СП РК 4.01-101-2012 ВНУТРЕННИЙ ВОДОПРОВОД И КАНАЛИЗАЦИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 4.01-101-2012) - 4

 

  Главная      Книги - Разные     СП РК 4.01-101-2012 ВНУТРЕННИЙ ВОДОПРОВОД И КАНАЛИЗАЦИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 4.01-101-2012)

 

поиск по сайту            правообладателям  

 

   

 

   

 

содержание      ..     2      3      4      5     ..

 

 

 

СП РК 4.01-101-2012 ВНУТРЕННИЙ ВОДОПРОВОД И КАНАЛИЗАЦИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 4.01-101-2012) - 4

 

 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

45 

Г.2-кестесі – 

Р (P

hr

)

 0,1 ал 

кез-келген сан болған, сондай-ақ, 

Р (P

hr

) > 0,1 және 

саны

> 200 болған жағдайдағы  

 (

h2

)

 коэффициенттерінің мәндері 

(жалғасы) 

 

NP немесе 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

0,065 

0,298 

0,37 

0,588 

1,80 

1,350 

7,0 

3,212 

14,8 

5,492 

0,068 

0,301 

0,38 

0,595 

1,85 

1,372 

7,1 

3,244 

15,0 

5,547 

0,070 

0,304 

0,39 

0,602 

1,90 

1,394 

7,2 

3,275 

15,2 

5,602 

0,072 

0,307 

0,40 

0,610 

1,95 

1,416 

7,3 

3,307 

15,4 

5,657 

0,074 

0,309 

0,41 

0,617 

2,00 

1,437 

7,4 

3,338 

15,6 

5,712 

0.076 

0,312 

0,42 

0,624 

2,1 

1,479 

7,5 

3,369 

15,8 

5,767 

0,078 

0,315 

0,43 

0,631 

2,2 

1,521 

7,6 

3,400 

16,0 

5,821 

0,080 

0,318 

0,44 

0,638 

2,3 

1,563 

7,7 

3,431 

16,2 

5,876 

0,082 

0,320 

0,45 

0,645 

2,4 

1,604 

7,8 

3,462 

16,4 

5,930 

0,084 

0,323 

0,46 

0,652 

2,5 

1,644 

7,9 

3,493 

16,6 

5,984 

16,8 

6,039 

39,5 

11,80 

84 

22,25 

178 

43,50 

420 

96,20 

17,0 

6,093 

40,0 

11,92 

85 

22,48 

180 

43,95 

425 

97,27 

17,2 

6,147 

40,5 

12,04 

86 

22,71 

182 

44,40 

430 

98,34 

17,4 

6,201 

41,0 

12,16 

87 

22,94 

184 

44,84 

435 

99,41 

17,6 

6,254 

41,5 

12,28 

88 

23,17 

186 

45,29 

440 

100,49 

17,8 

6,308 

42,0 

12,41 

89 

23,39 

188 

45,74 

445 

101,56 

18,0 

6,362 

42,5 

12,53 

90 

23,62 

190 

46,19 

450 

102,63 

18,2 

6,415 

43,0 

12,65 

91 

23,85 

192 

46,64 

455 

103,70 

18,4 

6,469 

43,5 

12,77 

92 

24,08 

194 

47,09 

460 

104,77 

18,6 

6,522 

44,0 

12,89 

93 

24,31 

196 

47,54 

465 

105,84 

18,8 

6,575 

44,5 

13,01 

94 

24,54 

198 

47,99 

470 

106,91 

19,0 

6,629 

45,0 

13,13 

95 

24,77 

200 

48,43 

475 

107,98 

19,2 

6,682 

45,5 

13,25 

96 

24,99 

205 

49,49 

480 

109,05 

19,4 

6,734 

46,0 

13,37 

97 

25,22 

210 

50,59 

485 

110,11 

19,6 

6,788 

46,5 

13,49 

98 

25,45 

215 

51,70 

490 

111,18 

19,8 

6,840 

47,0 

13,61 

99 

25,68 

220 

52,80 

495 

112,25 

20,0 

6,893 

47,5 

13,73 

100 

25,91 

225 

53,90 

500 

113,32 

20,5 

7,025 

48,0 

13,85 

102 

26,36 

230 

55,00 

505 

114,38 

21,0 

7,156 

48,5 

13,97 

104 

26,82 

235 

56,10 

510 

115,45 

21,5 

7,287 

49,0 

14,09 

106 

27,27 

240 

57,19 

515 

116,52 

22,0 

7,417 

49,5 

14,20 

108 

27,72 

245 

58,29 

520 

117,58 

22,5 

7,547 

50 

14,32 

110 

28,18 

250 

59,38 

525 

118,65 

23,0 

7,677 

51 

14,56 

112 

28,63 

255 

60,48 

530 

119,71 

23,5 

7,806 

52 

14,80 

114 

29,09 

260 

61,57 

535 

120,78 

24,0 

7,935 

53 

15,04 

116 

29,54 

265 

62,66 

540 

121,84 

24,5 

8,064 

54 

15,27 

118 

29,89 

270 

63,75 

545 

122,91 

25,0 

8,192 

55 

15,51 

120 

30,44 

275 

64,85 

550 

123,97 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

46 

Г.2-кестесі – 

Р (P

hr

)

