СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012)

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

инженерлік-геодезиялық,

инженерлік-геологиялық

жә

не

инженерлік-

гидрометеорологиялық іздеулер;

тексерілетін

имараттың

конструктивтік

шешімдерін,

қолданылатын

материалдарының, арматуралау параметрлерінің беріктілік сипаттарын анықтау ж.с.с.;

- ғимарат элементтерінің деформациясын анықтау;

- қолданыстағы жүктемелер мен олардың реконструкциялаудан кейін өзгеруін

анықтау жатады.

5.3.9 Конструктивтік шешімдерді анықтауды қолда бар жобалық-техникалық

құжаттаманы

жә

не бақылайтын өлшеулерді қолдану арқылы орындау керек. Өлшеу үшін

өлшеуіш,  аспалар  немесе  геодезиялық  аспаптар  қолданылады.  Қандай  да  бір  сызба  жоқ
болған  жағдайда  өлшейтін  сызбаларды  немесе  эскиздерді  құру  керек.  Орындалған
жұмыстардың  н

тижесінде нақты күш түсетін жүйе, сонымен қатар күш түспейтін

элементте

р жә

не олардың күш түсетін элементтермен байланысы анықталуы керек.

5.3.10 Тексерген кезде, ең бірінші, қысылған элементтерге назар аудару керек,

өйткені жіңішке қабырға тұрғысынан олардың қиысуы көбінесе беріктікпен емес,
төзімділікпен лимиттелінеді. Металл конструкциялардың жоғары жауапты элементтеріне
тораптық қосылыстар жатады, сондықтан тексерудің бастапқы кезеңінде элементтер мен
тораптардың қиысуларының жобаға с

йкес келетіндігі анықталуы, сырықтардың тік

сызықтығы, қосылыс енсіз жұқа тақтайшасы,

сіресе қысылған сырықтарда бар болуы

тексерілуі керек. Нормативтік майысудың, бұрылу бұрыштарының

жә

не элементтердің

басқа орын ауысуының асып кетуі бар-жоқтығын анықтау керек.

5.3.11 Көпір имараттардың металл конструкциясының материалдарының сапасы

имаратты қауіпсіз пайдалануға беруге жауапты ведомстволардың арнайы нормативтік
құжаттарында берілген арнай

ы ә

дістеме бойынша жүргізіледі.

Имараттың металл конструкциясының материалдарының сапасын жалпы бағалау

үлгілерге механикалық сынақ жүргізу, химиялық

жә

не металл-графикалық талдау

жолымен жүргізіледі.

Механикалық сынаудың дайындамасы конструкцияның аз кернелген телімдерінен

алынады (металл кесетін аспаппен араланады немесе автогенмен кесіледі).

Дайындама өлшемдері сынауға арналған үлгілерді стандарттарға с

йкес дайындау

мүмкіндігін қамтамасыз етулері керек. Созуға сынау үшін бастапқы есептік ұзындығы

мм үлгілерді қолданылады, мұнда Fo – үлгінің жұмыс бөлігіндегі көлденең

қиысудың мм

берілген ауданы. Қалыңдығы 8...10 мм илемнен тегіс үлгілерді дайындауға

арналған  дайындаманы  аралаған  кезде  минималдық  өлшемдері  ұзындық  бойынша
205...220  мм,  ені  бойынша  30...35  мм  құрайды.  Цилиндрлік  үлгілер  дайындалатын
ұзындығы  6...70  мм

жә

не ені 12...15 мм дайындаманы кесуге жол беріледі. Үлгілерді

автогенмен кескен жағдайда сезілген сызық жағынан 60 мм дейінгі элементтің қалыңдығы
кезінде 20 мм кем емес

жә

не үлкен қалыңдық кезінде 30 мм кем емес

діптер қалдырылуы

керек.

Созу мен соққылық тұтқырлыққа сынаудың сынамалары пішінді илеу сызығының

бойынан алынады.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

5.3.12 Металл-графикалық талдау үшін дайындықты таңдау ішінде питтингтік тот

басу, қажу бұзылыстарының, металл құрылымының өзгеруінің қаупі бар конструкция
телімдерінен алынады. Бұл жерде металл құрылымының бұзылуының алдын-алуға
қатысты шаралар сақталуы керек.

5.3.13 Тот басудың

дә

режесін бағалау үшін олардың сапалық

жә

не сандық сипаттары

анықталады.

Сапалық сипатқа тот басу сипаты (жаппай, жергілікті, бірқалыпты, тегіс емес, шіруі

бар ж.с.с.) ж

не олардың таралу саласы жатады.

Сандық көрсеткіштерге тот басу жараларының ауданы мен тереңдігі, қиысуды

жоғалту шамасы, тот басу жылдамдығы жатады.

5.3.14 Тот басудың ауданы конструкция бетінің ауданынан пайызда көрсетіледі.

Бірнеше жерде қиысуды жоғалтудың шамасын анықтау үшін элементтің ұзындығы

жә

не

қиысуы бойынша микрометрмен немесе 0,05 мм дейінгі

дә

лдікпен оның қалыңдығы

штангенциркульмен өлшенеді. Элементтің күш түсетін қабілеттігін тексерген кезде тот
басу жараларының есебімен көлденең қиысудың ауданы қабылданады.

5.3.15 Тот басу шығынының шамасын тот басу өнімдерінің қалыңдығын өлшеу

дісі

арқылы жанама анықтауға болады. Тот басу шығынының шамасы болжамды түрде
элементтің бір жағынан қышқылдану қабатының 1/3 қалыңдығына тең.

5.3.16 Басқыншылықты ортада пайдалануға берілетін металл консрукцияларды

тексеру, олар елеулі тот басудан зақымданған [4] жағдайларда жүргізіледі. Электр-
механикалық қорғау үшін конструкцияны, қорғайтын жабындар мен жабдықтарды
тексеру:

- пайдалануға берілген конструкцияны сақтау арқылы ғимаратты немесе имаратты

реконструкциялау, немесе жаңғырту кезінде;

- апат немесе табиғи апат н

тижесінде бұзылған конструкцияны орнына келтіру

кезінде;

- уақытша имараттардың конструкцияларын қайталап қолдану кезінде;

- өндірістің технологиялық схемасының өзгеруі немесе басқыншылықты заттарды

бөлуге қабілетті жабдықтың қуаттылығы ұлғаюдың н

тижесінде конструкцияның

пайдалануға беру шарттарын қатаңдатуға байланысты;

- орташа басқыншылықты

жә

не қатты басқыншылықты орталардағы ғимараттар мен

имараттардың конструкциялары ұзақ уақыт ішінде жүйелі бақылаумен қамтамасыз

етілмеген

жә

не ағымды жөнделмеген кезде;

- имарат конструкцияларын жүйелі бақылауды толық көлемде жүзеге асыру

экономикалық тұрғыдан негізделмеген болған кезде (мысалы, терең су имараттарың,

мұнай резервуарларының, топырақтағы имараттардың конструкциялары ж.т.б. сияқты);

- ұзақ уақыт тасымалдау, сақтау немесе монтаждау н

тижелерінде конструкциялар

айтарлықтай тот басуға ұшыраған кезде;

- ТЖА ж

не МСҚБ аумақтық органдарының ұйғарымдарының негізінде жүргізіледі.

