СП РК 1.03-103-2013 ГЕОДЕЗИЧЕСКИЕ РАБОТЫ В СТРОИТЕЛЬСТВЕ (ҚР ЕЖ 1.03-103-2013) - 1

 

  Главная      Книги - Разные     СП РК 1.03-103-2013 ГЕОДЕЗИЧЕСКИЕ РАБОТЫ В СТРОИТЕЛЬСТВЕ (ҚР ЕЖ 1.03-103-2013)

 

поиск по сайту            правообладателям  

 

   

 

   

 

содержание      ..      1       2         ..

 

 

 

СП РК 1.03-103-2013 ГЕОДЕЗИЧЕСКИЕ РАБОТЫ В СТРОИТЕЛЬСТВЕ (ҚР ЕЖ 1.03-103-2013) - 1

 

 

 

Сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс 
саласындағы мемлекеттік нормативтер 
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ 

 

Государственные нормативы в области 
архитектуры, градостроительства и строительства 
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

 

 

 

 
 
 

 
 
 
 

ҚҦРЫЛЫСТАҒЫ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҦМЫСТАР 
 
ГЕОДЕЗИЧЕСКИЕ РАБОТЫ В СТРОИТЕЛЬСТВЕ 
 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
СП РК 1.03-103-2013*

 

 
 
 
 
 
Ресми басылым 
Издание официальное 
 
 
 

 
 

 
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму 
министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық 
істері комитеті 
 
Комитет по делам строительства и жилищно-коммунального 
хозяйства Министерства индустрии и инфраструктурного развития 
Республики Казахстан

 

 
 
 

Нұр-Сұлтан 2019

  

 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
СП РК 1.03-103-2013* 

II 

АЛҒЫ

 

СӚЗ 

 

1

 

ӘЗІРЛЕГЕН: 

«ҚазҚСҒЗИ» АҚ, "Монолитстрой-2011" ЖШС 

 

2

 

ҦСЫНҒАН: 

Қазақстан 

Республикасы 

Ҧлттық 

экономика 

министрлігінің 

Қҧрылыс, 

тҧрғын 

ҥй-коммуналдық 

шаруашылық  істері  және  жер  ресурстарын  басқару 
комитетінің 

Техникалық 

реттеу 

және 

нормалау 

басқармасы 
 

3

 

БЕКІТІЛГЕН ЖӘНЕ 
ҚОЛДАНЫСҚА 
ЕНГІЗІЛГЕН:  
 

Қазақстан 

Республикасы 

Ҧлттық 

экономика 

министрлігінің 

Қҧрылыс, 

тҧрғын 

ҥй-коммуналдық 

шаруашылық  істері  және  жер  ресурстарын  басқару 
комитетінің 2014 жылғы 29-желтоқсандағы № 156-НҚ 
бҧйрығымен 2015 жылғы 1-шілдеден бастап 
 

 

ПРЕДИСЛОВИЕ 

 

1

 

РАЗРАБОТАН:  

АО «КазНИИСА», ТОО "Монолитстрой-2011" 

 

2

 

ПРЕДСТАВЛЕН: 

Управлением 

технического 

регулирования 

и 

нормирования  Комитета  по  делам  строительства, 
жилищно-коммунального 

хозяйства 

и 

управления 

земельными  ресурсами  Министерства  национальной 
экономики Республики Казахстан 
 

3

 

УТВЕРЖДЕН И  
ВВЕДЕН В  
ДЕЙСТВИЕ: 

Приказом  Комитета  по  делам  строительства,  жилищно-
коммунального  хозяйства  и  управления  земельными 
ресурсами  Министерства  Национальной  экономики 
Республики  Казахстан от  29.12.2014  № 156-НҚ  с  1  июля 
2015 года 

 
 

Осы  мемлекеттік  нормативті  Қазақстан  Республикасының  сәулет,  қала  қҧрылысы 

және  қҧрылыс  істері  жӛніндегі  уәкілетті  мемлекеттік  органының  рҧқсатысыз  ресми 
басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды 

Қазақстан  Республикасы  Индустрия  және  инфрақҧрылымдық  даму

 

министрлігі 

Қҧрылыс және тҧрғын  ҥй-коммуналдық шаруашылық істері  комитетінің  2019 жылғы 06 
қарашадағы №178-НҚ бҧйрығына сәйкес ӛзгертулер мен толықтырулар енгізілді 

 
Настоящий  государственный  норматив  не  может  быть  полностью  или  частично 

воспроизведен,  тиражирован  и  распространен  в  качестве  официального  издания  без 
разрешения  уполномоченного  государственного  органа  по  делам  архитектуры, 
градостроительства и строительства Республики Казахстан 

Внесены  изменения  и  дополнения  в  соответствии  с  приказом  Комитета  по  делам 

строительства  и  жилищно-коммунального  хозяйства  Министерства  индустрии  и 
инфраструктурного  развития  Республики  Казахстан  от  06  ноября  2019  года  №178-НҚ

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

III 

МАЗМҦНЫ 

 

КІРІСПЕ ....................................................................................................................................... IV 
1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ ................................................................................................................ 1 
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР ............................................................................................... 1 
3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР .................................................................................... 2 
4 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР ................................................................................................................. 3 
5 ҒИМАРАТТАРДЫҢ ІРГЕТАСТАРЫ МЕН ЖЕР АСТЫ БӚЛІГІН ҚҦРУ КЕЗІНДЕ 
ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҦМЫСТАРДЫ ЖҤРГІЗУ .......................................................................... 7 

5.1 Ӛстерді толық бӛлу ............................................................................................................. 7 
5.2 Қҧрылыстық-монтаждық жҧмыстардың биіктіктігін қамсыз ету .................................. 8 
5.3 Қҧрама іргетастарды монтаждау кезіндегі геодезиялық жҧмыстар............................... 9 
5.4 Монолит іргетастарды қҧру кезіндегі геодезиялық жҧмыстар .................................... 10 
5.5 Тіреулі іргетастарды қҧру кезіндегі геодезиялық жҧмыстар ........................................ 11 
5.6 Ӛстерді іргетасқа шығару ................................................................................................. 12 
5.7 Ғимараттың астыңғы бӛлігін монтаждау кезіндегі геодезиялық жҧмыстар ............... 12 

6 ҒИМАРАТТАРДЫҢ ЖЕР ҤСТІ БӚЛІГІН КӚТЕРУ КЕЗІНДЕ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ 
ЖҦМЫСТАРДЫ ЖҤРГІЗУ ....................................................................................................... 14 

6.1 Бастапқы деңгейжиекте ішкі бӛлуші торапты қҧру ....................................................... 14 
6.2 Монтаждық деңгейжиекке жоспарлық және биіктіктік тораптарын жіберу .............. 15 
6.3 Толық бӛлу жҧмыстары .................................................................................................... 18 
6.4 Ғимараттың жер ҥсті бӛлігін кӛтеру кезіндегі геодезиялық жҧмыстар ....................... 19 
6.5 Жабдықтарды монтаждау кезіндегі геодезиялық жҧмыстар ........................................ 21 

7 ИНЖЕНЕРЛІК  ТОРАПТАР МЕН ЖЕР АСТЫ ИНЖЕНЕРЛІК КОММУНИКАЦИЯЛАР 
ТРАССАЛАРЫН ТӚСЕУ КЕЗІНДЕГІ ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҦМЫСТАР .............................. 24 

7.1 Инженерлік тораптар мен жер асты коммуникациялар трассаларын ӛз затына 
шығаруға дайындық ................................................................................................................ 24 
7.2 Инженерлік тораптар трассаларын тӛсеу кезіндегі геодезиялық бӛлу жҧмыстары ... 26 

8 ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ОРЫНДАУШЫЛЫҚ ТҤСІРІЛІМДЕР .................................................... 28 