 0,1 ал 

кез-келген сан болған, сондай-ақ, 

Р (P

hr

) > 0,1 және 

саны

> 200 болған жағдайдағы  

 (

h2

)

 коэффициенттерінің мәндері 

(жалғасы) 

 

NP немесе 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

NP не 

NP

hr

 

 не 

hr

 

25,5 

8,320 

56 

15,74 

122 

30,90 

280 

65,94 

555 

125,04 

26,0 

8,447 

57 

15,98 

124 

31,35 

285 

67,03 

560 

126,10 

26,5 

8,575 

58 

16,22 

126 

31,80 

290 

68,12 

565 

127,16 

27,0 

8,701 

59 

16,45 

128 

32,25 

295 

69,20 

570 

128,22 

27,5 

8,828 

60 

16,69 

130 

32,70 

300 

70,29 

575 

129,29 

28,0 

8,955 

61 

16,92 

132 

33,15 

305 

71,38 

580 

130,35 

28,5 

9,081 

62 

17,15 

134 

33,60 

310 

72,46 

585 

131,41 

29,0 

9,207 

63 

17,39 

136 

34,06 

315 

73,55 

590 

132,47 

29,5 

9,332 

64 

17,62 

138 

34,51 

320 

74,63 

595 

133,54 

30,0 

9,457 

65 

17,85 

140 

34,96 

325 

75,72 

600 

134,60 

30,5 

9,583 

66 

18,09 

142 

35,41 

330 

76,80 

605 

135,66 

31,0 

9,707 

67 

18,32 

144 

35,86 

335 

77,88 

610 

136,72 

31,5 

9,832 

68 

18,55 

146 

36,31 

340 

78,96 

615 

137,78 

32,0 

9,957 

69 

18,79 

148 

36,76 

345 

80,04 

620 

138,84 

32,5 

10,08 

70 

19,02 

150 

37,21 

350 

81,12 

625 

139,90 

33,0 

10,20 

71 

19,25 

152 

37,66 

355 

82,20 

630 

140,96 

33,5 

10,33 

72 

19,48 

154 

38,11 

360 

83,28 

635 

142,02 

34,0 

10,45 

73 

19,71 

156 

38,56 

365 

84,36 

640 

143,08 

34,5 

10,58 

74 

19,94 

158 

39,01 

370 

85,44 

645 

144,14 

35,0 

10,70 

75 

20,18 

160 

39,46 

375 

86,52 

650 

145,20 

35,5 

10,82 

76 

20,41 

162 

39,91 

380 

87,60 

655 

146,25 

36,0 

10,94 

77 

20,64 

164 

40,35 

385 

88,67 

660 

147,31 

36,5 

11,07 

78 

20,87 

166 

40,80 

390 

89,75 

665 

148,37 

37,0 

11,19 

79 

21,10 

168 

41,25 

395 

90,82 

670 

149,43 

37,5 

11,31 

80 

21,33 

170 

41,70 

400 

91,90 

675 

150,49 

38,0 

11,43 

81 

21,56 

172 

42,15 

405 

92,97 

680 

151,55 

38,5 

11,56 

82 

21,69 

174 

42,60 

410 

94,05 

685 

152,6 

39,0 

11,68 

83 

22,02 

176 

43,05 

415 

95,12 

690 

153,66 

695 

154,72  740 

164,22  785 

173,71  860 

189,49  950 

208,39 

700 

155,77  745 

165,28  790 

174,76  870 

191,60  960 

210,49 

705 

156,83  750 

166,33  795 

175,82  880 

193,70  970 

212,59 

710 

157,89  755 

167,39  800 

176,87  890 

195,70  980 

214,68 

715 

158,94  760 

168,44  810 

178,98  900 

197,90  990 

216,78 

720 

160,00  765 

169,50  820 

181,08  910 

200,00  1000 

218,87 

725 

161,06  770 

170,55  830 

183,19  920 

202,10  1250 

271,14 

730 

162,11  775 

171,60  840 

185,29  930 

204,20  1600 

343,90 

735 

163,17  780 

172,66  850 

187,39  940 

206,30  2000 

426,80 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

47 

Су шығынын және диафрагмалардағы ойықтардың диаметрлерін анықтау 
номограммалары 

 
 

5000

4000

3000

3000

1000

500

300

200

100

50

40

30

20

10

5

4

3

2

N

P

80

100

50
40

30

20

10

5

4

3

2

1

0,5

0,3

0,2

0,15

0,14

50
40

30

20

10

5

4

3

2

1

0,5

0,4

0,3

0,2

0,15
0,14

0,13

0,12

0,11

0,1

0,15

0,1

0,05

0,04

0,03

0,02

0,01

0,005

0,004

0,003

0,002

0,001

 
 

Г.1-суреті – 

q

0

 = 0,1 мен 0,14 л/с және 

Р

 0,15 жағдайында 

q

 секундтық су шығындалу 

мөлшерін анықтау номограммасы 

 

 q

0

 =0,1 

л/с

 

q

0

 =0,14 

л/с

 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

48 

 

 

Г.2-суреті – 

q

0

 = 0,2 және 0,3 л/с және 

Р

 0,15 болған жағдайларда 

q

 секундтық су 

шығындалу мөлшерін анықтау номограммасы 

 
 
