СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012) - 2

 

  Главная      Книги - Разные     СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012)

 

поиск по сайту            правообладателям  

 

   

 

   

 

содержание      ..      1      2      3      ..

 

 

 

СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012) - 2

 

 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

11 

2-кесте – Ғимаратты (имаратты)* сараптамалық тексеру кезіндегі хабарлық 

деңгейіне қойылатын талаптар 

 

Хабарлық 

деңгейі 

Геометрия 

Бөлшектер 

Материалдар 

Шектеулі 

хабарлық (KL1) 

 

Таңдаулы 

визуалдық 

немесе толық 

тексеруі бар 

бастапқы 

схемалық 

құрылыс 

сызбалары 

бойынша 

белгіленеді 

Негізделген

 тәжіри

бе мен 

орындағы шектеулі 

инспекцияға с

ә

йкес 

шартты жобалардың 

н

ә

тижелері бойынша 

белгіленеді 

Құрылыс кезеңіндегі 

стандарттар мен 

орындағы шектеулі 

сынауға с

ә

йкес жасыру 

бойынша белгіленеді 

Орташа хабарлық 

(KL2)

 

Орындағы шектеулі 

немесе кеңейтілген 

инспекциямен кешенді 

емес бастапқы құрылыс 

сызбалары бойынша 

белгіленеді 

Орында шектеулі 

немесе кеңейтілген 

сынауы бар бастапқы 

жобалық ерекшеліктер 

бойынша белгіленеді 

Толық хабарлық 

(KL3) 

 

 

Орындағы шектеулі 

немесе толық көлемді 

инспекциямен бастапқы 

толық құрылыс 

сызбалары бойынша 

белгіленеді 

Орында шектеулі 

немесе толық көлемді 

сынауы бар сынақтың 

бастапқы хаттамалары 

бойынша белгіленеді 

 

4.2.17 Ғимаратты (имаратты) сараптамалық тексеру келесі сатыдан тұрады: 

– тексеруге дайындау; 

– алдын-ала көзбен шолу

 жә

не толық тексеру (жете аспаптық); 

–  техникалық  жағдайын  бағалау 

жә

не апаттық 

ә

серге объектінің төзімділігі (қажет 

болғанда). 

Объектінің  техникалық  жағдайы  туралы  н

ә

тижелеріне  дұрыстығы  төмен  болған 

жағдайда  сараптамалық  тексеру  көлемін  Тапсырыс  беруші  өзі  қысқартатын  болса,  онда 
Тапсырыс  беруші  өзі  тексеру  н

ә

тижелерінің  дұрыстығының  төмен  болуына  жауапты 

болады.  Егер  сараптамалық  тексеру  барысында  техникалық  тапсырмалармен 

жә

не 

бағдарламамен  бекітілген  жұмыс  көлемі  ғимараттың  (имараттың)  қаңқасының 
сенімділігін 

жә

не  төзімділігін  бағалауға  жеткіліксіз  болса,  Орындаушы  Тапсырыс 

берушіге  бағдарламаға  өзгерістер  енгізу  туралы  ұсыныс  беру  керек.  Қажет  болғанда 
сараптамалық  тексеру  н

ә

тижелері  бойынша  ғимараттың  немесе  имараттың  кешенді 

мониторингі өткізіледі. 

4.2.18 Тексеруге дайындау сатысында: 

–  тексерілетін  объектімен,  оның  көлемдік-жоспарлық 

жә

не  құрылымдық 

шешімдерімен, инженерлік-геологиялық материалдармен танысуға; 

– жобалық-техникалық құжаттаманы іріктеп алуға

 жә

не талдауға; 

–  Тапсырыс  берушіден  алынған  техникалық  тапсырмалар  негізінде  жұмыс 

бағдарламасын құрастыруға қатысты жұмыстар орындалуы керек.  

4.2.19  Алдын-ала  көзбен  шолу 

жә

не  толық  (жете  аспаптық)  тексеру  сатысында 

құрылыс  конструкцияларының 

жә

не  инженерлік  жүйелердің  сыртқы  белгілері  бойынша 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

12 

толық  аспаптық  тексеруді  жүргізудің  қажеттілігін  анықтау  үшін  техникалық  жағдайын 

алдын-ала бағалау қажет. 

4.2.20  Алдын-ала  көзбен  шолу 

жә

не  толық  аспаптық  тексеру  сатысында  құрылыс 

конструкцияларының  сыртқы  белгілері  бойынша  толық  аспаптық  тексеруді  жүргізудің 

қажеттілігін анықтау үшін техникалық жағдайын алдын-ала бағалау қажет.  

Егер  алдын-ала  тексеру  барысында  имараттың  күш  түсетін  конструкцияларында 

беріктігін,  орнықтылығын 

жә

не  қаттылығын  төмендететін  ақаулары 

жә

не  бүлінген 

жерлері табылатын болса, онда толық аспаптық тексеруді жүргізу қажет. 

 

Толық (бөлшектік аспаптық) тексеру 

 

4.2.21 Толық (жете аспаптық) тексеруге: 

– инженерлік-геологиялық іздеуле

р жә

не геодезиялық бақылаулар; 

–  ғимараттың  (имараттың),  конструкциялардың,  олардың  элементтерінің 

жә

не 

тораптарының  қажетті  геометриялық  параметрлерінің,  оның  ішінде  геодезиялық 

аспаптарды қолдану арқылы өлшеу; 

– ақаулардың

 жә

не бүлінген жерлердің параметрлерін аспаптық анықтау; 

–  негізгі  күш  түсетін  конструкциялардың 

жә

не  олардың  элементтерінің 

материалдарының нақты беріктік қасиеттерін анықтау; 

–  ғимараттағы 

жә

не  имараттағы  технологиялық  процестерге 

тән

  эксплуатациялық 

ортаның параметрлерін өлшеу; 

–  конструкцияларға  іргетастың  топырақ  деформациясының 

ә

серін  ескергендегі 

нақты эксплуатациялық жүктеме мен

 ә

серлерін анықтау; 

–  ғимараттың  (имараттың) 

жә

не  оның  бөліктерінің  конструкцияларының  нақты 

есептік схемаларын анықтау; 

–  эксплуатациялық  жүктемелерге  ұшырайтын  күш  түсетін  конструкциялардың 

есептік күшін анықтау; 

– тексеру н

ә

тижелері бойынша конструкциялардың күш түсетін қабілетін сынаудың 

есебін  (1-деңгейдегі  ғимараттар  үшін  екіден  кем  емес  сертификатталған  есептеу 

бағдарламаларымен өткізіледі); 

–  жылыту,  ыстық 

жә

не  суық  сумен  қамтамасыз  ету  жүйелерінде  аспаптық 

өлшеулерді  жүргізу  (құбырлардың 

жә

не  жылытқыш  құралдардың  тоттылықтан  тозуын 

анықтау  бойынша,  құбырлардағы 

жә

не  тікқұбырлардың  беттеріндегі 

жә

не  жылытқыш 

құралдардағы судың температурасы, суды беретін құбырлардағы қысым

ы жә

не т.б.);  

–  құрылымдардағы 

жә

не  инженерлік  жүйелердегі  пайда  болған  ақаулардың 

жә

не 

бүлінулердің себептерін талдау жатады. 

4.2.22 Толық (жете аспаптық) тексерулерді: 

– жобалық құжаттама жоқ кезде; 

– конструкциялардың күш түсетін қабілетін төмендететін ақауларды тапқан кезде; 

– ғимараттың (имараттың) жүктемелерін немесе қабаттар санын қосумен қайта құру 

жүргізілген кезде; 

–  үш  жыл  өткеннен  кейін  консервация  шаралары  жүзеге  асырылмаған  құрылысты 

қайта бастаған кезде; 

–  бір  типті  конструкцияларда  материалдардың 

ә

р  түрлі  қасиеттері,  техногендік 

процестердің  немесе  агрессиялық  ортаның 

ә

серінен  пайдалану  жағдайы  өзгерген  кезде 

жүргізу керек. 

Шектелген аспаптық тексеру: 

– бөлек конструкцияларды тексеру қажет болғанда; 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

13 

– конструкцияларға қол жеткізу қиын 

ә

рі қауіпті орындарда толық тексеру жүргізу 

мүмкін емес болған кезде өткізілуі керек. 

