содержание .. 2 3 4 5 ..
СП РК 3.01-101-2013 ГРАДОСТРОИТЕЛЬСТВО (ҚР ЕЖ 3.01-101-2013) - 4
18-кесте - Қауіпсіздік пен сенімділік талаптарын қамтамасыз ететін
арақашықтықтар
Кӛлденеңінен (жарыққа) дейінгі арақашықтық, м
Газ қҧбырының
Жылу
қысымы МПа
желілерінің
(кгс/см2)
жоғары
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
1
См.
Су қҧбыры
ескертуды
прим.
1,5
1
1
1,5
2
0,5*
0,5
1,5
1,5
1,5
1
қара
2
2
Тҧрмыстық кәріз
ескертуды
0,4
0,4
1
1,5
2
5
0,5*
0,5
1
1
1
1
қара
Жаңбырлық кәріз
1,5
0,4
0,4
1
1,5
2
5
0,5*
0,5
1
1
1
1
Газ қҧбырының
қысымы МПа
(кгс/см2)
Тӛменгі 0,005
1
1
1
0,5
0,5
0,5
0,5
1
1
2
1
2
1
(0,05) дейін
орташа. 0,005
(0,05) аса 0,3
1
1,5
1,5
0,5
0,5
0,5
0,5
1
1
2
1
2
1,5
(3)дейін
Жоғары
0,3 (3) аса
1,5
2
2
0,5
0,5
0,5
0,5
1
1
2
1,5
2
2
0,6дейін (6)
0,6 (6) аса 1,2
2
5
5
0,5
0,5
0,5
0,5
2
1
4
2
4
2
(12)дейін
Барлық кҥштік
0,1-
0,5*
0,5*
0,5*
1
1
1
2
0,5
2
2
2
1,5
кабельдер
0,5*
Байланыс
0,5
0,5
0,5
1
1
1
1
0,5
-
1
1
1
1
кабельдері
Жылу желілері
72
18-кесте - Қауіпсіздік пен сенімділік талаптарын қамтамасыз ететін
арақашықтықтар (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Каналдың,
туннелдің сырт
1,5
1
1
2
2
2
4
2
1
-
-
2
1
қабырғаларынан
Арнасыз
жҥргізу
1,5
1
1
1
1
1,5
2
2
1
-
-
2
1
қабығынан
Каналдар,
1,5
1
1
2
2
2
4
2
1
2
2
-
1
тоннельдер
Сыртқы қоқыс
1
1
1
1
1,5
2
2
1,5
1
1
1
1
-
салғыштар
* ҚР Электрқондырғылары қҧру (ЭҚҚ) Ережелерінің 2-бӛлімі талаптарына сәйкес.
Ескертпелер
1 қҧбырының бірнеше желілерін қатар жҥргізу кезіндк олардың арасындағы арақашықтықты 4.01-02
ҚРН мен ЕЖ сәйкес техникалық және инженерлік-геологиялық жағдайларға байланысты қабылдау керек.
2 Тҧрмыстық кәрізден шаруашылықтық ауыз су су қҧбырына дейінгі арақашықтықты қабылдау керек,
м: темірбетонды және асбестцементті су қҧбырына дейін -ғ; диаметрі 200мм дейінгі шойын қҧбырлардан
жасалған су қҧбырына дейін-1,5, диаметрі 200мм асса -3; пластмассадан жасалған су қҧбырына дейін -1,5.
Ӛндірістік су қҧбыры мен кәріз арналары арасындағы арақашықтық қҧбырлардың материалы мен
диаметріне, сонымен бірге топырақтың сипаты мен номенклатурасына байланысты 1,5 м болуы тиіс.
3 Газ қҧбырларын қатарластырып жҥргізуде диаметрі
300мм дейінгі қҧбырлар ҥшін олардың
арасындағы арақашықтықты 0,4м және 300мм асса бір траншеяға екі не одан кӛп газ қҧбырларын бірге
орналастыру кезінде -0,5м.
4 9.5 Кестеде болаттан жасалған газ қҧбыларына дейінгі арақашықтық кӛрсетілген. Металл емес газ
қҧбырларын орналастыруды мен ХҚН 4.03-1 сәйкес қарастыру қажет.
9.9.3 17 және
18 кестелерде кӛрсетілген арақашықтықтарды қауіпсіздік пен
сенімділік талаптарын қамтамасыз ететін техникалық іс-шараларға сәйкес орындау
кезінде кішірейтуге рҧқсат етіледі.
9.9.4 Ӛрт гидранттарын автомобиль жолдары бойынша ӛтетін жол шетінен 2,5-ден м
артпайтын, бірақ ғимарат қабырғаларынан 5м арақашықтықта орналастыруды қарастыру
керек; гидранттарды ӛтетін жолға орналастыруға рҧқсат етіледі. Гидранттарды су қҧбыры
желісінің тармақтарына қҧруға жол берілмейді.
Сыртқы сӛндіру ҥшін 100 л/с мӛлшерде су жҧмсау ғимараттар мен қҧрылыстардан
150м аспайтын арақашықтықта дӛңгелек су қҧбыры желілеріне қҧрылған 3 гидранттан
қамтамасыз етілуі тиіс.
Ғимараттар қабырғаларында ӛрт гидранттарының жарық кӛрсеткіш қҧрылғыларын
қарастырған жӛн.
9.9.5 Ауладағы қасбетке және кіру аркаларының қабырғаларына газ желілерін ашық
штрабта жҥргізуге болады. Газ желілерін қасбеттің (фасадтың) бет жағына (оның ішінде
кіру қҧрылғысын аркалық ӛту жолы жанында сырттан), сонымен қатар тарих пен
мәдениет ескерткіштері болып табылатын ғимараттардың аулалық фасадына жҥргізуге
рҧқсат етілмейді.
73
9.9.6 Газ қҧбырлары әр тҥрлі тағайындаулардағы тоннельдермен немесе
каналдармен газ қиылысқан кезде осы қҧрылымдардың астына немесе ҥстіне каналдардың
немесе тоннельдердің сыртқы қабырғаларынан екі жаққа 2 см шығып тҧратын металл
қаптамаларда орналастыру керек.
Газ қҧбырларын тоннельдер астына жҥргізуге болмайды.
9.9.7 Метрополитен қҧрылымдарының инженерлік желілермен қиылысын
90
бҧрышпен қарастыру керек, қайта жаңғырту кезінде қиылысу бҧрышын кішірейтуге
болады.
Қиылысатын телімдерде қҧбырлар бір жаққа еңкіш болуы керек (болат қаптамалар,
монолитті бетонды және темірбетонды каналдар, коллекторлер, тоннельдер).
Метрополитен қҧрылымы тӛсемнінің сыртқы бетінен қорғаныс қҧрылымдарына дейінгі
арақашықтық әрбір жаққа 10м кем болмауы тиіс, ал тігінен рельс тӛсемі немесе табаны
(жер ҥсті желілерінде) қорғаныс қҧрылымы арасында-1м кем болмауы керек.
Ескертпелер
1 20м және одан да кӛп тереңдікте метрополитен қҧрылымы орналасқан жерлерде (қҧрылымның
жоғары жағынан жер бетіне дейінгі), сонымен қатар метрополитен қҧрылымы тӛсемінің жоғарғы жағы мен
инженерлі желінің қорғаныс қҧрылымдарының тӛменгі жағы арасында саз, тасты немесе жартылай тасты
куаттылығы
6м кем емес топырақ жатқан жерлерде бҧл талаптар метрополитен қҧрылымдарының
инженерлік желілермен қиылысына қойылмайды, ал қорғаныс қҧрылымдарының қҧру талап етілмейді.
2 Метрополитен қҧрылымының қиылысқан жерлерінде шойыннан жасалған қҧбырларды суағарлары
және бекіту тиегі бар қҧдықтардың қиылысу телімінің екі жағынан қиылысу қҧрылғыларымен қарастыру
қажет.
9.9.8 Жер асты инженерлік желілер жҥргінші ӛтетін жермен қиылысқан кезде
қҧбырларды туннель астына, ал кҥштік және байланыс кабельдерін тоннель ҥстіне жҥргізу
қарастырылуы керек.
9.9.9 Орамшілік
(кварталішілік) инженерлік қҧрылымдарды мына жайларда
орналастыру қарастырылуы мҥмкін:
Ғимараттарға жапсарлай салынған; ғимараттарға қосылып салынған; жеке тҧрған
ғимараттарда; ашық қоршалған алаңшаларды; ғимараттардың сыртқы қабырғалары
жанында немесе бӛлек тҧрған тіректерде.
(9.9.10 - 9.9.12-тармақтармен толықтырылды - ҚТҮКШІК 11.10.2017ж. №214-НҚ
бұйрық).
9.9.10 Тӛменде берілген кестенің
1-тармағында белгіленген магистральдық
қҧбырдан ең аз қашықтық шегінде елді мекендердің шекараларын белгілеуге рҧқсат
етілмейді.
Магистральдық қҧбыр елді мекен шекарасының (шегінің) ҧлғаю салдарынан елді
мекен шекарасында (шегінде) орналасқан жағдайда, магистральдық қҧбырға жатпайтын
тҧрғын және ӛзге объектілерді тӛменде берілген кестеде белгіленген ең аз қашықтық
шегінде салуға тыйым салынады.
9.9.11 Жолдың ені 22 метрден асатын болса, кӛшенің екі жағында су қҧбыры
желілерімен жабдықталады.