 

5000

4000

3000

3000

1000

500

300

200

100

50

40

30

20

10

5

4

3

2

N

0,3

0,4

0,2

0,15

0,1

0,05

0,04

0,03

0,02

0,01

0,005

0,004

0,003

0,002

0,001

0,3

0,5

200

100

50
40

30

20

10

5

4

3

2

1

0,5

0,4

1

2

3

4

5

10

20

30

40

50

100

200

q

0

 =0,2

л/с

 болс

а 

q

0

 =0,3

л/с

 болс

а 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

49 

 

Г.3-суреті – 

q

0

 0,3 л/с, 

N

 200 және 

Р

> 0,1 болған жағдайда судың 

q

 секундтық және 

сағаттық шығындалу мөлшерін анықтау номограммасы 

 

 

Г.4-суреті – q0, л/с, және q0,hr, л/с, мәндері әртүрлі болған жағдайда NP (NPhr) мәніне 

қарай судың секундтық және сағаттық шығындалу мөлшерін анықтау 

номограммасы 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

50 

 

 

 

Г.5 суреті – жалғау нүктесі мен өрт сөндіру краны арасына қондырылатын  

диафрагманың ойықтарын анықтау номограммасы,  

d

50

 – диаметрі 50 мм өрт 

сөндіру краны жанына қондырылатын диафрагма ойығының диаметрі; 

d

70

 – сол 

сияқты, диаметрі 70 мм 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

70

60

50

40

30

20

10
9

8

7

6

5

4

3

2

2,5

3

4

5

6

7

8

9

10

12

13

14

15

16

17

18

19

20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35

36
37

38
39

40
41
42

43
44
45

12

13

14

15

16

17

18

19

20
21

22

23
24
25

26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41

H

ер

,m 

d

30

,мм

 

 

d

70

, мм 

d

70

, мм 

q,

л/с 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

51 

 

 

 

Г.6 суреті – Санитарлық құрал-аспаптардың су бөлгіш арматурасының 

араластырғыштары жанына қондырылатын диафрагмалардың ойығын анықтау 

номограммасы, араластырғыш су бөлгіш арматураның 

d

10

 (d

15

)

 – шартты өткізу жолы 

d

 = 10 және 15 мм құрайтын жалғағыш келте құбырларға (жеткізгіш құбырларға) 

қондырылатын диафрагма ойығының диаметрі, мм; 

v

15

 – 

d

= 15 мм жеткізгіш 

құбырдағы су қозғалысының жылдамдығы, м/с 

 

 

70

60

50

40

30

20

10

5

4

3

2

2

3

4

5

6

7

8

2

3

4

5

6

7

8

9

10

0,05

0,06

0,07

0,08

0,09

0,1

0,15

0,2

0,3

0,4

0,5

0,3

0,4

0,5

0,6

07

0,8

0,9

1,0

1,5

2,0

3,0

H

ер

м 

d

10

, мм 

d

15

, мм 

q,

л/с 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

52 

Д қосымшасы 

(ақпараттық) 

Ыстық су құбырлары желісінің гидравликалық есебі 

 

Д.1  Ыстық  сумен  жабдықтау  жүйелерінің  гидравликалық  есебін  ыстық  судың  q

h,cir

 

есептік  шығыны  есебінен  жүргізу  керек,  бұл  орайда  төмендегі  формуламен  есептеп 
анықталатын айналым шығысын есепке алу қажет, л/с: 

 

                                                                      

                                                                                          

(Д.1) 

 
мұнда 

k

cir 

– су жылытқыштар мен жүйелердің бірінші су бөлгіш тіреушесіне дейінгі 

бастапқы бөліктері үшін осы қосымшаның міндетті Д.1-кестесі бойынша, ал желінің басқа 
жерлері үшін – 0 тең деп қабылданатын коэффициент. 

 

Д1-кестесі – k

cir

 коэффициентінің ыстық су құбырлары жүйелері үшін 

алынатын мәндері 

 

 

K

cir

 

 

K

cir

 

1,2 

0,57 

1,7 

0,36 

1,3 

0,48 

1,8 

0,33 

1,4 

0,43 

1,9 

0,25 

1,5 

0,40 

2,0 

0,12 

1,6 

0,38 

2,1 және одан 

артық 

0,00 

 
Д.2  Жүйедегі  ыстық  судың 

q

cir

  айналымдық  шығынын,  л/с,  мына  формуламен 

анықтау керек: 

                                                 

                                                         (Д.2) 

мұнда 

 – айналымның ретсіздену коэффициенті; 

Q

ht

 – ыстық су құбырларының жылу жоғалтуы, кВт;  

t

 – жүйе құбырларының су жылытқыштан ең қашық орналасқан су бөлгіш нүктеге 

дейінгі су бергіш құбырларындағы температуралар айырмасы, 

С.  

