СП РК 3.04-113-2014 ОТВОД ЗЕМЕЛЬ ДЛЯ МЕЛИОРАТИВНЫХ КАНАЛОВ (ҚР ЕЖ 3.04-113-2014) - 2

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

13 

4-кесте - Ҥймедегі жер белдеуінің ені 

(жалғасы) 

 

Канал параметрі 

Бӛліп берілетін жер белдеуінің 

ені, м. 

Түбі бой

ын

ша

 

ен

і, м

 

ctg 
a

1

 

ctg 
a

2

 

құрылыс 
тереңдігі

  h

құр

., 

м 

үйме  
тереңдігі

  

h

ү

., м 

 

бӛге

т е

ні үсті

не

н 

а, 

м

 

мерзімсіз 
пайдалану 

В

 

уақытша 
пайдалану

 L

 

1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

8 

2,0 

2,0  3,0  2,0-ден 3,0-ке 

дейін 

2,1-ден 3,1-
ге дейін 

4,0 

34,0-тен 44,0-
ке дейін 

70,0-тен 81,0-ге 
дейін 

2,5 

1,5 

",0  2,0-ден 3,0-ке 

дейін 

2,1-ден 3,1-
ге дейін 

4,0 

28,0-ден 35,0-
ке дейін 

70,0-тен 79,0-ға 
дейін 

2,5 

2,0  3,0  2,0-ден 3,0-ке 

дейін 

2,1-ден 3,1-
ге дейін 

4,0 

34,5-тен 44,5-
ке дейін 

77,0-ден 85,0-
ке дейін 

3,0 

1,5  2,0  2,0-ден 3,0-ке 

дейін 

2,1-ден 3,1-
ге дейін 

4,0 

28,5-тен 35,5-
ке дейін 

75,0-тен 85,0-ке 
дейін 

3,0 

2,0  3,0  2,0-ден 3,0-ке 

дейін 

2,1-ден 3,1-
ге дейін 

4,0 

35,0-тен 45,0-
ке дейін 

84,0-тен 100,0-
ге дейін 

 

ЕСКЕРТПЕ 1  

1 - 4 кестелерде келтірілген мерзімсіз және уақытша пайдалануға берілетін жер 

белдеулерінің  ені  шұңқырда  каналдың  ӛтуі  кезінде  канал  қасының  немесе  жартылай 

шұңқырда, жартылай үймеде және үймеде  каналдың ӛтуі кезінде бӛгеттің табанының екі жағынан 
ені 1 метр сақтандырғыш белдеуді ескере отырып анықталды. 

ЕСКЕРТПЕ

  2  Уақытша  пайдалануға  берілген  жер  белдеулерінің  еніне  үйінді  мен  резервтер 

алып  жатқан  белдеулер  енгізілген,  жұмыс  аяқталғаннан  кейін  олар  ауылшаруашылығында 
пайдалануға болатындай жарамды жағдайға келтірілді. 

ЕСКЕРТПЕ

  3  Каналдарды  жобалау  барысында  отырғызылатын  топырақта  топырақтың 

басылуынан деформацияланғанда сақтандырғыш белдеудің ені  

0,2 метрге дейін 5 метр қабылдануы керек; 
0,2-ден жоғары  0,5-ке дейін 7 метр қабылдануы керек; 
0,5-тен жоғары 10 метр қабылдануы керек. 
Канал  трассасының  бойында  шӛгу  деформациясы  аяқталғаннан  кейін  сақтандырғыш 

белдеудің ені 1 метр болып қабылданады.  

ЕСКЕРТПЕ

  4  Вегетация  кезінде  каналды  тазарту  қажеттілігіне  байланысты  жерді  қатты 

лайланған сумен суғару үшін мелиорация каналдарын жобалау барысында белгіленген тәртіппен 
бекітілген жобамен сақтандырғыш белдеудің ені анықталады. 

ЕСКЕРТПЕ

  5  Мерзімсіз  және  уақытша  пайдалануға  бӛліп  берілген  жер  белдеулерінің  ең 

үлкен (ең кіші) мағыналары каналдар (ӛтетін) үшін мыналарға сәйкес келеді: 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

14 

шұңқырда (1-кесте) – құрылыс тереңдігінің (

 h

құр

.); ең үлкен (ең кіші) мағыналарымен; 

жартылай шұңқырда (2-кесте) – шұңқыр тереңдігінің (

 h

ш

.); ең үлкен (ең кіші) 

мағыналарымен; 

жартылай үймеде (3-кесте) – үйме биіктігінің (

 h

ү

.); ең үлкен (ең кіші) мағыналарымен; 

үймеде  (4-кесте)  –  құрылыс  тереңдігінің  (

 h

құр

.);  ең  үлкен  (ең  кіші)  мағыналарымен  және 

үйме биіктігімен(

 h

ү

.). 

1-4 кестелерде келтірілген мағыналардан айырмашылығы бар 

h

құр

., 

h

ш

., 

h

ү

. аралық мағыналар 

болғанда бӛліп берілетін жер белдеулерінің ені интерполяция бойынша анықталады. 

