содержание      ..      1      2      3      ..

IBM Cognos Workspace Advanced (10.2.1.1). Пайдаланушы нүсқаулығы (2013) - 2

Т мендегі кескінде "Жыл" ба андары мен "Тапсырыс дісіні т рі" атарлары бар

ай ас кесте к рсетілген. Ай ас кесте б рышына ш те ш кесте енгізілді. Excel

ба дарламасында кесте лшеміні серінен ба андар мен атарларда айталанатын

яшы тар жасалады. "2010" сия ты жыл белгілері атарларда емес, тек ба андарда

айталанады. Эл.пошта сия ты тапсырыс беру дістеріні белгілері тек атарларда

айталанады.

Сурет 2. Ай ас кесте б рышына кесте енгізілген Excel 2007 кестесіні пішімі

Тізімдер

Тізімдердегі топтастырыл ан дерек м ндері топтастырылма ан яшы та айталанады.

Мысалы, тізімде нім жолы мен нім т рі бар, нім жолы топтастырыл ан. Excel

ба дарламасында ы айталанатын яшы тар топтастырылмаса, айталанатын

яшы тарда рбір нім жолыны м ніне атысты белгі к рсетіледі.

Топ та ырыбы мен тізім бетіні та ырыбы белгілері айталанбайды. Б л белгілер тек

бірінші яшы та пайда болады, ал айталанатын яшы тар бос алады.

Енгізілген дерек контейнерлері, суреттер ж-не диаграммалар

Есептегі енгізілген дерек контейнерлері, суреттер ж не диаграммалар біріккен

яшы тарды пайда болуына себеп болуы м мкін. Мысалы, тізімге ай ас кесте

енгізгенде, тізімдегі бас а ба андар Excel 2007 к рінісінде біріккен болып к рсетіледі.

Біріккен яшы тарды ажырат анда т мендегі ережелер олданылады.

1. Егер яшы дерек элементтерін топтау н тижесінде біріктірілген болса, дерек

м ндері б лек яшы тарда айталанады.

2. Егер яшы енгізілген дерек контейнері, сурет, немесе диаграмма серінен

біріктірілген болса, дерек м ндері б лек яшы тарда айталанбайды.

Мысалы, тізім рамында нім жолы, нім т рі, м лшер ж не сурет ба ан т рінде

берілген. Zнім жолы ба аны топтастырыл ан. Сурет Excel яшы тарыны бірігуіне

себеп болады, йткені оны лшемі бір яшы а сыймайды. Есеп айталама

яшы тарды топтан шы ару опциясымен ж ргізілгенде, нім жолы м ндері

айталанады, біра нім т рі мен м лшер м ндері айталанбайды.

Бетбелгілер

Топтастырылма ан айталама яшы тарды пайдаланып Excel 2007 файлын жаса анда,

мазм нда ы жазба а басу ар ылы осы жазба са талатын бірінші атар а туге болады.

Мысалы, есепте мазм ны берілген тізім бар. Excel пішіміндегі тізімде нім жолыны

м ндері айталанады. Тізім мазм нында ы "Кемпинг ралдары" жазбасын бас анда,

тізімдегі кемпинг ралы берілген бірінші яшы а тесіз.

42

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Процедура

есеп рекеттеріні т ймешігінен PDF бет параметрлері параметрін басып,

ала ан бет параметрлерін орнаты ыз ж не OK т ймешігін н ы ыз.

Cognos Workspace ж йесіндегі ж мыс ке істіктері шін есеп

нысандарына атау беру

Тізім, ай ас ойынды ж не диаграмма есеп нысандырына IBM Cognos Workspace

ж йесіндегі ж мыс ке істігінде о ай аны талатындай атау беру.

Cognos Workspace ж йесінде ж мыс ке істігін жасау барысында іскери

пайдаланушылар толы IBM Cognos Workspace Advanced есебін кірістіре алады

немесе есептен тек жеке тізімді, ойындыны немесе диаграмманы кірістіре алады.

@депкі бойынша Cognos Workspace Advanced ба дарламасы есептегі рбір тізімге,

ай ас ойынды а немесе диаграмма а, Тізім 1, Ай ас ойынды 1, Диаграмма 1 ж не

та ы сол сия ты депкі атау береді. Cognos Workspace ба дарламасында б л атаулар

Мазм н тарма ында пайда болады. Іскери пайдаланушылар а есеп нысандарын

тануда к мек бері шін, оларды атын андайда ма ызды атау а згерту керек.

Процедура

1. Тізімді, арама- айшылы ты немесе есепті та да ыз.

2. Сипаттар аума ында Атау сипатын екі рет н ы ыз.

3. Есеп нысанын сипаттайтын атауды енгізі із.

Uсыныс - %аржылы есептер жасау

Н с аулы м нерде немесе аржылы есептер жаса анда,осы адамдарды

са тауы ызды сынамыз:

v

/аржылы есеп лгісін ашы ыз.

Б л лгі арапайым ай ас есептер, к нін амтитын стінгі ж не т менгі

деректемелер, бет сандары, ж не уа ыт сынады. Сонымен атар есеп мазм нын

нысандарды осу ж не жою ар ылы реттей аласыз.

v Жолдар а деректерді енгізу.

/алыпты н с аулы м нердегі есептер жолдарда ы есептеулерді амтиды.

v Ба аналар а деректерді енгізі із.

/алыпты н с аулы м нердегі есептер ба аналарда ы уа ыт лшемін амтиды.

v Zлшемдерді енгізі із.

v Есептеулер мен дерек пішімдерін енгізі із.

v Бет абаттарын немесе м тін с згілерін есеп кезелімдеріне осы ыз.

v Пішімдеуді олдану.

Есепті сырт ы к рінісін жа сарту шін, т стер, сызы тар, кескіндер, шартты

пішімдеулер, бос жолдар мен бос ба аналар, та ырыптар ж не т.б. оса аласыз.

44

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

IBM Cognos Business Intelligence Software Development Kit

Есеп жасал анда, онымен бірге есеп спецификациясы жасалады. Есеп

спецификациясы сіз арап шы а алатын(Tools, Спецификацияны к рсету

)XML файлы. Сонымен атар, та дал ан нысан спецификациясын

Спецификацияны к рсету(Б лектеу) м зірі опциясынан арай аласыз.

Есеп спецификациясын арап отыр анда, оны згерте немесе оны б лігін к шіре

алмайсыз.

Есеп спецификациясымен ж мыс істеу шін деу ралын пайдалану ар ылы

есептерді ба дарламалы т рде жасау а ж не згертуге болады. Одан рі IBM Cognos

Software Development бумасын есептерді зі ізді IBM Cognos BI ортасында іске

асыру шін пайдалану а болады. Б л, мысалы, к птеген есептерде бірдей згерту

жаса анда пайдалы. @р есепті ашып, згерту жаса аннан г рі, уа ыты ызды немдей

отырып, процессті Software Development бумасын пайдалану ар ылы

автоматтандырады. IBM Cognos Software Development бумасы туралы толы ыра

м лімет алу шін жергілікті сату ке сесіне хабарласы ыз.

Сондай-а ,есеп спецификациясын компьютері ізде са тау ар ылы есеп

спецификациясында ы XML кодын згерте аласыз.

Деректер элементіні шы(у тегі туралы а паратты арау

Элементті есепке оспай т рып оны не к рсететінін к ру шін, деректер

элементіні шы у тегі туралы а партты ара ыз.

Шы у тегі туралы а парат элементті метадеректерін бума ар ылы ж не бума

ар ылы пайдаланылатын деректер к здері ар ылы ба ылайды. Шы у тегі есеп

жасаушы ос ан немесе деректер лгісінде аны тал ан кез келген деректер

элементіні с згілерін к рсетеді. Шы у тегі туралы а паратты арау д рыс деректер

элементтеріні есепке осыл анын тексереді. Мысалы, лгі есептеуді жасал ан

жолын к ру шін, оны шы у тегі туралы а паратты арау а болады.

Ескерту: Шы у тегі тек кімші оны те шегеннен кейін ол жетімді болады.

/осымша а паратты IBM Cognos Business Intelligence Бас ару ж не ауіпсіздік

н с аулы ы б лімінен ара ыз. О ан оса, шы у тегіне бумалармен байланыспайтын

есептерде олдау к рсетілмейді.

IBM Cognos Business Intelligence ба дарламасымен келетін шы у тегі ралын

пайдалану а болады немесе URL мекен-жайын IBM Cognos Administration

ба дарламасына к рсету ар ылы бас а шы у тегі ралын пайдалану а да болады.

Егер URL мекен-жайыны к зі ор алса, бастап ы м н IBM Cognos BI ба дарламасы

ауіпсіздік а паратын ткізбейтіндіктен пайдаланушылар а пия с зге н с ау беруі

керектігін ескері із. IBM Cognos BI ба дарламасы IBM Metadata тексеру та тасын

шы у тегі ралы ретінде пайдаланады. Бас а шы у тегі ралын те шеу туралы

осымша а паратты IBM Cognos Business Intelligence !кімшілік ж не (ауіпсіздік

н с аулы ы б лімінен ара ыз.

С раулар а аулы тарын жою шін, шы у тегі туралы а паратты пайдалану м мкін

емес. Мысалы, шы у тегі туралы а параты деректерді неге екі рет есептелгенін

т сіндірмейді. Сондай-а , есепті жылжымалы рыл ыдан іске ос анда, шы у тегі

туралы а паратты к ру м мкін емес.

Б лім 3. Есептер жасау

45

Бастаудан б рын

Есепті шы у тегі туралы а паратына кірмей т рып, кімші шы у тегін IBM Cognos

Administration ба дарламасында те шеу керек. Сондай-а , кімші шы у тегі

м мкіндігін іске осуы керек ж не есепте о у р сатын беруі керек.

Ескерту: IBM Cognos BI шы у тегі ралы есепті шы у тегін е жо ар ы

де гейінде к рсетеді. Есепті жо ары жылжыт аннан кейін, шы у тегі згертілмейді.