Ыстық  сумен  жабдықтау  сызбасына  қарай 

Q

ht

  және 

 

  мәндерін  төмендегідей 

қабылдау қажет:  

-  судың  су  бөлгіш  тіреушелер  бойынша  айналымы  көзделмейтін  жүйелер  үшін 

Q

ht 

шамасын 

t

  =  10

С  және 

  =  1  болған  жағдайда  су  бергіш  және  су  таратқыш  құбырлар 

бойынша анықтау керек; 

-  айналым  тіреушелерінде  ауыспалы  кедергі  бар  су  бөлгіш  тіреушелерде  су 

айналымы көзделген жүйелер үшін 

Q

ht 

шамасын 

t

 = 10

С және 

 = 1 болған жағдайда су 

бергіш және су таратқыш құбырлар және су бөлгіш тіреушелер бойынша анықтау керек; 
секциялық тораптар немесе тіреушелердің кедергісі бірдей болған жағдайда 

Q

ht

 шамасын 

t

 = 8,5 

С және 

 = 1,3 болған жағдайда су бергіш тіреуіштер бойынша анықтау керек; 

-  су  бөлгіш  тіреуше  немесе  секциялық  торап  үшін, 

t

  =  8,5

С  және 

  =  1  деп 

қабылдап, 

Q

ht

  жылу  жоғалтуды  тұйықтауыш  бөгетті  қоса,  су  бергіш  құбырлар  бойынша 

анықтау керек. 

,

1

,

k

q

q

cir

h

cir

h

q

q

cir

h

q

q

cir

h

,

2

,

4

t

Q

q

ht

cir

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

53 

Д.3 Ыстық су мұқтаждықтарына су ең көп мөлшерде тұтынылатын кезеңдегі (тәулік, 

ауысым) 

жылу  ағынын  кВт  (жылу  жоғалтуды  есепке  алғанда)  мына 

формулалармен есептеп шығару керек:  

- орташа сағат ішіндегі жылу ағыны: 
 

                                                                           

                                                                       

(Д.3) 

 
- ең көп мөлшерде тұтынылатын сағат ішіндегі жылу ағыны: 
 

                                                             

                                                                                          

(Д.4) 

 
Д.4  Ыстық  сумен  жабдықтау  жүйелерінің  белгілі  бір  бөліктеріндегі  қысым 

жоғалтуды төменде айтылғандай анықтау керек: 

 -  құбырлардың  бітелуін  есепке  алу  қажет  болмайтын  жүйелер  үшін,  Г 

қосымшасының Г.14 тармағына сәйкес; 

- құбырлардың бітелуін есепке алу қажет болатын жүйелер үшін - мына формуламен 
 

                                                      

                                                                                                             

(Д.5) 

мұнда 

– ұсынылатын 5.1-суретіне сәйкес қабылданатын қысымның таза шығыны; 

k

l

  –  жергілікті  кедергілердегі  қысым  жоғалтуларын  есепке  алу  коэффициенті,  оның 

мәндерін: 

- 0,2 – су бергіш және айналымдық тарату құбырлары үшін; 
-  0,5  –  жылу  беру  орындары  шегіндегі  құбырлар  үшін,  сондай-ақ,  су  бөлгіш 

тіреушелердің сүлгі кептіргіші бар құбырлары үшін;  

-  0,1  –  су  бөлгіш  тіреушелердің  сүлгі  кептіргішсіз  құбырлары  және  айналым 

тіреушелері үшін қабылдау керек. 

Д.5 Су қозғалысының жылдамдығын Г.13 қосымшасына сәйкес қабылдау керек. 
Д.6  Жүйенің  әрбір  тармағындағы  сужылытқыштан    ең  қашық  орналасқан  су  бергіш 

немесе  айналымдық  тіреушелерге  дейінгі  су  бергіш  және  айналым  құбырларындағы  жылу 
жоғалтулар әртүрлі тармақтардағы айырмасы 10 % аспауы тиіс.  

Д.7  Ыстық  сумен  жабдықтау  жүйелерінің  құбырлар  желісіндегі  қысымдарды  бір-

біріне  сәйкестендіру  мүмкін  болмаған  жағдайда,  жүйенің  айналымдық  құбырларына 
құбырлардың  тиісті  диаметрлерін  таңдау  жолымен  температура  реттеуіштерін  немесе 
диафрагмаларды орнату көзделуі тиіс. 

Диафрагманың  диаметрі  10  мм  кем  болмауы  тиіс.  Егер  есептеулер  бойынша 

диафрагмалардың  диаметрін  10  мм  кем  алу  қажет  болса,  онда  диафрагма  қондырылған 
жерге қысым реттеуіш кран орнатуды қарастыруға болады.   

Реттеуіш диафрагмалар ойықтарының 

 

диаметрін мына формуламен: 

 

                               

                                                         (Д.6) 

немесе Г қосымшасының Г.6-суретіндегі номограмма бойынша анықтау ұсынылады. 
Д.8  Секциялық  тораптардың  не  тіреушелердің  кедергісі  бірдей  болып  келетін 

жүйелерде  бірінші  және  соңғы  тіреушелер  арасындағы  бергіш  және  айналым 
құбырларындағы  жалпы  қысым  жоғалту  мөлшері  айналым  ретсіздігі 

  =  1,3  болғандағы 

 

,

Q

Q

h
hr

h

T

 

;

55

16

,

1

Q

t

q

Q

ht

c

h

T

h

T

 

.