8.1 Ғимараттарды салу кезіндегі орындаушылық тҥсірілімдерді рәсімдеу ...................... 28 
8.2 Кран асты жолдардың орындаушылық тҥсірілімі ......................................................... 34 
8.3 Жер асты инженерлік тораптардың орындаушылық тҥсірілімі ................................... 35 

8.4 Жер асты инженерлік тораптардың орындаушылық тҥсірілімін рәсімдеу ..................... 39 
А қосымшасы (ақпараттық) Орындаушылық тҥсірілімдердің типтік сҧлбалары ................ 41 
Б қосымшасы (ақпараттық) Геодезиялық бӛлшектеу желілерін қҧрастыру сызбасы .......... 45 
В қосымшасы (ақпараттық) Вертикаль бойынша нҥктелер мен осьтерді беру дәлдігін  
қамтамасыз ету ............................................................................................................................ 47 
Г қосымшасы (ақпараттық) Қҧрылыс алаңының бӛлу желісін қҧрудағы орташа квадраттық 
қателіктердің шамасы ................................................................................................................. 52 
 

 

 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

IV 

КІРІСПЕ 

 

Берілген  ережелер  жинағы  жобаны  ӛз  затына  шығару  ҥшін  геодезиялық  негізді 

жасаудан  бастап,  қҧрылмалар  мен  элементтерді  монтаждауды  геодезиялық  бақылаумен 
аяқтап,  қҧрылыс  алаңындағы  геодезиялық  жҧмыстарды  ӛндіруді  қарастырады.  Ережелер 
жинағы  кӛтерілген  қҧрылмалардың  орындаушылық  тҥсірілімдерін  орындау  ережелерін 
қарастырады.  

Берілген  ережелер  жинақтары  геодезиялық  жҧмыстардың  жҥргізілуін,  кӛтерілетін 

қҧрылмалардың 

геометриялық 

параметрлері 

дәлдігінің 

бақылануын, 

олардың 

жылжымалылығы 

мен 

деформативтілігін 

анықтауды 

белгілейді.

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

СП РК 1.03-103-2013* 

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН 

ҚҦРЫЛЫСТАҒЫ

 

ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ

 

ЖҦМЫСТАР 

 

ГЕОДЕЗИЧЕСКИЕ

 

РАБОТЫ

 

В

 

СТРОИТЕЛЬСТВЕ 

 

Енгізілген кҥні - 2015-07-01 

 

1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ 

 

1.1  Осы  ережелер  жинағы  қауіпсіздікті  қамтамасыз  ету  жӛніндегі  халықаралық 

талаптарды  ескерумен,  Қазақстан  аумағында  әрекет  ететін  қҧрылыстағы  нормативтік 
қҧжаттардың талаптарына сәйкес дайындалған және жаңа ғимараттар мен қҧрылыстарды 
салған кезде және бҧрын салынғандарын қалпына келтірген кезде (бҧдан әрі – қҧрылыс) 
орындалатын геодезиялық жҧмыстарға таралады. 

1.2  Қҧжат  желілік  қҧрылыстарды,  электр  беру,  байланыс  желілерін,  қҧбырлар  мен 

басқа  техникалық  инфрақҧрылым  объектілерін,  сондай-ақ  автомобильдік,  теміржол 
жолдарын, туннельдерді, гидротехникалық имараттардың қҧрылысы кезіндегі талаптарын 
орнатады. 

 

*2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР 

 

Осы  қҧрылыс  ережелерін  қолдану  ҥшін  мынадай  сілтемелік  нормативтік  қҧжаттар 

қажет: 

ҚР ҚН 3.02-36-2012 Едендер. 
ҚР ЕЖ 3.02-136-2012 Едендер. 
ҚР ҚН 5.01-02-2013 Ғимараттар мен қҧрылыстардың іргелері. 
ҚР ЕЖ 5.01-102-2013 Ғимараттар мен қҧрылыстардың іргелері. 
ҚР ҚН 5.03-07-2013 Кҥш тҥсетін және қоршау конструкциялары. 
ҚР ЕЖ 5.03-107-2013 Кҥш тҥсетін және қоршау конструкциялары. 
ҚР ЕЖ 1.02-105-2014 Қҧрылыс ҥшін инженерлік ізденістер. Негізгі ережелер.   
ЕЖ 50-101-2004 Ғимараттар мен имараттардың негіздері мен іргетастарын жобалау 

және орналастыру. 

МҚН 4.02-02-2004 Жылу желілері. 
МЕМСТ  26433.2-94  Қҧрылыстағы  геометриялық  параметрлердің  дәлдігін 

қамтамасыз  ету  жҥйесі.  Ғимараттар  мен  имараттардың  параметрлерін  ӛлшеуді  орындау 
ережелері. 

Ескертпе – Пайдалану кезінде ағымдағы жылғы жағдай бойынша жыл сайын жасалатын «Қазақстан 

Республикасының аумағында әрекет ететін сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс саласындағы нормативтік 
қҧқықтық  актілер  мен  нормативтік  техникалық  қҧжаттардың  тізбесі»,  «Қазақстан  Республикасының  стан-
дарттау жӛніндегі нормативтік қҧжаттардың кӛрсеткіштері» және «Қазақстан Республикасының стандарттау 
жӛніндегі  мемлекетаралық  нормативтік  қҧжаттардың  кӛрсеткіштері»  ақпараттық  каталогтары  бойынша 
және ай сайын шығарылатын ақпараттық бюллетеньдерге – ағымдағы жылы жарияланған журналдарға және 
стандарттардың  ақпараттық  сілтемелеріне  сәйкес сілтемелік қҧжаттардың  қолданылуын  тексеру  орынды. 

 

Ресми басылым 

Егер  сілтеме  қҧжаты  ауыстырылса  (ӛзгертілсе),  онда  осы  норматив  қолданылған  кезде  ауыстырылған 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

(ӛзгертілген)  қҧжатты  басшылыққа  алу  керек.  Егер  сілтеме  қҧжаты  ауыстырылмаған  болса,  онда  оған 
сілтеме берілген ереже осы сілтемені қозғамайтын бӛлігінде қолданылады.

 

(Өзгерт.ред. – ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық)

 

 

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР 

 

Осы ережелер жинағында келесі сәйкес анықтамалар мен терминдер қолданылған: 
3.1

  Орындаушылық  тҥсірілімі: 

Негізгі  мазмҧны  бӛлу  ӛстеріне  қатысты 

қҧрылыстық  конструкциялар  мен  технологиялық  жабдықтардың  нақты  қалпын  анықтау 
болып табылатын ҥдеріс. 

3.2 

Орындаушылық  сызбасы: 

Салынған  немесе  қайта  қҧрылған  жер  асты 

инженерлік  коммуникацияның  тағайындалуын,  сипаттамаларын,  жоспарлы-биіктіктік 
қалпын анықтайтын жер асты инженерлік коммуникация бойынша есептік қҧжат. 

3.3 

Геодезиялық  жҥріс: 

Тура  немесе  сынған  сызық  тҥріндегі  аймақтағы-

геодезиялық қҧрылыс. 

3.4 

Терең  репер: 

Қысылмайтын  дерлік  топырақтарға  қойылатын  және  биіктіктік 

белгіні сақтау ҥшін тағайындалатын іргетастық геодезиялық таңба. 

3.5 

Шӛкпелі  марка: 

Қҧрылыстық  қҧрылмада,  қабырғада,  еденде,  жабында  және 

басқа қҧрылмаларда бекітілген, биіктіктік деформацияларды бақылау ҥшін тағайындалған 
шәкіл (шәкілдер) немесе шар тҥріндегі қҧрылғы. 