Егер  байқаулардың  н

ә

тижелері  бойынша  алынған  м

ә

ндері  жобалық  немесе 

құрылыстың  мерзіміндегі  стандарттардың  талаптарынан  төмен  болса, онда сол орнында 

кеңейтілген байқау жүргізу керек. 

4.2.23  Толық  (жете  аспаптық)  тексеру  барысында  құрылыс  конструкцияларының 

жә

не олардың элементтерінің нақты геометриялық параметрлерін анықтау 

жә

не олардың 

жобаға с

ә

йкестігін анықтау үшін нақты жағдайлар бойынша мынадай өлшеу жұмыстары 

орындалады: 

–  имараттың  бөлу  өстерін  анықтау,  олардың  көлденең 

жә

не  тік  өлшемдерін 

анықтау; 

– күш түсетін конструкциялардың аралықтарын

 жә

не адымдарын тексеру; 

– күш түсетін конструкциялардың негізгі геометриялық параметрлерін белгілеу; 

–  конструкциялардың 

жә

не  олардың  элементтерінің  есептік  кесіктерінің  нақты 

өлшемдерін анықтау

 жә

не олардың жобаға с

ә

йкес келуін тексеру; 

–  элементтердің  кездесетін  түйісу  түйіндерінің 

жә

не  олардың  тіреу  бөліктерінің 

пішінін 

жә

не өлшемдерін анықтау, олардың жобаға с

ә

йкестігін тексеру; 

– тіреу конструкцияларының тіктігін 

жә

не тозуын, түйіскен жерлердің бар болуын 

жә

не орналасқан жерлерін, кесіктерінің орын ауыстыруын тексеру; 

– конструкциялардың иілуін

 жә

не орын ауыстырғанын анықтау. 

4.2.24 Сараптамалық тексерудің 

ә

рбір сатысында м

ә

ліметтілік деңгейіне байланысты 

ғимараттардың  (имараттардың)  құрылымдарын  бағалау  үшін  қажетті  геометрияның, 

бөлшектердің

 жә

не материалдардың көрсеткіштерін орнату керек. 

4.2.25 Ғимараттардың инженерлік жүйелерін сараптамалық тексеру ақауларды табу, 

бүлінулер 

жә

не  жарамсыздығы,  табиғи  тозуын  сандық  бағалау  негізінде  олардың 

элементтерінің техникалық жағдайларын анықтау болып табылады. 

4.2.26  Егер  ғимараттың  немесе  имараттың  күш  түсетін  конструкцияларының 

жергілікті  қираған  оқиғаларынан,  ТЖ  шарттарында  апаттың 

ә

серінен  пайда  болатын 

үдемелі  (көшкін 

тәріз

дес)  қираудан  қорғау  қажет  болса,  онда  объектінің  төзімділігіне 

тиісті сараптамалық тексеру жүргізу керек. 

 

 

Ғимаратты сақталғыштыққа сараптамалық тексеру 

 

4.2.27  Ғимараттың  (имараттың)  төзімділігіне  сараптамалық  тексеру  келесі 

сатылардан тұрады: 

– объектіні тексеру

 жә

не ақаулар мен бүлінген жерлерді диагностикалау; 

– объектінің техникалық жағдайын алдын-ала бағалау, қажет болса эксплуатациялық 

жарамдылығын қалпына келтіру ұсыныстарын дайындау; 

–  эксплуатациялық  жарамдылығын  қалпына  келтіру  шараларын  өткізгеннен  кейін, 

объектінің техникалық жағдайын бағалау; 

– үдемелі қирауға қарсы объектіні есептеу

 жә

не объектінің төзімділігін бағалау; 

– қажет болғанда, бейімделген күшейту ұсыныстарын құрастыру; 

–  объектінің  техникалық  жағдайын  соңғы  бағалау 

жә

не  объектінің  сенімділігіне 

жә

не төзімділігіне сертификаттар беру. 

4.2.28  Ғимараттың  (имараттың)  үдемелі  қирауға  қарсы  есебі  шекті  күйіндегі  1-топ 

бойынша  тұрақты 

жә

не  уақытша  ұзақ  жүктемені  қосатын,  жүктемелер  мен  апаттық 

ә

серлерді  ерекше  үйлестірумен  жүргізіледі.  Конструкциялардың  орнын  ауыстыру 

жә

не 

олардың ішіндегі сызаттардың ашылуы үдемелі қирауға қарсы есебін шектемейді. 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

14 

4.2.29  Төзімділікті  бағалау  расталған  (қабылданған)  қауіп-қатердің  негізінде 

ықтималдық 

тәс

ілдерін  қолданумен  жасау  керек.  Қабылданған  қауіп-қатердің  деңгейі 

адамның  өлімінің  (жеке  қауіп-қатер)  ең  аз  мөлшерімен  немесе  материалдық  шығынның 

(экономикалық 

тәу

екел) ең төменгі жағдайларымен орнатылуы  тиіс. Қабылданған қауіп-

қатердің шамасы ТЖМ нормативтік құжаттарына негізделіп орнатылуы керек.  

4.2.30  Тапсырыс  берушіде  ғимараттың  немесе  имараттың  жобалық-техникалық 

құжаттамасының  жоқ  болуы  немесе  толық  болмаған  жағдайда  сараптамалық  тексеру 

жұмыстарын өткізу барысында Орындаушымен келтірілген құжаттаманы қалпына келтіру 

туралы қосымша келісім-шарт жасау керек (Орындаушының тиісті аттестациясы бар кезде 

жә

не с

ә

йкес техникалық тапсырманы алғаннан кейін). 

4.2.31  Сараптамалық  тексеруді  орындайтын  Орындаушы  өткізіліп  жатқан 

зерттеулердің  сапасына,  шығарылатын  шешімдердің  дұрыстығына 

жә

не  олардың 

тәжіри

беде жүзеге асырылуының салдарына жауапты болады. 

4.2.32  Тексеру  барысында  конструкциялардың  күш  түсетін  қабілеттігінің 

төмендеуіне,  жеке  бөліктерінің  орнықтылығына,  қирауына  немесе  жабдықтардың 
қалыпты  жұмысына  кедергі  келтіретін  бүлінулер  табылатын  болса,  Пайдаланушы 
көрсетілген  конструкциялардың  техникалық  жағдайына  сараптамалық  тексеруді  жүргізу 
туралы Орындаушыға м

ә

лімдеме жіберуі керек.  

4.2.33  Ғимарат  (имарат)  немесе  оның  элементтері  апаттық  жағдайда  болған  кезде, 

Пайдаланушы  шұғыл  түрде  адам  қауіпсіздігін  қамтамасыз  ету  мен  келешекте 
зақымданудың  дамуын  тоқтату  бойынша  сақтандыру  шараларын  қабылдау  керек 

жә

не 

сараптамалық  тексеруді  жүргізу  үшін  міндетті  түрде  м

ә

лімдеме  беріп,  бақылайтын 

органға хабарлауы керек. 

4.2.34  Техникалық 

жә

не  сараптамалық  тексерудің  барысында  ғимараттың 

(имараттың) немесе оның элементтерінің апаттық жағдайына

 ә

келетін конструкциялардың 

зақымданулары табылатын болса, Орындаушы шұғыл түрде қалыптасқан жағдай туралы 
объектінің  иесіне,  пайдаланушы  ұйымға,  жергілікті  атқарушы  өкімет  органдарына 

жә

не 

мемлекеттік  құрылысты  қадағалауды  жүргізетін  у

ә

кілге  жазбаша  түрде  м

ә

лімдеу  керек. 

Қалған жағдайларда, ғимараттың (имараттың) сараптамалық тексеру барысында алынған 
м

ә

ліметтері, объектінің келешекте апатсыз пайдалану мүмкімшілігі туралы немесе күрделі 

жөндеуді,  объектіні  қайта  құрудың,  жеке  конструкцияларды  күшейтудің,  іргетас 
топырағын  бекітуді  жобалаудың  нұсқасын  өткізу  туралы  негізделген  шешімдерді 
қабылдау жеткілікті болуы керек. 