Шы у тегін іске осу шін пайдаланылатын та дау м тінм ні т мен жылжыту

амалдары ар ылы сер ететіндіктен, есепті т менге жылжытпай т рып, шы у тегін

р ашан е жо ар ы есеп де гейінде іске осу сынылады. Керісінше, шы у тегі

д рыс іске осылмайды.

Процедура

К з ойындысынан

, деректер элементінде тінтуірді о жа бастырмасын

басы ыз ж не Lineage параметрін басы ыз.

Ке!ес: You can view lineage information for multiple data items at the same time by first

Ctrl+clicking the items. IBM Metadata тексеру та тасы бірнеше деректер

элементтеріні шы у тегін бір уа ытта арау а олдау к рсетпейді.

Н-тижелер

Шы у тегі ралы та дал ан деректер элементіні шы у тегі туралы а паратты

к рсетуді ашады.

IBM Cognos Business Intelligence Lineage Tool

IBM Cognos Business Intelligence lineage ралы екі к ріністі амтиды: бизнестік

к рініс ж не техникалы к рініс.

Бизнестік к рініс дерек элементін ж не олар келетін буманы т сіндіретін жо ар ы

де гейлі м тіндік а паратты к рсетеді. Б л а парат IBM Cognos /осылымынан ж не

IBM Cognos Framework Manager лгісінен алын ан.

Техникалы к рініс дегеніміз та дал ан деректер элементіні lineage тиісті суреттік

к рсетілімі болады. lineage ба арламасы деректер элементін бумадан бумамен

пайдаланылатын дерек к здерге дейін ба ылайды.

Элементті бас анда, оны сипаттары т менде к рсетіледі. Бума аума ында элементті

басса ыз, элементті лгілік сипаттарын к ресіз. Дерек к здері аума ында элементті

басса ыз, элементті дерек к здеріні сипаттарын к ресіз.

46

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Сонымен атар lineage а паратын IBM Cognos Viewer ішінде есепті іске ос аннан

кейін к ре аласыз. Мысалы, яшы м ндері алай есептелгенін к ру шін, ай ас

кестедегі яшы ты баса аласыз. lineage а паратын IBM Cognos Viewer ішінде к ру

шін, есептегі элементті тінтуірді о батырмасымен басы ыз ж не сосын Lineage

т ймешігін басы ыз. IBM Cognos BI lineage ралымен са тал ан есепті сіз немесе

кімші із іске осса, техникалы к рініс пен бизнестік к ріністі екеуі де к рсетіледі.

Есепті т тынушылары тек бизнестік к ріністі к ре алады. Бума ж не Дерек к дері

аума ына оса, Есеп аума ы техникалы к ріністі ара анда к рсетіледі.

Б лім 3. Есептер жасау

47

Б лім 4. Ай ас кестелер

Ай ас кестелерді олдану,немесе матрицалы есептер, ш немесе одан да к п с рау

элементтерін к рсету шін олданылады. Ай ас кестелер есебі деректерді жолдарда

ж не ба андарда иылыс н ктесінде орытындылан ан м ліметтермен к рсетеді.

Мысалы, т мендегі ай ас кесте нім т рінен т скен орасан табыс пен кірісті рбір

жылдар а б ліп к рсетеді.

Ай ас кесте есептерімен ж мыс жасау

Элементтерді ай ас кестеге ос ан кезде, сіз ай ас кесте т йіндерін ж не ай ас кесте

т йіндері м шелерін жасайсыз. Мына нысандар сізге ай ас кестелерді апарып тастау

операциясын пайдалана отырып о ай жасау а к мектеседі.

Ай ас кестелер жол жиектері ж не ба ан жиектері бар лшемді нысандар болып

табылады. @рбір жиек ай ас кестені т йіндерінен рал а. @рбір ай ас кесте т йіні

келесілерден т рады :

v Б р немесе бірнеше ай ас кесте т йініні м шелері.

v Н л немесе бір кірістірілген ай ас кесте т йіні, б р немесе одан да к п ай ас кесте

т йіні м шелерінен немесе кірістірілген ай ас кесте т йіндерінен т рады.

@рбір ай ас кесте т йініні м шесі, ай ас кестеде пайда бол ан м шені аны тайтын

рнектен т ратын дерек элементтеріне жатады.

Келесі ай ас кесте т рт ай ас кесте т йінінен т рады.

ы тары 2005, 2013

49

v Рет дісі Ел мен Z ірге басты болып табылады.

Процедура

1. К з ойындысынан

осу шін дерек элементін басы ыз.

2. Дерек элементін есепке кірістірілген ба ан немесе кірістірілген жол ретінде

апары ыз.

/ара жол дерек элементін апара тастай алатын жерді к рсетеді.

3. Бас а кірістірілген ба андар мен жолдарды осу шін 1-ден 2-ге дейінгі

адамдарды айтаала ыз.

Ке!ес: Ай ас а бірден арты к рсеткіш осатын болса ыз, барлы к рсеткіштер

ба андар ретінде пайда болады. Бір к рсеткіш жол ретінде ж не екіншісі ба ан

ретінде пайда бола алмайды. Барлы к рсеткіштер жолдар ретінде пайда болуы

шін, ба андар мен жолдарды ауыстыры ыз.

Жал(ыз жиекті ай ас кестелерді жаса ыз

Деректерді тізім сия ты пішімде к рсету шін, жал ыз жиекті ай ас кесте есебін

жаса ыз. Мысалы, р жыл ж не р тапсырыс дісі шін сатыл ан німні санын

к рсету шін, сіз Тапсырыс жылы мен Тапсырыс &дісі параметрлерін жолдар

ретінде ж не Сан параметрін к рсеткіш ретінде ай ас кестемен бірге жасай аласыз.

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

, ай ас кесте нысанын ж мыс айма ына

кірістірі із.

2. К з ойындысынан

, деректер элементтерін Жолдар немесе Ба андар апару

айма ына апары ыз.

/ара жол дерек элементін апара тастай алатын жерді к рсетеді.

3.

/осымша дерек элементтерін кірістіру шін, 2- адамды орында ыз:

v

2- адамда ы деректер элементін Жолдар апару айма ына апаратын болса ыз,

бірінше элементті астында ы немесе стіндегі осымша элементтерді

апары ыз.

v

2- адамда ы деректер элементін Ба андар апару айма ына апаратын болса ыз,

бірінше элементті сол немесе о жа ына осымша элементтерді апары ыз.

4. Zлешмдерді ай ас кестеге осу шін, лшемдерді лшемдер апару айма ына

апары ыз.

Н-тижелер

Есепті іске ос ан кезде, тек ана бір жиегі бар ай ас кесте орындалады.

Ай ас

ойындыларда(ы жиындар(а автоматты т рде та ырыптар

жасау

Zлшемдік дерекк зді пайдаланалытын ай ас ойындыларда ы жиындармен ж мыс

жаса анда ба андар мен жолдар а автоматты т рде та ырып белгілерін оса аласыз.

Та ырыптар есепті т тынушыларына деректер иерархияны ай жерінде екенін

т сінуге к мектеседі.

Б лім 4. Ай ас кестелер

51

жасаса ыз, есепте бос диаграмма пайда болады.

Процедура

1.

М ндері пайыз ретінде к рсетілетін лшем та да ыз.

Егер ай ас кестеде жал ыз лшем бар болса, ай ас кесте б рышын басы ыз.

2.

Дерек м зірінен М&нді бас аша к рсету т ймесін басып, к рсеткі із келген

пайызды м ндерді басы ыз.

3.

Егер Реттелмелі параметрі та далса, пайызды есептеу шін ажетті а паратты

сыны ыз.

a. Жасалып жат ан пайыз дерегі элементіні депкі атауын згерту шін Атау

рісіне тиісті атауды енгізі із.

b. Пайыз негізі жола ында пайызды дерек элементіні ай ас кестедегі

жиындар орытындысыны немесе иылыс (м н жола ы) орытындысыны

негізінде жасалатынын аны та ыз.

c. Егер жиындар орытындысы негізінде пайызды дерек элементін жасауды

та даса ыз, Жиындар та!дау жола ынан пайдаланылу а тиіс жиындарды

та да ыз. Артынша, #орытынды т рі м зірін басып, пайызды м ндерді

есептеу шін олданылатын орытынды т рлерін та да ыз.

Егер жиындар шін пайдаланатын ай ас кесте жиегінде бірнеше дерек

элементі бар боласа, оларды айсысын пайдалану керек екендігін та да ыз.

d. Егер иылыс (м н жолы) негізіндегі пайызды дерек элементін ру ажет

болса, к п н ктені басып, иылыс жасау а ажетті элементтерді та да ыз.

e. OK т ймешігін басы ыз.

4.

Zлшемні пайызды дерек элементтерін деу шін т мендегі адамдарды

орында ыз.

a. Zлшемді та да ыз.

b. Дерек м зірінен М&нді бас аша к рсету >

!деу тарма ын басы ыз.

c. Дерек элементі а паратын 3- адамда к рсетілгендей етіп згерті із.

d. Егер ай ас кестедегі жиын бас а жиынмен алмастырыл ан болса,

алмастырыл ан жиын пайызды м ндерін негізге алу шін Жиындар та!дау

жола ынан #олда бар жиындар тарма ын та да ыз.

Ба(андар мен жолдарды алмастыру

А парат а т рлі к з араспен арау шін ба андар мен жолдарды алмастыру. Сіз

б рын ескермеген деректегі жо ар ы ж не т менгі н ктелерді ашу а к мектеседі.

Ба андар мен жолдарды ай ас кестелерде немесе диаграммаларда тек алмастыра

аласыз. Диаграммада x- ж не y-осьтерін алмастырасыз.

Процедура

/ ралдар та тасынан ба андар мен жолдарды алмастыру т ймешігін

басы ыз.

Н-тижелер

Есепте жолдар ба андар болады ж не ба андар жолдар болады.

Б лім 4. Ай ас кестелер

53

Б лім 5. Диаграммалар

Сіз IBM Cognos Workspace Advanced ж йесін ба ан, жола , айма ж не сызы ты

диаграммалар сия ты бірнеше диаграмма т рлерін жасау шін олдана аласыз.