ЕСКЕРТПЕ

  6  Шығыны  10  м

3

/с  дейін  болатын,  бірақ  құрылыс  тереңдігі  3  метрден  асатын 

немесе  ӛтетін  тұрақсыз  грунттағы  каналдар  үшін  беткей  салу  кӛлемі  мен  бӛліп  берілетін  жер 
белдеулерінің  ені жобамен анықталады. 

 

4.4  Мемлекет  мұқтажы  ҥшін  жер  учаскесін  мәжбҥрлеп  иеліктен  шығарудың 

негізгі ережелері 

 

4.4.1 Жер учаскесi мемлекет мұқтажы үшiн ерекше жағдайларда, бұл мұқтажды ӛзге 

де тәсiлмен қанағаттандыру мүмкiн болмағанда сот шешiмi бойынша мәжбүрлеп иелiктен 
шығарылуы мүмкін. Заңда кӛрсетілген басқа жағдайлармен қатар жер учаскесін мемлекет 
мұқтажы үшiн мәжбүрлеп иелiктен шығару үшін мелиорация каналдарының құрылысын 
салу осындай ерекше жағдай болып табылады. 

4.4.2 Мемлекет мұқтажын қанағаттандырудың ӛзге (балама) тәсілі болған кезде жер 

учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін немесе ӛзге де 
жылжымайтын мүлікті мәжбүрлеп иеліктен шығаруға жол берілмейді. 

4.4.3  Жер  учаскесін  мемлекет  мұқтажы  үшiн  алып  қоюға  байланысты  мемлекет 

мұқтажын  қанағаттандыруға  қажетті  кӛлемде  ғана  жер  учаскесін  немесе  басқа 
жылжымайтын мүлікті мәжбүрлеп иеліктен шығаруға жол беріледі. 

4.4.4  Егер  жер  пайдаланушы  берiлген  құқықты  мемлекеттен  сатып  алмаған  болса, 

жер  уақытша  пайдалануға  берілген  жер  учаскесiн  мемлекет  мұқтажы  үшiн  (мелиорация 
каналының  құрылысы)  мәжбүрлеп  иелiктен  шығару  -  жер  пайдалану  құқығы  сатып 
алынбай  жүзеге  асырылады.  Жер  пайдаланушыларға  залалдар  толық  кӛлемде  ӛтеледі, 
сонымен қатар олардың қалауы бойынша басқа жер учаскесі  берілуі мүмкін. 

4.4.5  Қазақстан  Республикасы  Жер  кодексінде  кӛзделген  ерекше  жағдайларда,  жер 

учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін немесе ӛзге де 
жылжымайтын  мүлікті  мәжбүрлеп  иеліктен  шығарудың  басталуы  туралы  Қазақстан 
Республикасы  Үкіметінің  немесе  Қазақстан  Республикасының Жер  кодексінде  кӛзделген 
құзыретіне сәйкес жергілікті атқарушы органның қаулысы қабылданады. 

4.4.6 Қазақстан Республикасы Үкіметінің немесе жергілікті атқарушы органның жер 

учаскесін  мәжбүрлеп  иеліктен  шығарудың  басталуы  туралы  қаулысы  оны  қабылдаған 
сәттен бастап үш жұмыс күні ішінде тиісінше республикалық немесе жергілікті бұқаралық 
ақпарат құралдарында жариялануға жатады. 

4.4.7  Егер 

жер 

учаскесіне 

жеке 

меншік 

құқығы 

Қазақстан 

Республикасының заңнамасында  белгіленген  тәртіппен  тіркелмеген  болса,  меншік  иесі 
осы  қаулы  қабылданғаннан кейін  оған  қатысты  қаулы  қабылданған  жер  учаскесіне  жеке 
меншік  құқығын  растау  бойынша  қажетті  іс-шараларды  жүзеге  асыра  алады.  Бұл  ретте, 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

15 

осы  қаулыда  белгіленген  мемлекет  мұқтажы  үшін  мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  мерзімі 
алты айдан аспайтын уақытқа ұзартылады. 

4.4.8  Атқарушы  орган  кӛрсетілген  қаулы  жарияланғаннан  кейін  күнтізбелік  үш 

күннен  кешіктірмей,  меншік  иесіне  немесе  мемлекеттік  емес  жер  пайдаланушыға  жер 
учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін немесе ӛзге де 
жылжымайтын  мүлікті  мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  туралы  жазбаша  хабарламаны 
жібереді.   Жер учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін 
немесе  ӛзге  де  жылжымайтын  мүлікті  мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  туралы  хабарлама 
заңдық  талап  ретінде  «Жылжымайтын  мүлікке  құқықтарды  мемлекеттік  тіркеу  туралы» 
Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мемлекеттік тіркелуге жатады. 

4.4.9  Мемлекет  мұқтажы  үшін  жер  учаскесін  алынуына  байланысты  жер  учаскесін 

немесе  басқа  жылжымайтын  мүлікті  мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  қаулымен  белгіленген 
мерзім  аяқталған  соң  меншік  иесінің  немесе  мемлекеттік  емес  жер  пайдаланушының 
келісімімен,  егер  Қазақстан  Республикасының  заңымен  ӛзге  ештеңе  қарастырылмаса  не 
болмаса соттың шешімімен жүзеге асады. 