3.6 

Салыстырмалы  бҥгілім  шамасы: 

Қҧрылыс  осьтерінде  немесесипаттық 

сызықтар  бойында  орналасқан  және  бір  бірінен  шамамен  бірдей  қашықтыққа  қалып 
жҥретін  ҥш  шектес  нҥктелер  (реперлер)  шӛгулерінің  мәліметтері  бойынша  ортаңғы 
нҥктенің  екі  еселенген  шӛгуі  мен  шеткі  нҥктелер  арасында  екі  еселенген  қашықтыққа 
жатқызылған  шеткі  нҥктелер  шӛгулерінің  соммасы  арасында  айырмашылық  қатынасы 
ретінде есептелінетін шама. 

3.7 

Ғимараттар, имараттардың қисаюы: 

Имараттар  симметриясының жазықтығы 

вертикалдан ауытқығандағы оның қалпы. 

3.8 

Салыстырмалы қисаю шамасы; салыстырмалы қисаю: 

Қҧрылыс шеттерінде 

орналасқан  екі  нҥкте  (реперлер)  арасындағы  қашықтыққа  жатқызылған  осы  нҥктелер 
шӛгулерінің айырмасы. 

3.9 

Ғимараттар  иілгіштігі: 

Қҧрылыстың  жер  ҥсті  бӛлігі  биіктігінің  іргетас  еніне 

қатынас коэффициенті

(к)

. Биіктігі 75 м жоғары ғимараттар ҥшін 

к >

 1:8. 

3.10 

Биіктіктік  қалып  пен  жоспардағы  қалып  дәлдігінің  сипаттамасы: 

Базаға 

(мысалы, бӛлуші бағдарға, жазықтыққа, шетке, нҥктеге, белгіге) қатысты элемент немесе 
қҧрылма  (мысалы,  олардың  нҥктелерінің,  шеттерінің,  беттерінің)қалпы,  сипаттамасы; 
суретке  сәйкес  элемент  пен  база  арасындағы  қашықтықты  анықтайтын  геометриялық 
параметрдің  номиналды  мәнінен  шектік  немесе  ӛлшенген  ауытқулардың  сандық 
мәндерімен кӛрсетіледі. 

3.11 

Шек: 

Геометриялық параметрдің шектік мәндері айырмашылығынң абсолюттік 

мәні. 

3.12 

Геометриялық  параметрдің  нақты  ауытқуы  (ӛлшемнің  нақты 

ауытқуы): 

Геометриялық  параметрдің  нақты  және  номиналды  мәндеріарасындағы 

алгебралық 

айырмашылық

.

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

3.13 

Геометриялық  параметрдің  жҥйелі  ауытқуы  (ӛлшемнің  жҥйелі  ауытқуы): 

Геометриялық параметрдің орташа және номиналды мәндеріарасындағы айырмашылық. 

3.14 

Геометриялық  параметрдің  шектік  ауытқуы  (ӛлшемнің  шектік 

ауытқуы): 

Геометриялық  параметрдің  ең  ҥлкен  шектік  және  номиналды  мәндері 

арасындағы алгебралық айырмашылық. 

 

4 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 

 

4.1 Геодезиялық  жҧмыстарды  жҥргізуді  техникалық  кодекс  туралы  жобалық 

қҧжаттаманың,  қҧрылыстағы  қолданыстағы  басқа  техникалық  нормативтік  қҧжаттардың 
актілеріне (бҧдан әрі – ТНҚА), сондай-ақ қауіпсіздік техникасы,ӛрт қауіпсіздігі, ӛндірістік 
санитария,  еңбек  және  қоршаған  ортаны  қорғау  бойынша  әрекеттегі  ТНҚА  талаптарына 
сәйкес жҥзеге асырған жӛн. 

*4.2 Қҧрылыстағы  геодезиялық  жҧмыстарды  қҧрылыс  объектілерін  орналастыру 

және тҧрғызу кезінде олардың геометриялық параметрлерінің жобалау қҧжаттамасының, 
қҧрылыстағы  геометриялық  параметрлердің  дәлдігін  қамтамасыз  ету  жҥйесінің 
мемлекеттік стандарттарының және мемлекеттік қадағалау органдарының қҧжаттарының 
талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ететін кӛлемде және дәлдікпен орындау керек. 

Қҧрылыс  алаңының  бӛлу  желісін  қҧру  дәлдігін  Г-қосымшасында  келтірілген 

деректерге сәйкес қабылдау қажет. 

Геодезиялық  жҧмыстар  қҧрылыстағы  геодезиялық  ӛлшеулердің  қажетті  дәлдігін 

қамтамасыз ететін қазіргі заманғы техникалық қҧралдармен орындалады. 

4.3 Қҧрылыс барысында орындалатын геодезиялық жҧмыстардың қҧрамына жатады: 

 

геодезиялық жҧмыстарды жҥргізу жобасын әзірлеу (ГЖЖЖ); 

 

қҧрылыс ҥшін геодезиялық бӛлуші негіздерді жасау, ғимараттардың, магистралді 

және желілікқҧрылыстардың басты немесе негізгі бӛліктік ӛстерін ӛз затына шығару; 

 

толық  жете  бӛлу  жҧмыстарын жҥргізумен ғимараттың  ішкі  бӛлуші  жҥйесін 

жасау; 

 

атқарушы  геодезиялық  қҧжаттамасын  қҧрастырумен  қҧрылыс  процесінде 

ғимараттың геометриялық параметрлерінің дәлдігін геодезиялық бақылау; 

 

егер  жобалық  қҧжаттама,  авторлық  қадағалау  немесе  мемлекеттік  қадағалау 

органдарының талаптарымен алдын-ала қарастырылған әлде тҧтынылатын ғимараттардың 
деформациялану  белгілері  табылған  жағдайда  қажет  болса,  ғимарат  негізінің, 
қҧрылмасының деформацияларының геодезиялық ӛлшеулері. 

4.4 

Сыртқы  бӛлуші торапжобалық  қҧжаттама  мен  ГЖЖЖ  талаптарына 

сәйкес қҧрылыс  алаңының  территориясы  мен  оның  вертикальді  орналастырылуы 
тазартылғаннан кейін жасалды. 
 

4.5 Қҧрылыс алаңының геодезиялық бӛлуші негізі мынадан тҧрады: 

 

а) ғимараттардың жобалық қалпы мен биіктігі бойынша шығару ҥшін тағайындалған 

қҧрылыс алаңының жобалық пен биіктіктік геодезиялық тораптарының пункттерінен; 
 

б)  бӛліктік  жҧмыстардың  ішкі  және  сыртқы  бӛліктік  негізі  болып  табылатын 

ғимаратты  жоспар  мен  биіктік  бойынша  жобалық  жағдайға  шығару  ҥшін  арналған 
ғимараттың  басты  және  негізгі  ӛстері  мен  жҧмысшы  биіктік  белгілері  (реперлері), 
қҧрылыс  барысында  сатылы  орындаушылық  тҥсірілімдерді  орнықтыру  пункттерінен 
тҧруы тиіс. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

4.6 Қҧрылыс  алаңының  геодезиялық  бӛлуші  негізі  жоспарда  және  биіктік  бойынша 

мемлекеттік  немесе  қалалық  геодезиялық  тораптың  ең  жақын  орналасқан  жҥйенінің 
пункттері мен реперлеріне байланған. 

4.7 Қҧрылыс  алаңының  геодезиялық  бӛлуші  негізін  қҧрастыру  бойынша  жҧмыстар 

бӛліктік сызбалардан, координаталардың тізімдемесі мен бастапқы пункттердің белгілері 
және  жобалы  координаталары  мен  белгілерінен,  бӛліктік  негіздің  пункттерінен, 
геодезиялық  таңбалардың  сызбаларынан,  қҧрылыс  ҥшін  геодезиялық  бӛлуші  негізді 
салудың  бірдейлігін  дәлелдейтін  тҥсіндірме  жазбахаттан  тҧратын  бас  жоспардың 
масштабында және негізінде қҧрылған жобалы қҧжаттамаға сәйкес орындалады. 