55

16

,

1

Q

t

q

Q

ht

c

h

hr

h

hr

,

1

k

l

i

H

l

d

g

d

q

H

q

d

ep

g

2

350

0316

,

0

20

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

54 

секциялық торапта немесе тіреушеде орын алатын қысым жоғалтудан 1,6 есе артық болуы 
тиіс. 

Айналым тіреушелері құбырларының диаметрін Г қосымшасының Г.13 талаптарына 

сай  анықтау  керек,  бұл  орайда  тіреушелердегі  немесе  секциялық  тораптардағы  осы 
қосымшаның  Д.2  тармағына  сәйкес  анықталған  айналым  шығындары  кезінде  оларды  су 
таратқыш,  су  бергіш  және  жинауыш  айналым  құбырларына  жалғанған  нүктелерінің 
арасындағы қысым жоғалтулардың айырмасы 10% аспауы шарт. 

Д.9  Жабық  жылу  жүйелеріне  қосылып  жалғанатын  ыстық  су  құбырлары 

жүйелерінде  есептік  айналым  шығыны  жағдайында  секциялық  тораптардағы  қысым 
жоғалтуларын 0,03-0,06 МПа (0,3-0,6 кгс/см

2

) деп қабылдау керек.  

Д.10  Жылу  жүйесінің  құбырларынан  тікелей  су  бөлінетін  ыстық  сумен  жабдықтау 

жүйелерінде  құбырлардағы  қысым  жоғалтуларды  жылу  желісінің  кері  құбырындағы 
қысымды  есепке  алып  анықтау  керек.  Айналым  шығыны  орын  алған  жағдайда  жүйе 
құбырларындағы  қысым  жоғалту  мөлшері,  әдетте,  0,02  МПа  (0,2  кгс/см

2

)  шамасынан 

аспауы тиіс. 

Тұрғын  үй  ғимараттарының  ыстық  су  құбырлары  желісін  жылу  бергішін  жылу 

желілерінің құбырларынан (тұрғын үй ғимараттарының жылу жүйелерінен) тікелей алып 
жобалауға болмайды. 

 

 

Д.1 суреті – Пайдалану барысында шөгінді толуын ескере отырып, ыстық су 

құбырлары жүйесіне арналған болат құбырлардың гидравликалық есебін шығару 

номограммасы

 

2000

1000

500

200

100

50

20

10

5

2

1

0,5

0,2

0,1

0,05

2,5

1,5

1,0

0,75

0,5

0,4

0,3

0,2

0,15

0,1

q

h

л/с 

q

r

м

3

/

сағ 

V, 
м/с 

i

мм 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

55 

Е қосымшасы 

(ақпараттық)

 

Кәріз желілерінің гидравликалық есебі 

 

Е.1 ақаба судың 

q

s

 ең үлкен секундтық шығысын, л/с: 

-    бір  топ  аспаптарға  қызмет  көрсететін  суық  және  ыстық  сумен  жабдықтау 

желілеріндегі  жалпы  ең  үлкен  секундтық  су  шығысы 

q

tot

  8  л/с  болған  жағдайда  мына 

формуламен  

   

 

 

 

 

(Е.1) 

- басқа жағдайларда мына формуламен есептеп шығарады: 

q

s

 = q

tot

.  

Ақаба  судың  ең  үлкен сағаттық  есептік  шығысын  Г  қосымшасының Г.7  тармағына 

сай  анықалатын  есептік  шығыстарға  тең  деп  алу  керек.  Ағыстардың  тәуліктік  шығысын 
суаруға жұмсалған су шығысын есепке алынбаған су тұтынуға тең деп қабылдау қажет. 

Е.2  Диаметрі  500  мм-ге  дейін  келетін  әртүрлі  материалдардан  жасалған  кәріз 

құбырларының  гидравликалық  есебін  ұсынылатын  Е.1  суреті  немесе  осы  қосымшадағы 
кестелер бойынша шығару керек, ал диаметрі 500 мм-ден астам болатын құбырлар үшін - 
2.04.03-85 ҚНжЕ бойынша есептеп шығару керек.  

Е.3  Кәріз  құбырларын 

V

  сұйықтық  қозғалысы  жылдамдығын,  м/с  және 

  толуын 

мына шарт орындалатындай етіп тағайындап есептеу керек:  

 

 

 

 

 

(Е.2) 

 
Мұндағы 

К

 = 0,5 – пластмасса және әйнек құбырлар үшін; 

     К

 = 0,6 – басқа материалдардан жасалған құбырлар үшін. 

Бұл орайда сұйықтықтың ағу жылдамдығы 0,7 м/с-тан, ал құбырлардың толуы - 0,3-

тен кем болмауы тиіс. 

Тұрмыстық  ақаба  су  шығысының  шамасы  жеткіліксіз  болуы  себепті  (Е.2)  шартын 

орындау  мүмкін  болмаған  жағдайда,  құбырлардың  диаметрі  40-50  мм-лік  есепсіз 
учаскелерін 0,03 еңісімен, ал құбырлардың диаметрі 85 және 100 мм-лік жерлерде - 0,02 
еңісімен жасау қажет. 

Өндірістік  кәріз  жүйелерінде  құбырлардағы  қозғалыс  жылдамдығы  мен  олардың 

толуы өндірістік ақаба судың ластануларын тасымалдау қажеттілігімен айқындалады.  