9.9.12 Кернеуі
10 кВ дейінгі жылумен, сумен жабдықтау желілерін, байланыс
кабельдерін және қуат кабельдерін мезгілде орналастыру кезінде орамішілік инженерлік
желілерді тӛсеуді ӛтпейтін және жартылай ӛтетін орамішілік каналдарда жҥргізу қажет.
74
ҚР ЕЖ 3.01-11-2013*
18-1- кесте - Газ құбырының, мұнай құбыры мен мұнай ӛнімдері құбырының осінен объектіге, ғимараттар мен
құрылыстарға дейінгі ең аз қашықтық (Толықтырылды - ҚТҮКШІК 11.10.2017ж. №214-НҚ бұйрық)
Объектілер, ғимарат және
Осінен ең аз қашықтық (м)
қҧрылыстар
газ қҧбыры
мҧнай қҧбыры және мҧнай ӛнімдері
қҧбыры
Сыныбы
I
II
IV
III
II
I
Атаулы диаметр
1.Тҧрғын ғимараттар, адамдардың кӛп
100
150
200
250
300
350
75
125
75
100
150
200
шоғырланатын ғимараттары (объектілері)
(мектеп, емхана, клубтар, балабақшалар
мен бӛбекханалар, вокзалдар және т.б.);
бау-бақшалы ҥйлері бар коллективтік бау-
бақшалар, саяжай мекені, жеке ӛнеркәсіп-
тік және ауыл шаруашылық кәсіпорында-
ры; жылыжай комбинаттары мен шаруа-
шылықтары; қҧс фабрикасы; сҥт зауытта-
ры; гараждар мен жеке автокӛлік иелері
ҥшін 20-дан аса кӛлікке арналған ашық
тҧрақтар; темір жол станциялары; әуежай-
лар; теңіз және ӛзен порттары мен жағала-
уы; кӛлемі 1000 м3 жоғары тез тҧтанатын
және жанғыш сҧйықтар мен газдарға ар-
налған сақтау қоймалары; автожанармай
қҧю станциялары; мачталар (мҧнаралар)
және кӛп каналды радио реле желілерді
салатын
технологиялық
байланыс
қҧбырлары,
75
18-1- кесте - Газ құбырының, мұнай құбыры мен мұнай ӛнімдері құбырының осінен объектіге, ғимараттар мен
құрылыстарға дейінгі ең аз қашықтық (жалғасы)
мачталар (мҧнаралар) және кӛп каналды
радио
реле
желілік
байланыс
қҧрылыстары; телевизиялық мҧнаралар
2. Жалпы желілердің темір жолдары және
75
125
150
200
225
250
75
100
50
50
75
100
параллель қҧбыр тӛселген І-ІІІ категория-
лық автожолдар; жеке тҧрған:
бақшалық ҥйлер, саяжайлар; желі тексеру-
шілердің ҥйлері; зираттар; ауыл шаруа-
шылық фермалары мен ҧйымдастырыл-
ған мал жаятын қоршалған учаскелер;
далалық қостар
3. Жеке тҧрған тҧрғын емес және кӛмекші
50
50
100
150
175
200
50
50
50
50
50
50
қҧрылым; бҧрғылау сағасы мен артизан
ҧңғымасын пайдалану; гараждар мен жеке
автокӛлік иелері ҥшін 20-дан аса кӛлікке
арналған ашық тҧрақтар; кәріз қҧрылымы;
ӛнеркәсіп кәсіпорындарының темір жол-
дары; IV, V категориялық параллель
қҧбыр тӛселген автокӛлік жолдары
4. Ӛнеркәсіп кәсіпорындары-ның темір
75
125
150
200
225
250
75
125
75
100
150
200
жол кӛпірлері, 20м -ден жоғары аралық-
тағы автокӛлік жолдары (кӛпір астында
ағыспен мҧнай қҧбыры мен мҧнай
ӛнімдерінің қҧбырын тӛсегенде)
5. Мҧнайды қайта айдау станцияларының
75
125
150
200
225
250
75
125
50
50
50
50
аумағы, компрессорлық станция, мҧнай
мен газды кешенді дайындау қондырғы-
сы, жер асты газ сақтау станциялары,
кәсіпшіліктің топтық және жинау пункте-
рі,кәсіпшіліктің газ тарату станциялары,
76
18-1- кесте - Газ құбырының, мұнай құбыры мен мұнай ӛнімдері құбырының осінен объектіге, ғимараттар мен
құрылыстарға дейінгі ең аз қашықтық (жалғасы)
газды тазалау және кептіру қондырғысы
6. Тік ҧшақ айлағы мен базаға тік ҧшақты
50
50
100
150
175
200
50
50
50
50
50
50
тіркемей қондыру ауданы
7. Суасты мҧнай және мҧнай ӛнімдері
қҧбырларының ағыстан жоғары жатқа-
нында
-темір және автокӛлік жолдарының кӛ-
пірлерінен, ӛнеркәсіптік кәсіпорындар
-
-
-
-
-
-
-
-
300
300
300
500
мен гидротехникалық қҧрылымдардан;
- кемежай айлағы мен ӛзен вокзалдарынан;
-
-
-
-
-
-
-
-
1000
1000
1000
1500
- су қабылдағыштардан
-
-
-
-
-
-
-
-
3000
3000
3000
3000
*8. Газбен қамтамасыз етуге арналған газ
тарату станциясының аумағы, автомат-
тандырылған газ тарату станциясы,
реттеу станциясы, оның ішінде шкафты
ҥлгідегі реттеу станциясы:
а) қалаларды; елді мекенді; кәсіпорын-
дарды; жеке тҧрған ғимарат пен қҧры-
100
100
100
125
150
175
100
100
-
-
-
-
лыстарды; басқа да тҧтынушыларды
б) газ қҧбырларының объектілерін (газ
шығынын ӛлшеу орны, жылу электроге-
нераторлары және т.б.)
(Өзгерт.ред.
-
100
100
100
100
100
100
100
100
-
-
-
-
ҚТҮКШІК
29.08.2018 ж.
№185-НҚ
бұйрық)
9. Автоматтан-дырылған жылу электр
генераторлы электр станциялары; теле-
механика мен автоматиканың байланыс
шеткі желіден кемінде 50
аппаратуралары (Өзгерт.ред. - ҚТҮК
ШІК 29.08.2018 ж. №185-НҚ бұйрық)
77
18-1- кесте - Газ құбырының, мұнай құбыры мен мұнай ӛнімдері құбырының осінен объектіге, ғимараттар мен
құрылыстарға дейінгі ең аз қашықтық (жалғасы)
10. Магистральдық суару ар-налары
мен коллекторлар, жанында қҧбыр
тартылған ӛзендер мен тоғандар; су
50
50
50
50
50
50
50
50
75
100
150
200
жинау қҧрылғылары мен суару
жҥйесінің станциясы
11. Арнайы кәсіпорын қҧрылымдарыы,
аудандар, қорғанатын аймақтар,
жарылғыш заттар мен жарылыс қаупі
бар заттардың қоймасы, пайдалы
Мҥдделі ҧйымдар мен тиісті мемлекеттік қадағалау органдарымен келісім бойынша
қазбаларды қазу (карьерлер), жарылыс
жҧмыстарын қолданатын ӛндіру
жҧмыстары, сҧйытылған жанғыш
газдар қоймасы
12. Параллель қҧбыр тартылған жоғары
кернеулі ауалық электр тасымалдау
желілері, трассаның тығыз шектеулі
орналасқан жағ-дайында параллель
қҧбыр тартылған жоғары кернеулі
ауалық электр тасымалдау желілері;
қҧбырлармен қиылысқандағы жоғары
ҚР электр қондырғыларын орнату қағидаларының талаптарына сәйкес
кернеулі электр тасымал-даудың
ауалық желісінің негіздері; ашық және
жабық трансформаторлық қосалқы
станциялар және кернеуі 35 кВ және
одан жоғары жабық тарату
қҧрылғылары
13. Қҧбырдан апаттық жағдайда мҧнай
мен конден-саттың тӛгілуіне арналған
50
75
75
75
100
100
50
50
50
50
50
50
жер асты қоймасы (қамбасы)
14. Қалааралық байланыс кабельдері
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
мен кҥштік электр кабельдері
78
18-1- кесте - Газ құбырының, мұнай құбыры мен мұнай ӛнімдері құбырының осінен объектіге, ғимараттар мен
құрылыстарға дейінгі ең аз қашықтық (жалғасы)
*15. Аз каналды радиореле байланыс
15
15
15
15
15
15
15
15
15
15
15
15
қҧбырларымен қызмет кӛрсетпейтін
діңгектер (мҧнаралар) және
қҧрылыстар, магистральдық қҧбыр
объектілерінің жылу электрлік
генераторлары (Өзгерт.ред. -
ҚТҮКШІК 29.08.2018 ж. №185-НҚ
бұйрық)
*16. Жерасты жылу камераларындағы
30
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
10
қызмет кӛрсетілмейтін кҥштік пунктің
кабельдік байланысы (Өзгерт.ред. -
ҚТҮКШІК 29.08.2018 ж. №185-НҚ
бұйрық)
Ескертпелер
1 Осы кестеде кӛрсетілген ара қашықтықты: қабылдау керек: ӛнеркәсіптік кәсіпорындарда, темір жол станцияларында, ҧшақ айлақтарында, теңіз бен ӛзен
порттары мен кемежай айлағында, гидротехникалық қҧрылымдарда, тез тҧтанатын және жанғыш материалдар қоймасында, артезанды ҧңғымаларда - ӛздеріне
бекітілген шекара аумағынан олардың ҧлғаюын ескере; темір жолдар ҥшін - табанның ҥйіндісінен немесе қазылған ор жиегінен қҧбырға қарай, жол жиегіндегі
шектелген ҧзындық шегіне 10м-ден кем емес; автокӛлік жолдары ҥшін - жер тӛселімінің табан ҥйіндісінен; барлық кӛпірлер ҥшін - конустың табанынан; жеке
тҧрған ғимарат пен қҧрылымдар ҥшін - жақын арадағы бӛліктерден.