Орында  ғимарат  габариттерін  анықтайтын  негізгі  бӛлуші  ӛстерді  және 

температуралық  (деформациялық)  тігістер  орындарындағы  осьтерді,  гидротехникалық 
және кҥрделі инженерлік қҧрылыстардың басты осьтерін бекіткен жӛн. 

4.8 Геодезиялық  негіз  пунктері  қҧрылысты  геодезиялық  қамсыздандыру  бойынша 

ТНҚА талаптарына жауап беретін таңбалармен бекітілген. 

4.9 Геодезиялық  таңбаларды сала бастау орындары қҧрылыстық  бас  жоспарда және 

қҧрылыс  территориясын  орналастыру  және  қҧрылыс  салу  бойынша  жҧмыстарды 
жҥргізуге арналған сызбаларда кӛрсетіледі. 

4.10 Геодезиялық таңбаларды топырақтың бҧзылу аймақтарынан тыс, уақытша және 

тҧрақты имараттар орналасуынан, қҧрылыс материалдарын қоймалаудан еркін орындарда 
орналастырған жӛн. 

4.11 Геодезиялық  бӛлуші  негіз  пунктері  мердігерлік  қҧрылыстық  ҧйыммен  (бҧдан 

әрі – мердігер) акт бойынша қабылданған.  

4.12 Геодезиялық  бӛлуші  негізді  тапсыру-қабылдау  кезінде  қҧрылыс  алаңында 

бекітілген пунктілер келтірілген, соның ішінде келесілер: 

а) қҧрылыс алаңының бӛлуші торабының таңбалары; 
б)  әрбір  ӛске  саны  тӛрттен  кем  болмайтын  ғимараттың  сыртқы  бӛлуші  торабының 

жоспарлық (ӛстік) таңбалары, соның ішінде ғимараттың барлық бҧрыштарының негізгі 
бӛлуші ӛстерінің қиылысу нҥктелерін анықтайтын таңбалар; 

в)  0,5  км  кем  емес  аралық  сайын  тіке  бӛліктерде  және  трассаның  бҧрылатын 

бҧрыштарында  бекітілген,  трассаның  ӛсін,  басын,  аяғын,  қҧдықтарды  (камераларды) 
анықтайтын желілік қҧрылыстардың жоспарлық (осьтік) таңбалары; 

г)  0,5  км  кем  емес  аралық  сайын  инженерлік  тораптар  осьтерінің  бойында,  бірден 

кем емес мӛлшерде әр ғимарат қасында салынатын территорияның ішінде және шекарасы 
бойынша нивелирлі реперлер; 

д)  геодезиялық  бӛлуші  негіздің  барлық  пунктерінің  координаттарының,  биіктіктері 

мен абристің тізімдемелері. 

4.13 Мердігермен  қабылданған  геодезиялық  бӛлуші  негіздің  таңбалары  қҧрылыс 

процесінде  олардың  сақталуы  мен  тҧрақтылығы  ҥшін  бақылануы  және  жылын  2  реттен 
сирек емес қҧралдық тексерілуден ӛтуі тиіс. 

4.14 Жобалық  қҧжаттамаға  сәйкес  ғимараттың  бӛліктері  мен  қҧрылмалық 

элементтерін  биіктік  бойынша  және  жоспардағы  қалпын  анықтайтын  бӛлу  жҧмыстары 
қҧрылыс  ҥдерісінде  геодезиялық  бӛлуші  негіз  пунктерінен  осьтер  мен  белгілердің  ӛз 
затына тағайындалған дәлдікпен шығарылуын қамтамасыз етуі тиіс. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

4.15 Бӛлу  жҧмыстарының  орындалу  дҧрыстылығы  дәлдігі  топтастыру  кезіндегіден 

тӛмен  болмауы  тиіс  бақылау  геодезиялық  жҥрістермен  және  ӛлшеулермен  (топтастыру 
кезінде қабылданғандармен сәйкес келмейтін бағыттарда) тексерілуі тиіс. 

4.16 Іргетастар  мен  инженерлік  тораптарды  салу  ҥшін  осьтерді  уақытша  бекітуге 

арналған  қҧрылғыға  ӛстерді  ауыстырумен  олардың  толық  жете  бӛлінуі  орындалуы  тиіс. 
Қҧрылғының  тҥрі  және  оның  орналасу  орны  ӛстік  таңбалардың  орналасу  сҧлбасында 
кӛрсетілген. 

4.17 Бӛлуші  ӛстерді,  монтаждық  (бағдарлық)  тәуекелдерді  ғимараттың  бӛлуші 

осьтерінің  ішкі  немесе  сыртқы  тораптарының  таңбаларынан  тҥсіру  қажет.  Бӛлуші 
осьтердің,  монтаждық  тәуекелдердің,  маяктардың  санын,  олардың  орналасу  орындарын, 
бектіліу тәсілдерін ЖЖЖ-да немесе ГЖЖЖ-де кӛрсеткен жӛн. 

4.18 Ғимараттың  ішкі  бӛлуші  торабы  бастапқы  және  монтаждық  деңгейжиектерде 

сыртқы  бӛлу  торабының  пунктеріне,  ал  әр  монтаждық  деңгейжиекте  –  бастапқы 
деңгейжиектің ішкі бӛлу торабының пунктеріне байланумен геодезиялық пунктердің ӛстік 
және биіктіктік тораптары тҥрінде қҧрылған. 

Ғимараттың  ішкі  бӛлуші  торабы  пунктерінің  тҥрі,  сҧлбасы,  дәлдігі,  бекітілу  тісілі 

ГЖЖЖ-де кӛрсетілген. 

4.19 Ішкі  бӛлуші  торабты жасау  кезінде  оның  пунктерін  бастапқы  және  монтаждық 

деңгейжиектерде  сәйкес  геодезиялық  таңбалармен  белгілеген  жӛн  және  ӛстерді, 
белгілерді  және  бағдарларды  бекітетін  таңбалардың  орналасу  сҧлбалары  тҥріндегі 
қҧжаттармен рәсімдеген жӛн. 

4.20 Белгілерді  бастапқыдан  монтаждық  деңгейжиекке  ауыстырғанда  бастапқы 

деңгейжиек  белгілері  негіз  шӛгінділерінен  тәуелсіз  ӛзгеріссіз  қабылдануы  тиіс.  Бҧл 
талаптан шегінуге жобалық қҧжаттамадағы арнайы негізбен ғана жол беріледі. 

4.21 Ғимараттың  конструкцияларының  биіктіктік  қалпын  бӛлуді  және  биіктіктік 

белгілерді монтаждық деңгейжиекке жіберуді ғимарат биіктігіне және оның қҧрылмалық 
ерекшеліктеріне  сәйкес,  жҧмыс  нәтижелерінің  нормаланған  дәлдігін  қамтамасыз  ететін 
әдістермен  ғимараттың  бӛлуші  торабының  бастапқы  деңгейжиегінің  реперлерінен 
орындаған жӛн. 

Белгілер жіберілетін реперлер саны жоспардағы кӛлемі 50-ден 70 м дейінгі әр ғимарат 

ҥшін  екіден  аз  болмауы  тиіс,  ал  кӛп  секциялы  ғимараттар  ҥшін  –  екі  секцияға  бірден  аз 
болмауы тиіс. 

4.22 Ғимараттың  барлық 

конструкцияларын  кӛтеру  ҥдерісінде,  инженерлік 

тораптарды  тӛсеу  кезінде  олардың  геометриялық  параметрлері  дәлдігінің  геодезиялық 
бақылануы ӛткізілуі тиіс. 