Е.4  құбырлардың  ең  үлкен  еңісі  0,15-тен  аспауы  тиіс  (ұзындығы  1,5  м-ге  дейін 

жететін құрал-аспаптардан шығатын құбырларды қоспағанда). 

Е.5  Астаулардың  көлемі  мен  еңістерін  ақаба  су  жылдамдығының  өзін-өзі  тазартатын 

жылдамдығын  қамтамасыз  ету  шартын  ескере  отырып,  астаулардың  толуын  –  олардың 
биіктігінің  0,8  асырмай,  астаулардың  енін  -    0,2  м  кемітпей  қабылдау  керек.  Астаудың  ені 
гидравликалық  есеп  нәтижесіне  және  конструктивтік  деректерге  қарай  тағайындалады; 
астаудың биіктігі 0,5 м астам болған жағдайда оның ені 0,7 м кем болмауы керек. 

Е.6  Кәріз  тіреушесінің  диаметрін  Е.1,  Е.2,  Е.3,  Е.4-кестелері  бойынша  ақаба 

сұйықтықтың  есептік шығысы  шамасына,  құбырдың  әрбір  қабаттан  шыққан құбырының 
ең үлкен диаметріне және тіреушеге қосылу бұрышына қарай қабылдау керек.  

Е.7  Кәріз  тіреушелерін  жоғары  қарай  біріктіретін  желдетілетін  жинақтауыш 

құбырдың диаметрін, мм, мына шамалардан кем алмау қажет: 

санитарлық-техникалық құрал-аспаптары саны: 
- 120 аспаса,   100  
- 300 аспаса,   125 
- 1200 аспаса,   150 

;

0

q

q

q

s

tot

s

d

H

,

K

d

H

V

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

56 

- 1200 астам болса, 

200 

Е.8  Бір  желдетілетін  тіреуше  болған  және  тіреушелердегі  ақаба  сұйықтықтың 

шығысы  тіреушенің  диаметрі  мен  жұмыс  биіктігіне  қарай,  Е.5-кестесінде  көрсетілген 
мәндерден  аспаған  жағдайда,  желдетілмейтін  кәріз  тіреушелерін  жасауды  көздеуге 
болады. 

Желдетілмейтін  кәріз  тіреушесі  оған  ең  жоғары  жалғанған  құрал-аспаптардың 

деңгейіндегі  айқастырылған  төрт  немесе  үш  құбырдың  тік  бөлшегіне  орнатылған 
тазартқышпен аяқталуы тиіс. 

Е.9  Құрамында  көп  мөлшерде  механикалық  шөгінді  (металл  қағы,  металл 

жоңқаларды,  әк  т.с.с.)  бар  ақаба  суды  ағызатын  өндірістік  кәріз  құбырларының  еңісін 
құбырлардағы  сұйықтық  жылдамдығы  өзін  тазартуы  және  толуы  0,3  аспауы  шартын 
сақтай отырып, гидравликалық есептеу арқылы анықтау қажет. 

 

Е.1-кестесі – ТҚП құбырлардан жасалған желдетілетін кәріз тіреуішінің өткізгіштік 

қабілеті 

 

Қабаттардағы 

шығарылған 

құбырлардың сыртқы 

диаметрі, мм

 

Әрбір қабаттағы бұрылыс 

құбырын тіреушеге 

жалғау бұрышы, град

 

ТҚП құбырлардан жасалған 

желдетілетін кәріз тіреуішінің ең 

үлкен өткізгіштік қабілеті, л/с, 

D диаметріне қарай, мм

 

50 

90 

110 

50 

87,5 

0,66 

3,20 

5,20 

60 

1,00 

4,80 

7,80 

45 

1,07 

5,10 

8,40 

90 

87,45 

2,40 

3,95 

60 

3,60 

5,90 

45 

3,90 

6,40 

110 

87,45 

3,60 

60 

5,40 

45 

5,90 

 

Е.2-кестесі – ПВХ құбырларынан жасалған желдетілетін тіреушелердің өткізгіштік 

қабілеті 

 

Қабаттардағы 

шығарылған 

құбырлардың сыртқы 

диаметрі, мм

 

Әрбір қабаттағы бұрылыс 

құбырын тіреушеге 

жалғау бұрышы, град

 

ПВХ құбырлардан жасалған 

желдетілетін кәріз тіреуішінің ең 

үлкен өткізгіштік қабілеті, л/с, 

D диаметріне қарай, мм

 

50 

110 

50 

87,5 

0,69 

4,83 

60 

1,03 

7,24 

45 

1,10 

8,22 

110 

87,5 

3,58 

60 

5,37 

45 

5,85 

 
 
 

 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

57 

Е.3-кестесі – ПП құбырларынан жасалған желдетілетін тіреушелердің өткізгіштік 

қабілеті 

 

Қабаттардағы 

шығарылған 

құбырлардың сыртқы 

диаметрі, мм

 

Қабаттардағы 

шығарылған құбырларды 

тіреушеге қосу бұрышы, 

град

 

ПВХ құбырлардан жасалған 

желдетілетін тіреушелердің 

өткізгіштік қабілеті, л/с, 

D диаметріне қарай, мм

 

