содержание .. 1 2 ..
СП РК 2.03-104-2012 ЗАЩИТНЫЕ СООРУЖЕНИЯ ГРАЖДАНСКОЙ ОБОРОНЫ В ПОДЗЕМНЫХ ГОРНЫХ ВЫРАБОТКАХ (ҚР ЕЖ 2.03-104-2012) - 1
Сәулет, қалақҧрылысы және қҧрылыс саласындағы
мемлекеттік нормативтер
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
Государственные нормативы в области
архитектуры, градостроительства и строительства
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАНЫСТЫҢ ЖЕРАСТЫ
ТАУЛЫ ӚҢДЕМЕЛЕРДЕГІ ҚОРҒАНЫС
ИМАРАТТАРЫ
ЗАЩИТНЫЕ СООРУЖЕНИЯ ГРАЖДАНСКОЙ ОБОРОНЫ В
ПОДЗЕМНЫХ ГОРНЫХ ВЫРАБОТКАХ
Ресми басылым
Издание официальное
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму
министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық
істері комитеті
Комитет по делам строительства и жилищно-коммунального
хозяйства Министерства индустрии и инфраструктурного развития
Республики Казахстан
Нұр-Сұлтан 2019
I
СП РК 2.03-104-2012*
АЛҒЫ СӚЗ
1
ӘЗІРЛЕГЕН:
«ҚазҚСҒЗИª РМК, «ЗЦ АТСЭª ЖШС
2
ҦСЫНҒАН:
Қазақстан
Республикасы
Ҧлттық
экономика
министрлігінің Қҧрылыс және тҧрғын ҥй-коммуналдық
шаруашылық істері және жер ресурстарын баcқару
комитетінің Техникалық реттеу және нормалау
басқармасы
3
БЕКІТІЛГЕН ЖӘНЕ
Қазақстан
Республикасы
Ҧлттық
экономика
ҚОЛДАНЫСҚА
министрлігі Қҧрылыс, тҧрғын ҥй-коммуналдық
ЕНГІЗІЛГЕН:
шаруашылық істері және жер ресурстарын баcқару
комитетінің 2014 жылғы 29-желтоқсандағы № 156-НҚ
бҧйрығымен 2015 жылғы 1-шілдеден бастап
ПРЕДИСЛОВИЕ
1
РАЗРАБОТАН:
РГП «КазНИИСАª, ТОО «ЗЦ АТСЭª
2
ПРЕДСТАВЛЕН:
Управлением
технического
регулирования
и
нормирования Комитета по делам строительства,
жилищно-коммунального хозяйства и управления
земельными ресурсами Министерства национальной
экономики Республики Казахстан
3
УТВЕРЖДЕН И
Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-
ВВЕДЕН В
коммунального хозяйства и управления земельными
ДЕЙСТВИЕ:
ресурсами Министерства национальной экономики
Республики Казахстан от
«29ª декабря
2014 года
№ 156-НҚ с 1 июля 2015 года
Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала Қҧрылысы
және қҧрылыс істері жӛніндегі уәкілетті мемлекеттік органының рҧқсатыныз ресми
басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды
Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично
воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без
разрешения уполномоченного государственного органа по делам архитектуры,
градостроительства и строительства Республики Казахстан
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақҧрылымдық даму министрлігі
Қҧрылыс және тҧрғын ҥй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің 2019 жылғы 06
қарашадағы №178-НҚ бҧйрығына сәйкес ӛзгертулер мен толықтырулар енгізілді.
Внесены изменения и дополнения в соответствии с приказом Комитета по делам
строительства и жилищно-коммунального хозяйства Министерства индустрии и
инфраструктурного развития Республики Казахстан от 06 ноября 2019 года №178-НҚ.
II
МАЗМҦНЫ
КІРІСПЕ
IV
1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ
1
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
1
3 ТЕРМИНДЕР ЖӘНЕ АНЫҚТАМАЛАР
2
4 ЖЕР АСТЫ ТАУКЕН ӚНДІРУЛЕРІНДЕГІ АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАНЫСТЫҢ
ҒИМАРАТТАРЫН ЖОБАЛАУ ҤШІН ТИІМДІ ҚҦРЫЛЫС ШЕШІМДЕРІ
2
4.1 Азаматтық қорғаныс нысандары ғимараттарының және қорғалған кірістерінің
кӛлемді-жоспарлы шешімдері
2
4.2 Негізгі есептік ережелер
3
4.3 Жылыстаудың соққы толқынынан тҥсетін жҥктемелер
4
4.4 Ӛндірулердің қорғаныс қҧрастырылымдарын және қҧрастырылымдық элементтерін
есептеу әдістері
6
5 ИНЖЕНЕРЛІК-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚҦРАЛ-ЖАБДЫҚ
19
6 ӚРТКЕ ҚАРСЫ ІС-ШАРАЛАР
24
А қосымшасы (ақпараттық) Кзат коэффициенттерінің болуыжәне котрсоқпақ қысымның
кӛрінуі
26
Б қосымшасы (ақпараттық) Қазбалар жиегінің жылжымалы қысымда және коэфиценттер
жиынтығының әртҥрлі бейнедегі
29
В қосымшасы (ақпараттық) Созылудың кедергі тҥрінің есептік мағынасы және қысымның
созылыңқы есебінің тәуелділік кесіндісі
30
Г қосымшасы (ақпараттық) Кентіректер аралық камерасының және ҧнтақтау камерасының
қабілетін әкелетін коэффициенттер мағынасы
31
КІТАПНАМА
32
III
КІРІСПЕ
Осы ережелер жинағы ғимараттар мен қҧрылыстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету
бойынша қҧрылыс саласындағы техникалық нормалау жҥйесінде Қазақстан
Республикасының аумағында қолданылатын нормативті қӛлқҧжат болып табылады және
«Жер асты тау-кен қазабаларындағы азаматтық қорғаныстың қорғану ғимараттарыª
ҚР ҚН 2.03-06 қҧрылыс нормалары мен «Ғимараттар мен қҧрылыстардың, қҧрылыс
материалдары мен бҧйымдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптарª Қазақстан
Республикасы техникалық регламентінің талаптарын дамытуға әзірленген.
IV
СП РК 2.03-104-2012*
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАНЫСТЫҢ ЖЕРАСТЫ ТАУЛЫ ӚҢДЕМЕЛЕРДЕГІ
ҚОРҒАНЫС ИМАРАТТАРЫ
ЗАЩИТНЫЕ СООРУЖЕНИЯ ГРАЖДАНСКОЙ ОБОРОНЫ В ПОДЗЕМНЫХ
ГОРНЫХ ВЫРАБОТКАХ
Енгізілген кҥні - 2015-07-01
1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ
1.1 Осы ережелер жинағы жер асты таукен ӛндірулеріндегі орналастырылатын
азаматтық қорғаныстың қорғаныс ғимараттарын (паналар және радиацияға қарсы тасалар)
қҧрылысын жобалауға, қайта жаңғыртуға, техникалық жабдықталуға жарамды және
келесілердің орын алу себептеріне қарамастан бейбіт және соғыс уақытында туындайтын
тӛтенше жағдайлардан азаматтардың ӛмірін, денсаулықтарын қорғауға бағытталған.
1.2 Осы ережелер жинағы жер асты тау-кен қазындылары орналаспайтын азаматтық
қорғаныстың қорғаныс имараттарын жобалауға таралмайды.
*2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
Осы ережелер жинағын қолдану ҥшін мынадай сілтемелік нормативтік қҧжаттар
қажет:
Қазақстан Республикасы Ҥкіметінің 2010 жылғы 17 қарашадағы № 1202 қаулысымен
бекітілген «Ғимараттар мен қҧрылыстардың, қҧрылыс материалдары мен бҧйымдарының
қауіпсіздігіне қойылатын талаптарª техникалық регламенті.
ҚР ҚН 2.03-06-2012
«Азаматтық қорғаныстың жерасты таулы ӛңдемелердегі
қорғаныс имараттары.
(Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
Ресми басылым
1
*Ескертпе - Пайдалану кезінде ағымдағы жылғы жағдай бойынша жыл сайын жасалатын «Қазақстан
Республикасының аумағында әрекет ететін сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс саласындағы нормативтік
қҧқықтық актілер мен нормативтік техникалық қҧжаттардың тізбесіª,
«Қазақстан Республикасының
стандарттау жӛніндегі нормативтік қҧжаттардың кӛрсеткіштеріª және
«Қазақстан Республикасының
стандарттау жӛніндегі мемлекетаралық нормативтік қҧжаттардың кӛрсеткіштеріª ақпараттық каталогтары
бойынша және ай сайын шығарылатын ақпараттық бюллетеньдерге
- ағымдағы жылы жарияланған
журналдарға және стандарттардың ақпараттық сілтемелеріне сәйкес сілтемелік қҧжаттардың қолданылуын
тексеру орынды. Егер сілтеме қҧжаты ауыстырылса (ӛзгертілсе), онда осы норматив қолданылған кезде
ауыстырылған (ӛзгертілген) қҧжатты басшылыққа алу керек. Егер сілтеме қҧжаты ауыстырылмаған болса,
онда оған сілтеме берілген ереже осы сілтемені қозғамайтын бӛлігінде қолданылады.
(Өзгерт.ред.