5.3.17 Зерттеудің бірінші сатысына конструкцияның, қорғайтын жабынның

техникалық жағдайын

жә

не электр-механикалық қорғау үшін жабдық жұмысының

тиімділігін алдын-ала бағалау жатады.

5.3.18 Техникалық жағдайды алдын-ала бағаланған кезде конструкцияны, қорғайтын

жабындарды

жә

не электр-химиялық қорғау құралдарын не жаппай, немесе таңдамалы

қарау жүргізіледі.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

Конструкцияны қарау үшін таңдалғандар зерттеуге тиесілі конструкция тобы үшін

типті, конструктивтік формасы, жүктеме түрі мен басқыншылықты

сер ету бойынша

біртекті болуы керек. Артынан олардың біртектілігі конструкциямен заттай танысу

тижелері бойынша нақтыланады.

Бір топтың біртекті сырықтық конструкциялары бірдей конструктивтік

шешімдермен, пайдалануға берудің мерзімдері мен шарттарымен, тот басудан қорғаудың

біртипті жүйесімен сипатталуы керек.

Әр

топтың біртекті сырықтық конструкцияларынан

бөлшектік ку

ландыруға тиесілі, ең көрнектілері таңдалады. Бұл топқа жүйелі бақылау

жә

не құжаттаманы алдын-ала тексеру деректері бойынша ең қатты қарқынды тот басудан

тозуға, ең үлкен пайдалануға беру жүктемесіне ұшыраған конструкциялар, сонымен қатар

ең үлкен физикалық тозуды сипаттайтын конструкциялар кіретін болады.

5.3.19 Конструкцияны таңдамалы қарау кезінде техникалық жағдайды алдын-ала

бағалау процесінде:

- қорғайтын жабынның адгезиясы, қалдық қалыңдығы мен зақымданған ауданы;

- тот басу өнімдері қаптаған конструкция бетінің ауданы, оның ену түрі мен

тереңдігі;

- қорғайтын жабынды жартылай орнына келтіру мақсатында конструкцияны тот басу

өнімдерінен жергілікті механикалық тазалау мүмкіндігі;

- жабынның жергілікті бұзылуы мен металдың тот басуына

келетін

басқыншылықт

ы ә

сер ету көздері;

- жабынның бұзылу

жә

не ластандыру көздерін жоюға байланысты тот басу

белгілерінің пайда болу, конструкция элементтерінің бетінің кеңістікте орналасуының

өзгеру динамикасы; тесіктердің, жіңішке ойықтардың,

дә

некерліктік жіктердің, үшкір

қуыстардың, дайындау ақауларының бар болуы;

- осы факторларға байланысты тот басудың енуінің шамамен орташа жылдамдығы;

- электр-химиялық қорғау параметрлерінің өзгеру динамикасы анықталады.

Техникалық жағдайды алдын-ала бағалауды аяқталғаннан кейін:

- тот басуға қарсы қорғанысты орнына келтіруге қатысты шаралар;

- ортаның басқыншылықт

ы ә

сер етуін төмендетуге қатысты кеңестер;

- жөндеу-орнына келтіру жұмыстарын жүргізудің шекті мерзімін, сонымен қатар

жөндеу-орнына келтіру жұмыстарын жүргізгеннен кейін бірікші жүйелі бақылауды

жүргізгенге дейінгі уақыт интервалын анықтау мақсатында қорғайтын жабындар мен

конструкция металының ары қарай қирауының болжамы;

- қоршау конструкцияларын пайдалануға беруге жарамды жағдайда ұстауға қажетті

тот басуға қарсы шарала

р ә

зірленеді.

5.3.20 Конструкцияның барлық жинағына сипатты күш түсетін конструкцияның

қиысуын елеулі жоғалтуы анықталған жағдайда, конструкцияны жобалау мамандарының

қатысуымен арнайы тексеру жүргізу керек. Егер осындай қиысу жоғалту конструкцияның

жеке элементтеріне ғана қатысты

жә

не тот басудың жергілікті қарқындалуының себебі

нақты белгіленген болса, онда осы элементтерді ауыстыру немесе күшейту

жә

не

басқыншылықты

сер етудің жергілікті қарқындылығын себептерін жою туралы кеңестер

зірленеді.

5.3.21 Тараптар келіскен көлемде конструкцияның техникалық жағдайын алдын-ала

бағалаудың н

тижелері құрылыс конструкцияларын тот басудан қорғау мамандары

тартылған ұйымдармен

зірленген кеңестерді беру арқылы актімен

рә

сімделуі керек.

5.3.22 Арнайы тексеру жүргізген кезде біртекті конструкциялардың көрнекті тобы

техникалық жағдайды алдын-ала бағалаған кезде одан екі есе артуы керек. Тексеру кезінде

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

5.3.19 тармақта көрсетілген операцияларға қосымша ақаулар мен бұзылыстарды өлшенеді

жә

не олардың конструкцияда орналасуы бекітіледі.

5.3.23 Күш түсетін конструкциялардың тот басқан бұзылысының тереңдігін өлшеуді

тікелей конструкцияда жүргізу керек. Зертханалық зерттеу, тесіктерді тесу, металды

талдау үшін жаңқаларды таңдау

жә

не конструкциялық элементтердің нақты қиысуын

өлшеуге қатысты басқа жұмыстарды жүргізу үшін сынаманы таңдауды конструкцияны

жобалау мамандарымен келісе отырып жүргізу керек. Қолданыстағы к

сіпорындардың

конструкцияларын тексерген кезде тексерудің

рбір кезеңі жоғарыда көрсетілген

жұмыстарды өңдеуге

келген конструкция элементтерінің пайдалануға беруге

жарамдылығын орнына келтірумен аяқталуы керек. Аталған жұмыстар тексерудің барлық

кезеңінде конструкцияның қирамауы мен пайдалануға беруге жарамдылығын қамтамасыз

етумен жүргізілуі керек.