Ке!ес: / ралдар та тасынан ол жетімді диаграмма т рін к ру шін, Диаграмма

кірістіру

т ймесін басып #осымша п рменін та да ыз. Б рыннан бар есепке

Диаграмма нысанын # ралдар жиыны ойындысынан

осу ар ылы ол

жетімді диаграмма т рлерін к ре аласыз.

Lрекеттегі Report Studio ба(дарламасы диаграммаларын

олдану

IBM Cognos Workspace Advanced ба дарламасы амты ан депкі диаграмма

технологиясы IBM Cognos Report Studio ба дарламасыны

10.1.0 н с асында

олданыл ан рекеттегі диаграмма технологиянан згеше.

Сіз Cognos Workspace Advanced ба дарламасында рекеттегі диаграмма

технологиясын олданатын Cognos Report Studio есептерімен ж мыс жасасауды

Fрекеттегі диаграмманы іске осу олдану параметрін орнатса ыз жал астыра

аласыз. Сонымен атар рекеттегі диаграмманы жа а депкі диаграмма ру шін

т рлендіре аласыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Диаграммаларды бір т рден бас а т рге т рлендіру” бетте 74

Б л рекет диаграммаларды бір т рден бас а т рге т рлендіруді к рсетеді. Б л

б рын ы Report Studio диаграммалардан диаграммаларды а ымда ы депкі

диаграммалар а т рлендіруді к рсетеді.

Диаграммалар ру

Диаграммаларды рудан б рын, олжетімді диаграммаларды арап шы ы ыз, себебі

сізді

ажеттіліктері із шін е д рыс диаграмманы та дап алы ыз. Сонымен атар

диаграмма элементтерін диаграмма жасау шін арап шы ы ыз.

Ке!ес: /ол жетімді диаграмма т рлерін Есеп &рекеттері т ймешігі

ішінен

арау шін,Жа!а т ймешігін басы ыз, сосын диаграмма белгісі

т ймешігін екі

рет басы ыз. Б рыннан бар есепке Диаграмма нысанын # ралдар жиыны

ойындысынан

осу ар ылы ол жетімді диаграмма т рлерін к ре аласыз.

Диаграммалар ру шін, дерек элементтерінК з ойнша

с йреп

м мкіндіктерге алып келі із, дерек атарлары ж не жою айма ы санаттары.

Диаграммалар ру кезінде, келесіні жасай аласыз:

v Диаграммаларды лшемін згерту.

ы тары 2005, 2013

55

v Диаграммаларды жою айма ынан ал ымалылар а жылжыту я ни ол тек

н с аушыны диаграмма а то тат анда пайда болады.

Негізгі диаграмманы жаса ан со , диаграммаларды баптап т рлі нысандарды

згерту.

Диаграмма нысандары

Диаграммалар нысандардан т рады. IBM Cognos Workspace Advanced ішіндегі

диаграммаларда ы нысандарды олданатын орнатулар Cognos Viewer ішінде

арайтын ж не іске осатын кезде диаграмманы пайда болу жолына сер етеді.

Т менде к рсетілген сурет Cognos Viewer ішінде пайда болатын диаграмманы

к рсетеді.

Сурет 3. Ба ан диаграммасы Cognos Viewer ішінде мына элементтермен белгіленген.

Т менде к рсетілген сурет Cognos Workspace Advanced пайдаланушы интерфейсінде

пайда болатын диаграмманы к рсетеді. Y-осі та ырыбы та дал ан.

56

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Сурет 4. делетін ба ан диаграммасы Cognos Workspace Advanced ішінде мына

элементтермен белгіленген:

Дерек сериялары

Дерек сериялары диаграмма а жоспарлан ан атысты дерек н ктелеріні тобы

болып табылады. @р серияны бірегей т сі немесе і бар ж не м тіндік белгілерде

сипатталады. Сіз диаграммада бір немесе одан да к п дерек серияларын жоспарлай

аласыз; д гелек диаграммаларды тек бір дерек сериялары бар.

Диаграмма лгісіндегі дерек сериялары 2010, 2011, 2012, ж не 2013 жылдар реті

болып табылады.

Санаттар

Санаттар - X-осінде арастырыл ан дерек серияларында ы атысты деректі

топтары. Бірнеше дерек серияларыны санаттары топтастырыл ан ж не ба андаулы

дерек та балауыштарын пайдалана отырып бірге к рсетіледі.

Hлгі диаграммада, санаттар - топтастырыл ан ба андарда ы Hлгі сызы ты йымыны

нім жолдары.

Білік

Бірліктер шама немесе салыстырулар шін сілтемелерді сынатын жолдар болып

табылады.

Бастап ы ось (немесе Y-осі) сатылым к рсетілімі мен саны сия ты санды деректі

лшеміне сілтейді. Диаграммаларды бірден арты осі болуы м мкін.

Санат осі (X-осі немесе реттік ось) німдер немесе аума сия ты сапалы деректі

жоспарлайды. Ол та та диаграммаларынан бас а жа дайда к лдене інен іске

осылады.

z-осі 3-D диаграммасында ы тік ось болып табылады.

Б лім 5. Диаграммалар

57

Негізгі тор сызы тары осьтегі б лік белгісінен ке ж не дерек та балауышынан

кейін іске осылады.

М-ндік белгілері

М ндік белгілер - диаграммада ы дерек серияларын немесе санаттарына белгіленген

ге немесе т ске кілт болып табылады.

Ба(андар, Жолдар, ж-не Аума тар

Диаграммалар ба андар, к лдене та талар, н ктелер, к піршіктер, жолдар ж не

аума тар сия ты сызбалы элементтерді дерек н ктелеріні к рнекі к рінісі ретінде

пайдаланады.

Диаграмма т рін ж-не те шелімді та дау

Диаграмма т рін та дау шін, суреттеуге арнал ан диаграмма т рін арастыры ыз.

@рт рлі диаграмма т рлері ж не те шелімдер р т рлі заттарды ерекше б ліп

к рсетеді.

Ма саты

Диаграмма т рі немесе те!шелім

Б ліктер лестерін толы тай к рсету

Жола ты диаграммалар

Д геоек диаграммалар

Ба андал ан диаграммалар, лшемдерді

толы тай к рсеткі із келсе сол сия ты

б ліктерді де

100 пайызды ба андал ан диаграммалар

Hдірісті уа ытында немесе контрастты

Диаграммалар жолы

м ндер т рлі категориялар ар ылы к рсетуге

болады

Айма ты диаграммалар

Жола ты диаграммалар

Ба аналы диаграммалар

@р ашан уа ытты к лдене

сте

орналастыры ыз.

Жола ты диаграммалар

Топты байланысты а параттар а арсы на ты

м ндермен салыстырылады

Радар диаграммалары

Санды а параттар т рлері

Тіркесімді диаграммалар

айырмашылы тарын салыстыру

Кему реті бойынша ранг м ндері немесе су

Жола ты диаграммалар

реті

Ба аналы диаграммалар

Zзара атынас пен екі топты лшемдер

Н кте диаграммалар

арасын к рсеті із

Басты ба ылау та тасынан нгізгі німділікті

Hлгі диаграммалар

аны тап к рсету.

Та балауыш диаграмма

58

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Диаграмма т рлері

IBM Cognos Workspace Advanced ж йесі ба ан, жола , айма ж не сызы ты

диаграммалар сия ты бірнеше диаграмма т рлерін амтиды.

Ба(анды диаграммалар

Ба анды диаграммалар жеке м ндерді салыстыру а тік дерек та балауыштарды

пайдаланады.

Ба анды диаграммалар о шау деректерді салыстыру а немесе уа ыт сайын ы

тенденцияларды к рсетуге пайдаланылады. Мысалы, келесі мысал рбір нім жолы

шін табысты к рсетeді.

Ба анды диаграммалар деректі стандарт, ба андаулы, 100 пайыз ба андаулы ж не ш

лшемдік те шелімдерімен т р ыза алмайды.

Сызы ты диаграммалар

Сызы ты диаграммалар уа ыт ткен сайын ы тенденцияларды к рсетуге ж не

деректер атарын салыстыру а пайдаланылады.

Сызы ты диаграммалар алыпты н ктелерде сызы тармен байланыс ан дерек

т р ызады.

Ба андаулы сызы ты диаграммаларды олданба ан д рыс, йткені оларды бірнеше

деректер сериясы бол анда,ба андаулы емес сызы ты диаграммалардан ажырату

иын.

Келесі мысалда 2012 жылы рбір аума та скен табыс тренді к рсетілген.

Б лім 5. Диаграммалар

59

Сызы ты диаграммалар деректерді стандарт, ба андаулы, 100 пайыз ба андаулы

ж не ш лшемдік те шелімдер ар ылы т р ызады.

Д гелек диаграммалар

Д гелек диаграммалар пропорцияларды б лектеуге пайдаланылады.

Бірт тас а б ліктерді атынасын к рсетуге ше берді сегменттерін пайдаланады.

На ты м ндерді б лектеуге лестік диаграмма сия ты бас а диаграмма т рін

пайдаланы ыз.

Д гелек диаграммалар дара дерек атарларын т р ызады. Бірнеше дерек атарларын

т р ыз ы ыз келсе, 100 пайыз лестік диаграмма пайдаланы ыз.

PDF немесе HTML пішіміндегі есептер е к бі 16 д гелек немесе к рсеткіш

диаграммаларды к рсетеді. Толы ыра к ргі із келсе, есепті Microsoft Excel

spreadsheet software Single Sheet пішімінде іске осы ыз ж не оларды барлы ы

есепте пайда болады.

Келесі мысалда табысты е лкен пропорциясы Америкадан, содан кейін

Азия-Т ны м хиты аума ынан келетінін к рсетеді.

60

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Д гелек диаграммалар деректерді стандарт, 100 пайыз ж не ш лшемдік

те шелімдері ар ылы т р ызады.

Жола ты диаграммалар

Жола ты диаграммалар уа ыт ткен сайын ы тенденцияларды к рсетуге ж не

деректер атарын т р ызу а пайдаланылады.