4.23 Геометриялық параметрлер дәлдігінің геодезиялық бақылауы: 
— ғимараттардың,  инженерлік  тораптардың  элементтерінің,  конструкциялары  мен 

бӛліктерінің ӛлшемдерінің, формаларының, жоспарлық және биіктіктік қалпының оларды 
монтаждау, уақытша бекіту кезеңдерінде жобалық қҧжаттамаға сәйкестігіне геодезиялық 
(аспаптық) тексеруді; 

— монтаж  (орнату,  тӛсеу)  аяқалуымен  ҥнемі  бектілген  ғимарат  элементтерінің, 

конструкциялары  мен  бӛліктерінің  жоспарлық,  биіктіктік  және  вертикалға  қатысты 
қалыптарының,  сондай-ақ  жер  ҥсті  және  жер  асты  инженерлік  тораптар  мен 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

коммуникациялардың  нақты  қалпының  орындаушылық  геодезиялық  тҥсірілімін 
қарастырады. 

4.24 Салмақ  кӛтеру  қабілеттілігінен  жалпы  ғимараттың  статикалық  ӛзгеріссіздігі, 

сондай-ақ  кейінгі  кезеңдерде  қҧрылыстың  геометриялық  дәлдігі  тәуелді  болатын 
элементтер,  тҥйіндер  мен  конструкциялар  монтаж  дәлдігінің  геодезиялық  бақылауынан 
ӛтеді. 

4.25 Жоспарда,  биіктік  бойынша  элементтердің,  тҥйіндердің  және  қҧрылмалардың 

нақты қалпы, олардың вертикалділігі, ӛстілігі, горизонталдығы, жазықтықтардың еңістігі, 
қиыстырылуы,  тігістердің,  саңылаулардың  немесе  ойықтардың  ӛлшемдері,  тӛсеме 
элементтердің,  тесіктердің,  текшелер  мен  штрабтардың  қалпы  және  басқа  да 
геометриялық  параметрлер  қҧрылыс  жҧмыстарын  жҥргізудің  барлық  кезеңдерінде 
анықталуы тиіс. 

4.26 Қҧрылыс  жҧмыстарын  жҥргізу  ҥдерісінде  бақыланатын  ғимараттардың, 

орынның  геометриялық  параметрлері,  геодезиялық  бақылауды  ӛткізудің  әдістері,  тәртібі 
және  оның  кӛлемі  жобалық  қҧжаттама  талаптарына  сәйкес  ЖЖЖ  (ГЖЖЖ)  орнатылуы 
тиіс. 

4.27 Орындаушылық  геодезиялық  тҥсіріліміне  жатқызылатын  ғимараттардың 

элементтерінің, конструкцияларының және бӛліктерінің тізбесі жобалаушымен анықталуы 
тиіс. 

4.28 Орындаушылық тҥсірілімдерінде ғимараттардың элементтерінің, қҧрылмалары-

ның және бӛліктерінің жоспарлық және биіктіктік қалпы, олардың вертикалділігі, анкерлі 
бҧрандамалар  мен  тӛселетін  бӛлшектердің  қалпы  жҧмыстарды  орындау  кезінде 
пайдаланылған  бағдарлардан  немесе  ішкі  бӛлу  тораптарының  таңбаларынан,  ал 
инженерлік  тораптардікін  –  трассаның  бӛлу  торабының,  қҧрылыс  алаңының  бӛлу 
торабының  таңбаларынан  анықтаған  жӛн.  Орындалу  сҧлбалары  мен  сызбаларын 
әрекеттегі ТНҚА талаптары негізінде қҧрастырған жӛн.  

Орындаушылық  тҥсірілімдердің  мәліметтері  мен  бӛлу  жҧмыстарының  нәтижелері 

арасындағы рҧқсат етілетін айырмашылық 4.20 талаптарын ескерумен анықталады. 

4.29 Жер  асты  инженерлік  тораптар  мен  коммуникациялардың  орындаушылық 

геодезиялық тҥсірілімі траншеялар жабылғанға дейін орындалуы тиіс. 

4.30 Ғимараттар элементтерінің, қҧрылмаларының және  ӛліктерінің орындаушылық 

геодезиялық  тҥсірілімнің  нәтижелері  бойынша  орындалу  сҧлбалары,  ал  жер  асты 
инженерлік  тораптар  мен  коммуникациялар  ҥшін  –  орындалу  сызбалары  қҧрастырылуы 
тиіс. 

Жобалық  қҧжаттамаға  белгіленген  тәртіпте  енгізілген  барлық  ӛзгертулерді  және 

ғимараттар мен инженерлік тораптарды орналастыруда одан рҧқсат етілетін ауытқуларды 
бас орындалу жоспарында белгілеген жӛн.  

4.31 Ғимараттар  деформацияларының  (шӛгулер,  кӛлденең  орын  ауыстыру  және 

қисаю) геодезиялық ӛлшеулері жобалық ҧйыммен нысанды салу және пайдалану кезеңіне 
жоба  қҧжаттамасымен  белгіленген  деформациялардың  шарттасылған  басылу  деңгейіне 
жеткенге дейін тағайындалады, немесе нысанды техникалық пайдалану ережелерімен оны 
пайдаланудың барлық мерзіміне қарастырылады. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

4.32 Геодезиялық  жҧмыстар  берілген  қҧрылыс  алаңы  ҥшін  бірыңғай,  қҧрылыс-

монтаждық  және  арнайы  жҧмыстардың  орындалу  мерзімімен  байланған  графикпен 
жҥргізілуі тиіс. 

4.33 Салынып жатқан ғимараттың жеке бӛліктерін бір қҧрылыс-монтажды қҧйымнан 

басқасына берген кезде кейінгі геодезиялық жҧмыстарды орындау ҥшін қажетті таңбалар, 
бекітуші  ӛстер,  белгілер,  бағдарлар,  орындаушылық  тҥсірілімдердің  материалдары  акт 
бойынша берілуі тиіс. 

4.34 Тапсырыс  беруші  мердігерге  (кіші  мердігерге)  қҧрылыс  ҥшін  геодезиялық 

бӛлуші  негіздің  техникалық  қҧжаттамасын  және  қҧрылыс  алаңында  бекітілген  негіз 
пунктерін тапсыру-қабылдау акті бойынша беруге міндетті. 

Қабылданған  геодезиялық  бӛлуші  негіздің  пунктері  қоршалады.  Қҧрылыс 

процесіндегі  олардың  сақталуы  мердігермен  қамтамасыз  етіледі.  Пунктердің 
орнықтылығы аспапты тҥрде жылын 2 реттен кем емес тексеріледі. 
 

5 ҒИМАРАТТАРДЫҢ ІРГЕТАСТАРЫ МЕН ЖЕР АСТЫ БӚЛІГІН ҚҦРУ КЕЗІНДЕ 

ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ ЖҦМЫСТАРДЫ ЖҤРГІЗУ 

 

5.1 Ӛстерді толық бӛлу 

 
5.1.1  Ғимараттар  ӛстерін  бӛлу  кезідегі  сызықтық  ӛлшеулер  компарирлеуге, 

температураға,  сызықтардың  кӛлбеулігіне  тҥзетулерді  енгізумен  болат  немес  лазерлі 
ӛлшеуіштермен  жҥргізіледі.  Бҧрыштық  ӛлшеулерді  теодолит  кӛмегімен  орындайды.  Бӛлу 
жҧмыстарын  автоматтандыру  және  жылдамдату  ҥшін  электронды  тахеометрлерді 
пайдаланған  жӛн,  олардың  дәлдігі  бҧрыштарды  ӛлшегенде  3

-ден  5

  дейін,  жарық-

қашықтық ӛлшеуішімен қашықтықты ӛлшегенде 2-ден 3 мм дейін. 

5.1.2 Іргетастарды  қҧру  ҥшін  олардың  ӛстерінің  толық  бӛлінуін  орындау  және 

осьтерді  қоршаулар  мен  шығаруларға  бекітілуі  жҥргізіледі.  Тҧтас  қоршауды  шегендеудің 
кҥрделі  конфигурациясы  кезінде,  орнатылатын  анкерлі  бҧрандамалардың,  тӛселетін 
бӛлшектердің,  арматуралық  шығарулардың  айтарлықтай  кӛлемі  кезінде,  шегендеу 
жҧмыстарының  ҥлкен  кӛлемі  бар  қҧрамалы  және  монолитті іргетастардағы  қҧрғанда 
қолданады. 