-
ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
*3 ТЕРМИНДЕР ЖӘНЕ АНЫҚТАМАЛАР
Осы ереженің жиынтығында ҚР ҚН 2.03-06-да келтірілген тиісті анықтамалары бар
терминдер пайдаланылды. (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
4 ЖЕР АСТЫ ТАУКЕН ӚНДІРУЛЕРІНДЕГІ АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАНЫСТЫҢ
ҒИМАРАТТАРЫН ЖОБАЛАУ ҤШІН ТИІМДІ ҚҦРЫЛЫС ШЕШІМДЕРІ
4.1 Азаматтық қорғаныс нысандары ғимараттарының және қорғалған
кірістерінің кӛлемді-жоспарлы шешімдері
4.1.1 Жер асты тау-кен қазындылары қорғаныс қҧрылыстарының кӛлемді-
жоспарлау шешімдері бойынша негізгі талаптар ҚР ҚН 2.03-06 кептірілген.
Қорғаныс ғимараттарын жобалау кезінде адамдарды, ауыз судың артық қорын
сақтауға арналған сҧйықтықтарды орналастыруға, азық-тҥлік қоймаларын, санитарлық
тораптар қондырғыларын, медициналық пунктер
(санитарлық бекеттер) арналған
жеткілікті аумақты қарастыруға мҥмкіндік беретін тиімді кӛлемді-жоспарлы жобалық
шешімдерді қарастыру қажет. Басқару пунктін, желдету қондырғысын және электр
қамсыздандырудың автономды қайнарын орналастыруға арналған аудандар
қарастырылады.
4.1.2 Қорғаныс ғимараттарында 11 жасқа дейінгі балалардың, емшектегі баласы бар
және жҥкті әйелдердің және қарт адамдардың жатуына арналған орындармен 100%
қамсыздандыру қарастырылады. Ӛзге тасаланушылар ҥшін орындардың 75 % отыру ҥшін
және 25 % - жатуға арналған.
4.1.3 Ӛндірулерді келесілермен жабдықтау қажет: 7-ден 15°-ке дейінгі ылдилық
бҧрыштарында - таяныштармен, 15-тен аса және 30°-ға дейін — баспалдақтары және
таяныштары бар басқыштармен, 30-тан жоғары 45°-ке дейін баспалдақ бӛлімшелерімен.
4.1.4 Санитарлық тораптар 75 адамға бір ҧпай есебінен ерлер мен әйелдер ҥшін және
200 адамға, алайда санитарлық торапқа біреуден кем емес бір қолжуғыш есебінен ерлер
мен әйелдер ҥшін жеке жобаланады.
4.1.5 Қорғаныс ғимараттарында әрбір
500 тасаланушыға, алайда қорғаныс
ғимаратына біреуден кем емес ауданы 2 м2 бір санитарлық бекет есебінен санитарлық
бекеттерді қарастыру қажет.
2
Тасаланушылардың саны 1000 адамнан асқан жағдайда қорғаныс ғимаратында
санитарлық бекеттерден ӛзге 25 м2 жалпы ауданды оқшаулағышы бар медициналық пункт
қарастырылады.
4.1.6 Жер асты қорғаныс ғимаратында нысанды басқару пункті жҧмыс бӛлмесінің
және байланыс бӛлмесінің жалпы ауданын талап етілетін нормативтен
30 м2 дейін
ҧлғайтуға рҧқсат етіледі.
4.1.7 Қажеттілігіне қарай желдету қондырғысын орнату ҥшін ӛндірулерді немесе
арнайы ғимараттарды, ережеге сай, тҧйыққа тірелген ӛндірулер (камералар) кеңейтілуін
қарастыруға рҧқсат етіледі.
4.1.8 Сәйкес негіздемесі болған жағдайда тасалардың ҥстіңгі беттеріне орнатылатын
электр қамсыздандырудың автономды қайнарларын қолдануға рҧқсат етіледі.
4.1.9 Тасаланушылардың жинағышы паналау орнына босату ҥшін қолданылатын
ҧзындығы 2-3 м және қимасы 1,2х2 м қолданылатын галерея тірегімен жалғасуы тиіс.
Жалғастырылған галереяны қоса алғанда жинақтағыштың ауданын адамға 0,15 м2
нормасы бойынша тасаланған жҧмыс істейтін ауысымды қысқа уақытқа орналастыру
есебінен қабылдау қажет.
4.1.10 Панаға кіру жолдары және апатты шығу жолдары тасаланған адамдарды
орналастыруға рҧқсат етілетін, саны бойынша анықталатын пана қуаттылығына тәуелді
орнатылады.
Жинақтағышқа кіру жолы тамбур-шлюзбен жабдықталады. Тамбур-шлюздың
ауданы және ондағы есіктер енін азаматтық қорғаныс паналарының тамбур-шлюздарына
қойылатын талаптарға [1] сәйкес қолданылады.
4.1.11 Паналаушыларды ішке кіргізу ҥшін ҥлкен емес қиылысуы бар (7 м2 дейін)
технологиялық бағандар немесе диаметрі 1,2 м кем емес арнайы бҧрғыланған шурфтар
қолданылуы мҥмкін.
4.2 Негізгі есептік ережелер
4.2.1 Паналау орнына бейімделген таукен ӛндірулеріндегі конструктивті шешімдер,
жердің ҥстіңгі бетіне апатты шығу жолдары таукен қысымынан статистикалық
жҥктемелер және сейсмикалық жарылыс толқындарының ауытқуларынан жҥктеулердің
ҥйлесімділігін ескере отырып жҥктемеге есептелуі тиіс.
Қорғаныс қҧрастырылымдарын
(жалғастырғыштар, есіктер, терезе қақпақтары,
кеңейткіш камералар) жылыстаудың соғу толқыны әсерінен тҥсетін жҥктемеге есептелуі
тиіс.
Осыған қоса, жалғастырғыштар, таукен жыныстарының қысымынан тҥсетін
жҥктемелерге есептелуі тиіс.
4.2.2 Қорғаныс қҧрастырылымдарының есебі бірінші топтың шектеулі жай-кҥйі
бойынша жҥзеге асырылуы тиіс.
Қорғаныс жалғастырғыштарының қҧрастырылымдарын серпінді пластикалық тҥр
ӛзгертулер; қорғаныс-саңылаусыз және саңылаусыз жалғастырғыштар және есіктер,
сонымен бірге терезе қақпақтары және кеңейткіш камераларды ескере отырып, есептеу,
серпінді кезеңінде есептеу қажет.
3
Эквивалентті статистикалық жҥктемелерге жҥктелу коэффициентін бірлікке тең, ал
қалған жҥктемелерге - талаптарға [3] сәйкес қабылдау қажет.
4.2.3 Қорғаныс қҧрастырылымы элементтеріндегі ішкі кҥштеулер (иілімді сәттер,
кӛлденең және бойлық кҥштер) қҧрылыс механикасы әдістері бойынша анықтау қажет.
4.2.4 Қорғаныс ғимараттары ретінде бейімделген бекітілмеген ӛндірулердің
тҧрақтылығын есептеу кезінде бірінші топтың шектеулі жай-кҥйі бойынша орындау
қажет.
Бекітілмеген ӛндірулерде келесі қҧрастырылымдық элементтер тҧрақтылыққа
есептелуі тиіс:
- созылған ӛндірулер контурындағы жыныстар;
- камералық ӛндірулердегі тӛбелер;
- камера аралық кентіректер.
Бірінші кезеңдегі паналардағы бекітілген ӛндірулерді бекітілмегендер ретінде
есептеу қажет. Бҧл ӛндірулер контурындағы жыныстар тҧрақсыз болып табылатын
жағдайларда жыныстардың қҧлау әрекетінен тҥсетін жҥктемелерге тірегіш беріктігінің
есептері жҥргізіледі. Жыныспен
(бетондалған) тығыз байланысты бекіткіштерді
сейсмикалық жарылыс толқындары әсерінен тҥсетін жҥктемелерге есептеу қажет.
Радиацияға қарсы паналау орындарында монолиттер, жиектеме және анкерлік
бекіткіштермен бекітілген ӛндірулердің тҧрақтылығы оларды тексеру, және
бекіткіштердің сақталуын тексеру арқылы бекітілуі тиіс.
4.2.5 Статистикалық жҥктемелер және таукен қысымынан бекіткіштегі кҥштеулерді
талаптарға сәйкес [3] анықтау қажет. Сейсмикалық жарылыс әрекеттерінен бекіткіштегі
ішкі кҥштеулерді анықтау әдістемесі 4.3.5 бӛлімшесінде келтірілген.
4.2.6 Қорғаныс қҧрастырылымдарын және бекіткіштерін есептеу кезінде
материалдардың есептік динамикалық қарсыласуын талаптарға сәйкес [2] қабылдау қажет.
4.3 Жылыстаудың соққы толқынынан тҥсетін жҥктемелер
4.3.1 Ӛндірулерде ҥстіңгі беттен жылыстайтын, соққы толқынының фронтындағы,
сонымен бірге ӛндірулердің жергілікті қарсыласулары артындағы (бҧрылыс, қиылысу,
кеңейтілу немесе тарылу, қиылысуды ішінара қондырғымен толтырылуы және т.б.)
қысымды Pзат, МПа (кгс/см2), келесі формула бойынша анықтау қажет:
(1)
Рзат
К
зат
Р
пр
мҧнда Кзат — А қосымшасы бойынша қабылданатын жылыстау коэффициенті;
Pпр
— жергілікті қарсыласу алдындағы ӛткінші соққы толқыны фронтындағы
қысым, МПа (кгс/см2).