4.4.10 Концессиялық жобаларды жүзеге асыру мақсатында мемлекет мұқтажы үшін 

жер  учаскесін алынуына байланысты жер  учаскесін немесе басқа жылжымайтын мүлікті 
мәжбүрлеп  иеліктен  шығаруды  жергілікті  атқарушы  органдар  концессионер  қаржысы 
есебінен  жүзеге  асыра  алады.  Концессия  келсімшартында  қарастырылған  шарттар  мен 
ерзімде  олар  сатып  алған  жер  учаскелерін  концедентке,  бірақ  мемлекет  меншігіне 
концессия  объектісін  немесе  концессия  объектісінің  аяқталмаған  құрылысын 
тапсырғаннан кешіктірмей тапсыру міндетті болып табылады. 

4.4.11 Жер учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін 

немесе ӛзге де жылжымайтын мүлікті сатып алу туралы шарт немесе соттың шешімі жер 
учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін немесе ӛзге де 
жылжымайтын мүлікті мәжбүрлеп иеліктен шығаруға негіз болып табылады. 

4.4.12 Жер учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер учаскесін 

немесе ӛзге де жылжымайтын мүлікті  сатып алу туралы шарт жобасын жергілікті ӛкілді 
органның  тұрақты  комиссиясы  ол  енгізілген  сәттен  бастап  екі  апта  мерзімнен 
кешіктірмей,  меншік  иесін  және  иеліктен  шығарылатын  мүлікке  қатысты  құқықтары 
тоқтатылатын немесе шектелетін тұлғаларды міндетті түрде шақыра отырып қарайды. 

4.4.13  Мемлекет  мұқтажы  үшін  (мелиорация  каналының  құрылысы)  мәжбүрлеп 

иеліктен шығару кезінде сатып алынатын жер  учаскесінің құны, сатып алу мерзімі және 
басқа  шарттар  Қазақстан  Республикасының  Жер  кодексі    және  Қазақстан 
Республикасының «Мемлекеттік мүлік туралы» Заңының ережелеріне сәйкес жер учаскесі 
меншік иесінің немесе мемлекеттік емес жер пайдаланушының келісімімен анықталады. 

4.4.14  Егер  жер  пайдалану  құқығы  сатып  алынбаған  жағдайда,  мемлекет  мұқтажы 

үшін (мелиорация каналының құрылысы) меншік иелеріндегі және мемлекеттік емес жер 
пайдаланушылардағы  жер  учаскелерін  мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  Қазақстан 
Республикасының    басқа  заңдарымен  реттелмеген  бӛлігі  бойынша  Қазақстан 
Республикасының Жер Кодексіне сәйкес жүзеге асырылады. 

4.4.15 Егер меншік иесі немесе мемлекеттік емес жер пайдаланушы жер учаскесінің 

бір  бӛлігі  мемлекет  мұқтажы  үшін  алып  қойылғаннан  кейін  қалған  бӛлігін  бұрынғы 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

16 

нысаналы  мақсаты  бойынша  пайдалана  алмаса,  онда  бүкіл  жер  учаскесі  иеліктен 
шығарылады. 

4.4.16  Мемлекет  мұқтажы  үшін    мемлекеттік  жер  пайдаланушыдағы  жер  учаскесін 

алуды жүзеге асыратын атқарушы органның біржақты шешімінің негізінде жүргізіледі.

 

 
4.5 Жер учаскесін мемлекет мұқтажы ҥшін алып қоюға байланысты жер 

учаскесінің және ӛзге де жылжымайтын мҥліктің құнын ӛтеу мӛлшері 

 
4.5.1

. 

Жеке тұрғын үй құрылысына, жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін (егістік 

телімдерінен  басқа)  берілген,  жеке  тұрғын  үй  тұрған  жер  учаскелері  жағдайларын 
қоспағанда,  меншік  иесінің  мемлекеттен  сатып  алған,  мемлекет  мұқтажы  үшін  иеліктен 
шығарылатын  жер  учаскесінің  құны  (залалдарды  есептемегенде)  мемлекетке  тӛленген 
сома мӛлшерінде айқындалады. 

4.5.2 Мемлекет  ақысын  бӛліп-бӛліп  тӛлеу  тәртібімен  сатқан  жер  учаскесі  үшін  ақы 

толық  тӛленбеген  (залалдарды  есептемегенде)  және  оны  мемлекет  мұқтажы  үшін 
мәжбүрлеп иеліктен шығару кезінде алып қойған кезде мәжбүрлеп иеліктен шығарылатын 
жер учаскесінің бағасы мемлекетке тӛленген сома мӛлшерінде айқындалады. 

4.5.3

 

Жеке тұрғын үй құрылысына, жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін (егістік 

телімдерінен  басқа)  берілген,  жеке  тұрғын  үй  тұрған,  мемлекет  мұқтажы  үшін  иеліктен 
шығарылатын жер учаскесінің құны жер учаскесінің құны мӛлшерінде және онда тұрған 
жылжымайтын мүліктің нарықтық құнынан аспайтын мӛлшерде айқындалады. 