5.3.24 Тікелей қарау мен өлшеуде қол жетпейтін конструкция мен оның

элементтеріне арнайы тексеру жүргізу барысында:

- мүмкіндігінше оларды бетондаудан таңдамалы босатуды жүргізе отырып – бетонға

монолиттелген конструкцияларға;

- имарат орналасқан тереңдікті қазу, сонымен қатар зерттелетін бетке, оның ішінде

жіңішке ойықтар мен тесіктердегі (үсті-үстіне

дә

некерлеген кезде) бетке жан-жақты

қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін табақшалы конструкциялардан жасалған карталарды

таңдауды жүргізе отырып – топырақтағы конструкцияларға;

- сол элементтерді толығырақ тексеру үшін шеше отырып – көрінетін қирауға

ұшыраған немесе күш түсетін қабілеттігін жартылай жоғалтқан (төтенше салбырау, жеке

сымдар мен тұтамдардың үзілуі ж.т.б.) конструкциялардың икемді элементтеріне;

- сүңгуір жұмыстарды жүргізу мүмкіндігін

жә

не қажет болғанда – құрлықта

толығырақ зерттеу үшін көрнекті үлгілерді таңдауды қамтамасыз ете отырып – суастылық

имараттардың конструкцияларына қолжетімділікті қамтамасыз ету керек.

Көрсетілген жұмыстар конструкцияның күш түсетін қабілеттігін алдын-ала

есептегеннен

жә

не қажет болса – оларды күшейтуге қатысты уақытша шараларды жүзеге

асырғаннан кейін жүргізілуі керек.

Сол уақытта ары қарай қорғайтын жабындарды жөндеу

жә

не орнына келтіруге

қатысты шараларды

зірлеу үшін конструкция беті механикаланған немесе химиялық

діс

арқылы қақтардан, тоттан, ескі жабыннан, майлы кірден ж.с.с. мұқият тазаланады.

5.3.25 Егер нақты объектілердің конструкцияларын тексеруге қатысты жұмыстар

бірнеше жылдың ішінде жүргізілетін болса, онда тексеру бағдарламасына тексерілетін

конструкцияның материалдарына с

йкес келетін

жә

не конструкцияны ауыстырған кезде

пайдалануға болатын айтарлықтай тот басуға төзімді материалдардан жасалған үлгілерге,

сонымен қатар тексерілетін конструкциялар үшін қолдануға с

йкес келетін қорғайтын

жабындары

жә

не айтарлықтай төзімді жабындары бар үлгілерге тот басуға қарсы заттай

сынақ жүргізуді енгізуге кеңес беріледі.

Үлгілерді сынау шарттары (газдалу, шаңдалу, конденсаттың пайда болуы,

атмосфералық шөгінділердің

сер етуі ж.т.б.) ішінде осы жинақтың конструкциялары

пайдалануға берілетін ең қатаң шарттарға с

йкес келулері керек. Үлгілерді сынаудың

ұзақтығы бір жарым жылдан кем болмауы керек. Осы жерде сынаудың

ртүрлі уақытында

кемінде төрт сараптамалық нүкте алынуы керек.

5.3.26 Жүргізілген сынақтардың н

тижелері конструкцияны пайдалануға берудің

кейінгі кезеңінде тот басудың дамуының

жә

не қорғайтын жабындардың қирауының

болжамын нақтылау үшін қолданылады.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

5.3.27 Егер тексеру барысында техникалық тапсырма мен бағдарламада көрсетілген

жұмыстардың көлемі (міндетті Б, В қосымшаларын қар.) имарат қаңқасының сенімділігі

мен ғұмырлығын бағалау үшін жеткіліксіз болып табылатын болса, мамандандырылған

ұйымның жетекшісі тапсырыс берушіге бағдарламаға өзгерту енгізу қажеттілігі туралы

айтады.

5.3.28 Техникалық тексеру н

тижелері конструкция элементтерін күшейту

жә

не

ауыстыруды жобалау үшін

жә

не тот басуға қарсы қорғаныс жобасы үшін негіз болып

табылуы керек. Бұл жоба имараттың техникалық құжаттамасына құрамдас бөлім болып

енеді.

5.4 Ғимараттар мен имараттардың құрылыс конструкцияларын пайдалануға

беру ортасын анықтау

5.4.1 Тексерулер құрылыс конструкциясына басқыншылықты

сер етудің негізгі

көздерін, олардың түрлерін, концентрациясын, температурасын, таралу қарқындылығы

мен шектерін анықтайды.

Басқыншылықта заттардың бөліну себептері анықталады

жә

не осы басқыншылықты

агенттердің

сер етуіне ұшырайтын құрылыс конструкцияларының тізімі жасалады.

5.4.2 Жұмыс ортасының басқыншылықты

сер етуінің негізгі көздерін белгілеуді

технологиялық жобаның, технологиялық нұсқаулықтың, құрылысты жобалаудың

техникалық тапсырмасының немесе технологиялық қызметтер

жә

не өндірістің нақты

технологиясы мен жүйелі тексеру кезінде алынған конструкцияны дұрыс пайдалануға

берудің бұзылғандығы туралы деректердің есебімен ғимаратты, имаратты

жә

не

сіпорынды пайдалануға беру қызметтері беретін басқа құжаттың негізінде жүргізу

керек.

5.4.3 Егер оның

сер етуінің салдарынан материал қирайтын болса, онда орта

басқыншылықты деп саналады. Ортаның басқыншылықтығы үш

дә

режемен

(ә

лсіз, орташа

жә

не күшті) анықталады

жә

не факторлардың қатарына байланысты нормалардың

қағидаларына с

йкес белгіленеді.

5.4.4 Ғимарат, имарат маңындағы сыртқы ортаны заттай зерттеу келесі жұмыстардың

орындалуынан тұрады:

- ауаның температурасы мен ылғалдығын өлшеу;

- желдің жылдамдығы мен бағытын өлшеу;

- атмосфералық жаратылыстарды қадағалау;

- ауаның

жә

не құрылыс конструкцияларының материалдарына басқыншылықты

шөгінділерінің, шаң мен газдардың құрамын, қасиетін

жә

не концентрациясын анықтау.

5.4.5 Сыртқы ортаны зерттеген кезде зерттелетін ғимарат немесе имараттың

ауданында басқыншылықты агенттердің

сер етуінің аймақтары анықталады.

Ауаның сынамасы штиль мен желді ауа-райы кезінде жиналады. Екінші жағдайда

басқыншылықты агенттерді тарату аймақтары желдің бағытына с

йкес анықталады. Бұл

жерде келесі заңдылықтарды ескеру керек:

- ластанған ауаны жеке тұрған құбыр арқылы лақтыру кезінде жерүстіндегі

қабаттардың концентрациясы құбырдан алыстау арқылы құбырдың биіктігінің 20

қашықтығына максимум жете өседі;

- ластанған ауаны ғимарат үстінде орналасқан құбыр арқылы лақтыру кезінде

жерүстіндегі қабаттардың концентрациясы құбырдан алыстау арқылы өседі

жә

не ғимарат

биіктігінің 2...3 қашықтығында максимумға жетеді.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

5.4.6 Құрылыс конструкциясының материалдарына басқыншылықты, атмосфералық

шөгінділерде болатын химиялық заттардың құрамы мен концентрациясын анықтау үшін
зертханалық талдау үшін қысқы маусымда қардың

жә

не жазғы маусымда жаңбыр суының

сынамасын жинау керек.