4.3.2 х ҧзындығы 10d тең немесе артық және диаметрі 8м тең немесе кем тҥсетін,
ӛндірулердің тік сызықтық аумағы соңындағы соққы толқыны фронтындағы қысым,
Pпр(х) МПа (кгс/см2), келесі формула бойынша анықталады:
х
1
Кз
Rr
(2)
Р
пр(х)
Р
зат
е
х
4
мҧнда
— соққы толқынының бір ӛлшемді кеңейтілуін ескеретін коэффициент;
x
е — шынайы логарифмдер негізі;
Кз — 1кесте бойынша қабылданатын сӛну коэффициенті;
х — ӛндірулер аумағының ҧзындығы, м;
Rr— ӛндірулер периметріне кӛлденең қиылысу ауданының қатынасына тең,
ӛндірулердің гидравликалық радиусы, м;
d
— ӛндірулер периметріне кӛлденең қиылысуының тӛрт еселенген ауданы
қатынасына тең, ӛндірулердің эквивалентті диаметрі, м.
4.3.3 Бӛгеуге (жалғастырғышқа) тҥсетін динамикалық жҥктемені тең деп есептеу
қажет:
бӛгеулердің орналасуы жағдайында ӛткінші соққы толқынының фронтындағы
қысым соққы толқынының таралу бағытына параллельді;
бӛгеулердің орналасуы жағдайында соққы толқынының кӛрсетілу қысымына соққы
толқынының таралу бағыты перпендикулярлы. Соққы толқынының Ротр кӛрсетілу қысым
келесі формула бойынша анықталады:
1-кесте - Сӛну коэффициенті
Ӛндірулердің аэродинамикалық қарсыласу
Кз
коэффициенті даПа с2м2 (кг • с2/м4)
1 • 10-4бастап 4 • 10-4дейін
0,0005
4 • 10-4аса 8 • 10-4дейі
0,001
8 • 10-4аса20 • 10-4дейін
0,002
20 •10-4 аса35• 10-4 дейін
0,003
35 •10-4аса50- 10-4дейін
0,004
2
6
Р
пр(
х
)
2
(МПа);
(3)
Р
отр
Р
пр(
х
)
0,72
Р
пр(
х
)
мҧнда Рпр(х)
— бӛгеулердің орнатылу орнында жылыстаудың ӛткінші толқын
фронтындағы қысым, МПа (кгс/см2)
4.2.4 Қорғаныс қҧрастырылымдарының элементтеріндегі жылыстаудың соққы
толқынына тҥсетін эквивалентті статистикалық жҥктемені Рэкв, МПа (кгс/см2) келесі
формула бойынша есептеу қажет:
,
(4)
Рэк
в
Р
мах К
д
мҧнда Рмах
— есептелетін элементке соққы толқынының максималды қысымы
(динамикалық жҥктеме), МПа (кгс/см2).
5
Кд
— келесілерге тең етіп қабылданатын, динамикалық коэффициенті:
1,3
—
серпінді пластикалық тҥр ӛзгертулер кезінде қҧрастырылымдарды есептеу кезінде; 1,8 —
серпінді кезеңде қҧрастырылымдарды есептеу кезінде.
4.2.5 Баспалдақ бӛлімшелеріндегі қҧрастырылымдық элементтерге тҥсетін
жылыстаудың соққы толқыны әсерінен Рсм максималды аралас кҥшті және тіреулердегі
арматурлауды келесі формула бойынша анықтау қажет:
(МН);
(5)
Рсм
Сх
Р
ск S
м
мҧнда Сх
—ҚНжЕ 11-11-77 бойынша қабылданатын, элементтің қарама-қарсы
қарсыласуының коэффициенті;
SM — жылыстаудың соққы толқынының таратылу бағытына (мидель қисылысуы)
перпендикуляр, жазықтықпен элементтің қиылысуының барынша ҥлкен ауданы, м2;
Рск— келесі формулалар бойынша анықталатын жылдамдық ағысы:
2
,
Р
пр(
х
)
(МПа);
(6)
Р
ск
0,72
Р
пр(
х
)
4.4 Ӛндірулердің қорғаныс қҧрастырылымдарын және
қҧрастырылымдық
элементтерін есептеу әдістері
4.4.1 Тасалау панасына жанасқан ӛндірулердің кӛлемінің есебі
4.4.1.1 Кҥшті әсер етуші улы заттар (КӘУЗ), кӛміртек тотығымен газдалу және
ҥстіңгі бетте кӛмір қышқылды газбен газдануға ҧшырағыш нысандардағы тасалаушы
паналарда бейімделген ӛндірулердің ішкі кӛлемі бір тасалаушыға 5 м есептен тҧруы тиіс.
Бҧл жағдайда табиғи тартылыс әсерінен ауа панадан шығып кететін, ӛндірудегі панаға
800
әрбір жанасқан ішкі кӛлем (м3) желдету желісінің жақын торабына дейін
m
п
(
,
m
п
m
в
m
в
— сәйкесінше панаға тҥсетін және табиғи желдету жағдайында ауа ағымымен одан
шығып кететін панаға жанасқан ӛндірулер саны) кем емес тең болуы тиіс.
Ауа беруші тіреулер мен штолендер ауданындағы кӛміртек тотығының және кӛмір
қышқыл газының кҥтілетін және рҧқсат етілетін концентрациясы талаптарға сәйкес [2]
анықталады.
4.4.1.2 Қорғаныс ғимараттарында 11 жасқа дейінгі балалардың, емшектегі баласы
бар және жҥкті әйелдердің және қарт адамдардың жатуына арналған орындармен 100%
қамсыздандыру қарастырылады. Ӛзге тасаланушылар ҥшін орындардың 75 % отыру ҥшін
және 25 % - жату ҥшін арналған.
Отыруға және жатуға арналған орындарды талаптарға [2] сәйкес жабдықтау қаже.
4.4.1.3 Жаяу паналаушылардың қозғалыстарына арналған ӛндірулер келесілермен
жабдықталуы қажет: 7-ден 15°-ке дейінгі ылдилық бҧрыштарында - таяныштармен, 15-
6
тен аса және 30°-ға дейін — баспалдақтары және таяныштары бар басқыштармен, 30-тан
жоғары 45°-ке дейін таянышы бар баспалдақтармен,45° аса баспалдақ бӛлімшелерімен.
4.4.1.4 Азық-тҥлік қоймасының ауданын талаптарға сәйкес [2] қабылдау қажет.
4.4.1.5 Тасаланушылардың жинағышы паналау орнына босату ҥшін қолданылатын
ҧзындығы 2-3 м және қимасы 1,2х2 м қолданылатын галерея тірегімен жалғасуы тиіс.
Жалғастырылған галереяны қоса алғанда жинақтағыштың ауданын адамға 0,15 м2
нормасы бойынша тасаланған жҧмыс істейтін ауысымды қысқа уақытқа орналастыру
есебінен қабылдау қажет.
Жинағыш және баған (шурф) баспананы қорғау деңгейіне сәйкес ядролық қарудың
бҥлдіру факторларының әсерінен қорғалуы тиіс.
4.4.1.6 Жҧқтырылған киімдерді сақтауға арналған орындарды қорғаныс
ғимараттарына кірер жолдар алдында қарастыру қажет.
4.4.2 Созылымды ӛндірулер контурында жыныстардың беріктігін есептеу
4.4.2.1 Пана ретінде бейімделген созылымды ӛндірулер контурындағы жыныстар
беріктігін келесі теңдеу арқылы анықтау қажет:
2
2
2
{[(1,1
)(
)
(
â
cz
cos
sin
cx
sin
2
1
(7)
)]
[(1,1
)]
}
cos
Ê
ð
â
cz
cx
K
q
K
y
2
2
ì
(
)
]
;
[
0
K
p
cos
sin
K
q
R
c(
p)
2
2
{[(1,1
)(
)
]
â
cz
cos
sin
cx
Ê
ð
1
2
(8)
[
[(1,1
)]
}
[
(
cx
â
cz
K
q
0
K
p
cos
K
y
2
ì
)
]
;
sin
K
q
R
c(
p)
мҧнда B - жобалық тапсырмада берілетін қысым, МПа (кгс/см2);
CZ,CX—формулалар бойынша анықталатын қысым, МПа (кгс/см2):
A
;
(9)
cz
Ucz
A
(10)
cx
Ucx
мҧнда А — 2-кесте бойынша анықталатын жыныстардың акустикалық қарсыласуы,
МПа • с/м (кгс • с/см3);
Ucz, Ucx— жобалық тапсырмамен берілетін массалық жылдамдықтың сәйкесінше
тігінен және кӛлденең қҧрамдас бӛлігі;
— кӛкжиекке ӛңдірулер ылдилығының бҧрышы, град;
7
— келесі формула бойынша анықталатын жыныстардың бҥйірлік қысымының
коэффициенті:
v
,
(11)
1v
мҧндағы v —эксперименттік ӛлшеулер деректері бойынша анықталатын, Пуассон
коэффициенті;
Кр, Кq —Б қосымшасы бойынша қабылданатын сәйкесінші тігінен және кӛлденең
жҥктеулерде ӛндірулер
контурына тангенстік
кернеулер
шоғырлануының
коэффициенттері;
Ку
— келесілерге тең қабылданатын жыныстарды динамикалық орнықтыру
коэффициенті: 1,0 - тҧзды жыныстар, гипстер және ағашты әктастар; 1.3 және 1,5 -
сығымдаушы және созушы кернеулерге сәйкес әрекет ету шарттарындағы ӛзге жыныстар
ҥшін;
0—формулалар бойынша анықталатын, жыныстар қалыңдығының тігінен қысымы:
3
(МПа);
(12)
0
10
H
p
4
(кгс/см2),
(12а)
0
10
H
p
мҧнда - ӛндіру алдындағы жыныстар қалыңдығыың салыстырмалы салмағының
орташа шамасы, кН/м3 (кгс/м3);
Hp - талаптарға сәйкес [3] қабылданатын, ӛндірулердің орналасуының есептік
тереңдігі, м;
- сығымдау немесе созу жыныстарының есептік қарсыласуы, МПа (кгс/см2),
Rc(p )
13-формула. Формуланың
(7) және
(8) сол жақ бӛлігінің оң белгісі сығымдаушы
кернеулердің бар екендігіне, теріс - созушы кернеулердің бар екендігіне нҧсқайды.