4.5.4

  

Меншік  иесіне  азаматтық-құқықтық  мәміле  бойынша  немесе  сот  шешімі 

бойынша  ӛткен,  мемлекет  мұқтажы  үшін  иеліктен  шығарылатын  жер  учаскесінің  құны 
азаматтық-құқықтық шартта немесе сот шешімінде кӛрсетілген, бірақ нарықтық құнынан 
аспайтын  мӛлшерде  айқындалады.  Егер  азаматтық-құқықтық  шартта  жер  учаскесінің 
бағасы  кӛрсетілмеген  жағдайда,  жер  учаскесінің  құны  оның  кадастрлық  (бағалау)  құны 
бойынша айқындалады. 

4.5.5 Жер учаскесінде тұрған жылжымайтын мүліктің құны оның нарықтық құнынан 

аспайтын мӛлшерде айқындалады. 

4.5.6  Жер  учаскесін  мемлекет  мұқтажы  үшін  алып  қоюға  байланысты  иеліктен 

шығарылатын  жер  учаскесінің  немесе  ӛзге  де  жылжымайтын  мүліктің  нарықтық  құнын 
меншік  иесі  немесе  жер  пайдаланушы  жер  учаскесін  мемлекет  мұқтажы  үшін  алдағы 
мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  туралы  хабарламаны  алған  сәтке  тәуелсіз  бағалаушы 
айқындайды. 

4.5.7

 

Мүлік құны және жер учаскесін мемлекет мұқтажы үшін мәжбүрлеп иеліктен 

шығару салдарынан меншік иесіне немесе жер пайдаланушыға келтірілген және (немесе) 
меншік  иесінің  немесе  жер  пайдаланушының  үшінші  тұлғалар  алдында  міндеттемелерін 
орындауын  мерзімінен  бұрын  тоқтатуынан  туындаған  толық  кӛлемдегі  залалдар  негізге 
алына отырып, ӛтеу мӛлшері айқындалады. 

4.5.8  Мемлекет  мұқтажы  үшін  мәжбүрлеп  иеліктен  шығарылатын  жер  учаскесіне 

қатысты  құқықтары  тоқтатылатын  немесе  шектелетін  ӛзге  тұлғаларға  ӛтеу  мӛлшері 
оларда  мұндай  мәжбүрлеп  иеліктен  шығару  салдарынан  туындайтын  залалдар  негізге 
алына отырып айқындалады. 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

17 

4.5.9  Жер  учаскесінің  меншік  иесімен  немесе  мемлекеттік  емес  жер 

пайдаланушымен  келісім  бойынша  оған  мемлекет  мұқтажы  үшін  мәжбүрлеп  иеліктен 
шығару кезінде алып қойылатын жер учаскесінің орнына берілетін жер учаскесінің құнын 
немесе  оған  құқықтарды  иеліктен  шығарылатын  жер  учаскесінің  құнына  немесе  оған 
құқықтарды  кадастрлық  (бағалау)  құны  бойынша  есепке  жатқыза  отырып,  басқа  жер 
учаскесі берілуі мүмкін. 

4.5.10  Жер  учаскесін  мемлекет  мұқтажы  үшін  алып  қоюға  байланысты  жер 

учаскесінің  немесе  ӛзге  де  жылжымайтын  мүліктің  құнын  және  ӛтелуге  жататын 
залалдарды  ӛтеу  аталған  мүлікке  меншік  құқығы  Қазақстан  Республикасына  немесе 
әкімшілік-аумақтық бӛлініске ӛткен кезге дейін толық кӛлемде жүргізіледі. 

4.5.11 Ӛтемді тӛлеу бюджет қаражатынан жүзеге асырылады. Ӛтемді тӛлеу мерзімін 

ұзартуды кӛздейтін, жер учаскесін мемлекет мұқтажы үшін алып қоюға байланысты жер 
учаскесін  немесе  ӛзге  де  жылжымайтын  мүлікті  мәжбүрлеп  иеліктен  шығаруды  жүзеге 
асыруға жол берілмейді. 

4.5.12  Ӛтемді  ақшадан  басқа  ӛзге  мүлікпен  тӛлеуге  Қазақстан  Республикасының 

атынан  Қазақстан  Республикасы  Үкіметі  немесе  әкімшілік-аумақтық  бӛлініс  атынан 
жергілікті атқарушы орган мен мүліктің меншік иесі арасында жасалған келісім бойынша 
жол беріледі. 

4.5.13  Бастапқы  ақпаратты  (Қосымша  А),  келісулерді  жинауға  және  қоғамдық 

тыңдалмдарды  ұйымдастыруға  ыңғайлы  болу  үшін,  трассаны  учаскелерге  бекеттік  бӛлу 
кезінде мелиорация каналы ӛтетін аумақтың әкімшілік шекарасын ескерген жӛн. 