Қардың сынамасы жаңа түскен қабаттан алынады. Жаңбыр суының сынамасын

өндірістік ғимараттардың шатырында орнатылатын, 0,5х0,5 м өлшемді арнайы науаларға
жинау керек.

Әрбір

талдау үшін

рқайсысы 1 кг кем емес салмағы бар қар немесе жаңбыр суының

кемінде үш сынамасын жинау керек.

5.4.7 Ауа атмосферасында тот басу кезінде ғимараттың немесе имараттың ішіндегі

ортаның басқыншылықты

сер етуінің негізгі факторларын анықтауды газдалған

жә

не

шаңдалған

ортаны,

ауаның

қатысты

ылғалдығын

немесе

конструкцияны

ылғалдандырудың, ауа температурасының ұзақтығын өлшеу жолы арқылы жүргізу керек.

5.4.8 Ауа температурасын

жә

не қатысты ылғалдығын үй-жайдың көлемі бойынша

таралуының заңдылықтарын анықтау үшін олардың шамаларын ғимараттың немесе
имараттың бірнеше көлденең қиысуында орындау керек. Қысудың саны үй-жайдың
өлшеміне

жә

не оның ішіне технологиялық жабдықты орналастырудың сипатына

байланысты белгіленеді.

5.4.9 Қиысуларды мүмкіндігінше ғимараттың бөлу осьтерімен қиыстыру керек.

Шеткі қиысулар ғимараттың бүйір қабырғаларынан 6...12 м қашықтықта белгіленеді.
Жылу

жә

не ылғал бөлу көздерін үй-жайдың ұзындығы бойынша бірқалыпты бөлу кезінде

қиысулар арасындағы қашықтықты 19-кесте бойынша қабылдауға кеңес беріледі.

19-кесте – Ішінде ауа температурасы мен ылғалдығы өлшенетін ғимараттың

көлденең қиысуларының арасындағы кепілдемелік қашықтықтар

Ғимараттың ұзындығы, м

100
дейін

100-
150

150-
250

250-
400

400-
600

600 аса

Көлденең қиысулар арасындағы ең
үлкен қашықтық, м

5.4.10 Ішінде өлшеу жүргізілетін орындар жылу

жә

не ылғал бөлу көздерінен,

сонымен қатар ағынды

жә

не сормалы желдету тесіктерінен тікелей жақын жерде

орналаспауы керек.

5.4.11 Үй-жайдың көлденең қиысуында өлшеуді сыртқы қабырғалардан 0,1...0,2 м

шегіну арқылы сыртқы қабырғалардың маңында

жә

не үй-жайдың орта бөлігінде,

көпаралықты ғимараттарда – сыртқы қабырғалардың маңында

жә

не аралықтардың

шекараларында жүргізу керек.

5.4.12 Үй-жайдағы ауаның температурасы сынап термометрлермен анықталады, ал

ұзақ өлшеу үшін метеорологиялық өздігінен жазатын термографтар қолданылады.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

Термографтың көрсеткіштерін ауқын-ауқын қарапайым сынап термометрдің

көрсеткіштерімен салыстыру

жә

не өлшеу н

тижелерін өңдеген кезде өздігінен жазу

көрсеткіштеріне тиісті түзетулерді енгізу керек.

5.4.13 Ауаның қатысты ылғалдылығы психрометрмен, гигрометрмен немесе

гигрографтармен өлшенеді.

5.4.14 1 м/сек кем шама кезінде ауа қозғалысының жылдамдығы

мына формула

бойынша анықталады:

(2)

мұнда Q = 36.5 - t (t – үй-жай ауасының температурасы, град. °С).

5.4.15 Үй-жайдағы ауаның қозғалысының жылдамдығы

мә

ніне байланысты

ауаның 17,5

жә

не 20,5

С температурасы кезінде 20-кестеде берілген.

Аралық м

н H/Q үшін ауа қозғалысының жылдамдығы интерполяциямен

анықталады.

20-кесте – H/Q шамасына байланысты ауаның 17,5 ж

не 20,5

С температурасы

кезіндегі ауа қозғалысының жылдамдығы, м/сек

Температура,

H/Q шамасы

0,27 0,30 0,33 0,36 0,39 0,42 0,45 0,48 0,51 0,54 0,57 0,60

17,5

0,07 0,12 0,18 0,24 0,33 0,41 0,51 0,63 0,75 0,88 1,02

20,5

0,04 0,08 0,13 0,19 0,26 0,34 0,43 0,53 0,65 0,76 0,90 1,03

5.4.16 Ауа ағысының шамалы қарқындылығы кезінде олардың бағыты фумигатормен

анықталады.

5.4.17 Газдардың бір реттік концентрациясын тасымалдық газталдаушылардың

немесе индикаторлық құбырлары күкіртті газбен, күкіртті сутекпен, аммиакпен хлормен
ж.б. жабдықталған, УГ-2, ХГ, ГХ-4 типті газ бөлгіштердің көмегі арқылы орнату керек.
Осы бір рет анықтауды, мүмкіндігінше, тұрақты істейтін зауыт зертханалармен жүргізген
өлшеудің н

тижелерімен салыстыру керек. Егер ондай мүмкіндік жоқ болса, онда

рбір

белгіленген телімде кемінде он бір реттік өлшеуді

(үш тә

улікте 3) жүргізу керек.

5.4.18 Егер өндірістің технологиялық процестері аталған параметрлердің күрт

өзгеруіне байланысты болса, онда осы параметрлердің уақыт бойынша өзгеруінің

тәу

елділігін алу үшін технологиялық процестердің

ртүрлі сипатты кезеңінде өлшеу

жүргізу керек. Басқа жағдайларда ғимараттың ішіндегі ортаның температуралық-

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

ылғалдылық параметрлерін өлшеуді шамамен 6

тәу

лік (технологиялық жабдық пен

желдету жүйесінің толық жүктемесі мен дұрыс жұмысы кезінде

тәу

лігіне 5 рет) ішінде

жылына 2 рет (жылы

жә

не суық мезгілде) жүргізу керек. Сыртқы ауаның температурасы

мен ылғалдылығы да бір уақытта өлшенеді.

5.4.19 Басқыншылықты газдың болуына сынама таңдауды мүмкіндігінше ауаның

температуралық-ылғалдылық сипатын өлшеумен бір уақытта жүргізу керек. Өлшеу
н

тижелері кестеге жазылады.

5.4.20 Топырақ суларының басқыншылығын анықтау үшін сынама таңдау

зерттелетін алаңның 500 м

1 кг есебі бойынша жүргізіледі.