Жола ты диаграммалар жеке м ндерді салыстыру а к лдене дерек

та балауыштарды пайдаланады.

T мендегі мысалда рбір елді немесе айма ты табысы к рсетілген.

Жола ты диаграммалар деректерді стандарт, ба андаулыd, and 100 пайыз

ба андаулы те шелімдері ар ылы т р ызады.

Б лім 5. Диаграммалар

61

Аума ты диаграммалар

Аума ты диаграммалар уа ыт ткен сайын ы згеріс лшемін аны тау а

пайдаланылады. Жина тал ан аума ты диаграммалар б тін б ліктерді

атынастарын к рсету шін пайдаланылады.

Аума ты диаграммалар сызы ты диаграммалар а сайды, біра сызы ты

астында ы аума тар т стер немесе суреттермен боял ан.

Бірнеше деректер атарын к рсету шін стандартты аума ты диаграммаларды

олданба ыз, йткені т мен м ндері бар аума тар бас алармен амтылуы м мкін.

Бірнеше деректер атары шін жина тал ан аума ты диаграмманы олданы ыз.

Т мендегі мысалда т рт жыл ішінде рт рлі аума тарда сатыл ан німдер к леміні

жиынты диаграмма берілген.

Аума ты диаграммалар стандартты, жина тал ан аума ты диаграммаларды, 100

пайызды жина тал ан аума ты диаграмма ж не ш- лшемді те шелімдерді олдана

отырып деректі бейнелеуі м мкін.

Н ктелік диаграммалар

Н ктелік диаграммалар санды деректерді ретсіз т рде к рсетуге пайдаланылады.

Н ктелік диаграммалар бірнеше н ктелерді олдана отырып, деректер бойынша

реттік осьті растырады. Н ктелік диаграммалар сызы ты диаграммалар сия ты

болады, біра сызы ысыз. Тек деректер н ктелері к рсетілген.

Келесі мысал рбір нім сызы ы табысын к рсетеді.

62

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Сурет 5. Н"ктелік диаграмма

Тіркесім диаграммалары

Тіркесім диаграммалары бірнеше дерек серияларын бір дерек ішіндегі ба андарды ,

аума тарды ж не жолдарды тіркесімдерін пайдалану ар ылы жоспарлайды. Олар

т рлі дерек сериялары арасында ы атынастарды б лектеу шін пайдалы болып

табылады.

Келесі мысалда сызы ты диаграмма т рінде к рсетілген жоспарлы табыс ж не

гистограмма т рінде берілген на ты табыс амтыл ан тіркесім диаграммасы

бейнеленген.

Тіркесім диаграммалары деректі стандартты, ба андаулы, 100 пайыз ба андаулы ж не

ш лшемдік те шелімдерді пайдалану ар ылы жоспарлайды.

Б лім 5. Диаграммалар

63

Шашыранды н ктелік диаграммалар

Шашыранды н ктелік диаграммалар деректер н ктесін тек алыпты б ліктерде ана

емес шкаланы кез келген жерінде екі лшемді т р ызу шін пайдаланады.

Шашыранды н ктелік диаграммалар р т рлі деректер жиындары арасында ы

атынасты аны тауда пайдалы.

Келесі мысалда рбір нім жолы шін нім ба асы мен жалпы пайда атынасы

к рсетілген.

К піршікті диаграммалар

К піршікті диаграммалар н ктелік диаграммалар сия ты дерек н ктелерін ж не

к піршіктерді шкаланы кез келген жерінде лшемдерді жоспарлау шін

пайдаланады. К піршіктерді лшемі шінші лшемді сынады.

К піршікті диаграммалар аржылы деректі сыну а пайдалы болып табылады. Б л

диаграммалар Microsoft Excel output ар ылы олдау таппайды.

Т мендегі лгі нім жолы ар ылы сапа мен табысты жоспарлайды. К піршіктері

лшемі жалпы пайданы сынады.

64

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Та

балауыш диаграммалар

Та балауыш диаграммалар диаграмма жола тарыны т рленуі. Олар м мкіндіктер

к рсеткіштері (та балауыш)мен ба ыттал ан к рсеткішімен (ма сатты)

салыстырылады. Сонымен атар олар к рсеткіштік байланыстармен салыстырылып

дік ішінде т сті айма тар а осымша сапалы м мкіндіктер береді, мысалы жа сы,

ана аттандырарлы , ж не нашар.

Та балауыш диаграммалар к бінесе к рсеткіш диаграммалар ішіндегі бас арушылы

санды та талар орнына оланылады. Та балауыш диаграммалар к лдене немесе тік

бола алады.

Ескерту: Б л диаграмма т рі тек а ымда ы депкі диаграмма т ріне жатады ж не

б рын ы диаграммалар т ріне жатпайды.

Та балауыш диаграмма келесі рамдардан т рады:

v Та балауыш лшемі.

Та балауыш лшемі, Табыс, т мендегі диаграмма ішінде к к жола болып к рінеді.

v Ма сатты лшемдер.

Ма сатты лшемдер, жоспарлан ан табыс, т мендегі диаграмма ішінде ара т сті

аны тауыш болып к рінеді.

v Н лден беске дейінгі т стенген айма тар санды шкалада, м мкіндіктер

лшемеіні сапалы к йі туралы а паратпен амтамасыз етеді.

Т мендегі диаграмма ш т рлі т сті айма ты амтиды: 0-50%, 50-75%, ж не

75-100%.

v Zлшемді аны тайтын белгі.

v Санды шкала.

Б лім 5. Диаграммалар

65

Сурет 6. Та балауыш диаграммасы

$лгі диаграммалар

Hлгі диаграммалар, сонымен атар н мір теру диаграммалар немесе спидометр

диаграммалары ретінде белгілі, олар н мір теріп о у а параттарын к рсету шін

инелер олданады.

Та балауыш диаграммада, стік диаграмма немесе деректер т сті гаммасына арсы

рбір инемен о у м ні олданылады. Б л диаграмма т рі к бінесе басты санды

та тасында ы есептер негізгі к сіптік аны тауышты к рсетеді.

Та балауыш диаграммалар мен са айнымалы сандар арасында ы салыстыру

жасау,сонымен атар к птеген инелерді олдану сол та балауыш немесе к птеген

та балауыштарды олдану пайдалы.

PDF немесе HTML форматында ы есептер шектеулі ж не максимум 16 б лік немесе

р та балауыш диаграмманы к рсетеді. Б л диаграммалар Microsoft Excel output

ар ылы олдау таппайды.

Та балауыш диаграмма та балауыш стен(ол дерек ау ымы, ау ым т сі ж не

та балауыштар аралы ын амтиды),инелер ж не орталы жиынты н ктеден т рады.

Келесі мысалда негізгі та балауыш диаграмма мен депкі т лбелгілер к рсетіледі. Ол

н мір теру диаграммасы де гейі мен екі с.

66

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Парето диаграммалары

Парето диаграммалары сізге о и аны негізгі себебін аны тау ар ылы процесстерді

жетілдіруге к мектеседі. Олар к птеген жиіден е аз жиіге дейінгі ранк де гейлерін

орнатады. Б л диаграммалар жиі деректер сапасын бас ару шін олданылады,

сонымен сіз жа дайларды негізгі себептерін аны тап ж не оларды азайта аласыз.

Парето диаграммалары барлы ба андар мен жола тардан жинал ан орытындыны

пайызды к рсеткішін к рсететін ор жинауды жолын амтиды.

Сіз Парето диаграммаларын салыстырудан б рын да кейін де, т зету рекеттеріні

сер етуін к рсетуді жасай аласыз. Б л диаграммалар Microsoft Excel output ар ылы

олдау таппайды.

Келесі к рсетілген мысал, к птеген жиі кездесетін себеп, н тижелері

ана аттандырмайтын німні айтарылуын к рсетеді.

Сіз к лдене жола тарды олдана отырып Парето диаграммаларын ра аласыз.

Біртінделген ба(аналы диаграммалар

Біртінделген ба ана диаграммалары соныме атар лама су диаграммалары ретінде

белгілі,олар к рделі диаграмма болып табылады ж не р сегмент тен бір стекке тік

т ске т рде келесі сегментке к шіріледі.

Біртінделген ба аналы диаграммалар жеке сегменттерді лестерін толы тай б лу

кезінде пайдалы.

Б л диаграммалар Microsoft Excel output ар ылы олдау таппайды.

Келесі мысалда рбір нім жолыны табыс лесі талдан ан.

Б лім 5. Диаграммалар

67

Квадрант диаграммасы

Квадрант диаграммасы т рт те б лімдерге б лінетін ортамен бірге к піршікті

диаграмма болып табылады. Квадрант диаграммасы шінші лшемні м нін

сынатын X-осі, Y-осі ж не к піршікті лшемді пайдаланатын ш лшемді амтитын

деректі жоспарлау шін пайдалы.

Сіз, сондай-а , депкі лшемді к рсете аласыз. Мысалы, сіз м тінм нді

диаграммада ы есептелетін лшемге беру шін депкі лшемді к рсетуді ажет

етуі із м мкін.

Б рын ы квадрант диаграммалары квадранттарды жасау шін негізгі сызы тарды

пайдаланады. А ымды депкі диаграммалар т сті аума тарды пайдаланады.

Квадранттары лшемін згерте аласыз.

Б рын ы ж не а ымды депкі диаграмма технологиялары туралы осымша а парат

алу шін “@рекеттегі Report Studio ба дарламасы диаграммаларын олдану” бетте 55

ара ыз.

SWOT (к штер, лсіздіктер, м мкіндіктер ж не ауіптер) талдаулары сия ты

квадранттар а жіктелетін деректі сыну шін квадрант диаграммасын пайдаланы ыз.

Т мендегі мысал ндіріс ны мен жалпы пайда арасында ы атынасты к рсетеді.

К піршікті лшемі санды сынады.