 

4.6 «Бӛліп беру белдеулерінің жобасы» тарауының құрамы 

   
4.6.1  «Бӛліп  беру  белдеулерінің  жобасы»  тарауының  ұсынылатын  құрамы  мынаны 

қамтиды: 

1)  желілік  объект  трассасының  сипаттамасы  (жер  бедерінің,  климаттық  және 

инженерлік-геологиялық жағдайлар, қауіпті табиғи процестер, ӛсімдік қабатының, табиғи 
және  жасанды  кедергілер,  салынған,  қайта  құрылымдалатын,  жобаланатын,  бұзылатын 
ғимараттар  мен  имараттардың  түсініктемелері,  сонымен  қатар  кӛліктік  ластану  басым 
аймақтар анықтамасы); 

2) Мелиорация каналдарын (бӛліп беру белдеулері) орналастыру үшін берілген жер 

учаскелерінің кӛлемін есептеу; 

3)  Жасанды  имараттар,  қиылыстар,  жанасулар  тізбелері,  олардың  сипаттамасын, 

қайта құрылымдауға жататын инженерлік коммуникацияларын қоса алғанда; 

4)  трасса  бедері  мен  аумақты  инженерлік  дайындауды  ұйымдастыру  жӛніндегі 

шешімдерінің түсініктемесі; 

5)  Бұрылыстың  радиусы  мен  бұрыштары,  түзу  және  қисық  сызықты  учаскелерінің 

ұзындығы, бойлық және кӛлденең еңістер, алынатын биіктіктер туралы мәліметтер; 

6)  Ауылшаруашылығы  мақсатындағы  жерлерде,  орман,  су  қорының,  ерекше 

қорғалатын табиғи амақ жерлерінде  объектілер мен оның инфрақұрылымын орналастыру 
қажеттілігінің дәйектемесі; 

7) Жол ӛтпесі, эстакадо, жолаушылар ӛтпе жолы мен түйні туралы мәліметтер: 
8)  Жер пайдаланушылар мен жер пайдалану учаскелері туралы мәліметтер. 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

18 

4.6.2 Бӛліп беру белдеулері жобасының графикалық бӛлігі мынаны қамтиды: 
1)  трасса  ӛткізу  жоспарланып  отырған  аумақ  бойынша  әкімшілік-аумақтық 

құрылымдардың шекарасын кӛрсетіп топографиялық карта-схема; 

2)  Инженерлік-геологиялық  қимасын,  пикеттері,  бұрылыс  бұрыштары,  салынған, 

қайта  құрылымдалатын,  жобаланатын,  бұзылатын  ғимараттар  мен  имараттардың 
белгілері,  ілесетін  және  қиылысатын  коммуникациялардың    инженерлік-техникалық 
қамтамасыз ету желілерінің трассасы кӛрсетілген трасса жоспары мен бойлық профилі; 

3)  Мелиорация каналдарының учаскелері кӛрсетілген трасса жоспары. 
4.6.3 Бӛліп беру белдеулер жобасында (Қосымша А): 
1)  Жерді,  суды,  табиғи  ресурстарды  пайдаланудағы  ӛзгерістерге  немесе  кірісті 

жоғалтуға  байланысты    жобаны  жүзеге  асыру  нәтижесінде  мүдделері  қозғалатын 
тұлғалар; 

2)  Жоғалтқан  мүліктің,  ресурстың  немесе  кірістің  орнын  толтыру  үшін  мүдделері 

қозғалған  тұлғалардың    алуға  құқығы  бар  ақшалай  немесе  мүлік  түріндегі  компенсация- 
ӛтемақы мӛлшері; 

3) Компенсация алу құқығы ақшалай немесе мүлік түріндегі компенсацияға, кӛшуге 

қажетті  шығынға,  кірісті  қалпына  келтіру  үшін  кӛмек  кӛрсетуге,  мүдделері  қозғалатын 
тұлғаларға    шығынның  түріне,  деңгейіне  және  сипатына  байланысты    кірісті  толтыруға 
және  бизнесті  қалпына  келтіруге,  олардың  әлеуметтік-экономикалық  базасын  қалпына 
келтіруге  қатысты бірқатар  шараларды білдіреді. 

4)  Мүдделері  қозғалатын  тұлғалар  әлеуметтік-экономикалық  жағдайы  туралы 

ақпарат санақ жүргізу және әлеуметтік-экономикалық зерттеу арқылы алынуы мүмкін. 

5)  Кӛмпенсация  мӛлшері  Қазақстан  Республикасының  жер  заңнамасына  сәйкес 

анықталады. 

 

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

19 

Қосымша А 

(ақпараттық) 

 

Бастапқы мәліметтерді талдауға және жинауға арналған формалар 

 

Кесте А1 – Жерлерді сатып алу және кӛшіру салдары туралы жиынтық мәліметтер 

 

№. 

Атауы  

Саны/Аумағы 

1 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын жер 
учаскелерінің жалпы саны 
- жеке/ жалға алынатын жерлер; 
- селолық округ жерлері және босалқы жерлер 

 

2 

Иеліктен уақытша шығарылатын жер учаскелерінің жалпы 
саны 

 

3 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын жерлердің 
жалпы аумағы(га) 

 

4 

Иеліктен уақытша шығарылатын жерлердің жалпы аумағы 
(га) 

 

5 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын 
ауылшарушылық жерлерінің жалпы аумағы(га) 

 

6 

Иеліктен уақытша шығарылатын ауылшарушылық 
жерлерінің жалпы аумағы (га) 

 

7 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын коммерциялық 
мақсаттағы жерлердің жалпы аумағы(га) 

 

8 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын селолық округ 
жерлері және босалқы жерлер жалпы аумағы (га) 

 

9 

Иеліктен уақытша шығарылатын селолық округ жерлері 
және босалқы жерлер жалпы аумағы (га) 