5.4.21 Конструкцияға тұздардың, аэрозольдардың, шаңның

сер етуі кезінде массасы

100...250 г пайда болған шөгіндінің сынамасын тікелей конструкция бетінен
герметикалық полиэтилен қаптарға жинауға кеңес беріледі. Шаңды талдаған кезде оның
химиялық

жә

не фазалық құрамын, ерігіштігін, гигроскопиялығын, су тартпаларын

анықтайды. Шөгіндінің таңдалған сынамасының саны үй-жайдың ауданымен, оның
ішінде жүзеге асырылатын технологиялық процестердің сипатымен

жә

не конструкцияны

шаңнан  тазалауға  қатысты  жұмыстарды  жүргізудің  жиілігімен  анықталады.  Егер
конструкцияны  ұзақ  уақыт  шөгіндіден  тазаламаса,  ал  цехтің  үй-жайында  елеулі  шаң
бөлетін  тек  бір  технологиялық  процесс  қана  жүргізілсе,  онда  сынаманың  саны  үй-жай
ауданының

рбір 100 м

кемінде үш етіп қабылдау керек.

5.4.22 Газдалу мен шаңдалуды зерттеуді зерттелетін конструкцияның орналасқан

аймағында, жабындар мен арақабырғалардың астында, сонымен қатар аэрациялық

жә

не

желдетілетін жабдықтардың аймағында жүргізу керек.

5.4.23 Үй-жайдың шаңдануы мен газдалуын жылдың жылы

жә

не суық мезгілінде,

жә

не

тәу

ліктің

ртүрлі уақытында зерттеу керек. Бұл жерде үй-жайды сыртқы ортадан

оқшаулау

дә

режесі, жабдықтың жұмыс

тәрті

бі, ауа қозғалысының ылғалдығы, бағыты мен

жылдамдыңы бекітіледі.

5.4.24 Ауаның шаңдалғанын бағалау үшін қысқа уақытта қадағалаған ауаның шаңы

(мг/м

) мен ұзақ қадағалаған уақыттың нақты бір кезеңінде қолмен ұстайтын бетте шөккен

шаңның (г/м

) көлемі анықталады.

5.4.25 Үй-жайдың ішіндегі конструкцияға түсетін сұйықтықтың сандық

жә

не

сапалық талдауы үшін

рбір ылғалдандыру телімінде

рқайсысы 0,5 кг кемінде екі сынама

таңдау керек. Сұйық ортаның құрамы, конструкция бетіндегі шөгінділердің химиялық

жә

не фазалық құрамы мамандандырылған зертханаларда анықталады.

5.4.26 Конструкцияны ашық ауада

жә

не аспаның астында, сонымен қатар ылғалды

тазалау, кездейсоқ ылғалдануға ж.с.с. ұшырайтын конструкцияларды ылғалдандырудың
ұзақтығын анықтау үшін ылғалдың фазалық (көрінетін) үлдірінің конструкция бетінде
болуының нақты ұзақтығын белгілеу керек.

5.4.27 Алынған деректерді ортаның конструкцияға,

сіресе ылғалдылықтың

ртүрлі

аймақтарына жақын орналасқан географиялық орындарда, басқыншылықты

сер етуінің

дә

режесін нақтылау үшін пайдалану керек. Осы жерде құрғақ аймаққа ылғалдың фазалық

1500 сағ/жыл, дұрыс – 1500-3000 сағ/жыл, ылғалды – 3000 сағ/жыл үлдірінің ашық

ауасында конструкция бетін ылғалдандыру ұзақтығына с

йкес келеді деп қабылданады.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

5.4.28 Конструкцияны сұйық неорганикалық ортада тот басқан кезде сұйық ортаның

табиғатын (қышқыл, сілті, тұздың ерітінділері), ерітілген заттардың концентрациясын, рН

ерітінділерді, ортаның температурасын, оның оттегін қоса, газмен қанығуын анықтау

керек. Оттегімен қанығуы конструкцияны жібітудің

дә

режесімен (ылғалдың жіңішке

үлдірлері, шашу, душтау, жібіту, сұйық ортаға толығымен тұрақты батыру) анықталады;

сұйық ортаны оттегімен қанықтырудың

дә

режесі

жә

не с

йкесінше оның тот басу

белсенділігі (қышқылдар мен сілтінің белсенділігінен басқа жоғарыда көрсетілген

тәрті

бойынша тартылады.

Берілген температурада сұйықтың көлемінде оттегінің еруін анықтамалар бойынша

анықтауға жол беріледі.

Сутегінің көрсеткішін

сол орнында, оның ішінде шұғыл

діс – индикаторлық

қағаздың көмегімен анықтауға кеңес беріледі.

5.4.29 Температураны, ауаның қатысты ылғалдылығының н

тижелері, газ бөлінудің,

атмосфералық шөгінділердің, сұйықтық бұғаздары мен топырақтың сулардың химиялық

талдаулары ішкі ортаның құрылыс конструкциялары мен жабдықтарының

материалдарына басқыншылығының

дә

режесін белгілеу үшін қолданылады.

5.4.30 Өлшеу н

тижелері өңдеуді өлшенетін параметрлердің жалпыландырылған

сандық сипатын есептеу мен алынған н

тижелердің айқындылық

дә

режесін бағалаудың

сілдерінен тұратын математикалық статистиканың

дістерін пайдалану арқылы

жүргізіледі.

5.4.31 Қадағалау жүргізу барысында өлшеудің берілген көлемі кезінде н

тижелердің

айқындылығының

дә

режесін бағалау

жә

не қатені, яғни өлшеу н

тижелерін бұрмалайтын

төтенше кемшіліктерді уақытылы анықтау мақсатында деректерді алдын-ала өңдеуге

кеңес беріледі.

5.4.32 Белгінің өзгергіштігінің жаратылысы – түрлендіру, түрленетін белгінің жеке

сандық м

ндері – нұсқалар, ал түрленген белгінің жеке м

ндері өзгерген кезде алынған

сандардың (нұсқалардың) қатарын – статистикалық жинақтың түрленетін қатары деп

аталады.

Орташа арифметикалық масса

вариациялық қатарды сипаттайтын, вариациялық-

статистикалық элемент болып табылады:

(3)

мұнда

– нұсқалар;

– қадағалау саны.

Статистикадағы белгінің вариация өлшемінің көрсеткіші ретінде орташа шаршылық

ауытқу қабылданған:

(4)

Қандай да бір қасиеттің өзгергіштігі туралы сұрақты шешу кезінде түрлендіретін

коэффициент немесе өзгергіштік коэффициенті есептелінеді:

(5)

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

Түрлендіру (өзгергіштік) коэффициенті қатарды қатысты шашыратудың өлшемі

болып табылады. Шашырату неғұрлым күшті болса, түрлендіру коэффициенті үлкен бола

түседі.

Орташа арифметикалық қате

орташа арифметикалық жеке м

н бойынша орташа

арифметикалық зерттелетін қасиеттің жалпы шамасы туралы айтуға болатын сипат болып

табылады. Орташа арифметикалықтың

орташа қатесі 6-формула бойынша есептелінеді:

(6)

Орташа қате оған тиісті орташа арифметикалық қатеден пайыз бойынша көрсетілуі

мүмкін. Бұл жағдайда ол айқындылық көрсеткіші

деп аталады

жә

не 7-формула бойынша

есептелінеді:

(7)

Берілген өлшемдердің жеткілікті сенімділігі,

детте, айқындылық көрсеткіші 5%

аспайтын болса, қамтамасыз етіледі.