68

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Marimekko диаграммалары

Marimekko диаграммалары ба анны ені, м ндер ба андарыны жиынына

пропорционалды 100 пайызды жина тал ан диаграммалар болып табылады. Жеке

сегмент биіктігі ол жалпы н ба анына с йкес пайызды к рсеткіш болып табылады.

Келесі мысал, тапсырыстарды лесі шін рт рлі айма тарда ы нім жолдарын

к рсетеді.

Сурет 7. Marimekko диаграммасы

Б лім 5. Диаграммалар

69

Радар диаграммалары

Радар диаграммалары бірнеше осьтерді жал ыз радар сызбасына біріктіреді. @р бір

сызба шін дерек диаграмманы ортасында басталатын жеке ось ар ылы

растырылады.

Келесі мысал бірнеше территорияларда бірнеше шы ару т рлерінен алын ан табысты

к рсетеді.

радар диаграммалары деректі алыпты ж неба андалы те шелімдерді олдана отырып

растырады.

Поляр диаграммасы

Поляр диаграммалары а паратты поляр координаталары сия ты к рсету шін

м ндер мен б рышты пайдаланатын ше бер диаграммасы болып табылады.

Поляр диаграммалары ылыми деректі к рсету шін пайдалы болып табылады.

Сіз депкі лшемді к рсете аласыз. Мысалы, сіз м тінм нді диаграммада ы

есептелетін лшемге беру шін депкі лшемді к рсетуді ажет етуі із м мкін.

Т мендегі мысал р нім жолы шін табыс пен санды к рсетеді. Радиалды ось

бойында ы ашы ты санды сынады ж не поляр осіні айналасына ы б рыш

табысты сынады.

Диаграмма те шелімдері

Диаграмма те шелімдері ба аналар, ралдар, жолдар ж не диаграммада ы

аума тарды тобын к рсетеді. Кейбір мысалдар алыпты, орны ты ж не 100 пайыз а

орнатыл ан диаграммалар болып табылады.

70

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

%алыпты диаграммалар

/алыпты не абсолютті диаграммалар арнайы м ндерді салыстыруда пайдалы, ж не р

т рлі аудандар мен жеке ызметкерлерген арнал ан деректер сия ты о шау деректі

к рсетеді. Мысалы, ауданды тауарларды райтын алыпты ба ана диаграммасы

сатылымда р бір аудан ол жеткізетін на ты м нді білдіреді.

/алыпты диаграммалар жалпы осьтен р бір дерек к здерден на ты м нді

растырады.

Бірнеше дерек к здерді олдана отырып диаграммаларды р ан кезде сіз р бір

серияны оны дерек зірлеушісінен т с пен т с боя ышы ар ылы аны тай аласыз.

/атысты дерек к здер же іл салыстырылым шін кластерлерде бірге к рсетілген.

Бірнеше дерек к здерді амтитын алыпты аума та ж не радар диаграммаларда

т менгі м ндерді к рсететін боял ан айма тар жо ар ы м нді к рсететін лкенірек

боял ан айма тарда т рленуі м мкін. бірнеше дерек к здері бар радар диаграммалары

мен айма тар а арнал ан ба андалы те шелімді ара ыз.

Келесі мысалда рір территория ар ылы р бір нім жолына арнал ан шы арылым

м ндерді к рсетеді.

Ба(андалы диаграммалар

Ба андалы диаграммалар категория ар ылы пропорцианалды біріктірулерді

салыстыру шін пайдалы. Олар р бір дерек к з жалпы а біріктіретін атысты м нді

растырады. Мысалы нім жолы тауарларын растыратын ба андалы ба ана

диаграммасы р бір нім жолыны р бір елде жалпы а біріктіретін пропорцияны

к рсетеді.

@р бір дерек сериясын ба анда ы оны б ліміні т сі мен т с боя ышы ар ылы

аны тай аласыз. @рбір лестікті жо ар ы жа ы рбір санатта жинал ан

орытындыны к рсетеді.

Б лім 5. Диаграммалар

71

Ба андалы те шелімді бірнеше дерек к здерін амтитын диаграммалар жолында

олданба ыз, себебі ба андалы ж не ба андалма ан те шелімдер арасында аны тау

те иын ж не сізді диаграмма т тынушылары ыз сізді дерегі ізді т сінбей алуы

м мкін.

Келесі мысал к птеген сатылым территорияларында ы на ты табысты саяхаттау

ралдары біріктірген лкен пропорциясын к рсетеді.

100 пайыз(а ба(андал(ан диаграммалар

100 пайыз а ба андал ан диаграммалар барлы категориялар ар ылы

пропорцианалды біріктірулерді салыстыру шін пайдалы. Олар р бір дерек

к здеріні атысты біріктіруін жылпы а пайыз ретінде растырады. Мысалы 100

пайыз а ба андал ан ба ана диаграммасы нім жолын растырушы на ты м ндерді

олданбай р бір аудан ар ылы пайызды к рсетеді.

@р бір дерек сериясын ба анда ы оны б ліміні т сі мен т с боя ышы ар ылы

аны тай аласыз. @р бір ба ан 100 пайызды к рсетеді.

100 пайыз а ба андал ан диаграммалар пропорцияларды белгілейді. На ты м ндер

ма ызды бол ан кезде бас а диаграмма те шелімін олданы ыз.

Келесі мысал р бір ауданда р бір нім жолы шін тауарлар пайызын к рсетеді.

72

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

ш лшемді диаграммалар

Hш лшемді диаграммалар к рініске олайлы н тижелі к ріністі амтамасыз етеді.

Hш лшемді ба ана, та та, жол ж не диаграмма аума ы ш осьтерді олдану ар ылы

растырады.

Hш лшемді д гелек диаграммалар ш лшемді к рініс н тижесін иеленеді.

Ма саттарды ба ылау ж не реттеу сия ты на ты м ндерді к рсету шін аджет ш

лшемді диаграммаларды олданба ыз. Hш лшемді диаграммаларда ы ателік

оларды д рыс о уды иындатуы м мкін. Мысалы, келесі диаграмма р бір аума та р

бір нім жолы шін на ты табысты к рсетеді, біра дерек белгілері барлы ын к рсету

шін толы б лмені т сірілген.

Б лім 5. Диаграммалар

73

Диаграммаларды бір т рден бас а т рге т рлендіру

Б л рекет диаграммаларды бір т рден бас а т рге т рлендіруді к рсетеді. Б л

б рын ы Report Studio диаграммалардан диаграммаларды а ымда ы депкі

диаграммалар а т рлендіруді к рсетеді.

Сіз диаграмманы жа а диаграмма т ріне т рлендіргенде IBM Cognos Workspace

Advanced бар диаграммаларда ы сипаттарды егер олар жа а диаграмма т рінде бар

болса са тайды. Мысалы, егер сіз са ина диаграмманы жола диаграммасына

т рлендірсе із, Cognos Workspace Advanced ж йесі сізді диаграмма т с

боя ыштарын жа а диаграмма а к шіреді, біра тесік лшемін к шірмейді, себебі

тесік лшемі сипаты жола ты диаграммада болмайды.

Ескерту: Cognos Workspace Advanced ж йесі б рын ы диаграммаларды а ымды

депкі диаграмма технологиясына сіз Б рын ы диаграмма авторлы ын пайдалану

параметрін та да анда т рлендіреді.

Процедура

1. о жа т мешеіктегі диагармманы н ы ыз ж не Диаграмманы т рлендіру

т ймешегін н ы ыз.

2. Жа а диаграмма т рін та да ыз ж не OK батырмасын басы ыз.

зара байланысты т сініктер:

“@рекеттегі Report Studio ба дарламасы диаграммаларын олдану” бетте 55

IBM Cognos Workspace Advanced ба дарламасы амты ан депкі диаграмма

технологиясы IBM Cognos Report Studio ба дарламасыны

10.1.0 н с асында

олданыл ан рекеттегі диаграмма технологиянан згеше.

Диаграммаларды те шеу

Диаграмманы р аннан кейін, диаграмманы оны сипаттарыны згеруі бойынша

те шей аласыз.

Мысалы, сіз диаграмма білігіні алай к рсетілуін, та ырыптарды немесе деректер

белгілерін осы ыз, олданыл ан т стерді згерті із, м ндік белгілерді жылжыту

немесе жасыру немесе жазбалар сия ты осымша диаграмма нысандарын осу, тренд

сызы тары ж не негізгі сызы тарын згерткі із келген болар.

Сіз осыларды ж не бас а да диаграмма нысанын ж не диаграмманы депкі

сипаттарын згерту бойынша згерістерді жасай аласыз. Кейбір сипаттар бас а

сипаттарды бар болуынан т уелді.

Келесі кесте, диаграммаларда сіз згерте алатын сипаттарды кейбірін к рсетеді. Сіз

та да ан диаграмма нысаны к рсетілмейінше, кері жа дайда Сипаттар аума ында

&рекетті орындау ба анында осы сипаттар а ол жетімді.

Ма сат

Fрекетті орындау

Диаграмманы, м ндік белгілер немесе білік

Диаграмманы та да ыз ж не Сипаттар

та ырыбын жасыру немесе к рсету

аума ында Та ырып п рменін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма а

та ырыптарды осу” бетте 78 б лімін

ара ыз.

74

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Ма сат

Fрекетті орындау

М ндік белгілерді жасыру немесе к рсету

Диаграмманы та тап ж не Сипаттар

аума ында М&ндік белгілер п рменін

н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмманы

м ндік белгілерін те ше із” бетте 87 б лімін

ара ыз.

Негізгі сызы тарды жасыру немесе к рсету

Диаграмманы та да ыз ж не Сипаттар

аума ында Санды негізгі сызы тар

п рменін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма а

негізгі сызы ты осу” бетте 89 б лімін

ара ыз.

Тренд сызы тарын жасыру ж не к рсету

Диаграмманы та дап ж не Сипаттар

аума ында Тренд сызы тар п рменін

н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Тренд

сызы тарын А ымды

@депкі

диаграммаларында к рсету” бетте 90 б лімін

ара ыз.

Жазбаларды жасыру немесе к рсету

Диаграмманы та дап ж не Сипаттар

аума ында Жазбалар п рменін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма а

жазбаны осу” бетте 88 б лімін ара ыз.