 

10 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын жеке меншік 
жерлердің жалпы аумағы 

 

11 

Иеліктен тұрақты пайдалануға шығарылатын жалға алынған 
жерлердің жалпы аумағы 

 

12 

Иеліктен уақытша шығарылатын жалға алынған жерлердің 
жалпы аумағы 

 

13 

Мүдделері мәңгіге қозғалатын шаруа қожалықтарының, 
заңды тұлғалар мен селолық округтердің жалпы саны 

 

14 

Мүдделері уақытша қозғалатын шаруа қожалықтарының, 
заңды тұлғалар мен селолық округтердің жалпы саны 

 

15 

Мүдделері шындап қозғалатын шаруа қожалықтары мен 
заңды тұлғалардың жалпы саны 

 

16 

Әлеуметтік қорғалмаған шаруа қожалықтарының жалпы 
саны 

 

17 

Иеліктен шығарылатын құрылыстардың жалпы саны 

 

18 

Бизнесін жоғалтатын шаруа қожалықтары мен заңды 
тұлғалардың жалпы саны 

 

19 

Мүдделері қозғалатын қызметкерлердің жалпы саны 
- ықпал жасалатын кәсіпорын қызметкерлері; 
- ықпал жасалатын ауылшаруашылық қожалықтарының 
жұмысшылары 

 

20 

Ықпал жасалатын кәсіпорын қызметкерлерін қоса алғанда 
жоба әсер ететін тұлғалардың жалпы саны 

 

 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

20 

Кесте А2 – Санат бойынша жерлерді жоғалту 

А. Мҥдделері қозғалатын шаруа қожалықтары 

 

Жер санаттары 

 

Сатып алуға жататын 

жерлер (га) 

Мүдделері қозғалатын 

қожалықтар саны 

Мүдделері 

қозғалатын 

тұлғалар саны 

Тұрақты 

Уақытша  

Тұрақты 

Уақытша  

 

А/ш жерлері 

 

 

 

 

 

Коммерциялық 
мақсаттағы жерлер 

 

 

 

 

 

Тұрғын мақсаттағы 
жерлер 

 

 

 

 

 

Аралық қорытынды 
(мүдделері 
қозғалатын 
қожалықтар 
бойынша) 

 

 

 

 

 

Аралық қорытынды 
(мүдделері 
қозғалатын 
қожалықтар 
бойынша, екі жақты 
есепке алусыз) 

 

 

 

 

 

 

Б. Мҥдделері қозғалатын заңды тұлғалар 

 

Жер санаттары 

 

Сатып алуға жататын жерлер 

(га) 

Мүдделері қозғалатын 

фирмалар/заңды тұлғалар саны 

Тұрақты 

Уақытша  

Тұрақты 

Уақытша  

А/ш жерлері 

 

 

 

 

Коммерциялық 
мақсаттағы жерлер 

 

 

 

 

Селолық округ жерлері 

 

 

 

 

Аралық қорытынды 
(мүдделері қозғалатын 
заңды тұлғалар 
бойынша) 

 

 

 

 

Аралық қорытынды 
(мүдделері қозғалатын 
заңды тұлғалар 
бойынша, екі жақты 
есепке алусыз) 

 

 

 

 

Жалпы (А және Б) 

 

 

 

 

Жерлерін жоғалтатын 
шаруа қожалықтары 
мен заңды тұлғалардың  
жалпы саны (екі жақты 
есепке алусыз) 

 

 

 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

21 

Кесте А3 – Меншік тҥрі / жалға алу статусы бойынша 

 шаруа қожалықтарының / заңды тұлғалардың/ жоғалтатын жерлері 

 

 

Меншік түрі / 

Жалға алу 

статусы 

 

Сатып алуға жататын жерлер (га) 

Мүдделері қозғалатын қожалықтар (ш/қ) 

заңды тұлғалар (з/т) саны 

Тұрақты 

Уақытша  

Жалпы  

Тұрақты 

Уақытша  

Жалпы екі 

жақты 

есепке 

алусыз 

Жеке меншік 

 

 

 

 

 

 

Ұзақ  мерзімді 
жалға беру 

 

 

   

 

 

Қысқа  
мерзімді 
жалға беру 

 

 

   

 

 

Тіркелмеген  

 

 

   

 

 

Селолық 
округ  жерлері 
/ 

босалқы 

жерлер 

 

 

 

 

 

 

Жалпы: 

 

 

   

 

 

Жалпы  (екі 
жақты 
есепке 
алусыз) 

 

 

   

 

 

 
 

Кесте А4 – Жеке меншіктегі сатып алынатын жерлер тізімі 

 

№ 

Жеке меншік иесінің 

есімі 

Жер учаскесінің 

мақсаты 

Жердің 

жалпы 

аумағы (га) 

Сатып 

алынатын 
аумақ (га) 

Сатып 

алынатын 

аумақтың %  

n 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

22 

Кесте А5 – Жобаның әсеріне ұшырайтын және бизнесін жоғалтатын тұлғалар 

 

 