Өлшеудің қателері пайда болуы мен шамасы бойынша жүйелі, кездейсоқ

жә

не мүлт

жіберілген болып бөлінеді. Жүйелі қателер белгілі жаққа бағытталған. Олар тұрақты

жә

не

заңды өзгереді. Кездейсоқ қателер жүйелі емес сипатқа ие

жә

не орташа шамадан болған

ауытқуларда бір немесе басқа жақта пайда болады

жә

не кез-келген өлшемге ілеспелі

болады. Мүлт жіберілген қателер өлшеу н

тижелерін қатты бұрмалайтын өте үлкен

қателерді атайды.

Егер қате жіберуге күдікті м

шегінен тыс жатса, онда оны мүлт жіберілген

қате ретінде алып тастау керек.

Ықтималдық теориясына с

йкес дұрыс бөлу

жә

не сынақтың басым көпшілігінде

68,3% жағдайда

шегінде өзгеретін н

тиже алынады, 95,5% жағдайда ол

шегінде тербеледі

жә

не 99,7% жағдайда ол

шегінен шықпайды.

Алынған н

тиженің ылғалдылығының есебі бар қараудың

қажетті санын 8-

формула бойынша анықтауға болады:

(8)

мұнда t – айқындылықтың көрсеткіші.

Өзгергіштік коэффициентінің

шамасы бұрынғы зерттеудің негізінде белгіленеді.

Егер ондай деректер жоқ болса, онда бірінші өлшеу алдыңғы есептен шығады, ал ары

қарай алынған деректердің негізінде тиісті түзетулер енгізіледі.

Әде

тте беріктіліктің көрсеткіші

5% тең, айқындылықтың көрсеткіші t – 0,954

тижесінің ықтималдығы кезінде 2 тең етіп қабылданады.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

6 НАҚТЫ ЖҮКТЕМЕЛЕР МЕН

ӘСЕР

ЕТУДІ АНЫҚТАУ

6.1 Ғимаратты, имаратты техникалық тексеру барысында конструкцияның кернелген

жағдайын талдау үшін тұрақт

ы жә

не уақытша жүктемелердің шамаларын нақтылау керек.

6.2 Конструкция массасынан болатын нормативтік жүктемені өлшеудің деректері

бойынша белгілеу керек. Жүктеме бойынша сенімділік коэффициенті тиісті нормалар

бойынша қабылданады.

Темірбетон конструкциялардың өзіндік салмағы жұмыс сызбалары бойынша;

төселген бетонның нақты салмағы мен көлемі – темірбетон бұйымдарға берілген

зауыттық төлқұжаттар бойынша қабылданады. Одан басқа, нақты деректердің жобалық

деректерге с

йкестігін тексеру үшін негізгі қиысудың бақылайтын өлшеулерін жасау

керек.

Жіңішке қабырғалы конструкцияларды тексерген кезде сөренің қалыңдығын

бақылау керек, ол үшін тесіп өтетін жергілікті тесіктерді немесе арнайы тесілген

тесіктерді пайдалану керек. Тақтайшалардың жалпы сипаты үшін олардың жалпы

санынан тақтайшалардың үш-бес пайызында сөренің қалыңдығын өлшеу жеткілікті

болады.

6.3 Металл конструкциялардың массасын КМД сызбалары бойынша, ал сызбалар

жоқ болған кезде – өлшеудің н

тижелері бойынша анықтау керек. Бұл жағдайда масса:

, (9)

мұнда

– негізгі элементтердің массасы;

– қосалқы бөлшектердің – үлгішелердің, кептірмелердің, қабырғалардың,

төсемелердің ж.б. массасын ескеретін құрылыс коэффициенті

(дә

некерленген фермалар

үшін –

=1,25…1,35; шегерілген фермалар үшін –

=1,35...1,4; тұтас

дә

некерленген

бағандар үшін –

=1,3; шегерілген бағандар үшін –

=1,35; тесіп өтетін

дә

некерленген

бағандар үшін –

=1,7; шегерілген бағандар үшін –

=1,8;

дә

некерленген кранастылық

арқалықтар (тежегіш конструкциясы жоқ) үшін –

=1,2; шегерілген арқалықтар үшін –

=1,25;

дә

некерленген тұтас тежегіш конструкциялар үшін –

=1,2; шегерілген

конструкциялар үшін –

=1,25; тесіп өтетін

дә

некерленген тежегіш конструкциялар үшін

–

=1,35; шегерілген конструкциялар үшін –

=1,4 етіп қабылданады).

Металл массасы үшін жүктеме бойынша сенімділік коэффициенті

1-ге тең.

6.4 Стационарлық технологиялық жабдықтың, құбыр жолдарының, технологиялық

сымдардың массасынан болатын тұрақты жүктемелерді олардың орналасуының

жә

не

конструкцияға тірелуінің нақты схемаларының есебімен төлқұжаттық деректер бойынша
анықтау керек. Жүктеме бойынша сенімділік коэффициент = 1 қабылданады.

6.5 Жабындағы жылытқыштың салмағын жасырын жұмыстар актілері бойынша

белгілеу керек, актілер жоқ болған жағдайда таңдамалы ашу жүргізіледі.

6.6 Жабындар мен арақабырғалардың массасынан болатын тұрақты жүктемелерді

таңдамалы телімдерді ашу кезінде алынған үлгілерді өлшеудің н

тижелері бойынша

анықтау керек. Ашу көлемі мен орындары нақты жағдайларға байланысты. Бірінші

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

кезекте ең қатты деформацияланған конструкцияның жүк теліміндегі нақты жүктемелерді

анықтап, осы телімде ашудың қажетті көлемін жасау керек.

6.7 Тақтайшалы жылытқышы бар жабындар үшін ашудың аз көлемі талап етіледі,

себебі оның жабын бойынша ені бірдей. Егер аралықтың

рбір температуралық

бөлімшесіне екі-үш көлемде жасалған ашулар н

тижелері бойынша бірдей болса, онда

ашудың ондай саны жеткілікті. Тегіс қабат болып,

сіресе илемдік жабын кезінде төселуі

қиын шашпалы жылытқышы бар жабын үшін сынаманы шатыржалда да, шатырнауаның

қасынан алуға кеңес беріледі. Осы жерде, шамамен, бір ашуға 200...400 м

, бірақ

шатырнауа мен шатыржалда екі ашудан кем емес

жә

не илемнің аралық телімінде – үш

ашу жасалады.

6.8 Қорғайтын қабат пен орамдық жабынды ашуды 30х30 см ауданда жасау керек.

