Сильная

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Нитрофоска азотно-
сульфатная, 
нитроаммофоска

 

Құрғақ

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

Әлсіз

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Орташа

 

Орташа

 

»

 

Әлсіз

 

Ылғал

 

Орташа

 

Орташа

 

Сильная

 

»

 

»

 

Әлсіз

 

Орташа

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

 

44 

 

Таблица М.2 - Пестицидтердің құрылыс материалдарына агрессивті әсерін бағалау  

 

пестицидтер атауы

 

Ылғалдылық зонасы

 

Жасалған конструкцияға агрессивті әсерінің деңгейі

 

цементті бетоннан

 

темірбетоннан

 

ағаштан

 

Көміртекті болаттан

 

кірпіштен (саз және 

силикат)

 

1. Қ

атты әсер ететін улы заттар сақтау секциясы (СДЯВ) 

 

Ұнтақтар:

 

Құрғақ, Қалыпты , 
Ылғал

 

агрессивсіз Әлсіз

 

агрессивсіз

 

гранозан,

 

фосфид цинка,

 

пентатиурам,

 

гексатиурам

 

Сұйықтар:

 

Құрғақ, Қалыпты  
Ылғал

 

Әлсіз

 

Орташа

 

Әлсіз

 

Орташа

 

агрессивсіз

 

метафос

 

глифтор

 

хлорпикрин

 

дихлорэтан

 

2. Өртқауіпті ұнтақ улы заттар секциясы

 

Цинеб, симазин, 
фентиурам, пропазин, 
феназон, политриазин

 

Құрғақ

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

қолданылмайды

 

агрессивсіз

 

агрессивсіз

 

Қалыпты

 

»

 

»

 

»

 

»

 

 Ылғал

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

Әлсіз

 

»

 

3. Өртқауіпті сұйық улы заттар

 

Гамма-изомер 
гексахлорана, 
гептахлор, карбофос, 
фталофос

 

Құрғақ, Қалыпты , 
Ылғал

 

Әлсіз

 

Орташа

 

 қолданылмайды

 

Орташа

 

агрессивсіз

 

Бутифос, бетанал, 
эптам, нитран-К 
гексахлорана, 
рицифон, поли-
хлорпинен

 

Құрғақ, Қалыпты, 
Ылғал

 

Әлсіз

 

Орташа

 

қолданылмайды

 

Орташа

 

агрессивсіз