4.2.35  Техникалық  қорытындыда  белгіленген  мерзім  ішінде  Тапсырыс  беруші 

Сараптамалық  тексеру  н

ә

тижелері  бойынша  Орындаушы  берген  қорытындыларды 

жә

не 

нұсқауларды орындауға міндетті болып табылады. Техникалық қорытындымен бекітілген 

қорытындылар мен нұсқаулар орындалмағанда оларды күтіп ұстаудың бөлімдерінде 

жә

не 

көлемі бойынша сақтандыру 

жә

не/немесе орнын толтыру шаралары (уақытша бекітулерге, 

жөндеуде, күшейтулерде, конструкцияларды ауыстыруда ж.т.б.), ғимараттың (имараттың) 

онан кейінгі жағдайына мамандандырылған ұйымнан тапсырма берілген мерзімді сақтау 

жауапкершілігі алынады 

жә

не берілген тапсырма мерзімі өтіп кеткеннен кейін қайтадан 

сараптамалық тексеруді талап етеді.

 

4.2.36  Ғимараттың 

жә

не  имараттың  техникалық  жағдайын  тексеру  барысында 

қолданылатын  өлшеудің 

жә

не  бақылаудың  сынау  құралдары,  белгіленген 

тәрті

ппен  дер 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

15 

кезінде  тексеруден  өтуге 

жә

не  метрологиялық  қамтамасыз  етуге  қатысты  нормативтік-

техникалық құжаттамалардың талаптарына сай болуы керек. 

4.2.37 Ғимараттың 

жә

не имараттың техникалық жағдайын тексеру барысында 

жә

не 

құралдармен 

жә

не  жабдықтармен  жұмыс  істеген  кезде  осы  нормативтік  құжаттың 

қауіпсіздік техника ережелерін сақтау керек. 

Жұмыс  істейтін  к

ә

сіпорында  техникалық  жағдайды  тексеруді  орындаушы 

сарапшыларға  осы  объектіге  күші  бар  арнаулы  қауіпсіздік  техникасының  ережелеріне 

нұсқаулар берілуі қажет. 

4.2.38 Ғимаратты (имаратты) сараптамалық тексерудің Техникалық қорытындысына: 

– Техникалық қорытынды негіз болған құжаттамалық м

ә

ліметтердің тізімі; 

– ғимараттың (имараттың) тарихы; 

– қоршаған ортаның сипаттамасы; 

–  ғимараттың  (имараттың)  жалпы  жағдайын  сырттан  бақылау  бойынша  жасалған 

сипаттамасы; 

– ғимараттың (имараттың) физикалық

 жә

не сапалық тозуын анықтау; 

– ғимараттың (имараттың) конструкцияларын 

жә

не инженерлік жүйелерін сипаттау, 

оның  ішінде  құрылысты  салу 

жә

не  пайдалану  мерзімдерінде  конструктивтік  өзгерістері 

туралы олардың сипаттамала

ры жә

не күйі;  

–  күш  түсетін  конструкцияларды,  іргетастарды 

жә

не  негізді 

жә

не  нақты 

жүктемелерді есептеу

 жә

не тексеру; 

–  құрылымдық  элементтердің,  инженерлік  жүйелердің 

жә

не  ғимараттың 

(имараттың) техникалық жағдайын жаппай бағалау;  

– ғимараттың (имараттың) апаттық жағдайы бар болса, олардың себептерін талдау; 

– қорытындыла

ры жә

не ұсыныстары кіреді. 

Техникалық  қорытынды  төрт  данада  жасалады.  Бірінші  дана  жобаға  келісім 

жасайтын  ұйымға  жіберіледі,  екіншісі  –  Тапсырыс  берушіге  беріледі,  үшіншісі  жөндеу 

жұмыстарын  жобалайтын  ұйымға  (институт  шеберханасына  беріледі),  ал  төртіншісі 

Техникалық қорытындыны жасаған бөлімнің мұрағатында қалады. 

4.2.39 Сараптамалық тексерудің н

ә

тижелері конструкция элементтерін алмастыруды, 

күшейтуді 

жә

не тоттануға қарсы қорғауды жобалаудың негізі болып табылады. Бұл жоба 

ғимараттың 

жә

не  имараттың  техникалық  құжаттамасының  құрамдас  бөлігі  болып 

табылады. 

 

4.3 Ғимараттар мен имараттарды техникалық жағдайын бағалау 

 

4.3.1  Тұрғын  үй,  қоғамдық. 

жә

не  қосымша  өндірістік  ғимараттардың  техникалық 

жағдайын  бағалау  ҚР  ЕЖ  1.04-102  с

ә

йкес  конструкциялар  мен  ғимараттардың 

жә

не 

имараттардың  инженерлік  жүйелерінің  табиғи  тозуы  бойынша  жоспарланған 

жә

не 

кезектен  тыс  тексерулер  барысында  профилактикалық  бақылау  н

ә

тижелері  бойынша 

өткізілуі керек.  

4.3.2  Сараптамалық  тексеру  н

ә

тижелері  бойынша  ғимараттардың 

жә

не 

имараттардың техникалық жағдайын бағалау жұмысшылардың 

дә

режесі 

жә

не шекті күйі 

бойынша жүргізілуі қарастырылады. 

Конструкциялардың  жұмыс  жағдайының 

дә

режесі,  жалпы  ғимараттар  мен 

имараттарда, оған қоса топырақ іргесінде: 

– дұрыс;  

– жұмысқа қабілетті болып бөлінеді. 

Конструкциялардың  жұмыс  жағдайының 

дә

режесі,  жалпы  ғимараттар  мен 

имараттарда, оған қоса топырақ іргесінде келесідей болып бөлінеді: 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

16 

– шектеулі бұзылыс (DL – Damage Limitation);  

– елеулі бұзылыс (SD – Significant Damage Near Collapse); 

– қираудың шегіндегі (NC – Near Collapse). 

Сараптамалық  тексеру  н

ә

тижелері  бойынша  ғимараттың  (имараттың)  техникалық 

жағдайын  бағалауды  күш  түсетін  қабілеттілігінің 

жә

не  эксплуатациялық 

жарамдылығының  санаттары  бойынша  өткізу  керек.  Алдын-ала  тексеру  сатысында 

апаттық  телімдерді  анықтау  мақсатында  көзбен  шолу  негізінде  күш  түсетін 

конструкцияларға  алдын-ала  бағалау  жүргізіледі.  Жете  аспаптық  тексеру  барысында 

ғимаратты  (имаратты)  алдын-ала  бағалау  сынау  есептемелерінің  м

ә

ліметтері  бойынша 

алынған  критериялық  параметрлер  негізінде,  қажет  болғанда  мониторинг  пен  энергия 

аудитінің м

ә

ліметтері бойынша анықтау керек.  

4.3.3  Ғимараттың 

жә

не  имараттың  күш  түсетін  конструкцияларының  топырақ 

негіздерін  бағалаумен  қоса,  жұмысшы 

жә

не  шекті  жағдайының  санаттарын  бағалау 

сараптамалық  тексерудің 

жә

не  сынау  есептемелері  н

ә

тижелерінің  жиынтығын  талдау 

негізінде өткізілуі керек.  

4.3.4  Ғимараттардың  инженерлік  жүйелерінің  техникалық  жағдайын  бағалау  [3,9] 

бойынша  анықталған  инженерлік  жүйелердің  орташа  нормативтік  қызмет  көрсету 
мерзімінің есебімен жүзеге асады. 

4.3.5 Ғимараттардың 

жә

не имараттардың пайдаланылуы 

жә

не құрылысы, жұмысшы 

жағдайдағы  конструкциялық  элементтердің  нақты  жүктемелері  мен  шектелмеген 

ә

серлердің  пайдалану  процесінде  мерзімдік  тексеру  талаптарын  сақтау  шарттары 

барысында жүргізіледі. 

4.3.6  Ғимараттың 

жә

не  имараттың  конструкцияларының,  топырақ  іргесін  қоса, 

шектеулі  бұзылыс  жағдайы  кезінде  олардың  жағдайын  бақылап,  техникалық  жағдайды 

артынан  мониторингтеу  арқылы  конструктивтік  араласуға  қатысты  шараларды  жүргізу 

(қажет болғанда) керек. 