Пайда болған ауданның ортасында 15х15 ми алаңда тартпа тартылады. Жылытқыш пен

буды оқшаулауды ашу осы қиысу бойынша жүргізіледі. Ашу аяқталғаннан кейін

материалдардың қабаттық қышқылдануы мен

рбір қабаттың өлшенген қабаты бар

конструкция эскиздерін құрайды. Материалдардың ылғалдылығы мен химиялық құрамын

анықтау үшін олардың сынамасы да сол уақытта таңдалады.

Жабын кілемін ашуға атмосфералық шөгінділер болмаған кезде, сонымен қатар

жабын материалдарының еріген сулармен ылғалдануына қарсы шараларды қабылдаған

жағдайда ғана жол беріледі.

6.9 Жабынды құрайтын материалдардың көлемдік массасын анықтауды 200…400 см

көлемді шағын сынамалармен жүргізу керек. Егер

рбір материалдың көлемдік массасын

жеке анықтау қиын болса, онда қабаттық

жә

не жалпы өлшеумен 1м

жүктемені

анықтайды. Егер жабын материалдары біртипті болса, онда ашудың жалпы санының

20…30% үшін бақылайтын сынама жасау жеткілікті. Басқа ашуларда жабынның құрамы

мен қабаттардың қалыңдығы ғана бекітіледі.

Бақылайтын ашу орындары ғимарат жабынының схемасы бойынша бекітілуі керек.

Жабынның құрамын, қабаттардың қалыңдығы мен көлемдік салмақ немесе өлшеу

туралы деректерді анықтау н

тижелері арнайы жинақтық ведомостьтерге кіргізіледі.

Осы жүктемелердің нормативтік м

ндері 10-формула бойынша анықталады:

(10)

мұнда – массаның орташа арифметикалық м

ні;

0 – өлшеу н

тижесінің орташа шаршылық ауытқуы:

(11)

мұнда q

үлгінің массасы;

– таңдау көлемін ескеретін коэффициент (21-кестені қар).

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

21-кесте –

коэффициентінің

мә

ні

0.69

0.39

0.60

0.35

0.54

0.30

0.50

0.26

0.47

0.24

Егер

( – нормалар бойынша

қабат үшін жүктеме бойынша сенімділік

коэффициент) болса, онда

жә

не егер

.болса, онда

қабылданады. (15) формулада

болғанда минус белгісі,

болғанда плюс

белгісі қойылады.

6.10 Өнерк

сіптік ғимараттың, имараттың жабындарын тексерген кезде

технологиялық шаңның бар болуына назар аудару керек. Шаң жүктемелерінің

сынамаларын алу орындары жабын жоспарында, ал қабат қалыңдығын өлшеудің

тижелері мен өлшеу деректері есептік ведомостьке жазылады.

6.11 Еденнен болатын жүктемелерді қабаттарды өлшеу

жә

не сынамаларды өлшеу

арқылы анықтау керек. Сынамаларды ашу орындары арақабырғалар жоспарларында, ал

өлшеу н

тижелері жинақтық ведомостьке жазылады.

6.12 Жарықтық немесе аэрациялық фонарьлар бар болған кезде оларды бекіту

конструкцияларының тораптарының жобаға с

йкес келуін тексеру

жә

не күш түсетін

итарқалық конструкцияларға жүктеме түсудің нақты шамасы мен схемаларын белгілеу

керек.

6.13 Алаңдарға, көпірлерге, баспалдақтарға, сонымен қатар адамдардан түсетін

жүктемелерді тексеру н

тижелері мен нақты технологиялық процестің талдауының

тижелері бойынша қабылдау керек.

6.14 Көпір крандары, кран-арқалықтар т.с.с. бар болған кезде олардың нақты

параметрлерін, пайдалануға беру

тәрті

бін (қалатехқадағалаудың жіктемесі бойынша),

сер

етудің сипаты мен шамасын (крандар мен жүктердің ең сипатты күйлері, максималдық

жүктер мен оларды қарастыратын арқалықтарға жақындату, жақындатылған крандардың

бірлескен жұмысының жиілігі) анықтау керек. Бұл жерде кранастылық жолдардың

жағдайын, рельстерді арқалықтарға

жә

не арқалықтарды бағандарға бекітуді ескеру керек,

сонымен қатар кранастылық конструкциялардың геодезиялық түсірілімін жүргізу керек.

Көпір крандары дөңгелектерінің вертикаль есептік қысымы мына формула бойынша

анықталады:

, (12)

мұнда

– с

йкесінше арбаның, кран көпірінің салмағы

жә

не нақты

көтеретін жүктің салмағы;

– кран көпірінің аралығы;

– арбаны кранастылық арқалықтарға нақты минималдық жақындату;

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

– кранды өлшеген кезде 1 тең

жә

не төлқұжаттық деректер бойынша массаны

анықтаған кезде 1,05 тең етіп қабылдайтын кран массасына қатысты сенімділік

коэффициенті;

– көтеретін жүктемелердің массасы бойынша сенімділік коэффициенті (22-

кестені қар).

22-кесте –

коэффициентінің

мә

ні

Кранның типі

Жүк көтергіштігі

Q, т

МемСТ 25546-82 бойынша кран

жұмыстарының т

ртібінің тобы

1К,2К

3К

4К

5К

6К 7К 8К

Икемді аспасы бар ілгішті 5 дейін

1,15

1,25 1,25 1,35 1,5 1,5

1,1

1,2

1,25 1,5 1,5

15,20

1,1

1,15 1,15 1,20 1,4 1,4

жә

не одан аса 1,1

1,1

1,15 1,3 1,3

Грейферлік

1,1

1,1 1,1 1,1

Электр-магниттік

1,6

1,8 1,8 1,8

6.15 Жобада қабылдаған қар

жә

не жел жүктемелерін осы аудандар үшін нормалар

бойынша қабылдау керек. Қар жүктемесі бойынша нақтыланған деректер, сонымен қатар

осы ауданға сипатты желдің бағыты мен жылдамдығы метеорологиялық қызметтің

деректері бойынша қабылдануы мүмкін. Жүктеменің есептік м

ні тиісті

коэффициенттің қар немесе жел жүктемесінің нормативтік м

ніне туындысы ретінде

анықталады; статистикалық деректер бар болған кезде жүктеменің есептік м

ні

соңғысының ұлғаюының берілген ықтималдығы бойынша қабылданады. Егер

метеорологиялық қызметтің деректері жоқ немесе осы жүктеменің үлесі жүктіліктің

жалпы деңгейінің кемінде 25% болса, онда олар қайтадан жобаланған конструкциялар

үшін анықталады.

Жердің горизонталь бетінің 1м

келетін қар жүктемесінің шамасы 13-формула

бойынша анықталады, кН:

(13)

мұнда – қар жабылғысындағы судың қоры, мм.