Сиретілген  және  жармалық  қоршауды  қос  бағандар  тҥрінде  салады,  оларды 

қазаншҧңқырдың  жоғарғы  жиегінен  2-ден  3  м  дейінгі  қашықтықта  негізгі  және  аралық 
ӛстерде ораналастырады. Мҧндай қоршауларды қҧрамалы және тіреулі іргетастарды қҧру 
кезінде,  сондай-ақ  12  м  және  одан  артық  ӛсаралық  қашықтықта  орналасқан  бағанды 
монолитті іргетастарды кӛтерген кезде қолданады. Тереңдігі 3 м артық қазаншҧңқырларда 
қоршау бағандарын жиі қазаншҧңқырдың ішкі жиегінің бойында орналастырады. 

5.1.3 Тҧтас қоршауды бағандарға бекітілген, қазаншҧңқырдың жоғарғы жиегінен тыс 

3-тен  6  м  дейінгі  қашықтықта  орнатылған  кӛлбеу  орналасқан  кесілген  тақтайлардан 
салады. Қоршау жақтары, қоршау бӛлігінің 15-тен 20 м дейінгі ҧзындығына 0,1 м рҧқсат 
етілетін ауытқуы кезінде, ғимараттың сәйкес ӛстеріне параллельді. Қоршау беті кӛлденең 
болады,  тақтайларды  0,02  м  аспайтын  дәлсіздікпен  нивелирдің  салыстырмалы 
деңгейжиегіне қатысты орналастырады. 

Осындай талаптар инвентарлық тҧтас қоршауды орнатқанда да қойылады. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

5.1.4 Басты  немесе  негізгі  ӛстерді  ғимараттың  сыртқы  бӛлу  торабының  осьтерді 

бекіту  нҥктесінен  теодолит  кӛмегімен  тҧтас  қоршау  тақтайларына  немесе  сиретілген 
немесе  жармалы  қоршау  бағандарына  шығарылады

.

Мҧндай  шығаруды  теодолиттің 

вертикалді  шеңберінің екі  қалпында жасайды және  ӛстік  белгінің  соңғы  қалпын  бояумен 
және шегемен бекітеді. Қоршауға шығарылған басты немесе негізгі осьтердің нҥктелерінен 
ӛлшеуіш  ӛлшеулерімен  аралық  бӛлуші  ӛстердің  қалпын  табады.  Ӛстерді  шығарғаннан 
кейін  қоршаудағы  ӛстік  белгілер  арасындағы  қашықтық  ӛлшенеді  және  олар 
жобалықтармен салыстырылады.  

5.1.5 Ғимараттың  бекітілген  басты  ӛстерге  қатысты  басты  және  аралық  ӛстерді  бӛлу 

кезінде алдымен теодолитпен шығарады және басты  ӛстер қиылысуының орталық нҥктесін 
бекітеді.  Орталық  нҥктеге  қатысты  теодолит  пен  ӛлшеуіш  (лазерлік  ӛлшеуіш)  кӛмегімен 
басты  ӛстердің жармасында екі реттік  ӛлшеулермен олардың негізгі  және  аралық  ӛстермен 
қиылысу  нҥктесі  табылады  және  қаданың  жақтауына  шегемен  бекітіледі.  Теодолитті 
табылған  нҥктелердің  ҥстінен  ортаға  келтіреді  және  вертикалді  шеңбердің  екі  қалпында 
аралық ӛсті бӛлу және аралық ӛсті қоршауға визирлі сәулемен ҥлкейтіп кӛрсету ҥшін басты 
ӛстің ең алыс тҥктесіне қатысты жоба бҧрышын қҧрады. 

5.1.6 Қоршауға  шығарылған  ӛстер  белгіленеді  және  қоршауда  шегемен  немесе 

бояумен,  сондай-ақ  ӛс  жармасына  теодолитпен  шығарылатын  қоршау  астында  жерге 
қадалық істікпен бекітіледі. 

5.1.7 Ғимараттың,  қҧрылыстың  жоспарлық  торабын  бастапқы  деңгейжиектен 

монтаждыққа  ауыстырған  кезде  пайдаланылатын  ӛстер  жер  ҥсті  бӛлікті  кӛтерген  кезде 
нысаннан тыс – тҧрақты және уақытша таңбалармен бекітілуі қолданылады. 

5.1.8 Ӛстердің  толық  жете  бӛлінуі  А  Қосымшасына  сәйкес  ғимараттың  негізгі 

осьтерін бӛлудің орындалу сызбасымен рәсімделеді 

 

5.2 Қҧрылыстық-монтаждық жҧмыстардың биіктіктігін қамсыз ету 

 
5.2.1  Қазаншҧңқыр  контурынан  тыс  ғимаратты  салу  ҥшін  екіден  кем  емес  сыртқы 

қҧрылыс  (жҧмыс)  реперлерін,  ал  кӛп  секциялы  ғимараттар  ҥшін  –  екі  секцияға  кем 
дегенде бір сыртқы қҧрылыс реперін бекіту керек. Жҧмыс реперлері ретінде ғимараттың 
сыртқы бӛлу торабының таңбаларын пайдаланған жӛнді. 

5.2.2  Жҧмыс  жер  асты  реперлерін  бетонды  зәкірі  бар  ӛзектер  немесе  қҧбырлар 

тҥрінде  1,0-ден  1,2  м  дейінгі  тереңдікке  орнату  керек.  Сондай-ақ  тҥрлі  қҧралмадағы 
қабырғалы  реперлер  қолданылады.  Жҧмыс  реперлері  ретінде  сынама  тіреуіштерді, 
сондай-ақ  ғимараттың  колонналары  мен  қабырғаларында  жуылмайтын  бояумен 
таңбаланған кӛлбеу сызықтар пайдаланылады. 

Жҧмыс репері онымен қолдануға ыңғайлы орында болуы тиіс, бір станциядан 100 м 

дейінгі  сәулемен  қҧрылыс  нысанының  неғҧрлым  кӛп  аумағын  нивелирлеу  мҥмкіндігі 
есепке алынып қолданылды. 

Жҧмыс  реперлерінің  типтері,  оларды  орнату  орындары  ГЖЖЖ-де  немесе  ЖЖЖ-

ның геодезиялық бӛлімінде қарастырылады. 

5.2.3 Қазаншҧңқыр  қазылғаннан  кейін  онда  жҧмыс  реперлері  орнатылды.  Олардың 

белгілерін  қазаншҧңқырға  кіру  бойынша  тура  және  кері  нивелирлі жҥріспен  анықтайды. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

Белгілерді беруді кронштейнге жҥкпен ілінген компарирленген ӛлшеуіш және екі нивелир 
мен нивелирлі тӛрткілдеш кӛмегімен орындайды. 
 

5.2.4 Абаттандыру, биіктік жоспарлау, олдар, ор, котловандары және т.б. ҥшін орын 

дайындығы  кезінде  жер  жҧмыстарын  орындау  дәлдігін  бақылауын  жоспардағымен  қоса 
биіктіктегідей  орындау  керек.  Бақыланатын  нҥктелердің  мӛлшері  (саны)  салынатын 
қҧрылымның  (картограммалардың  квадраттарының  биіктіктері,  котлованның  ӛлшемі, 
орлардың  бҧрылыс  бҧрыштары  және  т.б.)  бӛлу  кезіндегі  кӛрсетілетін  нҥктелер  санының 
10 % кем болмауы тиіс.  
 

Қолмен қорғалатын іргетастың негізі ҥшін салынған жердің биіктігін тексеру толық 

бақылаумен орындалады.  
 