2 4 және 7 поз. кӛрсетілмеген темір және автокӛлік жолдарының кӛпірлерінен ең аз қашықтықты тиісті жолдарға сәйкестендіріп қабылдау қажет.
3 Газ қҧбырының осінен жер ҥстіндегі ғимарат пен қҧрылыстарға дейінгі ең аз қашықтықты, 1-поз. қарастырғандай, 2 есеге ҧлғайтып қабылдаймыз. Ал 2-6
мен 8-10 және 13- поз.-ларды 1,5 есеге. Бҧл талаптар жер ҥстіндегі ҧзындығы 150м-ден жоғары аралықтағы учаске бӛліктеріне қатысты.
4 Берілген кестеде жоқ объектілерге дейінгі ара қашықтықты тиісті мемлекеттік қадағалау органдары мен мҥдделі ҧйыммен келісіп қабылдайды.
5 Мҧнай және мҧнай ӛнімдері қҧбырларын жер ҥсті тӛселу кезінде ӛнеркәсіптік кәсіпорындардан, ғимараттар мен қҧрылыстардан қҧбыр осіне дейінгі рҧқсат
етілетін ең аз қашықтықты осы кестедегі жер асты мҧнай қҧбырларына берілгендей қабылдаймыз, бірақ 50м-нен кем емес.
6 Атмосфераға газдың шығып кетуі немесе шығарылуы мҥмкін газ қҧбырлары мен басқа да объектілерді ҧшақ пен тік ҧшақ айлағы әуе жолдарының
жолағынан шектелген жерде орналастыру керек.
7 Кестедегі «-» белгі арақашықтықтың регламенттелмейтінін білдіреді.
8 Осы кестеде кӛрсетілген арақашықтықты елді мекеннің шекара шегінен (сызығынан) тыс жердегі тҧрғын және магистральдық қҧбырға жатпайтын ӛзге
объектілерді салған кезде қолдануға болады.
79
10 Аймақтың инженерлік дайындығы мен қорғанысын жобалау ережелері
10.1 Қоныс аймағының инженерлік дайындығы бойынша шараларды қалыптасқан
инженерлік-геологиялық жағдайлардыескере отырып, олардың ӛзгеруін болжап,
тҧрғылықты жерлердің жоспарлық ҧйымдасуын және функционалдық аймақтануын
ескере отырып қарастырған жӛн.
Су басу, су деңгейінің кӛтерілуі, шӛгу, эрозия және т.б. сияқты табиғи және
техногенді негіздегі қауіпті геофизикалық процесстердің аймақта ӛршуі кезінде ХҚН
2.03-02 және ҚР ҚНжЕ 2.03-10 талаптарына сәйкес осы ҥдерістердің әсерін тҧрғындар
ӛміріне қауіпсіз ететін немесе болдырмау жағдайын тудыратын олардыі инженерлік
қорғанысы бойынша іс-шараларды жҥзеге асыру қажет.
10.2 Су басу аймағын анықтау және сол жердің инженерлік қауіпсіздігі бойынша
қажетті шараларды белгілеу ҥшін кӛтерілген сулардың есептеу ҥшін судың жоғарғы
деңгейге кӛтерілуінің қайталануын қадағалай отырып, орындаған жӛн:
тҧрғын-ҥй, қоғамдық және ӛндірістік аймақтарда
100 жылда бір рет
(1%
қамтамасыз етілуімен);
транспортты және инженерлік инфроқҧрылымдары бар шекараларда арнайы
нормалар бойынша;
тҧрғындардың демалу орындары ҥшін 10 жылда бір рет (10 % қамтамасыз етілуімен).
Есептеу кезінде қорғаныс және транспортты қҧрылыстардың ағындарының қысымы
есебінен судың деңгейінің кӛтерілуін ескеру қажет. Су сақтау бӛгеттері мен
тоғандарының бҧзылу немесе жарылу жағдайы туған кезде
«бҧзылу толқындары»
кӛкжиегін белгілеуді арнайы есеп жҥргізу арқылы анықтаған жӛн.
Инженерлік қорғаныс тәсілдерін, сонымен қатар су басу және су деңгейінің
кӛтерілуінен қорғаныстағы қҧрылыстардың сипатын ҚР ҚНжЕ
2.03-10 талаптарына
сәйкестендіре отырып анықтаған жӛн.
Ескертпе - Апаттық су басу аймағының шекарасы судың ағыны 1,5 м және одан да кӛп болатын
шекарасы болып табылады және ғимараттың, қҧрылыстың бҧзылуына және адамдардың ӛліміне әкеліп
соғады.
10.3 Жер суының тҧрып қалуы жоғары болатын елді мекен аумағында, батпақтанған
жерлердежабық дренаждар орнату арқылы кҥрделі қҧрылыс жасалатын аймақта
топырақтың су деңгейін тӛмендетуін ескеру қажет. Қалалардың ҥй-жайлық қҧрылыс
аумағында, ауылдық елдімекендерде және стадиондар, саябақтар, басқа да ортақ
қолдануға арналған кӛгалдандырылған аумақтарда ашық кептіретін жҥйе орнатуға жол
беріледі.
Аталған іс-шаралартопырақтың су деңгейін тӛмендету территорияларында: кҥрделі
қҧрылыста-бетінің жобалық белгілеуінен2 м кем емес; стадиондар, саябақтар, гҥл бақтары
және тағы басқа жасыл кӛшеттерден 1 м кем емес ҚРҚН 2.03-04 сәйкес қамтамасыз етілуі
керек.
10.4 Қалалық елдімекендердің шекарасын жер суларының уақытша және тҧрақты су
басуы қаупінен қорғау қажет. Кӛпқабатты қҧрылыс аймақтарындағы жер суларының
деігейін тӛмендеті ҥшін жабық типтегі дренаждарды қолданған жӛн. Ашық кептіру
желісін уйжайлық қҧрылыс аймақтарында және саябақтар шекараларында тҧрғызуға
рҧқсат беріледі. Қҧрылыстың барлық тҥрлері ҥшін су қҧрылымдары жҥйесімен
80
біріктірілген ландшафтты мелиоративті жҥйелер қолдануға рҧқсат беріледі.
Су басып кетуден қорғауды жобалау кезінде жобалық белгілеуден топырақты
сулардың деңгейінің тҥсуінің минималды тереңдігін былайша қамтамасыз еткен жӛн:
Тҧрғын-ҥй және қоғамдық кӛпқабатты қҧрылыстар ҥшін - 2,0;
Аз қабатты қҧрылыстың тҧрғын-ҥй шекаралары және рекреациялы шекаралар ҥшін -
1,0.
Тҧрғылықты жерлердің басқа аймақтарын оларды су басып кетпеуден қорғауды
олардың арнайы нормалары бойынша жасау қажет.
10.5 Орнату топырақтары орналасқан шекараларды жоспарлау және салу кезінде
ҥстіңгі ағымның табиғи жағдайларын максималды сақталуын қарастыру қажет. Ҥстіңгі
суларды шығару қиын болған ғимараттар мен қҧрылыстарға орналастыруға рҧқсат
етілмейді.
Ірі еңістер тҥріндегі жергілікті жердің рельефі кезінде салынушы аймақтардың
жоспарлауды террасалар арқылы жҥзеге асыру қажет. Террассалардан ҥстіңгі ағымның
шығуы жылдам ағыстармен сәйкестендіре отырып қҧлама негізінде пайда болған жолдың
екі жағындағы салынған жыра бойынша жҥргізілуі қажет.
10.6 Карьерлер, ҥйінділер, қайта салынған жер бӛліктері тектес антропогендік
жҧмыстар салдарынан бҧзылған шекараларды саябақтар, су қоймалары, тҧрмыстық-сақтау
орындары арналған қалақҧрылыстық пайдану ҥшін сол шекараның жерінің қҧнарлылығын
қайта қалпына келтіру қажеттілігі туындайды.
Қайта салу аймақтарында немесе топырақ салынған аймақтарда орналасқан
қҧрылыстарды ҚНжЕ 2.01.09 талаптарына сәйкес жҥзеге асыру қажет.
10.7 Тҧрғылықты жерлердің тік жоспарын мына пункттерді ескере отырып жобалау
қажет:
Аты бірдей қҧрылыс нормаларының талаптарына сәйкес кӛше желісі бойынша
автокӛліктердің қозғалуына және жаяу жҥргіншілер жолы ҥшін қолайлы жағдайлар
жасау;
табиғи рельеф пен отырғызуларды максималды сақтау;
топырақтың эрозиясын тудырмайтын ашық тӛбелердегі су ағымының
жылдамдығымен ҥстіңгі ағымның шығарылу ҧйымдары;
тҧрғылықты жердің толықтай шегіндегі және жекелеген аймақтардағы жер
жҧмыстарының кӛлемінің тӛбендеуі мен топырақ массаларының балансы.