4.4.2.2 Rc сығымдау жыныстарына (массив) есептік қарсыласу талаптарға [3] сәйкес,
В қосымшасы - нақты деректер болмаған жағдайда Rр созылуына сәйкес анықталуы тиіс.
8
2-кесте - Жыныстардың акустикалық қарсыласуы
Жыныстардың есептік
Жыныстардың акустикалық
қарсыласуы (сығымдау
Тау жыныстары
қарсыласуы, А
массиві) Rмс
МПа
кгс/см
МПа • с/м
к гс • с/см3
Гипстер және тҧзды
10
100
8
0,8
жыныстар
40
400
12
1,2
Ағашты әктастар
2
20
3
0,3
(қабыршақ тастар)
5
50
5
0,5
10
100
7
0,7
Қҧмды-алевролит-
10
100
6
0,6
аргиллитті
30
300
8
0,8
50
500
10
1,0
100
1000
14
1,4
150
1500
16
1,6
Шашылған және
20
200
10
1,0
метаморфиялық
50
500
12
1.2
100
1000
15
1,5
200
2000
20
2,0
4.4.2.3 Радиацияға қарсы пана ретінде бейімделген созылымды ӛндірулер
контурында жыныстардың беріктігін келесі теңдеумен анықтау қажет:
2
2
м
[
(
)
]
(13)
0
p
K
q
R
c(
p)
4.4.3 Жыныстардың қҧлауы әсерінен созылымды ӛндірулерді бекітуге
эквиваленттік статистикалық жҥктеулерді есептеу.
4.4.3.1Жыныстардың қҧлап кету әсерінен пана ретінде бейімделген ӛндірулерді
р
МПа (кгс/см2), келесі
бекітуге тҥсетін эквивалентті статистикалық жҥктеме R
экв
формула бойынша анықталады:
ӛндіру қасбетінде
кр(ст.)
1,
1(
q
q
)(cos
) ;
(14)
R
экв
выв
k
кр
ӛндіру қабырғаларында
кр(ст.)
1,
1(
)
(15)
R
экв
q
q
выв
k
ст
9
мҧнда qвыв — келесі формулалар бойынша анықталатын, жыныстардың қҧлау
салмағынан тҥсетін қысым:
3
q
(МПа);
(16)
10
h
выв
выв
4
q
(кгс/см2),
(16а)
выв
10
h
выв
мҧнда hвыв— жыныстардың қҧлау биіктігі, м;
qк - бекіткіш салмағынан қысым, МПа (кгс/см2);
кр, ст - келесі формулалар бойынша анықталатын ӛндіру қасбеті және қабырғалары
жағынан сәйкесінше жҥктеулердің ӛлшемсіз коэффициенттері:
cos
sin
U
U
cх
cz
(17)
кр
,
н
Ucх
(18)
кр
,
н
мҧнда н — жобалық тапсырмамен берілетін уақыт, с.
4.4.3.2 Ӛндірудегі жыныстардың қҧлау биіктігін (қалыңдығын) hвыв келесі формула
бойынша анықтауға болады:
м
R
c(
p
)
0,3B(1
),
(19)
h
выв
мах
мҧнда В —ӛндіру бойы, м;
тах —(7) және (8) теңдеулерінің сол жақ шамаларының барынша ҥлкен мәніне тең
келетін ең жоғары кернеу, МПа (кгс/см2).
4.4.3.3 Бҧрғылау-жару тәсілімен орындалған ӛндірулер ҥшін hвыв 0,2В ҧлғайту қажет.
Жыныстардың қҧлау әсерінен ӛндірулерді бекітуге жҧмсалатын кҥштеулер қҧрылыс
механикасының ережелері бойынша анықталады.
4.4.4 Камералық ӛндірулердегі тӛбе және камералық кентіректердің беріктігін
есептеу
4.4.4.1 Пана ретінде бейімделген камералық ӛндірулерде егер оның қалыңдығы
камера бойының екі еселенген шамасынан кем немесе тең болса
(hп 2l), тӛбе беріктігі
келесі теңдеуді бӛлу, созу және қысқарту арқылы анықталады:
бӛлуге
10
,
l
,
â
cz
cx
{(
)
0
(
ì
)
0
(ï
)
h
ï
K
y
(1,
1
)
â
cz
cx
[
(20)
0
(
ì
)
K
y
ì
]}
;
0
(ï
)
R
ñð
созуға
2
2
(
)
1,
1
l
l
ïð
â
cz
cx
{(
)
2
0
( ì
)
0
(ï
)
2h
ï
K
y
(1
,1
)
h
k
â
cz
cx
(1
)[
(21)
0
( ì
)
2
h
ï
K
y
]}
;
0
(ï
)
Rì
ð
қысқартуға
2
2
(
)
,
l
l
ïð
â
cz
cx
{(
)
2
0
(
ì
)
0
(ï
)
2h
ï
K
y
(1
,1
)
h
k
â
cz
cx
(22)
(1
)[
0
(
ì
)
2
h
ï
K
y
]}
;
0
(ï
)
Rc
мҧндағы l — камера бойы, м;
hk— камера биіктігі, м;
hп — тӛбе қалыңдығы, м;
f— жинақтың кӛтерілу бағыты, м;
- В қосымшасы бойынша нақты деректердің болмауы жағдайында
Rc
қабылданатын бӛлуге жыныстардың (массивтің) есептік қарсыласуы;
,
- келесі формулалар бойынша анықталатын тӛбе жыныстары және
0(м)
0(п)
жҧмсақ топырақтардың қабатына сәйкес келетін тігінен қысымдар:
3
(МПа);
(23)
10
h
0(
м)
м
м
3
(МПа);
(24)
0(
п
)
10
п
h
п
мҧнда
,
- жҧмсақ топырақтар қабаты мен тӛбе жыныстарының сәйкесінше
м
hм
орташа салыстырмалы салмағы, кН/м3;
hм — жҧмсақ топырақтар қабатының қалыңдығы, м;
11
lпр — сейілу (бҧзылу) ені, м.
4.4.4.2 Пана ретінде бейімделген камералық ӛндірулерде, егер оның қалыңдығы
камера бойының екі еселенген шамасынан ҥлкен болса
(hп>21),тӛбе беріктігі келесі
теңдеулерден алынатын бҧрылысына айқындалады:
qзак<0,1Rс болғанда
1,
1
в
cz
cx
м
(25)
(1
)
К
кр
К
п
Р
п
R
и
K
y
0,1 Rс<qзак<0,8Rс болғанда
(1
)
1,
1
К
кр
К
п
Р
п
в
cz
cx
м
,
(26)
R
и
q
K
y
зак
1R
c
мҧнда qзак-келесі формула бойынша анықталатын бекітуші жҥктеме, МПа (кгс/см2):
q
S
0
кр
(27)
q
зак
Fц
мҧнда Sкp — бір кентірекке сәйкес келетін қасбет ауданы, м2;
Fц — кентіректің кӛлденең қиылысу ауданы, м2;
RC—эксперименттік ӛлшеулер нәтижелері бойынша айқындалатын, бір осьтік
сығымдау ҥлгісінде жыныстардың қарсыласуының орташа мәні, МПа;
Kкр-Г қосымшасы бойынша нақты деректер болмаған жағдайда қабылданатын,
тӛбенің салмақ тҥсетін қабілеттілігінің коэффициенті;
Kп — тең ретінде қабылданатын жҥктеу коэффициенті:
0,5 — нақты айқындалған қабаттылығы бар жыныстар ҥшін;
0,35 — орташа қабаттық жыныстар ҥшін;
0,2 — кіші қабаттылық;
Кп = 0 — қабаттық емес жыныстар ҥшін;
Рп
— формулалары бойынша анықталатын, тӛбенің тӛменгі салмақ тҥсетін
қабатындағы жыныстарға келтірілген тігінен қысым:
2
2
3
l
l
пр
(МПа);
(28)
Р
п
10
2
h
мҧнда н.с— тӛменгі салмақ тҥсетін қабат жыныстарының орташа салыстырмалы
салмағы, кН/м3;
hн.с — тӛменгі салмақ тҥсетін қабат жыныстарының қалыңдығы, м;
Rи- Rи = 0,3Rc [Rc тең келетін нақты деректер болмаған жағдайда қабылданатын,
иілім жыныстарының
(массив) есептік қарсыласуы
- сығымдау жыныстарының
12
(массивінің) есептік қарсыласуы.
qзак
0,8Rс болған жағдайда тӛбенің беріктікке есебі жҥргізілмейді. Тӛбе бҧл
жағдайда статистикалық жҥктемелер әсерінен тҧрақсыз ретінде есептеледі.