Білік сызы ын жасыру, к рсету немесе

Негізгі білікпен немесе Санат білігі

згерту

диаграмма нысанын та да ыз. Сипаттар

аума ында Білік сызы ы п рменін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма

білігіні ке ейтімін згерту” бетте 85 б лімін

ара ыз.

Деректер белгілерін, жола тарда м тіндер

Диаграмманы та да ыз ж не Сипаттар

сия ты, б лімдері, ба андары ж не та ы

аума ында Білік белгісі сбелгісін та да ыз.

бас аларын осу

/осымша а парат алу шін, “Диаграммада

біліктерді те шеу” бетте 85 б лімін ара ыз.

Білік белгіні жасыру ж не к рсету

Негізгі білікпен немесе Санат білігі

диаграмма нысанын та да ыз. Сипаттар

аума ында Білік белгісі сбелгісін та да ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграммада

біліктерді те шеу” бетте 85 б лімін ара ыз.

Б лім 5. Диаграммалар

75

Ма сат

Fрекетті орындау

Ау ым, ке ейтім аралы ы ж не бас алары

Білікті Сипаттар аума ында та да ыз Білік

сия ты, білік сипаттарын згерту

ау ымы п рменін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма

білігіні ке ейтімін згерту” бетте 85 б лімін

ара ыз.

Диаграмма немесе диаграмма нысан

Диаграмма немесе диаграмма нысанын

жиектерін жасыру немесе к рсету

та дап ж не ралдар та тасынан дік

п рмендер дайындамаларын

т ймешегін

н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма

нысанына дік п рмендерді осу” бетте 82

б лімін ара ыз.

Диаграммаларда к мек с здерді жасыру ж не

Диаграмманы та дап ж не Сипаттар

к рсету

аума ында К мек с здер п рменін н ып

ж не параметрді та да ыз.

Сізді к рсеткіші ізді есеп ралында ы

деректер та балауышында то тата т р анда,

тиісті на па- на немесе жинал ан м н к мек

с здерде пайда болады.

PDF шы аруда к мек с здерге олдау

к рсетілмейді.

Диаграмма аума ында ы бос орынды згерту

Диаграмманы Сипаттар аума ында та да ыз

ріс п рменін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Аралы ты

нысан а олданы ыз” бетте 181 б лімін

ара ыз.

Диаграмма ба дарын згерту

Сипаттар аума ында Диаграмма ба дары

т ймешегіні т менгі б лігіндеТігінен

немесе К лдене! п рменін та да ыз.

Диаграмма немесе диаграмма нысанына

Диаграмма немесе диаграмма нысанын

дайындама боя ышты олдану

та дап ж не ралдар та тасынан

диаграмма боя ыш дайындамалары

т ймешегін н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграммманы

т сті боя ыштарын те шеу” бетте 78

б лімінен ара ыз.

Диаграмма а ж не диаграмма нысанына

диаграмманы та да ыз ж не Сипаттар

шартты боя ышты олдану

аума ында Шартты боя ыш п рменін

н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграммада

шартты боя ыштарды жасау” бетте 81 б лімін

ара ыз.

76

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Ма сат

Fрекетті орындау

@депкі т сті немесе барлы диаграмма

Диаграмманы та да ыз ж не Сипаттар

нысандары шін аріптерді згерту

аума ында Негізгі т с ж не #аріп п рменін

н ы ыз.

Диаграмманы ш- лшемдік т рін згерту

Диаграманы та да ыз ж не Сипаттар

аума ында Тере!дік п рменін н ы ыз.

Диаграмма нысанында дік суретті, дік

Диаграмма немесе диаграмма нысанын

градиентті немесе су та басын кірістіру

та дап ж не ралдар та тасынан дік

п рмендер дайындамаларын

т ймешегін

н ы ыз.

/осымша а парат алу шін, “Диаграмма

нысанына дік п рмендерді осу” бетте 82

б лімін ара ыз.

Диаграммада жо ары ж не т мен

Деректер м зірінен Жылжыту параметрлері

жылжытуды, лшемдік деректер к здерімен

п рменін н ы ыз.

ж мыс жасау барысында осу

Жо ары ж не т мен жылжыту, стандартты

лшемдік иерархияда сізді деректері із

туралы к бірек жалпы немесе толы

а паратты к руге м мкіндік береді.

/осымша а парат алу шін, “Жо ары- т мен

жылжыту есебін жасау” бетте 169 б лімін

ара ыз.

Процедура

1. Диаграмма нысаны параметрін та да

ыз.

2. Та ырып немесе білік сия ты, на ты диаграмма нысандарын згерту шін,

нысанды Диаграмма нысанын та!дау м зірінен диаграмма астында та да ыз.

3. Сипаттар м нін Сипаттары рісіне орнаты ыз.

К п н кте (...) т ймешегі тіл атысу терезесіны осымша параметрлерді

сынатынын к рсетеді.

Ескерту: Барлы сипаттарды к ру шін сізде айналдыру жола ы бар болу а тиіс.

Диаграмманы лшемін згеру

Сіз Сипаттар аума ында диаграмманы биіктігі мен енін згерту ар ылы

диаграмманы лшемін немесе сыр ыту ар ылы диаграмманы т менгі о жа

б рышында та балауышты лшемін згерте аласыз.

Процедура

1. Диаграмма нысаны параметрін та да ыз.

2. Диаграмманы т менгі о жа б рышында та балауышты лшемін згерте

шін

т ймешегін н ы ыз ж не оны ажетті лшемге дейін апару.

Диаграмманы пропорцияларын са тау шін Shift+апару пернесін олданы ыз.

3. Zлшемді згертуді болдырмау шін, Esc пернесін басы ыз.

Б лім 5. Диаграммалар

77

пайдаланатын болса ыз, депкі т с пайдаланылады себебі радиалды тікт ртб рышты

градиентке PDF шы арылымында олдау к рсетілмейді.

Ескерту: Прогрессивтік диаграммаларды адамдары б лек жиыны бар.

Процедура

1.

Диаграмма нысаны параметрін та да ыз. Аралас диаграмма шін та таны, жолды

немесе айма нысандарын та да ыз.

2.

Берліген т сті боя ышты та дау шін, м нер ралдар та тасында диаграмма

боя ышыны дайындамалары т ймешігін

басы ыз ж не содан кейін

боя ышты басы ыз.

3.

@лде ашаннан бар т сті боя ышты згерту шін т мендегілерді орында ыз:

a. Сипаттар аума ында Боя ыш параметррін басы ыз.

b. Жазбалар ойындысында згерткі із келген боя ыш жазбасын басы ыз.

c. Бояу астында бояу т рін, т сін, м лдірлігін ж не бас а да бояу параметрлерін

та да ыз. Бояу т рі тізіміндегі параметрлер сіз пайдаланатын диаграмма

т ріне байланысты.

Сызы ты градиент т сін к лдене інен згертетін градиентті к рсетеді.

Градиенттегі р т сті орнын аны тай аласыз ж не градиенттен т стерді оса

немесе жоя аласыз.

Радиалды сызы ты градиент т сін орталы н ктеден немесе кезелімнен

сырт а згертетін градиентті к рсетеді. Градиенттегі р т сті орнын ж не

кезелімні лшемі мен орнын аны тай аласыз. Сондай-а , т стерді градиентке

оса немесе одан жоя аласыз.

Радиалды тікт ртб рыш градиент т сін т кт ртб рыштан сырт а згертетін

градиентті к рсетеді. Градиенттегі р т сті орнын ж не тіт ртб рышты

лшемін аны тай аласыз. Сондай-а , т стерді градиентке оса немесе одан

жоя аласыз.

рнек берілген тізімінен та дал ан т сті рнекті к рсетеді. Сіз негізгі ж не

дік т стерді аны тай аласыз.

Т с бірі ай т сті к рсетеді. Сіз м лдірлікті аны тай аласыз.

Сурет суретті к рсетеді. Пайдаланатын суретті аны тай аласыз.

4.

М&нер астында сіз те шеген диаграмма т ріне ж не 2- адамда та да ан бояу

т ріне байланысты, та балаушы пішінін, жол м нерін, депкі т сті ж не жол енін

згерте аласыз.

5.

Жа а боя ыш жазбасын осу шін,

жа а т ймешігін басы ыз ж не жа а

боя ыш параметрлерін аны та ыз.

6.

Деректер та балауыштарын те шеу шін, Сипаттар оймасында сіз те шеген

диаграмма т ріне ж не 2- адамда та да ан бояу т ріне байланысты, айсы

деректер та балауыштары к рсетілгенін аны тай аласыз ж не оларды т сі мен

лшемін згерте аласыз.

7.

Диаграммада т стерді , градиенттерді немесе рнектерді пайда болу ретін

згерту шін, Боя ыш терезесіні астында ы к рсеткі т ймешіктерін, оларды

орындарын ауыстыру шін пайдаланы ыз.

8.

Microsoft Internet Explorer Веб шол ышында ы боя ышты к шіру ж не ою шін,

боя ыш аны тамасын аралы са та ыш а к шіру шін

к шіру т ймешігін

басы ыз. Боя ыш тіл атысу терезесін жабы ыз. Бас а диаграмманы та дап,

Б лім 5. Диаграммалар

79

боя ыш тіл атысу терезесін ашы ыз ж не боя ыш аны тамасын аралы

са та ыштан ою шін

ою т ймешігін басы ыз.

Прогрессивті диаграмманы т сті боя(ыштарын та шеу

Ба андарда, жолдарда, дерек та балауыштарында немесе диаграмма айма тарында

пайдаланыл ан т с пен рнекті ба ылау шін диаграмма боя ышын пайдалана

аласыз.

Мысалы, "Телефон" рет дісіні деректер серияларында ы біріншісі болса ж не оны

к кте пайда бол анын аласа ыз, бірінші элементті к к серияларында жасау шін

боя ышты та да ыз.

Сондай-а , сіз дік серлерді диаграмма нысанына олдана аласыз немесе арнайы

нысандарды т стерін згерте аласыз.