10.8 Тҧрғылықты жерлердің шекарасынан ҥстіңгі ағымды шығаруды қауіпті
инженерлік-геологиялық процесстерден инженерлік қорғанысы бар байланысында аты
бірдей қҧрылыс нормаларына және ҚНжЕ
2.04.03 сәйкес қарастырған жӛн. Жабық
коллекторлар, каналдар, науалар, жыралар, тҥріндегі су шығаратын қҧрылғылар тҥрін
шекараның функционалды қолдануды, архитектуралық-жобалық, санитарлық-
қорғаныстық және экологиялық талаптарды ескере отырып жҥзеге асырған жӛн.
10.9 Ҥстіңгі ағымды су қабылдағыштарға
(ӛзендер мен суайдындар) шығару
алдында оны тазалығын қарастыру қажет. Жаңбыр ағымы тазалау қҧрылыстарын
орналастыруды қҧрастырушы және техникалық шешімдердің қабылданған тазарту
технологиясы негізінде ҚНжЕ 2.04.03 талаптарына сәйкес СЗЗ ҧйымын ескере отырып
жҥзеге асыру қажет. Ҥстіңгі ағымды су ағуға арналмаған суайттарға, жағажайларға
81
арналған жерлерге, бҧзылу қаупі тӛніп тҧрған жабық тӛменгі рельеф, шайылып кетуден
қорғау жҧмыстары жҥргізілмеген аңғарларға шығаруға болмайды.
Ҥстіңгі суларды шоғырланған шҧңқырларға шығару қолдануға берілген жерасты су
сақтағыш кӛкжиектердің ластануын болдырмайтын инженрлік-геологиялық жағдайларда
ғана жол беріледі.
10.10 Тҧрғылықты жерлер шекарасына бҧрынғы болған суайттар мен су сақтағыш
орындардың қайта қалпына келтірілген және жаңаларын салу кезінде олардағы су сапасы
қолдануға байланысты санитарлық нормалардың талаптарын қанағаттандыру қажет.
Суаттарда судың сипаты мен айнасының алқабына байланысты жаздық-кҥздік кезеңдік су
алмасып тҧруын қарастырған жӛн: декоративтік суаттарда су айнасының аумағы 3 га-ға
дейін болған кезде — 2 рет, 3 га-дан жоғары болған кезде — 1 рет, суға шомылуға
арналған суаттарда - сәйкесінше 4 және 3 рет, ал 6 га және одан да кӛп аумақта 2 рет.
Тҧрғылықты жерлер шекарасы орналасқан суаттардың орташа тереңдігі кӛктемгі-жазғы
мезгілде 1,5 м кем емес болуы керек, ал жағалау аймақтарында ӛсімдіктердің кезеңдік
жойылып тҧруы жағдайында 1 м тӛмен болмауы керек.
Декоративтік суаттар мен жағажай аудандарының ҥстіңгі сулармен ластануын
болдырмайтын шараларды қарастырған абзал.
Ҥстіңгі кӛздердің ластануы кезінде жобаланған суаттардағы су алмасуды ӛзі ағып
келетін жерасты сулары, жерасты ағыстарын қҧю есебінен немесе саңлаулардан әкеп қҧю
есебінен ҧйымдастырған жӛн.
10.11 Демалуға қолдану қажеттілігі ҥшін суаттар мен су сақтайтын орындардың
шеттік сызығын белгілеуді ӛзгерту жҧмыстарын қорғаныстағы су нысандары ҥшін
экологиялық әсерлерді бағалау және қалақҧрылыстық талптарды ескере отырып жҥзеге
асырған жӛн. Су нысандарының аумағы мен жағалауын қолайлы ету ҥшін су сақтағыш
орындардың режимін және осы нысандардың жағалаулық жиектерін есепке ала отырып
жобалаған жӛн. Жалпы қолданыстағы автомобильді жолдар және тҧрғылықты жерлердің
кӛшелерімен арналардың қиылысуы кезінде сужіберу қҧбырларын қолдануға болады.
Шағын тҧрғылықты жерлер арқылы ӛтетін шағын ӛзендерді канализациялауға жол
берілмейді.
(10.12 - 10.15-тармақтармен толықтырылды - ҚТҮКШІК 09.10.2018ж. №215-НҚ
бұйрық)
10.12 Жерасты сулары жоғары тҧрған елді мекендерінде, батпақты учаскелерде жабық
кәрізді орналастыру арқылы кҥрделі қҧрылыс саласындағы жерасты суларының деңгейін
тӛмендету кӛзделуі керек. Қалалардың қалалық даму аумағында, ауылдық елді мекендерде
және стадиондар, парктер және қоғамдық пайдаланудың басқа да жасыл аумақтарында ашық
қҧрғату желісіне рҧқсат етіледі.
10.13 Кӛрсетілген іс-шаралар ҚР ҚН 2.03-02 бойынша аумақтағы жерасты сулары
деңгейінің тӛмендеуін қамтамасыз етіледі: кҥрделі қҧрылыс салынған аумақта - жер бетінің
жобалық белгісінен 2 м кем емес; стадиондар, парктер, орамдар және басқа жасыл алаңдар
аумағында - 1 м кем емес.
10.14 Жағалау учаскелерінде орналасқан елді мекендердің аумағы тасын суының
басуынан, судың желдің айтап келуінен және жерасты суларының басуынан және
қҧйылған (су шаю) немесе қҧлаған жерасты су басуынан қорғалынады. Тӛгілген аумақтың
82
қалыңдығы желдің шапшаңдықтағы толқындардың биіктігін ескере отырып, жоғары
судың есептелген кӛкжиегінен кемінде 0,5 м жоғары болуы керек. Дамбаның ҥстіңгі
қабатынан судың асып кетуі ҚР ҚН
2.03-02 және ҚР ЕЖ
3.04-101 бойынша
қҧрылыстардың сыныбына байланысты орнатылады.
10.15 Жоғары судың есептелген кӛкжиектері ҥшін ең жоғарғы су деңгейінің белгісі
100 жылдан кейін - тҧрғын ҥйлер мен қоғамдық ғимараттар салынған немесе салынатын
аумақтар ҥшін қажет; 10 жылда бір рет - парктер мен жалпақ спорт ғимараттарының
террасалары ҥшін.
19-кесте- Жер асты инженерлік желілерінен ғимараттар мен құрылымдарға дейінгі
кӛлденеңі бойынша арақашықтыры
Қашықтық, м, кӛлденеңнен жерасты желілерінен бастап
кВ қуаты арқылы
Шеткі жолдар
электрӛтізудің әуе
ӛсі
желісі тірегінің
әргетасы
Жерасты инженерлік
желілерінің атауы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Суқҧбыры және кәріз жҥйесі
5,0
3,0
4,0
2,8
2,0
1
1,0
2
3
Ӛзі ағатын (тҧрмыстық және
3,0
1,5
4,0
2,8
1,5
1
1,0
2
3
жаңбырлық) кәріз жҥйесі
Дренаж
3,0
1,0
4,0
2,8
1,5
1
1,0
2
3
Жалғаспалы дренаж
0,4
0,4
0,4
—
0,4
—
—
—
—
Жану газ қысымындағы
газқҧбырлары, МПа:
тӛменгі
—
0,005
2,0
1,0
3,8
2,8
1,5
1
1,0
5
10
дейін қосқанда.
орташа
— св. 0,005 "
4,0
1,0
4,8
2,8
1,5
1
1,0
5
10
0,3 "
жоғарғы
— " 0,3 "
7,0
1,0
7,8
3,8
2,5
1
1,0
5
10
0,6 "
83
19-кесте- Жер асты инженерлік желілерінен ғимараттар мен құрылымдарға дейінгі
кӛлденеңі бойынша арақашықтыры (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
жоғарғы
— " 0,6 "
10,0
1,0
10,8
3,8
2,5
2
1,0
5
10
1,2 "
Жылу желілері:
Каналдың, тоннельдің
2,0
1,5
4,0
2,8
1,5
1
1,0
2
3
сыртқы қабырғасынан
Каналсыз тӛсеніштің
5,0
1,5
4,0
2,8
1,5
1
1,0
2
3
қаптамасынан
Барлық қысымдағы кҥштік
0,6
0,5
3,2
2,8
1,5
1
0,5*
5*
10*
кабельдер және байланыс
кабельдері
Каналдар, тҧрмыстық
2,0
1,5
4,0
2,8
1,5
1
1,0
2
3*
тоннельдер
* Кҥш кабельдерінен қатысты ара-қашықтықтарға ғана байланысты.
Ескертпелер
1.Іргетастардың шӛгуі жағдайында желілердің зақымдануын, сонымен қатар осы желілірде апат
болған жағдайларда іргетастың зардап шегуін алдын алатын шараларды жҥзеге асыру кезіндегі байланыс
желілері, қҧбырлар эстакадалары және тіреуіш іргелері шегіндегі жерасты инженерлік желілерінің
тӛсеніштерін қарастыруға рҧқсат етіледі. Тӛсенішке жататын инженерлік желілерді қҧрылыстық
судытӛмендетуді қолдана отырып орналастыру кезінде олардың ғимараттары мен қҧрылыстарына дейінгі
қашықтықты іргесінің топырағының беріктігінің бҧзылуын ескере отырып орнатқан абзал.
2 110-220 кВ қуаттылықтағы кҥш кабельдерінен мекеменің, эстакаданың іргетастарына дейінгі
қашықтықты, байланыс желісінің және жолының тіреуішін 1,5 м қолдану қажет.