4.4.4.3 Тасалау паналарындағы камера аралық кентіректердің беріктігі келесі
теңдеумен анықталады:
Жолақтық
(
l)
К
ц
К
н
0
b
ц
К
ф
b
ц
;
(29)
p
p
(
)
K
в
cz
K
cz
м
R
c
K
y
бағандық
(
l)(
)
ц
н
0
ц
l
ц
l
пр
ф
ц
ц
(30)
p
(
)
м
K
в
cz
R
c
K
y
мҧнда Kц
— Г қосымшасы бойынша эксперименттік деректердің болмауы
жағдайында қабылданатын, кентіректің салмақ тҥсетін қабілеттілігінің коэффициенті;
Кн — тең ретінде қабылданатын коэффициенті:
L < Н жағдайында 0,5—әлсіз жыныстардың қабаттары бар кентіректер ҥшін;
0,7 " L <-Н —біртекті кентіректер ҥшін;
1,0 " L> Я
— барлық кентіректер ҥшін(L, Н — шахталық ӛрістің ӛңделген
кеңестігінің орналасуының сәйкесінше ені және тереңдігі, м);
bц, lц — кентіректің сәйкесінше ені және ҧзындығы, м;
Кф — тең ретінде қабылданатын коэффициент: орташа- және кҥшті жарықтығы бар
жыныстар ҥшін:
b
ц
b
ц
b
ц
b
ц
0,60,4
пр
и
0,3
1
;
"
1
4;
(31)
h
ц
h
ц
h
ц
h
ц
әлсіз жарықтығы бар жыныстар ҥшін:
b
ц
.(32)
К
ф
hц
тақтатас жыныстары ҥшін:
13
b
ц
0,7 0,3
;
.(33)
К
ф
hц
(hц - кентірек биіктігі, м)
q
р,
-
3 және
4 кестесі бойынша жолақ кентіректер ҥшін қолданылатын,
К
K
сығымдалу толқындары және эпицентрлік сейсмикалық толқындардың кентіректермен
q
ӛзара әрекеттесу коэффициенті; тіреулік кентіректер ҥшін
ри
кентіректері жолақ
К
K
кентіректерге арналған осы коэффициенттерден 0,85-ке тең етіп қабылдайды.
3-кесте - Сығымдалу толқындарының және эпицентрлік сейсмикалық
толқындардың кентіректермен ӛзара әрекеттесу коэффициенті
Жолақтық кентіректерінің саны жағдайында
Камера аралығына кентіректің биіктігінің
Kqкоэффициентінің мәндері
қатынасы (hц/l)
2
5
10
15
0,3
2,7
3,2
3,7
4,0
0,5
2,4
2,9
3,4
3,7
0,7
2,2
2,7
3,1
3,4
1,0
2,1
2,5
2,9
3,1
2,0 және одан да аса
2,0
2,4
2,7
2,9
4-кесте -Тау жыныстарының Пуассон коэффициенті жағдайында Kq
коэффициент мәндері
Тау жыныстарының Пуассон коэффициенті
Камера аралығына кентіректің
жағдайында Kq коэффициентінің мәні
биіктігінің қатынасы (hц/l)
0,10
0,15
0,20
0,25
0,30
0,35
0,3
0,4
0,6
0,8
1,0
1.2
1.4
0,5
0,3
0,5
0,7
0.9
1,1
1,3
0,7
0,2
0,4
0,6
0,8
1.0
1.2
1,0
0,1
0,3
0,5
0,7
0,9
1,1
2,0 және одан да кӛп
0,1
0,2
0,4
0,6
0,8
1,0
4.4.4.4 Радиацияға қарсы паналар ретінде бейімделген камералық ӛндірулерде тӛбе
беріктігі hп 2 l тең болған жағдайда келесі теңдеумен есептеледі:
қиындыға
0,6l
м
;
(34)
0(м)
0(п)
0(м)
0(п)
R
ср
f
h
п
созылуға
14
2
2
l
l
пр
h
k
[
1
2
0(м)
0(
п
)
;
(35)
2h
п
2h
п
] Rм
0(м)
0(п
)
p
сығымдалуға
2
2
l
l
пр
h
k
[
1
2
0(м)
0(
п
)
;
(36)
2h
п
2h
п
] Rм
0(м)
0(п
)
c
4.4.4.5 Радиацияға қарсы паналар ретінде бейімделген камералық ӛндірулерде тӛбе
беріктігі hп> 21 болған жағдайда келесі теңдеулерден анықталады:
qзак< 0,1 Rc болған жағдайда
(1
)
;
(37)
К
р
0,1 Rc<qзак< 0,8 Rc болған жағдайда
(1
)
К
кр
К
п
Р
п
м
;
(38)
R
и
q
зак
1 R
c
Осыған қоса qзак0,8 Rс тӛбенің беріктікке есебі жҥргізілмейді. Камераның тӛбесі
бҧл жағдайда берік емес ретінде есептеледі.
4.4.4.6 Радиацияға қарсы паналардағы камера аралық тҧтастықтар тҧрақтылығы
келесі теңдеулерден айқындалады:
жолақтық
(
l)
К
ц
К
н
0
b
ц
м
;
(39)
R
c
К
bф ц
бағандық
(
l)(
)
ц
н
0
ц
l
ц
l
пр
м
;
(40)
R
c
ф
ц
ц
15
4.4.5
Сейсмикалық жарылыс толқындарының әсерінен ӛндірулер
бекіткіштеріндегі кҥштеулер есебі
4.4.5.1 Жартасты және жартылай жартасты жыныстардан ӛтетін, ӛндірулердегі
кӛлденең қиылысудың жиынтық нобайлануының монолитті бетонды және темір бетон
бекіткішіндегі М, МПа • см3 (кгс • см) иілімді сәті келесі формула бойынша анықталады:
2
с
r
0
2
M
[
Р
12(
1
)
экв K
1
2
,
(41)
1
(
1
)
Kk
4
с
мҧнда Р
экв
- формулалар бойынша анықталатын эквивалентті статстикалық
жҥктеме, МПа (кгс/см2)
с
2
2
(1,1
)(
)
Р
экв
в
cz
cos
sin
;
(42)
2
2
(
)(1
,1
)
cx
sin
cos
в
cz
cx
с
2
2
(1,1
)(
)
Р
экв
в
cz
cos
sin
;
(43)
(1)
(1
,1
)
cx
в
cz
rо
—келтірілген қазба радиусы, қазбаның кӛлденең сызбасы
0,16 периметрге
тең,см-мен алғанда;
Кр.о — коэффицент, қазба аумағын ӛзгертуде тіреуішке реактивті соққы беру әсерін
есептегішін, 5-ші кесте бойынша қабылдануы керек;
,
1
2
— коэффициенттері, қысқанда және иілдіргенде тіреуіштің қаттылығын
есептегіші;
Kk — қазба аумағында тоқты ҧлғайтуда коэффиценттер қосындысы, мына формула
бойынша анықталады:
2
'
2
'
(
)
k
p
sin
K
q
,
(44)
2
'
2
'
2
'
(
)
(
K
k
K
p
cos
sin
K
q
sin
2
'
'
'
)
(1
)
cos
K
pq
cos
sin
(45)
' - бҧрыш, жауын кезіндегі салмақты ескере отырып, мынаған тең болады:
'
cx
arctg
1,
1
в
cz
(46)
16
Kpq
— қуаттың ығысу коэффициентінің шоғыры Б қосымшасы бойынша
анықталады.
с
Егер (7) 5-дәреже шарты сақталмаса, онда Рэкв формуласы (39) және (41) формула
Кк коэффициенті бойынша есепке алынады,ал егер (8) 5 - дәреже шарты сақталмаса, онда
Рэкв формула (40) және Ккформула (42) бойынша жҥзеге асырылады.
5-кесте - Қазба аумағын ӛзгертуде тіреуішке реактивті соққы беру әсері есебінің
коэффициенті
Eп/Eб
0,5
1,0
1,5
2 и более
Кр.о
1,6
1,3
1,2
1,0
Eп, Eб — бетон және жыныс тығыздығының сәйкестік модулі, МПа (кгс/см2).
и
1
2
Коэффициенттер
мына формулалар бойынша анықталады:
4
Е
пr
0
1
3
(1
)
К
дф
Е
б
d
к
r
в
1
;
(47)
2
0
пr
Е
2
(1
)
К
дф б
Е
d
к
r
в
2
;
(48)
Мҧнда Кдф — коэффициенті, яғни бетонның сызық бойындағы дермотивтік қасиеті
6- кестебойынша қабылданады;
dк—тіреуіш қалыңдығы, см;
rв — шеңбер радиусы, қазбаның кӛлденең кесінді ауданына тең, см;
1,2
— коэффициенттері,тіреуіштің қаттылығы арматураға әсері мына
формулалар бойынша есептелінеді:
2
24
а
0
a
1
1
дф
б
к
(49)
2
а
a
1
2
Е
бdк
(50)
Мҧнда Еа
— арматураның илгіштік модулі, мәлімет анықтамасы бойынша
қолданылады, МПа (кгс/см2);
17
lо-тіреуіштің бейтарап осінен ауыр арматураның бойымен ортасына дейінгі ара
қашықтық, см;
Fa — арматураның кӛлденең кесінді ауданы, см2.