4.3.7  Апатқа  дейінгі 

жә

не  конструкциялардың  апаттық  жағдайларында  топырақ 

негізін қосқанда ғимараттарды 

жә

не имараттарды пайдалануға болмайды. Мониторингтің 

міндетті т

ә

ртібі орнатылады. 

4.3.8 Ғимараттардың 

жә

не имараттардың апаттық 

ә

серге сақтығын бағалау рұқсатты 

қатерлерді  анықтау  негізінде  жүргізіледі.  Объектінің  техникалық  жағдайы  мен  ТЖ 

кезіндегі апатт

ық әс

ер етуге оның сақтығын (қажет болған кезде) бағалау үшін: 

–  техникалық  жағдайларын  алдын-ала  бағалау 

жә

не  жетіспейтін  параметрлерді 

анықтау  немесе  алынған  параметрлердің  белгілерін 

дә

лелдеу  үшін  мониторинг  пен 

энергия аудитінің

 жә

не сынау есептемелердің қажеттілігін анықтау; 

–  топырақ  іргетасының  деформациясын  ескере  отырып,  тексерілетін 

конструкциялардың нақты эксплуатациялық жүктемелерін

 жә

не

 ә

серлерін анықтау; 

–  ғимараттың  (имараттың) 

жә

не  оның  бөлек  конструкцияларының  нақты  есептік 

схемасын анықтау; 

– эксплуатациялық жүктемелерді қабылдайтын қөтергіш конструкциялардың есептік 

күштерін анықтау; 

–  тексеру  н

ә

тижелері  бойынша  конструкциялардың  күш  түсетін  қабілеттілігін 

есептеу; 

– тексеру н

ә

тижелерін

 жә

не сынау есептемелерін талдау

 жә

не камералық өңдеу; 

– белгіленген тексеру н

ә

тижелерінің белгілері бойынша төтенше жағдай оқиғасында 

апаттық 

ә

серге  объектінің  төзімділігін  (қажет  болғанда) 

жә

не  техникалық  жағдайларын 

ақырғы бағалау; 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

17 

–  конструкциядағы 

жә

не  инженерлік  жабдықтарда  ақаулардың 

жә

не  бүлінген 

жерлерінің себептерін талдау; 

– тексеру н

ә

тижелерін бойынша шығарылған қорытынды құжатты құрастыру 

жә

не 

объектінің сенімділігіне

 жә

не төзімділігіне сертификат беру; 

–  конструкциялардың  беріктігіне  қойылатын  талаптардың  шамасын 

жә

не 

ұсынылатын  деформациялануын  қамтамасыз  ететін  кепілдемелерін,  қажет  болғанда 

жұмыстың орындалу реттілігін дайындау керек. 

 
 

5 ҒИМАРАТТАР МЕН ИМАРАТТАРДЫ ТЕХНИКАЛЫҚ ТЕКСЕРУ ӨНДІРІСІ 

 
5.1 Жалпы ережелер 

 

5.1.1  Техникалық  тексерудің  осы  түрінің  мақсаты  күрделі  жөндеудің  немесе 

объектіні реконструкциялаудың жұмысының құрамы мен көлемін белгілеу үшін ғимарат 

пен  оның  элементтерінің  нақты  техникалық  жағдайын  анықтаудан,  уақыт  бойынша 

өзгерген  өзгертулердің  есебімен  конструкция  сапасының  нақты  көрсеткіштерінің 

(беріктілігі, жылу беруге кедергісі ж.т.б.) сандық бағасын алудан тұрады. 

5.1.2 Ғимаратты техникалық тексеру: 

- дайындық; 

- ғимаратты жалп

ы жә

не бөлшектік зерттеу; 

-  артынан  үй-жайды  немесе  ғимаратты  тұрғындар,  қызметкерлер  немесе  жалға 

алушылар  босатқаннан  кейін  оның  негізгі  жағдайын  тлықтыру  арқылы  техникалық 

қорытынды жасау кезеңдерінен тұруы керек. 

5.1.3 Дайындық кезеңінде: 

- мұрағат материалдарды, жобалау жүргізілген нормаларды зерттеу; 

- шығыс

 жә

не көркем материалдарды жинау жүргізіледі. 

Ғимаратты  техникалық  зерттеуге  қатысты  жұмыстарды  орындаудың  шығыс 

деректеріне: 

- техникалық тапсырма; 

- инвентарлық қабаттық жоспарлар мен ғимараттың техникалық төлқұжаты; 

- тұрғын үй-пайдалануға беру ұйымының немесе ғимаратты, имаратты пайдалануға 

беру қызметінің қызметкерімен орындалған ғимаратты соңғы жалпы тексерудің актісі; 

-  құрылыс 

жә

не  с

ә

улет  істері  жөніндегі  бөлімнің  ғимараттың  Тарих  ескерткіштері 

мен  с

ә

улетті  қорғау  жөніндегі  мемлекеттік  инспекцияның  есебінде  тұрған-тұрмағанын 

көрсету  арқылы  қала  құрылысы  тұрғысынан  кешенді  күрделі  жөндеудің,  қосымша 

құрылыс  салудың,  ғимаратты  реконструкциялаудың  мақсатқа  сай  келетіндігі  туралы 

анықтамасы; 

- мамандандырылған ұйым орындаған геологиялық ірге жатады. 

5.1.4 Жалпы тексеруді ғимаратпен алдын-ала танысу 

жә

не конструкцияны бөлшектік 

тексеру бағдарламасын құру үшін жүргізу керек. 

Ғимаратты жалпы тексеру кезінде төмендегі жұмыстар орындалады: 
-  ғимараттың  конструктивтік  схемасын  анықтайды,  қабаттар  бойынша  күш  түсетін 

констуркциялар мен олардың орналасуын табады; 

- конструктивтік схемаға с

ә

йкес жоспарлық шешімдерді сараптайды; 

-  шатырдыі  конструкцияларын,  есік 

жә

не  терезе  блоктарын,  баспалдақтарды,  күш 

түсетін конструкцияларды, қасбеттерді қарай

ды жә

не суретке түсіреді; 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

18 

-  ғимаратты  тексеру  мақсатына  байланысты  конструкцияны  өңдеу,  ашу,  зондтау 

орындарын табады; 

-  жақын  орналасқан  телімдердің  аумақтарының, вертикаль жоспарлаудың, телімнің 

абаттануының  жағдайының,  үстіңгі  суларды  бұруды  ұйымдастырудың  ерекшеліктерін 

зерттейді; 

- ғимараттардың қасында көмілген шұңқырларды, термо-карстық ойықтарды, селдер 

мен басқа қауіпті геологиялық жаратылыстардың бар екендігін анықтайды; 

-  түтін,  газ,  желдету  арналарында  тіреу  көзқарасынан  ғимараттың  құрылыста 

орналасуын бағалайды. 

5.1.5  Ғимаратты  күрделу  жөндеу,  жаңғырту  немесе  реконструкциялау  үшін 

жобалауға арналған ғимаратты бөлшектік тексерудің техникалық қорытындысы: 

- соның негізінде қортыныды жасалған құжаттамалық деректердің тізбесінен; 

- имараттың тарихынан;  

- қоршаған жерді сипаттаудан;  

- сыртынан қарау бойынша ғимараттың жалпы жағдайын сипаттаудан;  

- ғимараттың физикалық

 жә

не рухани тозуын анықтаудан;  

- ғимаратты конструкциясын сипаттаудан, оның сипаттамасы мен жағдайынан; 

- бөлшектері мен өлшемі бар ғимарат конструкциясының сызбаларынан; 

-  қолданыстағы  жүктемелерді  есептеу  мен  күш  түсетін  конструкциялардың, 

іргелердің

 жә

не іргетастардың тексеру есептерінен; 

-  ғимараттың  өлшеу  жоспарлары  мен  кескіндерінен,  шурфтардың,  ұңғымалардың 

жоспары мен кескіндерінен, ашу сызбаларынан; 

-  телімнің  геологиялық 

жә

не  гидрологиялық  жағдайынан,  ірге  топырағының 

құрылыстық

 жә

не қату сипатынан (қажет болғанда), пайдалануға беру шартынан; 

- ғимараттың апаттық жағдайының себептерін талдаудан (егер ондай болса); 

- қасбеттер мен бұзылған конструкциялардың фотосуреттерінен; 

- қорытындылар мен кеңестерден тұрады. 