3 Шойын тюбингілі, сонымен қатар 20 м кем тереңдікте орналасқан (қондырманың ҥстінен жердің
беткі қабатына дейінгі жер) жапсырылған гидрооқшаулығы бар темірбетонды және бетонды
метрополитеннің жерасты қҧрылысының қаптамасынан кӛлденең қашықтықты жылу желілері,
суқҧбырлары, кәріз жҥйесі желілеріне дейін 5 м; жапсырылмаған гидрооқшаулық қондырғыларынан кәріз
жҥйесіне дейін 6 м, басқа сутасымалдайтын желілер ҥшін 8 м қолдану қажет; қондырғыдан кабельдерге
дейінгі қашықтық: 10 кВ - 1 м дейін, 35 кВ - 3 м дейін болуы қажет.
84
20-кесте - Жер асты инженерлік желілерінің параллельді тӛсеу кезінде олардың
арасындағы қашықтықтары
Қашықтық, м, кӛлденеңнен бастап
Қысымның
Жылу
газқҧбырлары, МПа
желілері
высокого
Инженерік
желілердің
атауы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Суқҧбыры
1
2
1,5
1,
1,0
1,5
2,0
0,5
0,5
1,5
1,5
1,5
1,0
Ескертпен
Ескертп
0
і қарау
ені
қарау
Тҧрмысты
2
0,4
0,4
1,
1,5
2,0
5,0
0,5
0,5
1,0
1,0
1,0
1,0
Ескертпен
қ, кәріз
0
і қарау
жҥйесі
Жаңбыр
1,5
0,4
0,4
1,
1,5
2,0
5,0
0,5
0,5
1,0
1,0
1,0
1,0
кәріз
0
жҥйесі
Қысым
газқҧбырл
ары, МПа
0,005 дейін
1,0
1,0
1,0
0,
0,5
0,5
0,5
1,0
1,0
2,0
1,0
2,0
1,0
тӛменвклю
5
ч.
орташа —
1,0
1,5
1,5
0,
0,5
0,5
0,5
1,0
1,0
2,0
1,0
2,0
1,5
св.
5
0,005"0,3
жоғары —
1,5
2,0
2,0
0,
0,5
0,5
0,5
1,0
1,0
2,0
1,5
2,0
2,0
" 0,3 "
5
0,6 "
жоғары —
2,0
5,0
5,0
0,
0,5
0,5
0,5
2,0
1,0
4,0
2,0
4,0
2,0
" 0,6 "
5
1,2 "
Барлық
0,5*
0,5*
0,5
1,
1,0
1,0
2,0
0,1
0,5
2,0
2,0
2,0
1,5
қуат
*
0
-
кҥштерінің
0,5
кабельдері
*
85
20-кесте - Жер асты инженерлік желілерінің параллельді тӛсеу кезінде олардың
арасындағы қашықтықтары (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Жылу
желілері:
Каналдың,
1,5
1,0
1,0
2,0
2,0
2,0
4,0
2,0
1,0
—
—
2,0
1,0
туннелдің
сыртқы
қабырғасы
нан
Каналсыз
1,5
1,0
1,0
1,0
1,0
1,5
2,0
2,0
1,0
—
—
2,0
1,0
тӛсеніштер
дің
қабығынан
Байланыс
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
—
2,0
2,0
1,0
1,0
кабельдері
Кабельді
1,0
1,0
1,0
1,0
1,5
2,0
3,0
1,0
—
2,0
2,0
1,0
1,0
кәріз
жҥйесі
Каналдар,
1,5
1,0
1,0
2,0
2,0
2,0
4,0
2,0
1,0
2,0
2,0
—
1,0
туннелдер
* тәжірибелік алқаптар мен сынақ аудандарын, қосымша аймақтар және санитарлы-қорғаныс
аймақтарын есептемегенде
Ескертпелер
1 Суқҧбырларының бірнеше желілерін параллельді тӛсеу кезінде олардың арасындағы қашықтықты
ҚР ҚНжЕ 4.01-02 сәйкес техникалық және инженерлі-геологиялық жағдайларға байланысты қабылдау
қажет. .
2 Тҧрмыстық кәріз қҧбырынан шаруашылық-ауызсу суқҧбырына дейінгі қашықтықты мынандай
кӛлемде қабылдау қажет: темірбетонды және асбестоцементті қҧбырларға дейін -5 м; шойын тҥтіктен
суқҧбырларына дейін 200 мм - 1,5, 200 мм - 3 ден жоғары диаметрмен, пластмасс тҥтіктерден
суқҧбырларына дейін - 1,5..
3 300 мм дейінгі диаметр тҥтіктері ҥшін газқҧбырларының параллельді тӛсеніші кезінде олардың
арасындағы қашықтықты 0,4 және 300 мм - 0,5м ден жоғары және бір траншта екі және одан да кӛп
газқҧбырларын бірігіп орналастыру кезінде мҥмкін болады.
4 кестеде болатты газқҧбырларына дейінгі қашықтық кӛрсетілген. Металл емес тҥтіктерден
газқҧбырларын орналастыруды ХҚН 4.03-01 сәйкес қарастыру қажет.
11 Қоршаған ортаны қорғау бӛлімін әзірлеу қағидалары
(Толықтырылды - ҚТҮКШІК 09.10.2018 ж. №215-НҚ бұйрық)
Су айдындарының және су жолдарының жағалауларында орналасқан қалыптасқан
және жобаланған демалыс аймақтарында суды қорғау іс-шаралары 17.1.5.02 МЕМСТ
талаптарына сәйкес болуы керек.
Елді мекендерді жобалау кезінде әрбiр жағалау бойынша су қорғау аймағының ең
тар енi кӛп жылдық межелік деңгейi кезiндегi су жиегiнен су тасқыны кезеңiндегi кӛп
жылдық деңгейi кезiндегi су жиегiне дейiнгi (ӛзен жайылымын, жайылым жылғаларын,
тҥпкi жағалауындағы тiк жарларды, шҧңқырлар мен сайларды қоса алғанда) және
мынадай қосымша қашықтықтар қоса есептелiп, белгiленедi:
86
шағын ӛзендер (ҧзындығы 200 км-ге дейiн) ҥшiн - 500 м;
басқа ӛзендер ҥшін:
шаруашылыққа пайдаланудың қарапайым жағдайлары мен су жинаудағы қолайлы
экологиялық жағдайында - 500 м;
шаруашылыққа пайдаланудың кҥрделi жағдайлары мен су жинаудағы қауырт
экологиялық жағдайында - 1000 м.
Су қорғау белдеулерiнiң ең тар ені ӛзен бойы алаптарының нысаны мен тҥрi, iргелес
дӛңдердiң тiк-еңiстiгiн жағалаулар мен ауыл шаруашылығы алқаптары қҧрамының қайта
ӛңделуi болжамын есепке ала отырып, айқындалады әрi барлық су объектiлерi ҥшiн
мынадай кӛлемдерде 21-кестеге сәйкес белгіленедi:
21-кесте - Дӛңдердiң тiк-еңiстiгiне қарай су қорғау белдеуiнiң ең тар енi
Дӛңдердiң тiк-еңiстiгiне қарай су қорғау белдеуiнiң ең тар
Су объектiлерi жағалауына
енi (м)
іргелес алқаптар тҥрлерi
Жағадан еңістегі
Жағалауға еңiстiгi
(нӛлдік еңіс)
3 градусқа дейін
3 градустан аса
егістік
35
55
100
жайлымдар, шабындық
30
50
75
ормандар, бҧта
25
35
55
ӛзгелер
35
35
100
Минералды тыңайтқыштар мен химиялық ӛсімдіктерді қорғауға арналған ӛнімдердің
қоймалары балық шаруашылығының резервуарларынан
2 км кем емес қашықтықта
орналасуы керек. Қажет болған жағдайда, балық қорларын қорғауды жҥзеге асыратын
органдармен келісе отырып, осы қоймалардан балық шаруашылығы су қоймаларына
дейінгі қашықтықты азайтуға жол беріледі.
Декаративтік су айдынында және елді мекендердің аумағында орналасқан және
жуынуға пайдаланылатын жабық су айдынындарында кҥз-жаз мезгілінде олардың айна
аудандарына байланысты мерзімді су алмасу кӛзделінеді. 3 гектарға дейін айналы алаңы
бар декаративтік резервуарларда - 2 есе, ал 3 гектардан кӛп - 1 рет; шомылуға арналған
жабық су айдынында - тиісінше 4 және 3 есе, ал алаңы 6 гектардан артық болған кезде - 2
есе.
Қоныстар аумағында орналасқан жабық айдындарында судың тереңдігі кӛктем-жаз
мезгілінде 1,5 м кем емес болуы тиіс, ал 1 м кем емес су ӛсімдіктерін мезгілік жою
жағдайында жағалау аймағында су айна мен су қоймаларын жағалауларында МЕМСТ
17.1.5.02 бойынша қабылданады.
Қорғаныш орман жолақтарының енін мынадан кем емес деп қабылдау қажет: ең ірі
және ірі қалалар ҥшін - 500, ірі және орта қалалар ҥшін - 100, шағын қалалар мен ауылдық
елді мекендер ҥшін - 50.
Ені
500 метрден асатын санитариялық-қорғаныш аймағын салуды талап ететін
технологиялық іс-шаралар жҥргізгеннен кейін атмосфералық ауаның зиянды заттармен
ластау кӛздері бар ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды жылдамдығы 1 метр/секундқа дейін желі
басым, ҧзақ және жиі қайталанатын тымықтары, ӛзгерулері, тҧмандары бар (бір жылда 30-
87
40
% астам, қыс аралығында қыстық кезеңнің
50-60
% астамы) аудандарға
орналастырылмайды.