6-кесте - Бетонның сызық бойындағы дермотивтік қасиетінің коэффициенті
1
3
5
7 және астам
Рэкв /10-4Еп
Кдф
0,9
0,8
0,7
0,5
4.4.5.2 N, МПа • см2 (кгс) бойлау кҥші, қазба кезіндегі темір бетон тіреуіші және
тҧтас бетон ережесі, тастақ және жартылай тастақ жерлерден ӛткенде мына формула
бойынша анықталады:
с
1
1
r
0
N
[(
)(
1
)]
Р
экв
К
к
1
4
K
2
1
(51)
Қабырғадағы бойлау кҥші ережедегі бойлау кҥшімен тең қабылдану қажет,
кӛбейткенде sinп , (п—бҧрыштың еңісінің кӛлденең кесінді табаны ережеде қазбаның
вертикалды осіне қатысты болады, жауынның).
4.4.5.3 Қазбаның тіреуіші, жҧмсақ топырақта орналасса, онда салмақтың әсерінен -
статистикалық және қысым толқыны тексерілуі қажет.
Р'экв МПа (кгс/см2) қысым толқынынан статистикалық салмақтың тік эквиваленті
мына формула бойынша анықталады:
P'экв=вKo,
(52)
Ко — коэффициенті, жҧмсақ топырақ пен тіреуіш шегі қысымды ҥлкейтудегі есеп
кӛрінісінен 7- кесте бойынша қабылданады.
7-кесте - Жҧмсақ топырақ пен тіреуіш шегі қысымды ҥлкейтудегі есеп кӛрінісінің
коэффициенті
Агр
0,1
0.4
0,6
0,8
1,0
Акр
Ко
1,8
1.4
1,25
1,1
1,0
7- кестедегі Агр және Акр — акустикалық кедергсі жҧмсақ топырақ пен тіреуішке
сәйкес мәлімет анықтамасы бойынша қабылданады.
Жҧмсақ топырақта орналасқан қазбадағы тіреуішті кҥшейту қҧрылыстық
механикалық әдіс бойынша анықталады.
18
4.4.6 Желдеткіш тамбур-шлюздегі ауа шығыны мен тамбур-шлюздегі ауа
ағымын тексеру
4.4.6.1 Ауа кӛлемі, яғни қажетті ауаны баспана астына сҥзгілеп желдету кезінде
ортадағы тиесілі жіберілетін ауа ортасы 1 м3/ (с-адам) есебімен қабылдануы керек.
4.4.6.2 Ауа кӛлемі, яғни қажетті ауаны баспана астына сҥзгілеп желдету Qф.в, м3 /с
-пен берілу керек, тамбур-шлюздегі 2 Па (мм су. ст.) ҧлғайтылған ауаны ҧстап тҧратын
тіреуіш жағдайын тексеру және тамбур-шлюздегі желдету ауа шығыны былай
анықталады:
Q
Q
ф.в.
n
т
т
,
(53)
nт—тамбур-шлюз саны, яғни бірмезеттегі ауаны ҧстау тіреуіші қарастырылады (екеу
болып кіретін шлюз бір тамбур - шлюзде қабылданады);
Qт — тамбур-шлюздегі желдету ауа шығыны25-қысқакӛлемдегі тамбур-шлюзге тең
болып қабылданады, м3 /с.
4.4.6.3 Qn, м3/с ауа кӛлемінің есебі, яғни бір камералы тамбур-шлюзі
(тамбур,
шлюздік камера)арқылы тіреуішті кӛтеру ҥшін мына формула бойынша анықталады:
Q
200150
2
п
h
e
,
(54)
he —баспана асты қабатындағы табиғи ауа кҥшінің максималдықысымы (депрессия),
даПа (мм су. ст.).
5 ИНЖЕНЕРЛІК-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚҦРАЛ-ЖАБДЫҚ
5.1 Ғимараттарды қорғауды қҧруда инженерлік-техникалық қҧрал қажет, яғни
оларды жабуды қамтамасыз етуде.
*5.2 Ауа ортасында ғимараттарды қорғауда газдық және микроклиматтық
ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
5.3 Ғимараттарды қорғауда санитарлы-техникалық қҧрал жҥйесінде бірегей қҧрал-
жабдықтар қолданылады, сонымен қатар, яғни ӛндірістік нысан жҧмысында бекітілген
қҧралдар қолданылады.
*Қҧралдар элементінің арсындағы ӛткелдер мен саңылаулар, сонымен қатар
қабылдау қажет. (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
Баспана желдеткіші
5.4 Баспана астының желдеткішінің жҥйесі екі режимдік-таза желдеткіш пен сҥзгілеу
желдеткішімен жобаланады.
19
Баспана астының желдеткішінің тҥбегейлі сызбасы 1- суретте келтірілген.
5.5 Таза желдеткіш талабы ауақҧрамы мен артық жылуды шығаруды қамтамасыз
етуді қарастырады.
Сондай жағдайларда, ауа қақпалары жоғарыдан шығатын жерден 50 м-ге дейін
қашықтықта орналасады, яғни баспана астына берілетін ауа таза желдеткіш тәртібі
бойынша шаңға қарсы сҥзгісі бойынша шаңнан тазалау қажет.
Баспана астындағы берілетін ауаны газ тәрізді ӛнімдерден тазалауда кӛптеген
бҧзатын және ҧстап тҧратын ауа ортасынан берілген параметрлер сҥзгілеу желдетумен
қарастырылады.
5.6 Таза желдеткіштегі ауа қалпы 8-кесте бойынша қабылданады.
8-кесте - Таза желдеткіштегі ауа қалпы
Жылдың жаз мезгіліндегі қазбаның ауа температурасының
Таза желдеткіштегі ауа
қалыпты (ӛндірістік) желдеткіште tВ , °С
қалпы, м3/(с-адам.)
10- дейін
2
10-нан жоғары 15-ке дейін
3
„ 15 „ 20
5
„ 20 „ 23
7
„ 23 „ 27
10
5.7 Сҥзгілеу желдету кезінде, ауа ортасындағы паратметрлерді ҧстап тҧруда, ауа
кӛлемі, яғни баспанаға берілетін есебі 1 м3/ (с.адам) болады.
5.8 Ауа кӛлемі, яғни баспана астына берілетін сҥзгілеу желдету тәртібі бойынша
QФ.В., м3/с-пен берілу керек, тамбур-шлюздегі 2 даПа (мм су. ст.) ҧлғайтылған ауаны
ҧстап тҧратын тіреуіш жағдайын тексеру және тамбур-шлюздегі желдету ауа шығыны
былай анықталады:
QФ.В. 200 nт + QТ,
(55)
nт-тамбур-шлюз саны, яғни бірмезеттегі ауаны ҧстау тіреуіші қарастырылады ( екеу
болып кіретін шлюз бір тамбур - шлюзде қабылданады);
QТ - тамбур-шлюздегі желдету ауа шығыны 25-қысқа кӛлемдегі тамбур-шлюзге тең
болып қабылданады, м3 /с.
20
1-желдеткіш тамбур-шлюз; 2- шлюздік камера; 3- тамбур-шлюз; 4 - тамбур; 5-
саңылаусыз мықты бекітілген кеңейтілген камера; 6- санитарлық торап.
1-Cурет. Баспаханадағы желдеткіштің тҥбегейлі сызбасы
Шартты белгілірі:
желдеткіш
қорғау қҧралы
сҥзгі-сорғыш
артық қысым қақпақшасы
саңылаусыз
қақпақша
ауаның қозғалыс бағыты
ауа жолы
табиғи ауыр ауаның қозғалыс бағыты
саңылаусыз-қорғаныс есігі
саңылаусыз есік (мықты бекітілген).
5.9 Qn, м3/с ауа кӛлемінің есебі, яғни бір камералы тамбур-шлюзі (тамбур, шлюздік
камера) арқылы тіреуішті кӛтеру ҥшін мына формула бойынша анықталады:
QП = 200 + 150 (2 + hе)0,5,
(56)
hе
- баспана астының қабатындағы табиғи ауа кҥшінің ең жоғары қысымы
(депрессия), даПа (мм су. ст.).
5.10
Баспана астынан алынатын тамбур-шлюздегі тіреуіш
(тамбурдағы) және
тамбур-шлюздегі ҥрлеу желдеткіші ауа арқылы қарастырылады. Осы мақсатта
желдеткішті таңдауда қысымның артықшылығын және табиғи ауыр ауа әрекетін есепке
алу керек.
5.11 Баспана астының таза желдеткіші табиғи желдеткіштің әрекеті есебінен (табиғи
ауырлық арқылы)немесе желдеткіштердің кӛмегімен қарастырылады.
*5.12 Табиғи желдеткіш мынандай жағдайда жоспарланады, жылдың кез келген
2.04-101 талабына сәйкес болады. Өзгерт.ред.
- ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ
бұйрық).
21
5.13 Желдеткішпен мәжбҥрлеу жҥйесінде баспана астында дербес тҥрде электр
қуаты болмаған жағдайда желдеткішті қосуға қолдап электр қуатын жҥргізу қажет және
электр қуатымен жҥргізілген дербес тҥрде қамтылған желдеткіштер болу керек.
5.14 Баспана астынан ауаны шығарғанда табиғи жолмен жҥзеге асырылуы тиіс.