5.1.6  Техникалық  қорытындыны  төрт  данада  жасау  керек.  Бірінші  дана  жобаға 

келісім  жасайтын  ұйымға  жіберіледі,  екіншісі  –  Тапсырыс  берушіге  беріледі,  үшіншісі 

жөндеу  жұмыстарын  жобалайтын  ұйымға  (институт  шеберханасына  беріледі),  ал 

төртіншісі Техникалық қорытындыны жасаған бөлімнің мұрағатында қалады. Техникалық 

қорытындыны құруға арналған кеңес берілетін форманы Б қосымшасынан қар. 

5.1.7  Ғимаратты  тексерудің  нақты  мақсаты  мен  жөндеудің  болжамдық  түріне 

байланысты 3-кестеде берілген іргелер мен іргетастарды зерттеуге қатысты жұмыстарды 

орындау керек. 

5.1.8  Инженерлік  іздеулер  жобалаудың  техникалық  тапсырмасынан  шыға,  [1] 

нормативтерге с

ә

йкес орындалады. 

Іздеуді  орындаудың  құрамы,  көлемі, 

ә

дістері  мен  жүйелігі  табиғи  жағдайларды 

зерттеудің 

жә

не  күрделігінің  деңгейінің  есебімен  инженерлік  іздеу  бағдарламасында 

негізделуі керек. 

5.1.9 Ғимараттың жерастылық конструкцияларын зерттеу жұмыстарының құрамына:  

-  сол  ауданда  немесе  көрші  телімдерде  жүргізілген  инженерлік-геологиялық 

зерттеулер бойынша қолда бар материалдарды зерттеуді; 

-  телімді  жоспарлау  мен  абаттауды,  геологиялық  құрылымды,  физика-геологиялық 

жаратылыстарды,  қолданыстағы  ғимараттар  мен  топырақтық  сулардың  жағдайын 

зерттеуді; 

-  зерттелетін  ғимараттардың  іргетастарының  шөгуіне  қатысты  материалдарды 

зерттеуді; 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

19 

- зерттелетін топырақты бұрғылау мен шурфтауды; 

- ірге топырақтарын зертханалық зерттеуді; 

- жасанды қадалық іргелер мен іргетастардың жағдайын зерттеуді кіргізу керек. 

 

3-кесте – Іргелер мен іргетастарды зерттеуге қатысты жұмыстардың құрамы 

 

Ғимараттың тексерудің мақсаты 

Орындалатын жұмыстар 

Арақабырғаны  ауыстырмай 

жә

не 

іргеге 

жүктемені 

ұлғайтпай, 

ғимаратты  күрделі  жөндеу  кезінде 

іргетастардың 

конструктивтік 

ерекшеліктерін 

анықтау 

жә

не 

техникалық жағдайын бағалау 

Бақылайтын шурфтар 

Барлық  арақабырғаларды  ауыстыру 

арқылы ғимаратты реконструкциялау, 

жаңғырту немесе күрделі жөндеу 

Іргелер мен іргетастарды бөлшектеп тексеру. Телім 

топырағын 

бұрғылап 

зерттеу. 

Топырақты 

зертханалық  зерттеу 

жә

не  суды  талдау,  іргетас 

материалдарын зертханалық зерттеу 

Жертөле  қабырғаларында  судың 

немесе 

дымның 

пайда 

болу 

себептерін анықтау 

Бпқылайтын  шурфтау.  Телім  топырағын  бұрғылап 

зерттеу. Топырақты құрғату мен іргетас іргесіндегі 

ылғалды  төмендетуге  бағытталған  инженерлік-

мелиоративтік  шараларды  сақтауды  тексеру. 

Гидрооқшаулаудың  бар-жоқтығын 

жә

не  жағдайын 

тексеру. Топырақтық сулардың деңгейін қадағалау 

  

5.1.10  Бақылайтын  шурфтардың  санын  ғимараттарды  тексерудің  мақсатына 

байланысты 4-кесте бойынша қабылдау керек. 

Бақылайтын  шурфтарды  жергілікті  жағдайға  байланысты  іргетастардың  сыртқы 

немесе ішкі жағынан үзеді. 

 

4-кесте – Ғимаратты техникалық тексерген кезде бақылайтын шурфтардың саны 

 

Ғимаратты тексерудің мақсаты 

Шурфтардың саны 

Іргеге жүктемені көбейтпей күрделі жөндеу 

Ғимаратта 2-3 

Судың 

жертөлеге 

енуін 

немее 

жертөле 

қабырғасындағы дымды кетурі (1-қабатта) 

Әрбір 

суланған  немесе  дымқыл 

бөлімшеде бір-бірден 

Жертөлені тереңдету 

Тереңдетілетін  үй-жайдың 

ә

рбір 

қабырғасында бір-бірден 

  

5.1.11  Іргелер  мен  іргетастарды  бөлшектеп  тексеру  кезінде  келесі  жұмыстарды 

орындау керек: 

-  іргетастың  типін,  олардың  жоспардағы  формасын,  өлшемін,  төселу  тереңдігін 

анықтау, бұрын орындалған суды құрғатуды, күшейтуді жіне басқа құралдарды, сонымен 

қатар ростверктер мен жасанды іргелерді анықтау; 

- бұзылыстарды белгілеу арқылы іргетас конструкциясының беріктігін зерттеу; 

- іргетас материалдарын зертханалық сынау үшін үлгілерді таңдау; 

- гидрооқшаулау жағдайын белгілеу; 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

20 

- зертханалық талдау үшін ірге 

жә

не топырақтық сулардың топырағының сынамасын 

таңдау. 

5.1.12  Ғимараттың  іргелері  мен  іргетастарын  бөлшектік  тексеру  кезінде  төселетін 

шурфтардың санын 5-кесте бойынша қабылдау керек. 

Бұл жерде шурфтарды орналастырудың келесі қағидаттарын басшылыққа алу керек: 

ә

рбір  секцияда ең қатты жүктелген 

жә

не жүктемеген телімдерде конструкцияның 

ә

рбір түріне бір-бірден; 

- вертикаль 

жә

не қайталанатын (жоспар 

жә

не кескіндер бойынша) секциялар болған 

кезде – бір секцияда барлық шурфтар ашылады, ал қалғандарында – ең үлкен жүктелген 
орындарда 1-2; 

-  қосымша  аралық  тіректерді  орнату  болжанатын  орындарда  – 

ә

рбір  секцияда  бір 

шурфтан үзу керек; 

-  

ә

рбір құрылыс үшін өңдеу бар жердегі қабырғаның қарама-қарсы беті бар ең қатты 

жүктелген орындарда қосымша 2-3 шурфтан үзу керек; 

-  қабырғалар  мен  іргетастардың  деформациясы  бар  болған  кезде  осы  жерлердегі 

шурфтарды  міндетті  түрде  үзу  керек,  бұл  жерде  жұмыс  барысында  іргенің 

ә

лсіз 

топырақтарының  шекараларын  немесе  қанағатсыз  күйдегі  іргетастың  шекараларын 
анықтау  үшін  белгіленеді;  қадалық  ірге  жағдайында  шурфтарды  қадалардың  маңайында 
үзу керек. 

 

5-кесте – Ғимаратты тексеру кезінде үзілетін шурфтардың саны 

 

Ғимараттың өлшемі (секциялардағы) 

3-4 

4 артық 

Шурфтардың саны 

10 

 

ЕСКЕРТПЕ Секция болып ұзындығы 30 м аспайтын ғимарат телімі қабылданады. 

 

 5.1.13 Іргетастардың маңайында орналасқан шурфтардың тереңдігі табанның төселу 

тереңдігінен 0,5 м артық аспауы керек. 

Жоспардағы шурфтардың минималдық өлшемін 6-кесте бойынша анықтау керек. 

  

6-кесте – Жоспардағы бақылайтын шурфтардың минималдық өлшемі

 

 

Іргетастың төселу тереңдігі, м 

Шурфтардың қиысу алаңы, м

2

 

1,5 дейін 

1,25 

1,5-2,5 

2,5 аса 

2,5 

жә

не одан аса 

  

Іргетастардың  елеулі  ені  кезінде  жоспардағы  шурфтың  өлшемін  ұлғайтуға  болады. 