50 

110 

40 

87,5 

0,76 

5,50 

60 

1,14 

8,25 

45 

1,23 

8,95 

50 

87,5 

0,66 

5,20 

60 

1,00 

7,80 

45 

1,07 

8,40 

110 

87,5 

3,60 

60 

5,40 

45 

5,90 

 

Е.4-кестесі  – Шойын құбырлардан жасалған желдетілетін тіреушелердің өткізгіштік 

қабілеті 

 

Қабаттардағы 

шығарылған 

құбырлардың сыртқы 

диаметрі, мм

 

Қабаттардағы 

шығарылған құбырларды 

тіреушеге қосу бұрышы, 

град

 

Шойын құбырлардан жасалған 

желдетілетін кәріз тіреуішінің ең 

үлкен өткізгіштік қабілеті, л/с, 

D диаметріне қарай, мм

 

50 

100 

150 

50 

90 

0,56 

3,67 

11,7 

60 

0,84 

5,50 

17,6 

45 

0,96 

6,26 

19,9 

100 

90 

3,20 

8,62 

60 

4,90 

12,8 

45 

5,50 

14,5 

150 

90 

7,20 

60 

11,0 

45 

12,6 

 

Е.5-кестесі – Тіреушелердегі ақаба сұйықтық шығысы 

 

Тіреуішенің жұмыс 

биіктігі, м 

Желдетілмейтін кәріз тіреушесінің ең үлкен өткізгіштік қабілеті, л/с, 

диаметріне қарай, мм, 

50 

85 

100 

150 

1,6 

5,3 

6,3 

14,0 

1,0 

3,1 

3,7 

8,0 

0,6 

2,0 

2,4 

5,4 

0,5 

1,4 

1,8 

3,9 

0,4 

1,1 

1,4 

3,0 

 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

58 

Е.5-кестесі – Тіреушелердегі ақаба сұйықтық шығысы 

(жалғасы)

 

 

0,4 

0,8 

1,0 

2,4 

0,4 

0,7 

0,9 

2,0 

0,4 

0,5 

0,7 

1,6 

0,4 

0,5 

0,6 

1,4 

10 

0,4 

0,5 

0,6 

1,2 

11 

0,4 

0,5 

0,6 

1,0 

12 

0,4 

0,5 

0,6 

0,9 

13 және одан аса 

0,4 

0,5 

0,6 

0,9 

 
 
 

 

 

 

Е.1-суреті – Кәріз су құбырларының гидравликалық есебін шығаруға арналған 

номограмма 

 

 

2

4

10

20

40

100

100

50

20

10

5

2

1

0,5

0,2

0,1

30

40

50

100

200

300

400

500

0,1

0,2

0,4

1

2

3

0,016

0,010

n'

L

2

L

2

0,2

0,4

0,8

H

D

i

0

/

00 

V, 

м/c

 

,л/с

 

D, 

мм

 

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

59 

Ж қосымшасы 

(ақпараттық)

 

W

 реттеу сыйымдылығының көлемін анықтау,

 м

3

 

 

Ж.1 W реттеу сыйымдылығының көлемін мына формулалармен анықтау керек: 
-  сорғы  немесе  сорғы  құрылысының  өнімділігі  бір  сағаттық  шығысқа  тең  немесе 

одан астам болып келетін жағдайда суайдауыш немесе гидропневматикалық бак үшін: 

                                                       

                                                                  (Ж.1) 

мұнда    -  сорғы  құрылғысының  багы  ашық  құрылғылары  үшін  қабылданған  1 

сағаттағы ықтимал қосулар саны – 2-4; гидропневматикалық бакты құрылғылар үшін – 6-
10.  Қуаттылығы  шағын  (10  кВт  дейін)  құрылғылардың  1  сағ.  ішіндегі  қосуларын  ең  көп 
деп қабылдау қажет; 

-  сорғы  құрылғысының  өнімділігі  бір  сағаттағы  ең  кіші  шығыстан  төмен  болған 

жағдайда суайдауыш бан не ыдыс үшін: 

  

                                                  

                                                                (Ж.2) 

-  су  жылытқыш  (жылу  шығарғыш)  жылудың  бір  сағаттағы  ең  үлкен  тұтыну 

мөлшерін қамтамасыз етпейтін жағдайда ыстық сумен қамсыздандыру жүйесіндегі жылу 
шығарғыш бак үшін: 

                                         

                                                             (Ж.3) 

(Ж.2) және (Ж.3) формулаларында: 

  -  осы  қосымшаның  Ж.2  тармағына  сәйкес  анықталатын  реттеуіш  көлемнің 

салыстырмалық шамасы. 

Т, Q

h

T

, q

T

, t

c

 шамаларын 4-қосымшаға сәйкес қабылдау керек.  