Шҧңқыр  тҥбінің  биіктігінің  тазартылу  дәлдігінің  бақылауын  геометриялық 

нивелирлеу арқылы жҥргізеді.  
 

5.2.5  Іргетастардың  орналасу  дәлдігін  бақылау  жоспарда  және  биіктік  бойынша 

орындалады.  Іргетастардың жоспарлы орналасуын іргетастардың алдын ала шығарылған 
белгілерінен  геометриялық  ӛстеріне  дейінгі  қашықтықтарды  ӛлшеу  арқылы  орындайды. 
Сондай-ақ  іргетастар  (іргетастардың)  осьтері  арасындағы,  тҧрғызылатын  (бас) 
қабырғалардың  қиындылардың  арасындағы  орындарын,  салынатын  детальдардың 
негізінің  орналасуын  және  анкерлік  (болттарды)  тексереді.  Берілген  жҧмыстар  бойынша 
барлық орнатылған іргетастардың мӛлшерінен 5% кем еместі бақылайды.  
 

Биіктік жағдайда 100 м

2

 дейінгі аумақта тексерілетін учаскіде бір белгіні тексереді.  

 

5.3 Қҧрама іргетастарды монтаждау кезіндегі геодезиялық жҧмыстар 

 
5.3.1  Қазаншҧңқыр  тҥбіне  негізгі  ӛстердің  қиылысу  нҥктелерін  тасымалдайды:  ірі 

қҧрылыстар ҥшін теодолит немесе электронды тахеометр кӛмегімен, ал ҧзындығы 100-ден 
140 м дейінгі нысандар ҥшін – қоршауға бекітілген ішек (жіңішке сым) және тіктеуіштер 
кӛмегімен. 

5.3.2  Негіз  бетінің  жобалық  белгісін  жҧмыс  реперлеріне  қатысты  нивелир  және 

тӛрткілдеш кӛмегімен қойылған қазықшалармен белгілейді.  

5.3.3  Қазаншҧңқырда  ішектермен  және  тіктеуіштермен  немесе  қазықшалармен 

белгіленген осьтерден бҧрыштық және маяктық іргетастық блоктардың жоспарлық қалпы 
анықталады,  содан  соң  ішектер  шешіледі  және  блоктар монтаждалады.Маяктық 
блоктардың  бҥйірлік  қырларының  бойында  сым-байлау  тартылады  және  барлық  аралық 
іргетастық блоктар монтаждалады. 

5.3.4  Қоршаудағы  және  ішектерге  ілінген  тіктеуіштер  бойынша  осьтік  ішектер 

қалпына  келтіріледі,  іргетастық  блоктарда  бҧрыштық  және  маяктық  қабырға  блоктары 
қырларының  қалпы  анықталады  және  таңбалаумен  белгіленеді.  Монтаждық  бау 
орнатылған  қабырға  блоктарының  бҥйірлік  беттерінің  бойымен  тартылады.  Бау  (сым) 
бойынша аралық қабырға блоктарының монтажы жҥргізіледі. 

5.3.5  Іргетастық  блоктың  әр  қатарының,  сондай-ақ  одан  кейінгі  әр  блоктар 

қатарынан  кейін  қҧрылыс  ерітіндісі  қабатының  қалыңдығын  тҥзету  есебінен  монтаждық 
деңгейжиекті  тҥзету  мақсатында  олардың  дәлденуі  және  шамшырақтардың  орнатылуы 
жҥргізілу керек. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

10 

Тӛселетін  блоктар  қатарларының  ӛстілігін  және  оларды  тӛсеудің  вертикальдылығын 

тіктеуіш кӛмегімен тексереді.  

5.3.6  Стақан  типті  қҧрама  іргетасқа  бетонды  дайындауға  арналған  шегендеу 

контурының жоспарлық қалпы негізгі және аралық  ӛстер бойынша тартылған, ішектерге 
ілінген тіктеуіштердің сызықтық ӛлшеуімен анықталады. 

Орнатылған  шегендеудің  ішкі  жақтарына  жобалық  биіктікке  нивелир  кӛмегімен 

бетон ҥстінің белгілері шығарылады және олар жуылмайтын бояумен немесе шегелермен 
таңбаланады.  

Егер  қҧрама  іргетастың  тағаны  зауытта  дайындалған  тақтаға  жатқызылса,  тақта 

астындағы негіз жобалық белгілеуге шығарылады, ал жоспарда тақтаны ішектерге ілінген 
тіктеуіштерге қатысты орнатады. 

5.3.7  Іргетас  стақандарын  колонналар  орнатуының  астына  белгілейді.Ол  ҥшін 

стаканның ҥш жағын рискамен тең бӛледі, ал тӛртінші рисканы крест тәрізді тік бҧрышты 
ҥлгі  бойынша  тҥсіреді  ҥлгінің  ҥш  ӛстік  сызығын  белгіленген  жақтардың  рискаларымен 
қиыстырады,  ал  тӛртіншісі  бойынша  іргетас  стаканының  белгіленбеген  жағына  рисканы 
тҥсіреді. 

5.3.8  Қатарлардың  бірінің  қҧрама  іргетастарының  монтажын  электронды  тахеометр 

немесе ӛзара перпендикулярлы екі бӛлуші ӛс бойынша орнатылған және бағдарланған екі 
теодолит  кӛмегімен  жҥргізеді.  Іргетастық  блоктарды  бетонды  дайындау  бойынша  блокқа 
тҥсірілген рискалар теодолиттердің нысаналау сызықтарын сәйкес келетін қалыптаекі ӛзара 
перпендикулярлы  бағыттарда  жылжытады.  Кейінгі  іргетастық  блоктардың  монтажын 
электронды  тахеометр  немесе  теодолит  пен  ӛлшеуіштің  кӛмегімен  жҥргізеді.  Теодолит 
бойынша  іргетастық  блокты  ӛстердің  (бойлық  немесе  кӛлденең)  бірінің  жармасына 
орнатады,  ал  оған  перпендикулярлы  ӛстің  жармасына  іргетастық  блок  бҧның  алдында 
орнатылған  блоктың  кӛлденең  рискаларына  қатысты  ӛлшенетін  жобалық  қашықтық 
бойынша орнатады.  

Орнатылған  іргетастық  блоктардың  екі-ҥш  қатарынан  кейін  қоршауға  бекітілген 

алғашқы  бӛлуші  ӛстерге  параллелді  қосымша  ӛзара  перпендикулярлы  ӛстерге  қатысты 
теодолиттердің кӛмегімен олардың жоспарлық қалпының бақылауы ӛткізіледі. 

 

5.4 Монолит іргетастарды қҧру кезіндегі геодезиялық жҧмыстар  

 

5.4.1  Монолитті  іргетастарды  қҧру  кезінде  арматура  мен  шегендеуді  олардың 

ӛстерге  жобалық  байлануына  сәйкес  орнаттады.  Ӛстік  нҥктелер  арқылы  қоршауда 
ішектерді  тартады,  оларға  тіктеуіштерді  іледі,  олардан  сызықтық  ӛлшеу  арқылы  арматура 
мен шегендеудің жобалық қалпын табады. 

Егер  жеке  бағанды  іргетастар  сиретілген  жармалы  қоршауға  бекітілмесе,  олар 

арқылы  кӛтерілетін  ӛстер  алдын  ала  бӛлінеді.  Бӛлуді  ӛстер  бекітілуінің  ең  жақын 
таңбаларынан  теодолит  пен  ӛлшеуіштің  кӛмегімен  орындайды.  Ӛстік  нҥктелерді  тікелей 
іргетастың  жоғарғы  жиегіне  орнықты  қадалық  істіктермен  бекітеді.  Қадалық  істіктер 
арқылы тіктеуіштер ілінетін ӛстік ішекті тартады. 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 

11 

5.4.2  Нивелирлеумен  арматураны  биіктігі  бойынша  орнатылуын  тексереді,  ал 

шегендеуге  бетондаудың  жоғарғы  белгісін  шығарады  және  оның  ішкі  жағынан 
шегелермен немесе бояумен бекітеді. 