Кӛлік айлақтарын, пирстерді және басқа порт қҧрылыстарын орнатуды талап ететін
ӛндірістік кәсіпорындар ӛзен ағынын 200 м кем емес қашықтықтағы қоныстану аумақтан
тӛмен орналастыруға тиіс.
9 немесе одан кӛп қабатты ғимараттар салынған жағдайында, тҧрғын ҥй-жайларды
инсоляциялаудың біржолғы бҧзылуы, әрбір аймақ ҥшін тәуліктегі инсоляцияның жалпы
ҧзақтығы тиісінше 0,5 сағатқа кӛбейтілген жағдайда ғана жол беріледі.
12 Тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғау
(Толықтырылды - ҚТҮКШІК 09.10.2018 ж. №215-НҚ бұйрық)
Кӛлік және инженерлік коммуникацияларға дейінгі тарихи және мәдени
ескерткіштерінен қашықтығы, м, мынадан кем емес:
ҥздіксіз және ҥзіліссіз қозғалыстың магистральдық жолдарының жҥргінші
бӛліктеріне дейін,
- кҥрделі жер бедері жағдайында
100
- жазық жер бедері
50
-
сумен жабдықтау, кәріз және жылу желілеріне дейін
(дистрибьюторлардан басқа)
15
- басқа жерасты инженерлік желілеріне
5
Реконструкциялау жағдайында инженерлік желілерге кӛрсетілген арақашықтықты
қысқартуға рҧқсат етіледі, бірақ:
- су ӛткізетін желілерге дейін - 5;
- су ӛткізбейтін желілерге дейін - 2.
Сонымен қатар, қҧрылыс жҧмыстарын жҥргізу кезінде арнайы техникалық шараларды
жҥзеге асыруды қамтамасыз ету қажет.
13 Ӛртке қарсы талаптар
(Толықтырылды - ҚТҮКШІК 09.10.2018 ж. №215-НҚ бұйрық)
Ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың тҧрғын, қоғамдық және қосалқы ғимараттарының
ӛртке қарсы арақашықтығы 22-кесте бойынша, ӛнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы
кәсіпорындарының ӛндірістік ғимараттары арасындағы арақашықтық - ҚР ЕЖ 3.01-103
және ҚР ЕЖ 3.01-104 бойынша қабылданады.
Отқа тӛзімділік деңгейі І және ІІ тҧрғын, қоғамдық және қосалқы ғимараттардан
бастап ӛндірістік ғимараттар мен отқа тӛзімділігі I және II гараждарға дейінгі ең аз
аралықты
9 м кем емес, ал полимерлі немесе жанғыш материалдардан жасалған
жылытқышты қолданатын жабыны бар ӛнеркәсіптік ғимараттарға дейін ең аз
арақашықтық - 15 м деп қабылданады.
Ӛту жолының жиегінен бастап ғимараттың қабырғасына дейінгі қашықтықты 28 м
дейін қоса алғандағы ғимараттар ҥшін 5-8 м және 28 м астам ғимараттар ҥшін 8-10 м етіп
қабылдануы тиіс. Бҧл аймақта қоршаулар, электр бергіштің әуе желілерін орналастыруға
және ағаштарды қатарлап отырғызуды жҥзеге асыруға жол берілмейді.
88
Кіреберісі жоқ ғимараттардың қасбеттерінде, ӛрт сӛндіру кӛліктеріне рҧқсат етілген
жҥктемені ескере отырып, қақпақ немесе жерге рҧқсат етілген жҥктемені ескере отырып,
ені 6 м жолақ кӛздеуге рҧқсат етіледі.
Тҧрғын ҥй және қоғамдық ғимараттардан бастап мҧнай және мҧнай ӛнімдерін
сақтауға арналған қоймаға дейінгі ӛртке қарсы аралық ҚР ҚН 3.02-15-2003 талаптарына
сәйкес, тҧрғын және қоғамдық ғимараттарға қызмет кӛрсететін қазандық, дизельді
электрлік станция және басқа энергетикалық объектілер қҧрамында қаралатын ІІ топтағы
жанармай сҧйықтық қоймаларына дейінгі аралық 23-кестеде белгіленген шамадан кем емес
болады.
Ӛзендер мен су қоймаларына ӛрт машиналары арқылы суды алу ҥшін кіреберістермен
қамтамасыз ету қажет.
22-кесте. Ғимараттардың ӛтке тӛзімділік деңгейілері кезіндегі қашықтық
Ғимараттың отқа тӛзімділік деңгейлері кезіндегі
Ғимарат пен қҧрылыстың отқа
ең кіші қашықтық, метрмен
тӛзімділік деңгейі
I, II
III
IIIа, IIIб, IV, IVа, V
I, II
6
8
10
III
8
8
10
IIIа, IIIб, IV, IVа, V
10
10
15
Ескертпе
1 Отқа тӛзімділік деңгейі бойынша ғимараттарды жіктеуді ҚР ҚНжЕ
2.02-05-2009 бойынша
қабылдау керек.
2 Ғимарат және қҧрылыстың сыртқы қабырғасы және конструкциясы арасындағы қашықтық ғимарат
және қҧрылыстар арасындағы қашықтық деп саналады. Ғимараттар немесе қҧрылыстарда жанғыш
материалдардан орындалған 1 м артық емес конструкциялар шығып тҧрған кезде арақашықтық осы
материалдардың арасындағы қашықтық бойынша қабылданады.
3 Терезе ойығы жоқ ғимараттар, қҧрылыстар және қҧрылыс арасындағы ӛртке қарсы қашықтықты
отқа тӛзімділігі III, IIIа, IIIб, IV, ІVа және V деңгейдегі ғимараттарды қоспағанда, 20 % кішірейтуге рҧқсат
етіледі.
4 Сейсмикалығы 9 балл және одан жоғары аудандарда тҧрғын ғимараттар, сондай-ақ отқа тӛзімділігі
IV, ІVа және V деңгейдегі тҧрғын және қоғамдық ғимараттары арасындағы ӛртке қарсы қашықтықты 20 %
арттырылады.
5 IВ климаттық қосалқы аудандағы отқа тӛзімділігі IV және V деңгейдегі тҧрғын ғимараттардың
арасындағы қашықтықты 50 % арттырылады.
6 Отқа тӛзімділігі V деңгейдегі каркас және қаңқалы конструкциялы екі қабатты ғимарат, сондай-ақ
жанғыш материалдан жасалған тӛбесі бар ғимараттар ҥшін ӛртке қарсы қашықтықты 20 % арттырылады.
7 Отқа тӛзімділігі I және II деңгейдегі ғимараттары арасындағы ӛртке қарсы қашықтықты, егер басқа
ғимаратқа қарсы орналасқан одан жоғары ғимарат қабырғасы ӛртке қарсы болып табылса, 6 м дейін
арттыруға рҧқсат етіледі.
8 Тҧрғын ҥйлерге дейін ҥй жанындағы жер учаскесінде шаруашылық қҧрылысы (сарай, гараж,
монша) және бір пәтерлі, екі пәтерлі тҧрғын ҥйден бастап кӛршілес ҥй маңының жер учаскесіндегі тҧрғын
ҥй және шаруашылық қҧрылысына дейінгі ӛртке қарсы қашықтықты 9-ескертпені ескере отырып, 22-
89
22-кесте. Ғимараттардың ӛтке тӛзімділік деңгейілері кезіндегі қашықтық
(жалғасы)
кестеге сәйкес қабылдаған жӛн.
Тҧрғын ҥй және шаруашылық қҧрылысы арасындағы, сондай-ақ ҥй маңындағы бір учаске шегінде
шаруашылық қҧрылысы арасындағы ӛртке қарсы қашықтық нормаланбайды.
9 Тҧрғын ҥйлердің, сондай-ақ тҧрғын ғимарттар мен шаруашылық қҧрылыстары (сарай, гараж,
монша) арасындағы арақашықтық олардың арасындағы қҧрылыс салынбаған алаңды қоса алғанда, ҚР ЕЖ
3.02-101 талаптарына сәйкес ӛртке қарсы қабырғалары жоқ отқа тӛзімділік дәігейі бойынша бір ғиматарры
(қабатты) қҧрылысының ең ҥлкен рҧқсат етілген алаңына тең қҧрылыс салудың жиынтық алаңы кезінде
нормаланбайды.,
10 Ҥй маңындағы учаске аумағынан тыс орналасқан шаруашылық қҧрылыстары (сарай, гараж,
монша) арасындағы арақашықтық, егер қоршалған шаруашылық қҧрылыстарының қҧрылыс алаңы 800 м2
аспайтын болса, нормаланбайды. Қоршалған шаруашылық қҧрылыстарының арасындағы қашықтық 22-
кесте бойынша қабылданады.
11 Ғимарттарда иіске әсер ететін кӛзддер, сондай-ақ шу әсерінің деңгейі жоғары желдету және басқа
да инженерлік жабдытар дҥкендер болған кезде осы арақашықтықты ҚР ЕЖ
3.02-122 бойынша
қабылданады.
Қалалық мекендер қҧрылысы шекарасынан бастап орман алқабына дейiнгi ӛртке
қарсы қашықтық 100 м кем емес, ал ауылдық елді мекендердегі және бау-бақша мен
саяжай серіктестіктеріндегі қҧрылыстардан - 50 м кем емес болады.