Жалаңаштайтын баулық іргетастың ұзындығы 1 м кем болмауы керек. 

5.1.14  Инженерлік-геологиялық  мақсаттағы  өңдеудің  (ұңғыманың)  жабдығын,  өту 

амалдары  мен  бекітпелерді  геологиялық  жағдайлар  мен  көліктің  жүру  жағдайына, 

коммуникацияның  бар  болуына,  алаңның  қысылғандығына,  топырақтың  қасиетіне, 

шурфтардың көлденең өлшемдеріне

 жә

не өңдеудің тереңдігіне байланысты таңдау керек. 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

21 

Іргетастың  табанына  төмен  топырақты  зерттеу  үшін  ұңғыманы  шурфтың  түбінен 

бұрғылауға кеңес беріледі. 

5.1.15 Барлау өңдеудің (ұңғыманың) саны тапсырмада 

жә

не инженерлік-геологиялық 

жұмыста белгіленуі керек. 

Ғимараттың өлшеміне байланысты өңдеудің санын 7-кесте бойынша анықтауға жол 

беріледі. 

  

7-кесте – Ғимаратты тексеруге арналған барлау ұңғымаларының саны 

 

Ғимараттың өлшемі (секциялардағы) 

Ұңғыманың саны 

1-2 

3-4 

4 аса 

  

5.1.16  Өңдеуді  төсеудің  тереңдігі  іргенің  белсенді  аймағының  тереңдігінен  шыға, 

ғимараттың  класы  мен  конструктивтік  ерекшеліктерінің  есебімен  белгіленуі  керек,  ал 

күрделі  геологиялық  жағдайларда  термобелсенді  аймақтың,  ісу  аймағының,  отырмалы 

топырақтардың ж.с.с. тереңдігімен де анықталады. 

5.1.17  Топырақтардың  физика-механикалық  сипаттарын  тексеру  барысында 

таңдалатын  үлгілер  бойынша  анықтау  керек.  Топырақ  үлгілерінің  саны  мен  өлшемдері 

зертханалық сынақтардың кешенін жүргізу үшін жеткілікті болуы керек. 

Тереңдік  бойынша  сипаттарды  анықтаудың  интервалдары,  топырақтың 

деформациялық 

жә

не беріктілік сипаттарын жеке анықтаудың саны олардың нормативтік 

жә

не есептік м

ә

ндерін [1] бойынша есептеу үшін жеткілікті болуы керек. 

Топырақ  үлгілерін  таңдау,  оларды  орау,  сақтау 

жә

не  тасымалдау  нормативтер  мен 

стандарттардың талаптарына с

ә

йкес жүзеге асырылады. 

5.1.18  Ғимарат  іргесінің  деформациясын  өлшеуді  нормалардың 

ә

дістемелері           

(ҚР ЕЖ 1.04-102 қар.) бойынша жүргізу керек. 

Ниверлеуді, 

ә

детте, маркалар бойынша жүргізеді. Ниверлеуді іргетастардың үлгілері 

(баулық),  жоспарлық  белгінің  (тіректік 

жә

не  қадалық)  үстінде  орналасқан  іргетас 

бөліктері,  олардың  іргетаспен  жанасу  орындарындағы  бүйір  арақабырғалардың  ранд-

арқалықтары бойынша

 жә

не аралықтың ортасында жүргізуге жол беріледі.

 

5.1.19  Бақылайтын  тексеру  жүргізу  қажеттілігі  бас  жоспарда  жанама  құрылыс 

байламын  өзгерткен,  тексеру  жұмыстарын  жүргізу  тапсырмасымен  салыстырғанда 

конструкцияны өзгерткен кезде; жұмыс барысында қорытындыда көрсетілген топырақтар 

табылған кезде белгіленеді. 

5.1.20 Отырмалы топырақтағы деформацияланған ғимаратты тексерген кезде іргені 

жібету көзін анықтауға негізгі назарды аудару керек. 

Гидрогеологиялық  ұңғымалар  топырақтың  сүзу  қасиеттерін  зерттеу,  жерастылық 

сулардың  сипаттарын  табу  мен  анықтау,  топырақ  суларының  деңгейінің  өзгеруін 

тәрті

п 

бойынша  бақылау  ж.б.  мақсатында  жүргізіледі.  Гидрогеологиялық  ұңғыма  ретінде 

бұрғыланған бақылайтын ұңғымаларды пайдалануға жол беріледі. 

Ұңғымалар  ылғалдану  көзінің 

ә

рекеті  көзбен  анықталған  орындарда  бұрғыланады. 

Ғимараттан  10  м  шамасындағы  қашықтықта  бақылайтын  ұңғыманың бұрғылайды, оның 

топырақ  ылғалдығы  табиғи  болып  қабылданады.  Топырақ  ылғалдығын  анықтау  үшін 

топырақ сынамасын ұңғыма тереңдігінің

 ә

рбір метрінен алады. 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

22 

5.1.21  Іргетас  материалын  тексеруді  бұзылмайтын 

ә

діспен  немесе  зертханалық 

сынақтармен  орындау  керек.  Зертханалық  сынау  үшін  іргетас  материалдарының 

сынақтары  олардың  беріктігі  қосымша  жүктеме  мүмкіндігін  анықтаған  кезде  шешуші 

болып  табылатын  жағдайда  немесе  іргетас  материалының  қирауы  анықталған  жағдайда 

таңдалады. 

Ғимаратты  тексеру  кезінде  қадаларды  зерттеуге  арналған  үлгілер  мен  орындардың 

санын 8-кесте бойынша қабылдау керек. 

  

8-кесте – Ғимаратты тексеру кезінде қадаларды зерттеуге арналған үлгілер мен 

орындардың саны 

 

Ғимараттың, 

секцияның 

өлшемі 

Ағаш қадалар мен 

ростверктерді 

сынауға арналған 

үлгілердің саны 

Темірбетон қадалар мен 

ростверктерді 

механикалық сынауға 

арналған орынның саны 

Ескерту 

1-2 

Ағаш  үлгілерінің  өлшемі 

стандарттың 

талаптарын 

қанағаттандыруы керек 

3-4 

4 аса 

  

Ылғалдылықты анықтау мен микологиялық зерттеу үшін қадалық тіреудің ағашының 

үлгілерін:  жер  бетінен  төмен  –  20  см  тереңдікте,  жердің  бетінде  –  0...10  см  тереңдікте 

жә

не жер деңгейінен жоғары 20...50 см етіп алу керек. 

Зертханалық сынақ үшін баулық іргетас материалынан кемінде 5 үлгі алынады. 

5.1.22  Инженерлік-геологиялық  тексеру  материалдары  іргенің  геологиялық-

литологиялық кескіні түрінде ұсынылуы керек. Топырақтарды жіктеу нормалар бойынша 

жүргізіледі,  Топырақтардың  қыртыстарының  биік  байламдары  болуы  керек.  Тексеру 

жүргізу  барысында  жұмыс  журналы  жүргізіледі,  ол  жүрудің  барлық  жағдайынан, 

атмосфералық  жағдайдан,  іргетас  конструкциясының  суретін  салудан,  шурфтардың 

өлшемдері мен орналасуынан ж.с.с. тұрады. 

Зертханалық  тексеру  н

ә

тижелері  хаттамамен 

рә

сімделеді 

жә

не  жұмыс  журналына 

кіргізіледі. 

5.1.23  Тексерудің  нақты  мақсаты  мен  жөндеудің  болжамды  түріне  байланысты  9-

кестеде көрсетілген тас қабырғаларды тексеруге қатысты жұмыстарды орындау керек. 

5.1.24 Қалауды қараған кезде: 

- қабырғаның конструкциясы мен материалы; 

-  деформацияның  (сызаттың,  ветикальдан  ауытқудың,  қыртыстанудың  т.б.)  бар 

екендігі белгіленуі керек. 

Қабырғалардың  конструкциялары  мен  материалдарының  сипатын  анықтау  үшін 

қалауды таңдамалы бақылайтын зондтау жүргізіледі. Ғимаратты тексеру кезіндегі зондтау 

нүктелерінің жалпы санын 10-кесте бойынша қабылдау керек. 