Егер судың қоры туралы деректер жоқ болса, онда уақыттың нақты кезеңінде жердің

телімінің қорғалған желден үш рейкасы бойынша анықталған қар жабылғысының биіктігі

туралы деректерді пайдалануға болады. Ол кезде:

(14)

мұнда – қар жабылғысының биіктігі, см;

–

қар жабылғысының тығыздығы (егер өлшеу шаңды шашпалары бар өнерк

сіп

ауданының аймағында жүргізілсе

–

= 1,3 г/см

, басқа жағдайларда – p

= 1 г/см

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

Қары көп аудандарда (III

жә

не IV қар аудандары) қар түсудің 10

тәу

лік интервалы

кезінде 5-

тәу

ліктік м

нді қабылдауға болады. Бұл жағдайда:

(15)

Жылдар бойынша жеткілікті таңдау бар болған кезде, жердің горизонталь бетінің

1м

келетін есептік қар жүктемесін есептеу нормалардың нұсқаулықтарына с

йкес

жүргізіледі.

Ғимарат жабынына есептік жүктеме 16-формула бойынша анықталады:

(16)

мұнда с – жердегі қар жамылғысы массасының жабынға жүктеме болып ауысуының

коэффициенті (нормалар бойынша қабылданады);

– нормативтік тұрақты жүктемеден қар жүктемесіне (

) қатынасына

байланысты қабылданатын түзету коэффициенті:

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0,7

0,99

0,97

0,94

0,91

0,88

Алдын-ала есептеу үшін қардың көлемдік салмағы қаңтар-ақпанда 300…350 кг/м

наурызда – 400 кг/м

тең етіп қабылданады.

6.16 Жел жүктемесінің м

нін жел жылдамдығы туралы жергілікті метеорологиялық

деректердің есебімен анықтау керек. Желдің жылдамдықты ағысын нақтылау үшін ішінде

желдің жылдамдығы жылына бір рет пайда болатын немесе өсетін қайталанудың бес

жылдық кезеңі бар жел жылдамдығын V

білу керек. Бұл м

ліметтер метеорологиялық

қызметтен алынуы мүмкін.

Желдің жер деңгейінің үстінде 10 м биіктіктегі вертикаль бетінің 1м

келетін

жылдамдықты нормативтік ағыны 17-формула бойынша анықталады:

Па (17)

мұнда V

– желдің нормативтік жылдамдығы.

Егер желдің жылдамдығы 2-минуттық орташаландырылған флюгер көрсеткіштері

бойынша белгіленген

, бірақ 1 артық емес болса, 2-минуттық

орташаландырылған анемометрдің деректері бойынша жылдамдық

10-

минуттық орташаландырылған анемометрдің деректері бойынша жылдамдық

ндері Мемгидрометеоком статистикалық деректерінің негізінде

қабылданады.

Есептік жел жүктемесі 18-формула бойынша анықталады:

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

(18)

мұнда – жүктеме бойынша сенімділік коэффициенті: = 1,2;

с – нормалар бойынша қабылданатын аэродинамикалық коэффициент;

к – жел жылдамдығының биіктік бойынша өзгеруін ескеретін коэффициент: к=к

(мұнда к

– «А» типті жерге арналған тиісті коэффициент; егер ғимарат пен метеостанция

қорғалмайтын жерде болса, онда нормалар бойынша қабылданады); к=к

– «Б» типті

жерге арналған, егер метеостанция ашық қорғалмайтын жерде, ал ғимарат «Б» типті жерде

болса; к=1 10 м дейінгі биіктік үшін

жә

не к=к

/0,65 үлкен биіктік үшін, егер ғимарат пен

метеостанция «Б» типті жерде болса.

Жел жүктемелерін анықтаған кезде ғимарат пен имараттың нақты бағдары мен көрші

стационарлық ғимараттардың көлеңкесі түсуін ескеруге жол беріледі.

Нақты жүктемелер мен

сер етудің шамаларын жобалық жүктемелер мен

сер етудің

шамаларымен салыстырып, олардың себептерін анықтайды

жә

не осы конструкция үшін

жүктемеге қатысты сенімділік коэффициенттерін нақтылайды.

7 ТЕХНИКАЛЫҚ ТЕКСЕРУДІҢ

НӘ

ТИЖЕЛЕРІ БОЙЫНША ҒИМАРАТТАР

МЕН ИМАРАТТАРДЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ

7.1 Күрделі жөндеу

жә

не реконструкциялау үшін техникалық зерттеудің н

тижелері

бойынша ғимараттар мен имараттардың техникалық жағдайын бағалау осы ережелер

жинағының 4.3-бөлімшесіне с

йкес жалпы тексеру кезеңінде, алдын-ала бағалау – күш

түсетін қабілеттіліктің

жә

не пайдалануға берудің санаттары бойынша жүргізіледі.

Бөлшектік зерттеу кезеңінде ғимаратты күш түсетін қабілеттілігі мен пайдалануға берудің

санаты бойынша алдын-ала бағалау нақтыланады.

Ғимараттың, имараттың конструкцияларын санат бойынша бағалаудың кеңес

берілетін өлшемдері, сонымен қатар жөндеу

жә

не жұмыстың қауіпсіз шарттарына

қатысты тиісті іс-шаралар осы ережелер жинағының Ж қосымшасында берілген.

7.2 Ғимаратты аспаптық қабылдау үшін бақылаудың н

тижелері бойынша күрделі

жөнделген (реконструкцияланған) ғимараттардың техникалық жағдайын бағалау [3]

нормативіне сай («қанағаттандырарлық», «жақсы» немесе «өте жақсы» бағасын қою

арқылы) жүргізіледі.

7.3 Ғимараттың техникалық жағдайын техникалық зерттеудің, оның ішінде

сараптамалық тексерудің н

тижелері бойынша бағалау ҚР ЕЖ 1.04-102 с

йкес жалпы

зерттеу кезеңінде

жә

не алдын-ала – күш түсетін қабілеттілігі мен пайдалануға берудің

санаты бойынша жүргізіледі. Бөлшектік зерттеу кезеңінде ғимаратты күш түсетін
қабілеттілігі мен пайдалануға берудің санаты бойынша алдын-ала бағалау нақтыланады.

7.4 Конструкцияның, элементтің, инженерлік жабдық жүйесінің, жалпы ғимарат пен

имараттың (ары қарай – Объектінің) физикалық тозуы көзбен-аспаптық тексеру

тижесінде анықталған өлшемдік белгілердің негізінде бағаланады.

7.5 Объектінің физикалық тозуының өлшемдік белгілерін ҚР ЕЖ 1.04-102 (1-71-

кестелері) баяндалған

тәрті

п бойынша физикалық тозуы көзбен немесе аспаптық өлшеу

арқылы анықтау керек.

Конструкцияның, элементтің немесе инженерлік жабдық жүйесінің физикалық

тозуына сипатты бұзылыс түріндегі көзбен бақыланатын өлшемдік белгілер [1]

белгіленеді.

СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012) - 4