5.4.3  Іргетаста  анкерлі  бҧрандамалар,  арматуралы  шығарулар  және  тӛсеуші 

бӛлшектер  болған  жағдайда  олардың  орнатылуын  ҥлгі  бойынша  немесе  микрошегендеу 
бойынша  орындайды.  Іргетас  микрошегендеуін  жасау  ҥшін  шегендеуге  бойлық  және 
кӛлденең  бӛлу  ӛстерін  шығарады  және  оларды  шегелермен  және  бояумен  бекітеді. 
Шегендеудегі  бекітілген  ӛстермен  сымды  тартады,  одан  тікелей  іргетастың  бекіту 
элементтерінің  жоспарлық  қалпы  анықталады.  Анкерлі  бҧрандамаларды  орнату  ҥшін 
ҥлгілерді қолдану ҧсынылады. 

5.4.4  Анкерлі  бҧрандамалар  мен  тӛсеуші  бӛлшектерді  биіктік  бойынша  орнату 

нивелирдің пайдалануымен жасалады. 

5.4.5  Монолитті  тақталарды  бетондау  кезінде  беттің  кӛлденең  орналасуын  сақтау 

ҥшін  арматураға  істіктер-маяктарды  пісіреді,  олардың  жоғарғы  шетжақтарын  нивелир 
кӛмегімен  тақта  бетінің  жобалық  белгісіне  орнатады.  Арматуралық  шығарулар  болған 
кезде оларға да бетондаудың жобалық белгісі шығарылады. 

5.4.6  Бетондау  алдында  орнатылған  шегендеудің,  сондай-ақ  іргетастың  бекіту 

элементтерінің  (анкерлі  бҧрандамалардың,  арматуралық  шығарулардың,  тӛсеуші 
бӛлшектердің) орындаушылық жоспарлық-биіктіктік тҥсірілімі жҥргізіледі. 

5.4.7  Стақан  типті  іргетастарды  қҧру  кезінде  стақан  шегендеуін  бетондаудан  кейін 

стакан  тҥбі  жобалық  белгіден  2-3  см  тӛмен  болатындай  етіп  орнатады.  Шегендеуді 
шешкеннен  соң  іргетас  стақанының  қабырғасына  нивелир  кӛмегімен  бетондаудың 
жобалық биіктігінің белгілерін тҥсіреді және цементті ерітіндіні қҧяды. 

 

5.5 Тіреулі іргетастарды қҧру кезіндегі геодезиялық жҧмыстар 

 

5.5.1 

Тіреулі  алаңның  бӛлуін  теодолитпен  қазаншҧңқырға  қазықшаларға 

шығарылған ӛстердің қиылысу нҥктелерінен жҥргізеді. 

Теодолитті дәйекті тҥрде ӛстердің қиылысу нҥктелерінің ҥстінен ортаға келтіреді, ӛс 

жармасы  бойынша  бағдарлайды  және  берілген  бағыт  бойынша  тіреулер  ортасына  дейін 
жобалық  қашықтық  қалдырады.  Ӛстерде  орналаспаған  тіреулер  ҥшін  орталар  қалпы 
осьтерден перпендикулярлар тәсілімен анықталады. 

Тіреулердің бҧталы орналасуы кезінде олардың бҧтадағы орналасуын ҥлгі бойынша 

орындау ҧсынылады. 

5.5.2 Тіреулер қағылар алдында тік орнатылуы тиіс. Тік теодолит бойынша екі ӛзара 

перпендикулярлы  жазықтықтарда  немесе  тӛрткілдеш-тіктеуіш  бойынша  тексереді  және 
қағылу ҥдерісінде бақылайды. 

5.5.3  Тіреулердің  қағылу  белгісін  нивелир  немесе  лазерлі  аспаптың  кӛмегімен 

бақылайды. 

5.5.4 Тіреулерді қағу аяқталғаннан соң оларды кескенге дейін олардың нивелирлеуін 

орындайды.  Тіреулер  ҧзындығын  біліп,  оларды  батыру  биіктігін  анықтайды.  Тіреулерді 
батыру тереңдігін орындалу сҧлбасымен рәсімдейді. 

5.5.5  Монолитті  ҧштықтаманы  қҧру  ҥшін  батырылған  тіреулерге  кесінді  белгісін 

шығарады. Тіреулерді шапқаннан кейін тіреуші алаңның жоспарлық-биіктіктік тҥсірілімін 

ҚР ЕЖ 1.03-103-2013* 
 

12 

орындайды,  нәтижелерді  орындалу  сҧлбасымен  рәсімдейді.  Тіреулерге  бӛлуші  осьтерді 
шығарады.  Шығарылған  ӛстерге  қатысты  ҧштықтама  шегендеуін  орнатады  және 
арматураны жатқызады. Орнатылған шегендеудің ішкі жағына ҧштықтама ҥстінің бетінің 
белгісін шығарады, оын бояумен немесе шегелермен бекітеді. 

5.5.6  Ҧштықтамасыз  тіреуші  іргетастарды  қҧру  кезінде  тіреулерді  қаққаннан  кейін 

оларға  жақтаулар  астының  белгісін  шығарады.  Берілген  белгі  бойынша  жақтауларды 
ҧстап тҧратын қамыттар бекітіледі. Жоспарда тіреулерге жақтауларды орнату тіреулердің 
жоспарлы жылжуы есебінен жҥргізіледі. 

 
5.6 Ӛстерді іргетасқа шығару 

 

5.6.1  Іргетасты  кӛтеру  аяқталғаннан  соң  оған  орында  және  қоршауда  бекітілген 

басты  (негізгі)  және  аралық  ӛстер  шығарылады.  Осьтерді  іргетаста  бекіту  1  суретте 
кӛрсетілген бояумен, таңбалаумен жҥзеге асырылады. 

5.6.2 Ӛстерді іргетасқа теодолит немесе электронды тахеометр кӛмегімен шығарады, 

бҧл ҥшін ол берілген ӛстің жармасында орнатылуы және оны бекітудің сәйкес таңбалары 
бойынша бағдарлануы тиіс. 

5.6.3  Іргетасқа  осьтердің  шығарылуын  рискалар  арасындағы  сызықтық  ӛлшеумен 

тексеру қажет.Бақылау нәтижелері ӛстерді шығарудың орындалу сҧлбасында кӛрсетіледі.  

 

 

1 Сурет – Конструкциялардағы ӛстердің таңбалануы (а–г) 

5.7 Ғимараттың астыңғы бӛлігін монтаждау кезіндегі геодезиялық жҧмыстар 

 

5.7.1  Блоктардан  ғимараттың  астыңғы  бӛлігін  кӛтеру  кезіндегі  геодезиялық 

жҧмыстар 5.3 бӛліміне сәйкес жҥргізіледі. 

Блоктар монтажы аяқталғаннан соң олардың жоспарлық биіктіктік тҥсірілімі 

орындалады.  

5.7.2  Ірі  панельді  ғимараттардың  жертӛле  бӛлігін  қҧру  кезінде  іргетаста  ӛстердің 

толық жете бӛлуін орындайды. 

Ішкі  қабырға  панельдерінің  астана  монтаждық  рискалар  қабырға  панельдерінің 

қалыңдығының  жартысына  тең  ӛстерден  жылжумен  шығарылады  және  орнатылатын 
панельдің  шеттерінен  жабуда  боялады.Сыртқы  қабырға  панельдерінің  астына  монтаждық 
рискалар  олардың  ішкі  қырларының  олар  орналастырылатын  ӛстерге  байлану  шамасына 
тең ӛстерден жылжумен тҥсіріледі. 

 

 

 

 

 

 

 

 

содержание      ..      1       2         ..

 

 

//////////////////////////