МҚТ (мүдделері 

қозғалатын 

тұлғалар), 

бизнесін 

жоғалтатындар 

Бизнестің 

сипаттамасы 

Бизнестің 

басталу жылы 

Ай сайынғы кіріс, 

теңге 

Жеке меншік иелері 

n 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жалға алушылар 

n 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кесте А6 – Сатып алынатын жеке меншік жерлерді бағалау 

 

№ 

р/н 

 

Жеке меншік иесінің есімі 

Жер учаскесінің 

мақсаты 

Сатып 

алынатын 

аумақ «га) 

Ӛтемақы 

есептелді, 

теңге 

Әкімшілік аудан 1 

 

 

 

 

 

n 

 

 

 

 

 

Жалпы: 

 

 

 

Әкімшілік аудан 2 

 

 

 

 

 

n 

 

 

 

 

 

Жалпы: 

 

 

 

 

Барлығы: 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

23 

 

Кесте А7 – Әкімшілік аудан бойынша ауылшаруашылық жерлерінен тҥсетін кірісті 

бағалау 

 

№ 

р/н 

Кӛрсеткіштер 

 

Ӛлшеу 

бірлігі 

 

Әкімшілік аудан 1 

Әкімшілік 

аудан 2 

Ӛс

ірі

ле

тін

 да

қыл 

ат

ауы 1

 

Ӛс

ірі

ле

тін

 да

қыл 

ат

ауы 2

 

Ӛс

ірі

ле

тін

 да

қыл 

ат

ауы 3

 

Ӛс

ірі

ле

тін

 да

қыл 

ат

ауы 1

 

Ӛс

ірі

ле

тін

 да

қыл 

ат

ауы 2

 

1 

Сатылатын 1 центнер 
ӛнімнің нарықтық 
бағасы 

тенге 

 

 

 

 

 

2 

Сатылатын 1 центнер 
ӛнімнің ӛзіндік құны 

тенге 

 

 

 

 

 

3 

1 центнерден түсетін 
таза пайда 

тенге 

 

 

 

 

 

 
 

Кесте А8 – Учаскелерді игеру шығындары мен ҥшінші тараптар алдында 

ауыртпалығы бар жерлер ҥшін ӛтемақы есептеу 

 

№ 

Ж

ер 

па

йда

ла

нушыла

р 

К

ада

ст

р н

ӛм

ірі

 

Қ

аулын

ың

, ше

шімн

ің

  

№

 жә

не

 к

үн

і 

Па

йда

ла

ну қ

ұқ

ығы

 

Әс

ер

 е

ту де

ңге

йі

 

Есептелген ӛтемақының 

барлығы, теңге 

 

үшін

ші

 т

ұлға

ла

р 

алдын

да

ғы 

м

ін

де

тт

ем

еле

рін

 

алдын

 а

ла

 то

қт

ат

у 

үшін

 

же

р уч

ас

ке

сін

 и

ге

ру 

шығы

ны үшін

 

жа

лп

ы 

 

1 

 

 

 

 

 

7 

8 

9 

  

Әкімшілік аудан 1 

  

n 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Жалпы: 

 

 

 

 

 

 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

24 

Кесте А9 – Мҥдделері шындап қозғалатын қожалықтар, заңды тұлғалар, 

ауылшаруашылық жерлерін жалға алушылар (10% және одан кӛп әсер ету деңгейі) 

 

№ 

Жер 

пайдаланушылар 

Жер 

учаскесінің 

кадастр 

нӛмірі, 

қаулының, 

шешімнің № 

және күні 

Па

йда

ла

ну 

құқ

ығы

 

Ж

алп

ы а

ум

ағы, 

га

 

Ие

лік

те

н 

шыға

рыла

тын

 

аум

ақ

, га

 

Әс

ер

 е

ту де

ңге

йі

 

Ес

еп

те

лге

н 

ӛтем

ақ

ын

ың

 

ба

рлығы

, тең

ге

 

 

1   

 

 

 

 

 

 

1   

 

 

 

 

 

 

2   

 

 

 

 

 

 

3   

 

 

 

 

 

 

4   

 

 

 

 

 

 

n   

 

 

 

 

 

 

  

Жалпы: 

  

  

 

 

 

 

 

 

Кесте А10 – Бизнесті жоғалтқаны ҥшін ӛтемақы 

 

№ 

Бизнесін 

жоғалтатын МҚТ 

Бизнестің 

сипаттамасы 

Ай сайынғы 

кіріс (теңге) 

Ай саны 

Ӛтемақы сомасы 

(теңге) 

1 

 

 

 

 

 

2 

 

 

 

 

 

3 

 

 

 

 

 

n 

 

 

 

 

 

 

 

Жалпы: 

   

 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

25 

Кесте А11 – Жерді сатып алу және кӛшіру бюджеті 

 

№ 

Шығын түрлері 

МҚТ саны 

Ӛлшеу бірлігі 

Саны  

Есептік 

бюджет 

(теңге) 

1  Жеке меншік жерлер 

үшін ӛтемақы 

 

 

 

 

 

оның ішінде: 

 

 

а. а/ш жерлер3 
b. коммерциялық 
жерлер 

 

 

 

 

2 

Иеліктен тұрақты 
пайдалануға 
шығарылатын жалға 
алынған а/ш жерлері 
үшін ӛтемақы 

 

 

 

 

 

оның ішінде: 

 