Қалалық мекендерде ҥй маңындағы учаскесi бар бiр-екi қабатты жеке қҧрылысы бар
аудандар ҥшiн ҥй маңындағы учаске шекарасынан бастап орман алқабына дейiнгi
қашықтықты 15 м кем емес деп қабылдау қажет.
Ескертпе - Осы тармақтың талаптары жаңа жобаланған және салынып жатқан ғимараттар мен
қҧрылыстарға қолданылады.
Ӛрт сӛндіру қызметінің радиусы
3 км аспайды. Елдi мекендерде ӛрт сӛндiру
станцияларының саны, оларды салу алаңы, сондай-ақ ӛрт сӛндiру кӛлiк қҧралдарының
саны ӛртке қарсы қызметтiң объектiлерiнiң жобалау нормаларына сәйкес қабылданады.
23-кесте. Тұрғын және қоғамдық ғимараттардың ӛртке тӛзімділік деңгейі
Ғимараттар мен қҧрылыстардың отқа тӛзімділік деңгейі
Қойма сыйымдылығы, м3
жағдайында қашықтық, м
I, II
III
IIIа, IIIб, IV, IVа, V
800 ден 10000 дейін
40
45
50
" 100 " 800
30
35
40
100 дейін
20
25
30
Ескертпе - Мектепке дейінгі мекемелер, жалпы білім беру мектептері, интернаттық білім беру
ҧйымдары, денсаулық сақтау және демалыс мекемелері, сауық және спорт қҧрылыстары ғимарттарынан
бастап сыйымдылығы 100 м3 қоймаларға дейінгі арақашықтық екі есе арттырылады, ал сыйымдылығы 100
м3 астам қоймаларға дейін - ҚР ҚН 3.02-15-2003 бойынша қабылданады.
90
А қосымшасы
(ақпараттық)
Қалақҧрылысы функционалды аймақтары қҧрылысының тығыздығының нормативті
кӛрсеткітері
Қалалар ҥшін қалақҧрылыстық басқару аймақтарының бӛлімелерінің қҧрылысының
тығыздығын А.1-кестесінде кӛрсетілген кӛрсеткіштерден асырмаған жӛн.
Қҧрылыстың тғыздығының негізгі кӛрсеткіштері мыналар болып табылады:
Қҧрылыс коэффициенті застройки - ғимараттар мен қҧрылыстар алып тҧрған аумақ
пен жер бӛлімі аумағының қатысы;
Қҧрылыстың тығыздығының коэффициенті - ғимараттар мен қҧрысытардың барлық
қабаттарының аумағының жер бӛлімі аумағының қатысы.
Жергілікті қала салу ерекшеліктеріне байланысты
(тҧрғылықты жердің кӛрініс,
тарихи ортасы, кӛкжиегі және т.б.) жер бӛлігіне қатысты ғимараттар мен қҧрылыстардың
рҧқсат берілетін қҧрылыстық кӛлемін сипаттамайтын қосымша кӛрсеткіштер бекітілуі
мҥмкін; толық қабаттар саны, нақтылы аймақтардағы ғимараттар мен қҧрылыстардың
мҥмкін болатын биіктігі, және басқа да жоспарлы жектеулер.
А.1-кестесі - Қалақҧрылысы функционалды аймақтары қҧрылысының тығыздығының
кӛрсеткіштері
Қҧрылыс
Қҧрылыс тығыздығының
Қалақҧрылысы функционалды аймақтары
коэффициенті
коэффициенті
Тҧрғын-ҥй аймағы:
Кӛпкварталды және кӛпқабатты тҧрғын ҥйлерді салу
Магистралға дейінгі аймақтарда
0,7
2-2,5
100 га - дейінгі магистраларлық аймақтарда
0,6
1,5-2
100 га кӛп емес магистраларалық аймақтарда
0,4
1,2
Бҧл да - қайта салынған
0,6
1,6
Шағын және орташа қабатты кӛппәтерлі тҧрғын ҥйлерді
0,4
0,8
салу
Пәтерлердің сыртындағы жер бӛлімшелері бар блок
0,3
0,6
қойылған тҧрғын ҥйлерді салу
Қоныстық жер бӛліктері бар бір-екі пәтерлі қҧрылыстар
0,2
0,4
Қоғамдық-іскерлік аймақ:
Кӛпқызметті қҧрылыс
1,0
3,0
Арнайы қоғамдық қҧрылыс
0,8
2,4
Ӛндірістік аймақ:
Ӛнеркәсіптік
0,8
2,4
Ғылыми - ӛндірістік 1
0,6
1,0
Тҧрмыстық-қоймалық
0,6
1,8
1 анықтама жалпықалалық орталығының радиалды-сақиналық, орамдық-тҧрақты және басқа да осы
тектес жағдайдағы жобалау қҧрылымдары қҧрылысын салу орталығында орналасқан елді мекендерге
жатады
91
Ескертпелер
1 Тҧрғын-ҥй, қоғамдық-іскерлік аймақтар ҥшін қҧрылыс коэффициенті және қҧрылыс тығыздығының
коэффиценті қызмет кӛрсету, гараждар мекемелері мен ғимараттарының қажетті есебі кӛрсетіліп
келтірілген; автомобильдер тҧрақтары, жасыл бақтар, алқаптар және баса да тҧрмысқа қажетті жерлер.
Ӛндірістік аймақтар ҥшін кӛрсетілген коэффиценттер бір немесе бірнеше нысанды қосатын ӛндірістік
қҧрылыс кварталдары ҥшін келтірілген.
2 Қҧрылыстың тығыздығының коэффицентін есептеу кезінде қабаттар аумағы мекеменің ішкі ӛлшемі
бойынша анықталады. Мансардтықты қосқандағы, тек қана жер ҥстіндегі қабаттар ескеріледі. Жерасты
қҧрылыстары, егер оның ҥстіндегі жер ҥсті жасылдандыру, алқаптарды ҧйымдастыру жіне қҧрмыстың басқа
да тҥрлері ҥшін қолданылған болса, онда олар есепке алынбайды.
3 магистралға дейінгі және қаланың кӛпқызметті орталығына орналасқан I санаттағы араласқан
тҧрғын ҥй қҧрылыстарының жекелеген қалыптасу жағдайларында тҧрғын ҥй бӛлімшесінің қҧрылысын 2,5
қҧрылыстың тығыздық коэффицентімен қабылдауға болады, ал ҥйге дейінгі аумақ элементтерін есептеу
нақты орналастыруда жҥргізіледі.
4 Тҧрғын ҥй, қоғамдық-іскерлік аймақтарының қалыптасқан кварталдарын қайта қлпына келтіру
кезінде (қабаттар, мансардтарды қосқандағы) есеп бойынша талап етілетін осы кварталдарда тҧрып жатқан
тҧрғындар ҥшін қызмет кӛрсету ғимараттары мен мекемелерінің кӛлеміне мән берген жӛн. Кӛрші
кварталдарындағы бар қызмет кӛрсету мекемелерінің ескеруге жол беріледі мынандай кездерде. Олардың
қол жетімділігінің нормативті радиусын қадағалау кезінде. Әрекеттегі қҧрылысты қайта қалпына келтіру
жағдайында қҧрылыстың тығыздығын санитарлы-эпидемиологиялық, ӛртке қарсы нормаларды сақтай
отырып, 30 % аспайтын деңгейде кӛтеруге болады.
92
Б қосымшасы
(ақпараттық)
Аулалық және пәтер маңындағы жер бӛлімдерінің ӛлшемі
Тҧрғын ҥй немесе пәтер маңындағы жер бӛлімдерінің тҧрғын ҥйлердің қолданған
тҥрлеріне қатысыты, салынып кел жатқан қҧрылыстың сипатының, әр тҥрлі кӛлемдегі
оның орналасуының ӛлшемі келесідей:
- Ауылдық мекендердегі аулалық және аумақтық бӛлімдерді қосқанда 600-1500 м2
(суармалы жерлерде), 600-2500 м2 (суармалмайтын жерлерде);
- Аулалық тҥріндегі қҧрылыстарда 600-1000 м2 және одан да кӛп;
- 90-150 м2
(қҧрылыстың аумағынсыз)
- блокталған типіндегі қҧрылыстарда
кӛппәтерлі, кӛпқабатты уйлерде;
- 40-80 м2 (қҧрылыс алқабынсыз) - тығыз азқабатты қҧрылыс қолдану кезінде және
қҧрылыс жағдайындағы кез-келген кӛлемдегі қалалардағы кӛппәтерлі азқабатты
блокталган ҥйлерде және кҥрделі-кеңістіктік қҧрылымды (соның ішінде бірінші қабатты
пәтерлер ҥшін) 2-5 қабатты ҥйлер кезінде.
Ескертпе
- Тҧрғылықты жерлерді шағын етіп салуды жҥзеге асыру кезінде ҥйдің
(пәтердің)
жанындағы жеке ҧқсас шаруашылықты жҥргізу ҥшін жер бӛліктері тҧрғылықты жерлердің тҧрғын-ҥй
аумағының шетіне қалған жер бӛлігінің ең тӛменгі кӛлемде шығарылуы арқылы жҥзеге асырылады.