Осындай жағдайда осы негізгі мақсатты жҥзеге асыруда сорып алатын желдеткіштер
қолданылуы қажет.
5.15 Баспана астында ауа қақпақтарында және ауа шығаратындарда қысым
аймағында қосалқы қысымның 0,01 МПа (0,1 кгс/см2) басым болу туындайтын болған
жағдайда жарылысқақарсы қҧрылғысы орнатылуы қажет.
Радияциядан қорғау желдеткіші
5.16 Соғыс кезінде қазабаларды орналастыру әрекетін тҧрақты электрмен қамтуда,
желдеткіштерді қолдану, яғни орнатылған ӛндірістік желдеткішінің шарты бойынша
радияциядан қорғау желдеткіші қарастырылады.
5.17 Ӛндірістік желдеткіш болмаған жағдайда, сонымен қатар соғыс уақытысында
нысанды тҧрақсыз электрмен қамтуда, табиғи ауыр әрекеті есебінен 5.12 бӛліміне сәйкес
радиациядан қорғау желдеткіші қарастырылады немесе желдеткішті орналастыру кезінде
қолдап жҥргізіледі не аккумулятордың батарейкалары арқылы орнатылады.
5.18 Радиациядан қорғану желдеткішінің ауа кӛлемі, яғни жҧмысшылар мен
қазметкерлердің ауысым кезін қорғауды қарастырады, 8-кесте бойынша қабылданады.
Сондай жағдайда, тҧрғындарды радиациядан қорғау кезіндегі ауа қалпы 8-кесте
бойынша 1,2 кӛтеріңкі коэффициентімен қабылданады.
5.19 Желдеткіш жҥйесінде ауа қақпағы қҧрылғысын механикалық тҧрғыда
оранласуы, олардың ҧңғыма қазбалардың орналасуында және кӛлбеу оқпандарда, жерден
биіктік деңгейі
1 м-ден кем болмауы тиіс
(қазбалардың қыртысы) және оларға
радиациялық шӛгінділер тҥспеуі ҥшін қҧралдармен жабдықтау қажет.
Сумен қамту және қоқыстан тазарту
5.20 Қорғаныс ғимаратындағы артық ауыз суды қорғауда тәулігіне әрбір
қорғанысқа2 л су есептеліну керек.
(Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
5.21 Ауыз су сыйымдылығы қақпақшалармен және су екенін кӛрсетіп тҧратынымен
жабдықталуы қажет.
5.22 Ауыз суды таратуда су бӛлетін крандармен жабдықталуы керек-1 кран 300
адамға не ауыспалы бӛшкелерге жету қажет.
5.23 Тазалық қҧбырлары қоқыстан тазалайтын вагоншалармен не қазандықтармен
жабдықталуы қажет тәулігіне қорғалғанда 2 л нысапқа дейін қабылдай алатындай етіліп.
Қоқыс тазалайтын вагоншалар былай орнатылуы қажет, яғни вагоншаның жоғарғы
қабаты қазбаның тӛбесіне дейін 1,3 м-ден кем болмайтындай ара қашықтықта болуы тиіс.
22
5.24 Қорғаныс ғимаратында қҧрғақ қалдықтарды жинауға, жабық кҥйдегі
-
қораптар, қағаздан жасалған қаптар, пакеттер, яғни тәулігіне қорғалатын бір адамға 1 л-ге
дейінгі есеппен алғанда.
Электрмен қамту, жарықтандыру және байланыс
5.25 Қорғалатын ғимарат электрмен қамтылуы сыртқы желі бойынша жҥзеге
асырылады.
Қажет болған жағдайда қорғаныс ғимаратына дербес тҥрде электрмен қамту кӛзі-
аккумулятор батарея не дизелдік электрстанциялары (ДЭС) орнатылады.
5.26 Баспаналар астына
1200м3/с-тан асатын ӛндірілген сҥзгілеу желдеткіш
агрегаттары бар ДЭС орналастыру қарастырылған.
Нысандарда, техникалық мақсаттарда аккумуляторлық батереялар қолданады,
оларды қорғаныс ғимаратында қолдану дербес тҥрде электрмен қамту кӛзі шектелмейді.
5.27 Электр қҧралы, қуаттандыру және жарықтандыруды орнатуды ӛндіріс саласына
сай қауіпсіздік ережесінің талабын орындай отырып пайдалану.
ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
Шахталарда (кенорындарында), қауіпті газ аймағында, ДЭС кеніштік жарылыстық
қауіпсіздігі болмауы керек. ДЭС-ті қалыпты жағдайда (жарылмайтын) жаңа желдеткіш
желісінде және ғимаратта ДЭС-те метан концентрациясын толассыз бақылау аппаратын
орнатуға жол беріледі.
5.29 Баспаналар астында ДЭС-ті орнатуда оны ядролық фактордың әрекетінен
қорғауды жоспарлау. Қызмет кӛрсетіп жатқан кісіні бҥлінген ауадан қорғауда бҧл
жағдайда баспана астына демалыс орны ретінде жеке ӛнім ретінде қолдану
қарастырылады.
5.30 Электрмен жарықтандырудың стационарлы желісі қорғау ғимаратын дербес
электрмен қамту кӛзі қҧралымен, сонымен қатар нысанды соғыс кезінде тҧрақты
электрмен қамтуды жабдықтау.
5.31 Қазбалардағы жарықтандыру қалпы, қолданатын қорғау имаратында, 9 -кестеде
кӛрсетілген ережеге сай қабылдануы қажет.
23
9-кесте - Қазбалардағы жарықтандыру қалпы
Жоғарғы жағы,яғни
Қазбалардағы жарықтандырылатын
Ең тӛменгі
жарықтану қалпына
аймақтар мен ғимараттар
жарықтандыру, лк
қатысты
Қорғалатын қазбаларды орналастыру
ҥшін, баспана астына кіретін жерлер,
тазалық торабы
2
Жер қыртысында
Сҥзгілеу желдеткіш камерасы және
Жер қыртысынан 0,8 м
5
дербес қуаттандыру кӛзінің ғимараты
деңгейінде
Медициналық бекеттері
50
Бҧлда солай
Тазалық бекетттері
30
―
Нысанды басқару бекеті
20
―
Ескертпе
- Қорғалатын қазбаларды, баспана астын, тазалық торабын
жарықтандыруды
орналастыруда 0,3 л ғана рҧқсат беріледі.
5.32 Қорғаныс ғимараты, жарықталатын стационармен жабдықталуда, қорғалатын
эвакуациялар қажет болған жағдайда артық жарықтандыру шамдармен қолданылады
жеке қолданыс ретінде шамамен бір жарықтандыру 10 қорғанысқа жетуі керек.
5.33 Қорғаныс ғимаратында,жарықтандыру стационары қарастырылмаса, жеке
қолданыс ретінде ауыспалы шамдарды қолдану қарастырылады. Бҧл жағдайда
жарықтандыру шектелмейді.
5.34 Қорғаныс ғимаратында хабарландыру және байланыс қҧралдарымен
жабдықталуы тиіс және де нысанның жалпы хабарландыру мен байланыс жҥйесіне кіру
керек.
5.35 Қорғаныс ғимараты нысанда басқарылатын телефон байланысы болуы қажет.
Баспана астында ішкі дербес телефон байланысы бар сҥзгілеу желдеткіш
камерасымен болуы қажет, қорғаныс жолдары ретінде, ғимараттың дербес электрмен
қамту кӛзі және медициналық бекеті болуы тиіс.
6 ӚРТКЕ ҚАРСЫ ІС-ШАРАЛАР
6.1 Қазбалар аймағы, қорғаныс ғимаратындаға мҥмкіндік, ӛрт сӛндіргіш
қҧралдарымен бір ӛрт сӛндіргіш қҧралы және қҧм салынған қорап
0,2 м3 с
сыйымдылығымен екі кҥрегімен әрбір 100 м қазбаменжабдықталады.
6.2 ДЭС жер асты тіреуіші және оған қосылатын қазба кіре берістен ДЭС
камерасына дейін 5 м-ге дейін созылып жатқан жанбайтын материалдан болуы тиіс.
Жанар жағар май қоймасы бӛлек секцияда орналасады, ДЭС ғимаратынан бӛлек200
мм- ден кем болмайтын жанбайтын қалың материалмен бӛлінуі керек.
24
*6.3 ДЭС ғимаратында ӛрт сӛндіру қҧралын ҚР ЕЖ 2.04-101 талабына сәйкес
қарастыру қажет. (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
Аккумуляторлық батарейлерді орындарға орналастыруда батареяларға есеппен екі
ӛрт сӛндіргіш қҧралдары орнатылады, сонымен қатар
0,2 м3сыйымдылықтағы қҧм
салынған қорап және екі кҥрек қойылады.
6.4 Қорғаныс ғимаратында ӛрт болған жағдайда тҥтінді сорып алатын желдеткіш
жҥйесі қарастырылуы тиіс.
Алып тасталатын ауа кӛлемі тӛрт реттен кем болмауы тиіс.
6.5 Сорып алатын желдеткіш жҥйесінде электрлік жетегі бар саңылаусыз қақпақша
орнатылуы керек, ашылуы желдеткіштің қосқышымен бірге ашылуы тиіс.
Бір мезетте желдеткіш қосқышымен сорып алу желдеткіш жҥйесі жҧмыс жасап
тҧрған желдеткішпен сӛндіріледі және саңылаусыз қақпақшалармен жабылады.