 

 

 

 

 

 

 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

23 

9-кесте – тас қабырғаларды тексеруге қатысты жұмыстардың құрамы 

 

Ғимаратты тексерудің мақсаты 

Орындалатын жұмыстар 

Арақабырғаны  ауыстырмай,  жүктемені 

ұлғайтпай 

жә

не  ойықтарды  қақпай 

күрделу жөндеу 

Қалауды көру 

Барлық  арақабырғаларды  ауыстыру 

арқылы  жаңғырту,  реконструкциялау 

немесе күрделі жөндеу 

Қалауды  көру.  Қабырға  қалауының  беріктігін 

механикалық  анықтау,  қабырғаларды  зондтау. 

Тексеретін есептер 

Қабырғалардың 

деформациясының, 

сызаттардың,  ойықтарды  қағудың 

себептерін анықтау 

Қалауды  көру.  Маяктар  орнату.  Қабырғаларды 

жергілікті зондтау. Қабырға қалауының беріктігін 

механикалық анықтау. Тексеретін есептер 

Қабырғаларда  дымның 

жә

не  қатудың 

пайда болу себептерін анықтау 

Қабырғаларды  жергілікті  зондтау.  Жылу-

техникалық  сипаттарды  тексеру.  Қабырғаның 

гидрооқшаулауын тексеру 

  

10-кесте – Ғимарат қабырғаларын тексеру кезінде зондтау нүктелерінің саны 

 

Ғимараттың, секцияның 

өлшемі 

Төменде берілгендей ғимараттың типі 

күш түсетін тас қабырғалары бар 

темірбетон қаңқасы бар 

қабаттардың саны 

қабаттардың саны 

3 дейін 

4-5 

>5 

3 дейін 

4-5 

>5 

1-2 

3-4 

4 аса 

10 

  

Зерттеу  орындарында  қабырғалар  қалаудың  типін,  кірпіштің  өлшемі  мен  сапасын 

ж.б. белгілеу үшін жеткілікті алаңдағы беттеу мен сылаудан тазалануы керек. 

5.1.25  Кірпіш  пен  ерітіндінің  беріктігін  арақабырғада 

жә

не  ең  қатты  жүктелген 

құрғақ орындардағы қабырғаның тұтас телімдерінде бұзылмайтын 

ә

діспен анықтау керек. 

Кірпіштің  қыртыстық  деструкциясы  бар  жерлер  сынау  үшін  жарамсыз.  Қалауды 

ку

ә

ландыру мен оның беріктігін анықтау үшін сылақты ашудың саны болжамды түрде 11-

кесте  бойынша  анықталады.  Ашу  саны  сынақтың  бірінші  сериясында  кірпіш  пен 

ерітіндінің беріктігінің вариациясы коэффициентінің шамасы бойынша нақтыланады. 

5.1.26  Қабырғалардың  беріктігі  қосымша  жүктеу  мүмкіндігін  анықтаған  кезде 

шешуші  болып  табылатын  жауапты  жағдайларда,  тас  пен  ерітіндіні  қалаудың 

материалының беріктігі зертханалық сынақпен белгіленуі керек. 

Ғимарат қабырғаларының беріктігін анықтаған кезде зертханалық сынауға арналған 

үлгілердің саны: кірпіш үшін – 8 кем емес, ерітінді үшін – 20 кем емес етіп қабылданады. 

Ірі блоктары ішкі бетонмен толтырылған қабаттық қалаудан соғылған қабырғаларда 

зертханалық сынақтарға арналған үлгілерді керн түрінде алады. 

5.1.27  Қабырғалардың  беріктігін  анықтау  үшін  қалауда  қуысты  орнату,  металл 

коснтрукция мен арматураның бар болуы мен жағдайы бұзылмайтын бақылаудың 

ә

дістері 

мен аспаптарын пайдалану арқылы 

жә

не ашу н

ә

тижелері бойынша (ҚР ЕЖ 1.04-102 қар.) 

анықталады. 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

24 

 

11-кесте – Ғимараттағы қалаудың беріктігін анықтау үшін сылақты ашудың 

саны 

 

Ғимараттың, секцияның 

өлшемі 

Қабаттардың саны 

1-2 

3-4 

5-6 

жә

не одан аса 

1-2 

4-6 

10 

12-14 

6-8 

10 

12 

14-16 

8-10 

12 

14 

16-18 

10-12 

14 

16 

20-22 

12-14 

16 

20 

22-25 

14-16 

20 

22 

25-27 

16-20 

22 

25 

27-30 

  

5.1.28  Деформацияланған  қабырғалары  бар  ғимараттарды  тексеру  кезінде 

деформацияның пайда болу себебін белгілеу керек. Сызаттар мен деформацияның дамуын 
қадағалауды  бақылайтын  маяктардың,  ғимарат  периметрі  бойынша  іргетас  кесіктерін 
нивелирлеудің, ғимараттың жантаюын анықтаудың көмегі арқылы орындайды. 

5.1.29  Қабырғаның  жылу-қорғау  қасиетін  тексерген  кезде:  қабырғалар  мен 

терезелердің ішкі 

жә

не сыртқы беттерінің температурасы, қоршаған конструкция арқылы 

өтетін  жылу  ағыстары,  ішкі  ауаның  ылғалдығы,  қабырға  материалдарының  ылғалдығы 

мен көлемдік массасы, желдің жылдамдығы мен бағыты өлшеуге тиесілі. 

Ең  жауапты  жағдайларда  қажет  болған  кезде  тексеретін  жылу-техникалық  есептер 

жүргізу, қоршау конструкцияларының физикалық сипаттарын алу кезінде стандарттар мен 

нормаларды басшылыққа алу керек. 

Қатып  қалу  себептерін  белгілеу  үшін  жылу-техникалық  зерттеуді  п

ә

терде  немесе 

қатуы  бар  үй-жайда, 

жә

не  п

ә

терлердің  бірінде  немесе  қатуы  жоқ  үй-жайдың  біреуінде 

орындайды. Ақаудың таралу шекарасын жанасқан п

ә

терлерді немесе үй-жайларды зерттеу 

арқылы анықтау керек. 

Ғимарат қабырғаларына жаппай қосымша жылыту жүргізудің (ғимаратты жаңғырту 

жә

не  реконструкциялау  кезінде  жылу-қорғау  сапасын  [3]  талаптарының  деңгейіне  дейін 

жеткізу)  қажеттігін  белгілеу  үшін  тексеруге  кемінде  мейлінше  солтүстік  бағыттағы 

бірінші,  орташа,  жоғарғы  қабаттарда  орналасқан  үш  п

ә

тер  немесе  үй-жай  тексеруге 

тиесілі. 

5.1.30 Зертханалық сынақтың н

ә

тижелерін сынақ актісімен 

рә

сімдеу керек. Сызаттар 

мен деформациялардың дамуын қадағалау н

ә

тижелері жұмыс журналына енгізіледі. 

Зондтау,  ашу,  сынақ  алу,  беріктілікті  сынау  жүргізілетін  орындар 

интенваризациялық жоспарларда көрсетіледі. 

5.1.31  Тексеретін  есептерді  материалдардың  беріктігін  анықтау 

жә

не  пайда  болған 

деформацияны бағалау үшін жұмыс қиысуды өлшеу немесе қосымша жүктемелерді беру 

қажеттілігінің негізінде орындау керек. 

5.1.32 Тексерудің мақсаты мен жөндеудің болжамдық түріне байланысты 12-кестеде 

көрсетілген  толық  жиналмалы  ғимараттардың  қабырғаларын  зерттеуге  қатысты 

жұмыстарды орындау керек. 

 

 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

25 

12-кесте – Толық жиналмалы ғимараттардың қабырғаларын зерттеуге 

қатысты жұмыстардың құрамы 

 

Ғимаратты тексерудің 

мақсаты 

Орындалатын жұмыстар 

Күрделі жөндеу 

Сыртқы  қабырғалық  панельдердің  немесе  блоктардың 

қабырғалары мен түйістерінің жағдайын бағалау 

Жаңғырту 

немесе 

реконструкциялау 

Сыртқы  қабырғалық  панельдердің  немесе  блоктардың 

қабырғалары 

мен 

түйістерінің 

жағдайын 

бағалау. 