Ж.2 

1,2 

анықталатын реттеуіш көлемнің салыстырмалы шамасын мына формулалар 

бойынша анықтау қажет: 

-  су  (жылу)  барынша  көп  тұтынылатын  есептік  кезең  (тәулік,  ауысым)  ішінде 

өнімділігі әртүрлі болып келетін сорғы құрылғысы (су жылытқыш) үздіксіз жұмыс істеп 
тұрған  немесе  сорғы  құрылғысы  ұзақ  мерзімге  қосу  тәртібімен  жұмыс  істеп  тұрған 
жағдайда  

                     

                                                       (Ж.4) 

-  сорғы  құрылғысы  (су  жылытқыш  немесе  жылу  шығарғыш)  су  тұтыну  (жылу 

тұтыну) кезеңінде, соның ішінде барынша мөлшерде су тұтыну (жылу тұтыну) уақытында 
біркелкі әрі үздіксіз жұмыс істеп тұрған жағдайда 

                   

                                                (Ж.5) 

(Ж.4)  және  (Ж.5)  формулалары  бойынша  жылу  аккумуляторларын  есептеп 

шығарғанда 

  және 

мәндерінің  орнына   

  және 

  мәндерін 

қолдану керек.  

(Ж.4)  және  (Ж.5)  формулалары  бойынша  есептеп  шығарылған 

1

  және 

2

  мәндері 

осы қосымшаның Ж.1 және Ж.2 кестелерінде келтірілген.  

,

4

n

q

W

i

sp,

hr

n

;

q

T

W

T

.

)

(

55

16

,

1

t

Q

T

W

c

h

T

;

1

1

1

1





K

K

hr

hr

K

K

K

K

hr

sp
hr

hr

sp
hr

.

1

1

1

1

2

K

K

K

hr

hr

hr

K

K

K

K

K

K

sp

hr

sp

hr

hr

sp

hr

hr

sp

hr





K

K

K

K

c

hr

h

hr

tot

hr

hr

,

,

K

sp
hr

K

ht

hr

K

sp
hr

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 

 

60 

Ж.3  Жүйенің  су  барынша  көп  мөлшерде  тұтынылатын  тәуліктегі  (ауысымдағы) 

тәуліктік су тұтынудың 

K

hr

 сағаттық әркелкілігі коэффициентін мына формуламен есептеп 

шығару керек: 

                                             

                                                                            (Ж.6) 

Ж.4  Су  барынша  көп  мөлшерде  тұтынылатын  тәулік  (ауысым)  ішінде 

 

сорғылармен су беру әркелкілігін мына формула бойынша есептеп шығару қажет: 

                                             

                                                                          (Ж.7) 

Ж.5  Ыстық  сумен  жабдықтау  жүйесінің  су  барынша  көп  мөлшерде  тұтынылатын 

тәуліктің (ауысымның) 

T

 кезеңінде, сағ., 

 сағаттық жылу тұтыну коэффициентін мына 

формуламен есептеу керек: 

                                                

                                                                      (Ж.8) 

Ж.6  Ыстық  сумен  жабдықтау  жүйесінің  су  барынша  көп  мөлшерде  тұтынылатын 

тәуліктің (ауысымның) 

T

 кезеңінде, сағ., ыстық сумен жабдықтау мұқтаждығы үшін 

 

бір сағаттағы жылу беру әркелкілігін мына формуламен есептеп шығару қажет: 

                                                

                                                              (Ж.9) 

мұнда 

Q

sp

 – ыстық сумен жабдықтау жүйесінің су жылытқышының, қазанының, т.с.с. 

құрал-жабдықтарының есептік қуаттылығы, кВт.  

Ж.7 Тұрмыстық ғимараттар мен жайларда орнатылатын аккумулятор бактардағы су 

қорын  олардың  ауысым  ішінде  толтырылған  уақытына  қарай,  душ  торларының  санын 
есепке ала отырып анықтау керек: 10-20 – 2 сағ.; 21-30 – 3 сағ.; 31 одан астам – 4 сағ. 

Ж.8  Сорғылар  қолмен,  қашықтықтан  немесе  автоматты  түрде  қосылатын 

жағдайдағы  өрт  сөндіруге  арналған  жұмсалмайтын  су  қорын  су  өндірістік  және 
шаруашылық-ауыз  су  мұқтаждықтарына  ең  көп  жұмсалатын  кезде  ішкі  өрт  сөндіру 
шүмектерінен өртті 10 минут ұзақтықпен сөндіру есебінен қабылдап алу керек.  

Өрт  сөндіру  сорғыларының  автоматты  түрде  іске  қосылатынына  кепілдік  берілген 

жағдайда өрт сөндіруге арналған су қорын қарастырмауға болады. 

Ж.9  Ыдыстардың 

V

  толық  сыйымдылығын  мына  формулалар  бойынша  анықтау 

керек, м

3

:  

- гидропневматикалық бак үшін: 

                                             

                                                                      (Ж.10) 

- суайдауыш бак немесе ыдыс үшін: 
 

                                                

                                                               (Ж.11) 

 
- жылу аккумуляторы үшін: 
 

                                           

                                                                            (Ж.12) 

 
мұнда 

W

1

 – өрт сөндіретін су мөлшері, м

3

;  

.

q

q

K

T

hr

hr

K

sp
hr

.

q

Q

K

T

h

hr

sp

hr

K

ht

hr

.

Q

Q

K

h

T

h
hr

ht

hr

K

sp

ht
hr

,

,

,

Q

Q

K

h

T

sp

sp

ht
hr

;

A

B

W

V

1

;

W

BW

V

1

,

BW

V

 

 

 

 

 

 

 

содержание      ..     2      3      4      5     ..