 

в том числе: 

 

 

a. Әкімшілік аудан 1: 
a1. Егінділер 
а2. Кӛпжылдық 
шӛптер 
а3. …………. 
b. Әкімшілк аудан 2: 
b1.Егінділер 
b2. Кӛпжылдық 
шӛптер 

 

 

 

 

3 

Мүдделері шындап 
қозғалатын 
қожалықтарға 
қосымша ӛтемақы 
(10% -дан астам 
құнарлы жерді 
жоғалту) 

 

 

 

 

4 

Құрылыс үшін 
ӛтемақы 

 

 

 

 

5 

Мүдделері қозғалатын 
қызметкерлерге 
ӛтемақы 

 

 

 

 

6 

Бизнесті жоғалтқаны 
үшін ӛтемақы 

 

 

 

 

 

оның ішінде: 
 
 
а. Бизнестен түсетін 
кірісті жоғалтқаны 
үшін ӛтемақы 

 
 

 
 

 

 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

26 

 

Кесте А11 – Жерді сатып алу және кӛшіру бюджеті

 (жалғасы)  

 

 

в. Иеліктен 
шығарылатын бизнес 
қызметкерлерінің 
жұмыс жоғалтуы 

 

 

 

 

7 

Кӛшіруге кӛмек 

 

 

 

 

8 

Әлеуметтік 
қорғалмаған МҚТ 
кӛмек 

 

 

 

 

9 

МҚТ қалған 
учаскелерін қайта 
тіркеу 

 

 

 

 

10  Жер құнарлығын 

қалпына келтіру 
жӛніндегі шараларды 
қоса алғанда уақытша 
келтірілген салдар 
үшін ӛтемақы,  

 

 

 

 

11  Ӛкілетті орган 

тарапынан жасалатын 
ішкі мониторингіні 
қоса алғанда, жер 
сатып алуға және 
кӛшіруге әкімшілік 
ету/ жүзеге асыру 

 

 

 

 

12  Сыртқы мониторинг 

 

 

 

 

 

Жалпы  

 

 

 

 

 

Итого 

 

 

 

 

 

Күтпеген шығындар 
(10%)  

 

 

 

 

 

Жалпы + Күтпеген 
шығындар 

 

 

 

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 ҚР ЕЖ 3.04-113-2014 

27 

 

Кесте А12 – Жер сатып алу және кӛшіру жоспарын дайындау, біржола аяқтау және 

жҥзеге асыру процесі (ЖСКЖ) 

 

№ 

Жұмыс атауы 

Жауапты ұйым/бӛлімше 

А.  ЖСКЖ дайындау 
А1  

Егжей-тегжейлі зерттеулер/ кеңестер 

 

А2 

ЖСКЖ жобасын дайындау 

 

А3 

ЖСКЖ қарау 

 

А4 

Мақұлдау және ашып кӛрсету 

 

В. ЖСКЖ жаңарту 
В1 

Зерттеулерді жаңарту 

 

В2 

Ӛтемақы ставкасын бекіту 

В3 

Ауыстыруға арналған учаскені анықтау 

В4 

Заңдастырылатын МҚТ  заңдастыру 

В5 

Әлеуметтік қорғалмаған МҚТ  сәйкестендіру 

B6 

Жаңартылған  ЖСКЖ  дайындау 

В7 

Жаңартылған  ЖСКЖ  және келісімшартты беру 
жӛнінде қарсылықтың болмауы шығарылымын 
қарау/мақұлдау 

 

B8 

Мақұлдау және ашып кӛрсету 

 

С. ЖСКЖ жүзеге асыру 
C1 

Кӛшіру мен қалпына келтіру үшін кӛмек 
кӛрсетуге арналған қаржыны қоса алғанда, ЗШӚ 
қорын бӛлу 

 

C2 

Іс-әрекет жоспарын дайындау 

 

C3 

Мүдделері қозғалатын іртүрлі тұлғаларды 
сәйкестендіру 

 

C4 

Ресми хабарландыру 

 

C5 

Ваучерлерді дайындау 

 

C6 

Ауыстыруға арналған жерлерді дайындау 

 

C7 

Жаңа учаскелерді тіркеу 

 

C8 

Сатып алу рәсімі 

 

C9 

Ӛтемақы тӛлеу 

 

C10 

Мүдделері қозғалатын жол бойындағы 
саудагерлерді ауыстыру 

 

C11 

Мониторинг 

 

 

Мониторинг  

 

C12 

Сәйкестік туралы есеп дайындау 

 

C13 

Сәйкестік туралы есеп пен құрылыс жұмыстары 
жӛнінде қарсылықтың болмауы шығарылымын 
қарау 

 

 
 

 

ҚР ЕЖ 3.04-113-2014  

28 

БИБЛИОГРАФИЯ 

[1]  ҚЕ 81.13330.2011  «Мелиорация жүйелері мен құрылыстары»; 
[2] ВҚН  33-2.2.07-86    «Мелиорация  жүйелері  мен  құрылыстары.  Ісінген  грунттағы 

құрылыстар. Жобалау нормалары»; 

[3] ССТ 33-22.13-87. Шығыны 10 м³/с. дейін құрғату жүйесінің каналдары. Кӛлденең 

қималар.