Қоймалардың жер бӛлімшелерінің аумағы мен ӛлшемі
Б.1-кестесі - 1 мың тҧрғындарға арналған жалпытауарлық қоймалардың жер бӛліктерінің
аумағы мен ӛлшемі
Қоймалардың аумағы, м2
Жер бӛлімдерінің ӛлшемдері, м2
Жалпытауарлық
Ауылдыққ
Аулдық
Қалалар
қоймалар
елдімекендер
Қалалар ҥшін
елдімекендер
ҥшін
ҥшін
ҥшін
Азық-тҥлік тауарлары
77
19
310*
60
210
Азық-тҥлікті емес
217
193
740*
580
тауарлар
490
*Алымда бірқабатты қоймаларға арналған нормалар келтірілген, ал бӛлгіштерде кӛпқабатты
қоймалар ҥшін (қабаттардың орташа биіктігі м).
Ескертпелер
1 Арнайы топтар қҧрамындағы жалпытауарлық қоймаларды орналастыру кезінде жер бӛліктерінің
ӛлшемдерін 30 % дейін қысқартуға болады.
2 Тауарларды жедел тасымалдау аймақтарында жер бӛліктерінің ӛлшемдерін 40 % дейін ҧлғайтуға
болады.
93
3 Жекелеген сату кҥндерінің есебі бойынша жалпытауарлық қоймалар ҥшін тауарлы қорлардың
деңгейі қҧзіреттілігіне сауда сҧрақтары қатысты болатын Қазақстан Республикасының министрлігімен
(қаулысымен) және жергілікті атқарушы органдардың департаментімен белгіленеді.
4 Тауарлы қорларды ауылдық елдімекендер бӛліктерінде сақтау кезіндежер бӛліктерінің ӛлшемі мен
қойма аумағы қалалардағы осы кӛрсеткіштердің біруақытта тӛмендеуіне байланысты кӛтерілуі мҥмкін.
Б.2-кестесі - 1 мың адамға арналған арнайы жер бӛліктерінің ӛлшемі мен
сыйымдылығы
Қоймалар аумағы, м2
Жер бӛліктерінің ӛлшемі, м2
Жалпытауарлық
Ауылдық
Ауылдық
қоймалар
Қалалар ҥшін
елдімекендер
Қалалар ҥшін
елдімекендер
ҥшін
ҥшін
Бӛлектеу мҧздатқыштары
(ет және ет ӛнімдерін,
балық және
190
балықӛнімдерін, май,
27
10
25
70
жануарлар майын, сҥт
ӛнімдерін, жҧмыртқа
сақтау ҥшін)
Жеміссақтаушы
17
1300*
Кӛкеніс сақтаушы
54
90
380
610
Картоп сақтаушы
57
* Алымда бірқабатты қоймаларға арналған,
ал алмастырғышта кӛпқабатты
қоймаларға арналған нормалар келтірілген.
Ескертпелер
1 Картоп, кӛкеніс және жеміс ӛсіру және дайындау аймақтарында қоймалардың сиымдылығы және
жер бӛліктерінің аумақтарының кӛлеміне сәйкес 0 ,6 к о э ф ф и ц е н т і м е н қ а б ы л д а н а д ы .
2 Картоп пен жемістерді сақтаудың сиымдылығын қалалардағы қоймаларға арналған жер
бӛліктерінің ӛлшемі қаланың сыртындағы қойма ҧйымдарының есебінен тӛмендеткен жӛн. Олардың ҥлесі
мемлекет, облыс және мемлекеттік маңызы бар қалалардың басқару органдары арқылы белгіленеді.
94
Б.3-кестесі - 1 адамға вахталық және экспедициялық елдімекендердің
қоймаларының сыйымдылығы.
Елдімекендерге арналған
Қоймалар, ӛлшем бірліктері
қоймалардың сиымдылығы
вахталық
экспедициялық
Қҧрғақ ӛнімдердің, м3
0,3
3,5
Тоңазытқыштар, т
0,01
0,1
Кӛкеніссақтағыштар, картопсақтағыштар,
0,5
0,5
жеміссақтағыштар, т
Ескертпе
- Қҧрғақ ӛнімдердің қоймаларының және тоңазытқыштардың нормасы вахталық
елдімекендер ҥшін айлық қор және экспедициялық елдімекендер ҥшін жылдық қорға байланысты
белгіленеді. Кӛкеніс, картоп және жеміс сақтау нормалары жылдық қорға байланысты белгіленеді.
Б.4-кестесі - 1 мың адамға арналған құрылыс материалдары мен қатты жанармай
қорларының жер бӛліктерінің ӛлшемі.
Қоймалар
Жер бӛліктерінің ӛлшемі, м2
Қҧрылыс материалдары қоймасы (қолданбалы)
300
Ӛндірістік қолданудағы қатты жанармай қоймалары:
Кӛмірдің
300
Ағаштардың
300
Ескертпе - IV климаттық аймақ жағдайы ҥшін қатты жанармай қоймаларының жер бӛліктерінің
ӛлшемін 0 ,6 к о э ф ф и ц е н т і м е н қ а б ы л д а у қ а ж е т .
95
В* қосымшасы
(ақпараттық)
В.1*кестесі - Мекемелердің Есептік нормасы және кәсіпорындардың қызметі және жер
телімдерінің кӛлемі
Мектепке дейінгі
Жер телімдерінің
мекемелер,
Саны
Ескертпелер
кӛлемі
ғимараттар.
1
2
3
4
Мектепке дейінгі мекемелер
Мектепке дейінгі
Елді мекендердің
Шағын
Балалардың
мекемелер, орын
демографиялық қҧрлымына
балабақшалардың
ойын аланының
байланысты орнайды,
сыйымдылығы м2 1
кӛлемі 7,5 м2 1
балалардың мектепке
орын: 100 орынға
орынға.
дейінгі мекемелермен
дейін
Мектепке
қаматамасыз етілуі 85%
- 40 бос. 100-35;
дейінгі
шегінде, сонын ішінде
шағын
балабақша
балаларға
жалпы тҥрде 70%,
кешенінде бос
500
арналған ойын
мамандандырылған- 3%,
орын
-
30.
Жер
алаңын
сауықтыру - 12%.
телімдеренің
кӛлемі
мекеменің
Демографиялық
25%
қысқарылуы
учаскінің
деректемелердің
мҥмкін.
сыртына
болмауынан елді
- Қайта қалпына
шығуына
мекендерде жаңа
келтіру жағдайында
болады.
қҧрылыстарда 180 орынға
15%-ға
1000 адам деп қабылдау
- Жер бедерінің
керек. Алайда, тҧрғын
тӛмен
орналасқанда
қҧрылыс аймағында 100
20% аспауы керек.;
орынға 1000 адамнан
10%-ға елді мекендер
аспауы қажет.
жаңа
қҧрылыстарда
(кӛгаландару
аумағының қысқару
есебінде)
*Жалпы білім беретін
Толық емес, орташа білімі
Жалпы білім беретін
Жалпы білім
мектептер, білім
бар балалар 100% - (I-IX
мектептердегі
беру
алушылар
сыныптар) және 75%-ке
ҧйымдарының
оқушылардың
(Өзгерт.ред. -
дейін балалар- орташа білімі
жер
сыйымдылығы
ҚТҮКШІК
бар (X-XI сыныптар) бір
бӛлімдерінің
бойынша:
05.03.2018ж. №45-НҚ
ауысымдағы оқу
ӛлшемдері спорт
25-тен жоғ. 300-ге
бұйрық)
барысындағы есебінен
кешенінің және
қабылдау керек. Елді
дейінгі оқушыларға 43
жалпы білім
мекендердегі жаңа
м2 1 алушыға
беру ҧйымдары
қҧрылыс-тарда кемінде 180
ғимаратының
''300''600 34''
орын 1000 адамға қабылдау
аумағын ескере
''600''900 23''
қажет.
отырып
''900''1200 19''
қабылданды.
96
В.1*-кестесі - Мекемелердің Есептік нормасы және кәсіпорындардың қызметі және жер
телімдерінің кӛлемі (жалғасы)
1
2
3
4
Жалпы білім беру ұйымдары
Интернат білім
Жобалау
Жалпы білім беретің -
Мектептің жер
ҧйымы,
тапсырмалары
Итретнат білім мектебі
бӛлімшесіне интернат
тәртиеленуші
сыйымдылығы,
ғимаратын (тынығу
тәрбиеленуші : бос 200-
корпусын) орналастыру
ден 300-ге дейін. 72 м2 1
кезінде жер бӛлігінің
тәрбиеленушіге '' 300 ''
аумағын 0,2 га дейін
500 55 ''
ҧлғайтуға болады.
''
500 және артық ...40 ''
Жалпы білім
беретін
мекемелерге
арналған
Жобалау тапсырмасы бойынша
жабық
бассейіндер,
нысан
Мектеп аралық
оқушылардың
мектеп аралық оқу-
Автотрактородромды
оқу-ӛндірістік
ортақ санының 8%
ӛндірістік комбинаттық
сыртқы селитебті
комбинат,
жер телімінің
аумақтарға орналастыру
орын3)
ӛлшемдерін 2 га кем
қажет
емес қабылдау
ҧсынылған,
автополигонның немесе
трактородрома
қҧрылымында - 3 га
Мектеп
оқушылар ортақ
тапсырмаға жобалаған
сыртындағы
санының 10%, соның
мекемелер,
ішінде ғимараттың
орын3)
кӛріністері
бойынша: оқушылар
сарайының(Ҥй) - 3,3
%; жас техниктің
бекеті - 0,9 %; жас
табиғи бекеттер - 0,4
%; жас туристің
бекеті - 0,4 %;
балалар - жастық
кездің спорт мектебі
- 2,3 %: ӛнердің
балалар мектебі
немесе музыкалық,
хореографиялық
кӛркем мектеп - 2,7
%
97
содержание .. 2 3 4 5 ..