К рсетілсе, депкі т с боя ыш аны амасына олдау к рсетілмеген шы арылымдар

шін пайдаланылады. Мысалы, боя ыш радиалды тікт ртб рышты градиентті

пайдалану а аны талатын болса ж не сіз есепті PDF шы арылымы сия ты

пайдаланатын болса ыз, депкі т с пайдаланылады себебі радиалды тікт ртб рышты

градиентке PDF шы арылымында олдау к рсетілмейді.

Процедура

1.

Прогрессивті диаграмма нысанын та дау.

2.

Берілген т сті боя ышты та ау шін, диаграмма боя ышыны дайындамалары

т ймешігін

м нер ралдар та тасында басы ыз ж не содан кейін боя ышты

басы ыз.

3.

Сипаттар аума ында, Прогрессивті боя ыш параметрін басы ыз.

Т мендегілерді аны тай аласыз:

v Бояуды! о! м&ні о жола тарды немесе ба андарды сырт ы т рін

диаграммада аны тайды.

v Бояуды! теріс м&ні теріс жола тарды немесе ба андарды сырт ы т рін

диаграммада аны тайды.

v Бояуд! бірінші м&ні бірінші жола ты немесе ба анны сырт ы т рін

диаграммада аны тайды.

v Бояуды! жалпы м&ні жалпы жола ты немесе ба анны сырт ы т рін

диаграммада егер жалпы жола немесе ба ан к рсетілсе аны тайды.

4.

Бояуды пайда болуын згерту шін, т мендегілерді орында ыз:

a. Бояу атауыны асында ы т сті терезені басы ыз.

b. Бояу т рі тізімінен бояу т рін басы ыз.

Сызы ты градиент т сін к лдене інен згертетін градиентті к рсетеді.

Градиенттегі р т сті орнын аны тай аласыз ж не градиенттен т стерді оса

немесе жоя аласыз.

Радиалды сызы ты градиент т сін орталы н ктеден немесе кезелімнен

сырт а згертетін градиентті к рсетеді. Градиенттегі р т сті орнын ж не

кезелімні лшемі мен орнын аны тай аласыз. Сондай-а , т стерді градиентке

оса немесе одан жоя аласыз.

Радиалды тікт ртб рыш градиент т сін т кт ртб рыштан сырт а згертетін

градиентті к рсетеді. Градиенттегі р т сті орнын ж не тіт ртб рышты

лшемін аны тай аласыз. Сондай-а , т стерді градиентке оса немесе одан

жоя аласыз.

80

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

рнек берілген тізімінен та дал ан т сті рнекті к рсетеді. Сіз негізгі ж не

дік т стерді аны тай аласыз.

Т с бірі ай т сті к рсетеді. Сіз м лдірлікті аны тай аласыз.

Сурет суретті к рсетеді. Пайдаланатын суретті аны тай аласыз.

c. Осы бояуды т сін згерту шін, Т стер тізіміндегі бояуды басы ыз, Т с

параметрін басы ыз, т с сипаттарын аны та ыз ж не OK т ймешігін

басы ыз.

5. Жолды асында пайда бол ан белгіні м тінін згерту шін, бояу атауыны

асында ы м тін терезесін екі рет басы ыз ж не м тінді аны та ыз.

Диаграммада шартты боя(ыштарды жасау

Шартта ажетті т рлі жолдарда деректер элементері т сіне шартты боя ыштарды

жасай аласыз.

Мысалы, ба анда диаграмма ай сайын а табысты к рсетеді, айлар шін табыс

лкендігі $1000000 жасыл ба андарды жасай аласыз.

Сонымен атар шартты м нерлерді б лектей аласыз, есебі ізді орналасуын бас ару

шін ерекше деректер ж не шарттарды олдансыз.

Процедура

1.

Шартты боя ышты к рсеткі із келген диаграмма атарларын та да ыз.

2.

Сипаттар аума ында Шартты боя ыш п рменін н ы ыз.

3.

/осу т ймешегін

ж не Жа!а шарт п рменін н ы ыз.

4.

Егер шартты боя ышты жол деректері элементі негізінде жаса ы ыз келсе,

келесіні орында ыз :

v Шартты аны тау шін жол деректері элементін та да ыз ж не OK батырмасын

н ы ыз.

v Жа а т ймешікті н ы ыз ж не шартты алай аны тауды та да ыз.

v Бір не одан да к п жеке м нді та дау шін, Бірнеше м&ндерді та!дау

т ймешігін басы ыз ж не м ндерді басы ыз.

v На ты м ндерді енгізу шін М&ндерді енгізу п рменін н ы ыз ж не м ндерді

енгізі із.

v Жеке шартты, я ни A рпімен басталатын м ндерді к рсету шін, Шарт

жола ын енгізу т ймешігін басы ыз ж не шартты к рсеті із.

v Боя ышты енгізу т ймешегі астында н ы ыз ж не т ймешікті де із

жанында жа а шарт бар.

v боя ышты енгізуді бояу т рін, т сін ж не б рышын аны тау шін OK

батырмасын н ы ыз.

5.

Егер шартты боя ышты санды деректері элементі негізінде жаса ы ыз келсе,

келесіні орында ыз :

v Шартты аны тау шін санды деректері элементін та да ыз ж не

OKбатырмасын н ы ыз.

v Жа а т ймешігін

жа а т ймешегін н ы ыз ж не шекті м нді аны тау

шін м нді енгізі із.

М н Ау ым ба анында пайда болады ж не екі ау ымдар жасалады.

Б лім 5. Диаграммалар

81

v

@р ау ым шін М&нер т ймешегі астында деу т ймешегін

н ы ыз

ж не боя ышты енгізуді бояу т рін, т сін ж не б рышын аны тау шін

OKбатырмасын н ы ыз.

v Жо арыда ы адамдарды бас а шарттарды осу шін айтала ыз.

Ке!ес: М&нер т ймешегі астында р ау ымда ы н ктелікті то тата т ры ыз,

сол ау ым шін дайындал ан шартты к ру шін т ймешегін н ы ыз.

v М нді шектік м нінен жо ары немесе т мен жылжыту шін, м н жанында ы

к рсеткі т ймешігін басы ыз.

Мысалы, бес миллионны шекті м нін кірістіресіз. @депкі параметрі бойынша,

ау ымдар бес миллионнан кем немесе те ж не миллионнан лкенірек болады.

Шектік м нінен жо ары бес миллионнан м нге жылжыту ау ымдарды бес

миллионнан кем м нге ж не бес миллионнан лкенірек немесе те м нге

згертеді.

6.

шартты боя ыш шін белгіні те шеу шін келесіні орында ыз:

v Белгілер боя ышты енгізуге жа ыныра н ы ыз.

v Шартты боя ышты енгізу белгісі тіл атысу терезесінде Аны тал ан м&тін

ж не к п н кте(...) т ймешегін н ы ыз. т ймешік.

v

депкі белгі м тінін Белгі м тін жола ында енгізі із.

v Бас а тілдерге белгелерді те шеу шін т ймешікті осуды

н ы ыз, бас а

тілдерді та да ыз ж не сол тілге те шелген белгіні аны тау шін н ы ыз.

7.

Шартты басу ар ылы ж не сосын жо ары жылжыту немесе т мен жылжыту

к рсеткісін басу ар ылы шарттар ба аланатын ретті к рсеті із.

Шарттар жо арыдан т менге арай ба аланады ж не с йкес келетін бірінші шарт

олданылады.

Диаграмма нысанына дік п-рмендерді осу

Сіз белгілі диаграммаларды бетін ж не диаграмма нысандары к ле келер, жиектер,

бояулар, сурет рамы серлері, жа таулар серлері сия ты к рнекі серлерді олдану

ар ылы згерте аласыз.

Процедура

1. Диаграмма нысаны параметрін та да ыз.

2.

/ ралдар та тасынан дайындама дік сурет бояуы серін олдану шін, дік

сурет серлері дайындамаларын

т ймешегінде н ы ыз.

3. Пайдаланушы бояу серін ж не жиекті осу шін, келесіні орындайды:

v Сипаттар аума ында

!дік п&рмендер т ймешегін н ы ыз.

v Жиек п рменін н ы ыз ж не жиек м нері, ені, т сі, до алан ан

тікт ртб рыш а арнал ан б рыш радиусы, м лдірлік параметрлерін аны та ыз.

Егер нысан диаграммасында м лдірлік параметрі бояуы болса, д л сондай

м лдірлікті жиекте олдану шін М лдірді! шектен шы уына р сат ету

сбелгісін та да ыз.

v Бояу т ймешегін н ы ыз ж не параметрлерді аны та ыз,

Бояу сері не біры ай т сті, градиент т сті не шекей т стес болуы м мкін.

Градиент бояу т сілін сызы ты , радиалды сызы немесе радиалды

тікт ртб рыш градиенті ретінде аны тай аласыз.

82

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

4. Сурет рамы серін осу шін Сипаттар аума ында Материал &сері

т ймешегіні т менгі б лігінде сер п рменін н ы ыз.

5. К ле кені осу шін келесіні орында ыз:

v Сипаттар аума ында К ле!ке т ймешегін н ы ыз.

v К ле!ке сбелгісін та да ыз.

v К ле!ке т сі тізімінен т сті н ы ыз.

v К ле кені б лы ыр бейнесін орнату шінБ лы! ыр бейне т ймешегі

астында ар ындылы ын н ы ыз.

v К ле кені ені мен биіктігін аны тау шін Орын ауыстыру т ймешегі

астында м нді ж не бірлікті енгізі із.

v К ле кені м лдірлігін аны тау шін М лдірлік т ймешегі астында пайызды

енгізі із.

6. Жа тауды осу шін Сипаттар аума ында Жа тау т ймешегіні т менгі

б лігінде жа тау серін н ы ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Нысан а бояуды осы ыз” бетте 173

Z дік ж не негізгі т сті есептегі нысандар а осу а болады.

Диаграмма(а т сті аума тарды осу

Сіз т сті аума тарды диаграмманы м тінінде аны тай аласыз.