Байланыстар  мен  төсейтін  бөлшектерді  ашу.  Күш  түсетін 

қабырғалардың  беріктігін  механикалық  анықтау.  Қабырға 

материалы  мен  қабырғаларды  зондтаудың  беріктігін 

зертханалық тексеру. Жылу-техникалық сипаттарын зерттеу. 

Ішкі 

жә

не  сыртқы  қабырғалардың  дыбыс  оқшаулауын 

анықтау 

Қабырға  деформациясының 

себептерін анықтау 

Қабырғаның жағдайын бағалау. Маяк орнату. Қабырғаларды 

жергілікті  зондтау.  Конструкция  материалының  беріктігін 

механикалық 

анықтау. 

Байланыстар 

мен 

төсейтін 

бөлшектерді 

ашу. 

Қабырғалардың 

геометриялық 

параметрлерін  (оның  ішінде  арматуралау  параметрлерін) 

анықтау. Тексеретін есептер 

Қабырғаларда дымның ж

ә

не 

қатудың 

пайда 

болу 

себептерін анықтау 

Сыртқы  қабырғаның  түйістерінің  жағдайын  анықтау. 

Қабырғаларды  жергілікті  зондтау.  Жылу-техникалық 

сипаттарын  зерттеу.  Қабырғалардың  гидрооқшаулауын 

тексеру 

  

5.1.33  Толық  жиналмалы  ғимараттардың  қабырғаларын  зерттеген  кезде  олардың 

конструкциясын,  қабырға  материалдарының  беріктігін,  сызатқа  төзімділігін,  түйісу 

қосылыстарының герметикалығын анықтау, сонымен қатар арматура мен металл төсейтін 

бөлшектердің, жылытқыштың 

жә

не түйістерді бітеу материалдарының жағдайын бағалау 

керек. 

5.1.34  Сызаттардан  зақымданған  қабырғалардың  жағдайын  бағалау  үшін  олардың 

пайда болу себебін анықтау керек, бұл жерде қабырғалардың сыртқы 

жә

не ішкі беттерін 

көзбе-көз  қарау,  зақымдалған  телімдерді  анықтау,  сызат  бағытарын  бекіту,  олардың 

ашылу  енін  өлшеу,  бетон 

жә

не  арматураның  жағдайын  бағалау  үшін  сызаттары  бар 

телімдерді ашу, маяктарды қою мен сызаттардың ашылуының динамикасын белгілеу үшін 

қабырғадағы сызаттарды ашуды ұзақ қадағалау жүргізіледі. 

5.1.35  Сыртқы  қабырғалардың  түйістерінің  герметизациясы  жағдайын  ағыстардың 

бар  болуы  бойынша,  сонымен  қатар  түйістерді  ашумен 

жә

не  герметиканы  толтыру  мен 

адгезия материалдарының жағдайын бағалау арқылы анықтау керек. 

Тексеруге тиесілі түйістердің телімдерінің саны 20 кем болуы керек, ақаулы түйістер 

ҚР ЕЖ 1.04-102 міндетті т

ә

ртібі бойынша тексеріледі. 

5.1.36  Байланыстар  мен  төсейтін  бөлшектердің  жағдайын  тексеру  үшін  бірінші 

кезекте пайдалануға берудің ең жағымсыз жағдайларындағы (ағып кету, қатып қалу, үй-

жайдың  ауасындағы  жоғары  ылғалдылық,  бетон  бетінде  тот  басқан  дақтардың  болуы, 

бетонның қорғау қабатының бұзылуы ж.б.) конструктивтік тораптарды таңдау керек. 

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012 

26 

Төсейтін бөлшектер мен байланыстардың орналасу орындары жобалау құжаттамасы 

бойынша орнатылады, 

ә

рбір нақты торапта олардың орналасуы металл іздегіштің көмегі 

арқылы нақтыланады. 

5.1.37  Кемінде  5  торап  ашылуға  тиесілі.  Ашылған  бөлшектерді  қарау  кезінде 

дә

некерлеудің 

жә

не  оларды  бетонмен  монолиттеудің  сапасын,  тот  басудың  бар  болуын, 

сипаты  мен  өлшемін,  тот  басумен  зақымдалған  элементтің  тазалағаннан  кейінгі 

қалыңдығын анықтау керек. 

Қиысу бойынша тот басумен зақымдалған бөлшектің 30% асқанын тапқан жағдайда 

ғимараттағы  бірнеше  аналогтық  тораптарды  ашу 

жә

не  тексеретін  есептерді  орындау 

керек. 

5.1.38  Панель  бетонының  беріктігін  күштік  сызаттардың  пайда  болу  себептерін 

анықтау үшін бұзылмайтын 

ә

дістермен, сонымен қатар қосымша жүктеме беру қажеттілігі 

кезінде анықтайды. 

Панель бетонының беріктігін анықтауға арналған телімдердің саны 25 кем болмауы 

керек. Зақымдалған телімдердің беріктігін міндетті түрде анықтайды. 

5.1.39  Бетон  мен  болат  байланыстардың  беріктігі  қосымша  жүктеме  мүмкіндігін 

анықтау  үшін  шешуші  болып  табылатын  жағдайларда  зертханалық  сынақтар  жүргізу 

керек. 

5.1.40 Панельдердің күш түсетін қабілеттігін анықтау үшін тексеретін есепті жүргізу 

керек.  Есептік  қиысудың  геометриялық  өлшемдері,  сонымен  қатар  орын  ауыстыру, 

вертикальдан ауытқу, эксцентриситеттер тікелей өлшеумен анықтайды. Арматуралаудың 

параметрлері  бұзылмайтын  бақылаудың  аспаптарымен  анықталады.  Қажет  болған  кезде 

арматуралаудың параметрлерін анықтау үшін ашу жүргізіледі. 

5.1.41  Ішкі  панельдердің  күш  түсетін  қабілеттігін  бағалаған  кезде  олардың  тірек 

қабілеттігі  мен  арақабырғалардың  қабырғаға  тірелу  шамасын,  платформалық  түйісті 

толтыру  толықтығын  анықтау;  платформалық  түйістегі  ерітіндінің  беріктігіне 

зертханалық  сынау  жүргізу  керек.  Сынақ  үшін  үлгінің  саны  кемінде  6  платформалық 

түйісті алады. 

Сыртқы қабырғаларды зондтауды олардың конструкцияларын белгілеу,  

Сыртқы  қабырғаларды  зондтауды  олардың  коснтуркцияларын  орнату,  жеңіл 

бетонның  сыртқы  қыртыстарының  бар  болуы,  жылытқыштың  шөгуі,  сонымен  қатар 

материалдардың  үлгілерін  алу  мен  олардың  ылғалдығын,  көлемдік  массасын, 

қабаттарының қалыңдығын анықтау үшін орындайды. 

Зондтау нүктелерінің санын 10-кесте бойынша анықтайды. 

Қатып қалудың себептерін белгілеу үшін қататын панельдермен (блоктармен) бірге 

қатпайтын панельдердің (блоктардың) бірі де зондталуға тиесілі. 

5.1.42  Сыртқы  қабырғалық  қабырғаларды  жылу-техникалық  тексеру нормативтерге 

с

ә

йкес жүргізілуі керек. 

Тексерілетін  сыртқы  қабырғалық  панельдердің  санын  13-кесте  бойынша  қабылдау 

керек. 

5.1.43  Ғимарат  үй-жайының  шу  деңгейін  өлшеуді  сыртқы  (көліктік  магистральдар, 

өнерк

ә

сіптік  к

ә

сіпорындар,  жеке  тұрған  дүкендер  ж.т.б.) 

жә

не  ішкі  (лифттер,  қосымша 

салынған дүкендердің қазандық, тоңазытқыш қондырғылары ж.б.) шу көздері бар болған 

кезде жүргізу керек. 

5.1.44  Сынақ  н

ә

тижелерін  жүргізілген  тексерулердің  орны  мен  сипатын  көрсету 

арқылы интенварлық жоспарлардың қосымшасымен бірге техникалық тапсырмаға кіргізу 

керек. 

 

 

 

 

 

 

 

 

содержание      ..      1      2      3      ..