Мысалы, сіз н ктелік диаграмманы

ін ширек ше берге ж не р айсысы т сті

квадрант а б ле аласыз.

Сіз т сті аума тарды к піршікті, та балауыш, тіркесім, Парето, прогрессивті ба ан а

ж не н ктелік диаграммалар а оса аласыз.

Та балауыш диаграммалар а т сті аума тар автоматты т рде осыл ан.

Келесі шарттарды бірін т сті аума тарды орналастыру шін олдана аласыз.

Опция

Орны

Осьтегі пайызы (%)

Білік ау ымыны барлы пайызды

к рсеткішін олданады.

Мысал шін, егер осьті ау ымы -500 пен

1100 аралы ында болса, 25% те ось м ніні

пайызы негізгі де гейді -100 деп

ояды(ау ымны

25% 1600 те ).

Санды м&н

Т ра ты санды м нді олданады.

М&н

К рсетілген осьтегі барлы сызыл ан дерек

м ндеріне негізделген стандартты ауыт у

санына плюс немесе минус статикалы м нді

пайдаланады.

Процентиль (%)

Т ра ты процентильді олданады.

Б лім 5. Диаграммалар

83

Опция

Орны

Статикалы максимум

Келесі рнекті олданы ыз:

75-ші процентиль м ні + 1.5 * (75-ші

процентиль м ні - 25-ші процентиль м ні)

Мысалы, 2.5 егер 25- ші процентиль ж не 7.5

егер 75- ші процентиль болса, статистикалы

е жо ар ы 15 [7.5 +1.5(5) = 15]болады.

Статистикалы

минимум

Келесі рнекті олданы ыз:

25-ші процентиль м ні - 1.5 * (75-ші

процентиль м ні - 25-ші процентиль м ні)

Мысал шін, егер 25-ші процентиль болса 2.5,

ж не 75-ші процентиль болса 7.5, статикалы

минимум -5 [2.5 -1.5(5) = -5] те болады.

С рау есебі

С раулар есептеулерін д л сол с раулардан

немесе бас а да с раулардан олданады.

/осымша а парат алу шін, “С рау

есептеулерін кірістіру” бетте 116 б лімін

ара ыз.

Орналасу есебі

Орналасу есептеулерді олданады.

Санат индексі

Санаттар осьіндегі дерек элементіні индекс

м ніне негізделіп, орынды к рсетеді. М н 0

мен 100 арал ында болуы ажет.

Мысал шін, м ні 1 те Санат индексі

орынны бірінші дерек элементінде

орналас анды ын к рсетеді. Б л депкі

жа дай.

Сонымен атар, сіз т сті аума тарды тор сызы тармен біріктіре аласыз.

Ескерту: Б л іс реті тек а ымда ы депкі диаграммаларды олданады, біра , б рын ы

диаграммаларды олданбайды.

Процедура

1. Диаграмма нысаны параметрін та да ыз.

2. Сипаттар аума ында Т сті аума тар п рменін н ы ыз.

3.

жа а т ймешегін н ы ыз.

4. Аума белгісі т ймешегіні асты ы б лігінде аума атауын енгізі із.

5. Белгі орны т ймешегіні асты ы б лігінде м ндік белгілерде немесе

диаграммада белгі пайда болуы тиісті ме, соны аны та ыз.

6. Егер диаграмма ызды

рамында аралас диаграммаларда сия ты к п

диаграммалар болса, Негізінде т ймешегіні т менгі б лігінде сіз аны та ы ыз

келген т сті аума шін деректер элементін та да ыз.

7. Аума бояуы т ймешегіні астын а б лігінде, т с ж не бояу серлерін

аны тау а т сті боя ыштарды н ы ыз.

84

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

8.

@рбір жо ар ы, т менгі, сол ж не о орындарды аны тау.

9. Егер к бірек т сті аума тарды ос ы ыз келсе, 3- тен 8- ге дейінгі шартты

айтала ыз.

10. Егер сіз бір емес ал бірнеше т сті аума тарды осса ыз, к рсеткіні жо ары а

немесе т менге олдануды ретін к рсеті із.

Z ірлер атал ан тізімде к рсетілген т ртіпте салын ан. Бірінші ір бас а

ірлерді астында бірінші салын ан ж не со ы ір бас а ірлерді

т бесінде салын ан.

Ке!ес: Боял ан ірді жою шін боял ан ір белгішесін ж не м тінді басып,

жою т ймешігін басы ыз

Н-тижелер

Жа а аума Т сті аума тар жола ында пайда болады.

Диаграммада біліктерді те шеу

Диаграмма біліктері диаграмма аума ын жиектейтін сызы тар болып табылады ж не

лшемдер шін сілтемені береді. Олар б ліктер шін транспорт ралы, ке ейтім

ж не диаграмма айналасында ы жа тау пішіні ретінде рекет етеді.. Y-білігі детте тік

білік болып келеді ж не рамында деректері бар. X-осьі детте к лдене ось болады

ж не санаттардан т рады.

Деректер диаграмма ызды тез ыну шін ж не сіз рбір білікті те шеу шін келесіні

орында ыз:

v білік шін та ырыпты те ше із

v білік белгілерін (деректер м ндерін) к рсету немесе жасыру

v білік сызы ын к рсету немесе жасыру

v Т сін, м нін ж не білік сызы ыны енін згерту

v негізгі та баларды к рсету немесе жасыру, ж не оларды айда к рсету керектігін

аны тау

Процедура

1. Білікті нысан диаграммасын та да ыз.

2. Білік белгілерін Сипаттар аума ында к рсету немесе жасыру шін Білік белгісі

сбелгісін та да ыз немесе жойы ыз.

3. Білік сызы тарын Сипаттар аума ында к рсету ж не жасыpу шін, Білік

сызы тары ойындысын н ы ыз ж не Білік сызы ы сбелгісін та да ыз

немесе жойы ыз.

4. Т сін, м нін ж не білік сызы ыны енін згерту шін Сипаттар аума ында Білік

сызы тары ойындысын н ы ыз.

5.

/осымша ж не негізгі та баларды к рсету немесе жасыру шін оларды орынын

Сипаттар аума ында аны та ыз Білік сызы тары ойындысын н ы ыз.

Диаграмма білігіні ке ейтімін згерту

@депкі бойынша IBM Cognos Workspace Advanced ба дарламасы диаграммада ы

осьтер шін е кіші ж не е лкен ке ейтім м ндерін автоматты т рде аны тайды.

Мысалы, Y- білігі табыс м ндерінде ноль доллардан бір миллион доллар а дейінгі

білік ау ымыны бар болуы м мкіндігін к рсетеді. Сіз білік ке ейтімін немесе

ау ымын те шеу ар ылы, з диаграмма ызды тез ынуды жолын жасайсыз. @рбір

білік шін келесіні аны тай аласыз:

Б лім 5. Диаграммалар

85

v М ндік белгілер нысанын та да ыз.

v Сипаттар аума ында ы М&тінді ию параметрін басы ыз.

v М тіндік белгілеріні элементтері иылатын та баларды санын аны тау шін,

#олмен параметрін басы ыз ж не Е! к п та!балар терезесіндегі та баларды

санын енгізі із.

v М ндік белгілер элементі м тініні арпін барлы м тіндер м ндік белгілерде

иыстырыл анша кішірейту шін #аріпті ажеттігінше кішірейту сбелгісін

та да ыз.

v Кейбір м тіндерді иыл ан м ндік белгілер элементтеріні со ында пайда болу

шін аны тау шін, #иыл ан м&тін терезесінде м тінлі енгізі із.

Диаграмма(а жазбаны осу

Диаграмма а жазбаны осу осымша толы м ліметті береді. Жазбалар диаграммада

м тінретінде к рсетіледі.

@депкі бойынша, жазбалар нысан диаграммасыны жо ар ы б рышта ы сол- жа

шетпен туралан ан. Нысан диаграммасына атысты, диаграмма аума ын немесе есеп

рнегін олдана отырып жазбаны орнын ауыстыра аласыз. Мысалы, жола

диаграммасында мемлекет немесе аудан аралы рбір нім жолында ы табысты

к рсетеді. Сіз жаза аласыз [Мемлекет немесе Аудан] = 'Canada' Canada жола ына

атысты жазбаны орналастырады.

Жазбалар кез келгенді айта жазады сонды тан сіз оларды д рыс орын а

орналастыруы ыз ажет.

Егер бір емес бірнеше жазбаларды олданса ыз, есептегі рбір жазбада бас а

орналасулар барын, олар бірін бірі айта жазбауын тексері із. Сонымен атар, сіз

есепті орында ан кезде тапсырысты, оларды салынуы керектігін аны тай аласыз.

Егер сізде бірдей координаталары бар екі жазбалар болса, оны бірі тізімде бірінші

болып салынады ж не келесі жазба ал аш ысыны жо ар ы жа ында салынады.

Процедура

1. Нысан диаграммасын н ы ыз.

2. Сипаттар аума ында Жазбалар п рменін н ы ыз.

3.

жа а т ймешегін н ы ыз.

4. Жазба м тінді М&тін жола ында тері із ж не OKбатырмасын н ы ыз.

5. Жазбаны орналастыру шін келесіні орында ыз:

v Жазба нысанын

диаграммасында та да ыз.

v Сипаттар аума ында Орын п рменін н ы ыз.

v Жазбаны к лдене інен туралау шін сол жа , ортасы, о жа туралау

т ймешегін н ы ыз.

v Жазбаны тігінен туралау шін, жо ар ы, ортасы, т менгі туралау т ймешегін

н ы ыз.

v Диаграмманы негізгі мазм ны айналасында жа тау жола тарын орнату шін,

ажетті жа тау жола тары м ндерін тері із ж не жа тау жола тар бірліктерін

та да ыз.

v Диаграмма аума ыны б йірліктерінен, орнату ашы ты ында жазбаны

к рсету шін Бетбелгі тізімінен Диаграмма а атысты п рменін н ы ыз.

88

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

содержание      ..      1      2      3      ..