6.6 Қорғаныс ғимаратында ӛртті сумен қамту жҥйесі бар болса онда олардың қызмет
шарты орындалуы қажет.
25
А қосымшасы
(ақпараттық)
Кзат КОЭФФИЦИЕНТТЕРІНІҢ БОЛУЫ ЖӘНЕ Котр СОҚПАҚ ҚЫСЫМНЫҢ
КӚРІНУІ
ЖЕРГІЛІКТІ ҤЙЛЕСІЛІМДІК БАРЫСЫНДА ЖӘНЕ ҚАЗБА
ҚИЫЛЫСЫНДАӚЗГЕРУІ
А.1 - кестесі
Р
пр
Жергілікті
Бағыт
Пайда болу
қайшылықтың
нӛмірі
шарты
Кзат Р0
Котр кезінде
сипаттамасы
1,67
1,00
0,67
0,33
0,17
0,03
1.0
—
0,49
0.57
0,68
0,78
0,96
0,8
—
0.45
0.55
0,67
0,76
0,95
1
W
0,6
—
0,36
0,45
0,63
0,75
0,94
0,4
—
0.25
0,32
0,47
0,71
0,93
0.2
—
0,14
0,18
0,26
0,41
0,86
W —бос жабдық ауданынан толық ауданына дейінгі қазбалар
15
—
0,91
0,93
0,94
0,96
0,99
,
45
—
0,75
0,78
0,84
0,89
0,98
2
баспана
90
—
0.49
0,57
0.68
0,78
0,96
135
—
0,40
0,48
0,60
0,70
0,94
175
—
0,32
0,40
0,50
0,60
0,91
0
—
1,47
1,53
1,66
1,75
1,95
3
баспана
90
—
0,49
0,57
0,68
0,78
0,96
— екі аралықта созылыңқы ҧңғыма осі мен соқпақ толқынның
орналасу бҧрышы
1.0
0.20
0,20
0,23
0,27
0,30
0.37
0,8
0,20
0,24
0,27
0,32
0.36
0,46
4
0,6
0,23
0,28
0,31
0,37
0,41
0,55
0,4
0,30
0.34
0,38
0,45
0.52
0,67
0.2
0,37
0,43
0,47
0.56
0.67
0.80
— қазбаның кӛлденең кесінді ауданына қатысы,
яғни соқпақ толқынның ағымы, қазбаның кӛлденең кесінді ауданына
соқпақ толқынның қайдан шығатыны
Кзат кесте бойынша анықталады
5
1.0
0,8
0,6
0,4
0.2
Кзат
0,60
0.68
0,76
0,83
0,92
26
А.1 - кестесі (жалғасы)
Р
пр
Жергілікті
Бағыт
Пайда болу
қайшылықтың
нӛмірі
шарты
Кзат Р0
Котр кезінде
сипаттамасы
1,67
1,00
0,67
0,33
0,17
0,03
0.2
1,18
1.18
1,23
1,34
1,39
1,54
0,4
0,90
0,90
0,94
1,00
1,08
1.20
0,6
0,78
0,79
0,81
0,85
0,90
0,98
0,8
0,65
0,65
0,67
0,69
0.73
0,77
6
1,0
0,51
0,51
0,53
0,54
0.56
0,60
1,25
0,48
0,48
0,48
0,49
0,51
0,58
1,67
0,39
0,39
0.39
0,40
0,44
0.53
2,5
0.30
0,30
0,30
0,30
0,31
0,40
5,0
0,16
0,16
0.16
0.16
0,19
0.24
0,2
1,20
1,24
1.30
1,42
1,51
1,69
0,4
1,15
1.17
1,22
1,30
1,37
1.47
7
0.6
1.10
1,12
1,14
1,18
1,22
1,30
0.8
1,06
1,06
1,07
1,08
1.10
1,14
1,0
1,00
1,00
1,00
1.00
1,00
1,00
1.0
1,00
1,00
1,00
1,00
1,00
1,00
1.25
0.88
0,88
0,88
0.88
0,91
0,96
8
1.67
0,70
0,70
0,70
0,71
0.79
0.88
2,5
0.52
0,52
0,52
0.52
0,60
0,70
5,0
0,30
0,30
0,30
0,30
0.37
0.48
9
0,2
1,25
1,33
1,40
1,50
1,55
1.69
0,4
1,15
1,18
1,23
1,34
1,39
1,50
0,6
1,00
1,03
1,10
1.17
1,20
1,30
0,8
0,86
0,90
0,94
1,00
1.08
1,18
1,0
0.75
0,80
0.85
0,90
0.97
1,04
1,25
0,68
0.70
0,72
0,75
0,80
0,85
1,67
0,57
0,57
0,58
0.60
0,62
0.69
2,5
0,48
0,48
0,48
0,49
0,51
0,58
5,0
0,30
0,30
0,30
0,30
0,37
0,43
Қысым Рзат1 мына формуламен анықталады:
0
0
1
'
(
)
Р
зат1
Р
зат
Р
зат
Р
зат
,
Рзат
- қабылдайды Рзат 2 бағыты тәуелді;
1
Р
зат
К
зат
Р
пр
г Кзат кесте бойынша қабылдайды
27
А.1 - кестесі (жалғасы)
Р
пр
Жергілікті
Бағыт
Пайда болу
қайшылықтың
нӛмірі
шарты
Кзат Р0
Котр кезінде
сипаттамасы
1,67
1,00
0,67
0,33
0,17
0,03
10
, қала
Р
пр
Кзат аралықта Р0
1.67
1,00
0,67
0,33
0.17
0,03
45
0.35
0,40
0,42
0,45
0,46
0.47
90
0,25
0,30
0,35
0,40
0.44
0,47
135
0,22
0,25
0,30
0,37
0,42
0,46
175
0,19
0,22
0,27
0.34
0,40
0,46
'
(1
,
Р
зат2
Р
пр
Қысым Рзат2 мына формула бойынша:
Коэффициент кесте бойынша
, град
45
90
135
175
1
0.68
0,55
0,40
11
Р
пр
w
Кзат аралықта Р0
1.67
1,00
0,67
0,33
0.17
0,03
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
0,8
0,92
0,92
0,92
0,95
0,98
1,0
0,6
0,69
0,79
0,79
0,88
0,95
0,99
0,4
0,60
0,60
0,60
0,70
0,85
0,98
0,2
0,35
0,35
0,35
0,42
0,53
0,76
w
Р
пр
Кзат аралықта Р0
1.67
1,00
0,67
0,33
0.17
0,03
1,0
1.0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
0,8
2.10
1,70
1,58
1,35
1,25
1,14
0,6
2.80
2,30
2,00
1,70
1,50
1,34
0,4
3.40
2,50
2,40
2,00
1,80
1,62
0,2
4.00
3,30
2,90
2,40
2,10
1,75
28
Б қосымшасы
(ақпараттық)
ҚАЗБАЛАР ЖИЕГІНІҢ ЖЫЛЖЫМАЛЫ ҚЫСЫМДА ЖӘНЕ КОЭФИЦЕНТТЕР
ЖИЫНТЫҒЫНЫҢ ӘРТҤРЛІ БЕЙНЕДЕГІ
ТЕПЕ ТЕҢДІГІ
Б.1-кестесі
Жылжымалы
Жылжымалы
қысымда және
қысымда және
Ныса
Сызбалар
Ныса
Сызбалар
жиынтықтар
B
жиынтықтар тепе
B
н
кесіндісінің
на
кесіндісінің
тепе теңдігінің
теңдігінің
нӛмір
формасы
hв
нӛмірі
формасы
hв
коэффициенттер
коэффициенттері
і
і
Кр
Kq
kpq
Кр
Kq
kpq
домалақ
1
-1,0
+3,0
0
Тікбҧрышты
1
-0,1
+2,8
0
2
0
+2,0
+3,5
кҥмбез
1,0
2
-0,3
+2,2
+2,8
1,0
3
+2,0
0
+3,5
тектес
3
+2,5
-0,7
+2,0
4
+3,0
-1,0
0
ҥшорталық
1
-1,0
+2,5
0
(қорап
1,4
2
-0,3
+2,0
+2,7
тектес)
3
+2,7
-0,9
+1,4
тікбҧрышты
1,0
1
-0,9
+1,7
0
Тікбҧрышты
1
-0,9
+3,1
0
2
+1,7
-0,9
0
кҥмбез
1,0
2
+1,0
+1,1
+4,3
2,0
1
-0,9
+1,4
0
тектес бір
3
+2,2
-0,9
+1,0
2
+2,1
-0,9
0
орталықты
1
-0,9
+2,8
0
3,0
1
-0,9
+1,3
0
(қорап
1,4
2
+0,8
+1,2
+4,0
2
+2,4
-0,9
0
тектес)
3
+2,6
-1,0
+0,4
29
В қосымшасы
(ақпараттық)
СОЗЫЛУДЫҢ КЕДЕРГІ ТҤРІНІҢ ЕСЕПТІК МАҒЫНАСЫ ЖӘНЕ ҚЫСЫМНЫҢ
СОЗЫЛЫҢҚЫ ЕСЕБІНІҢ ТӘУЕЛДІЛІК КЕСІНДІСІ
В.1 - кестесі
Қысым
Кедергі есебі,
Кедергі есебі, Мпа
ныңкед
Қысымны
МПа
ергі
ңкедергі
Таудың тҥрі
Таудың тҥрі
есебі,
созылу
есебіRмс,
созылуR
кесу
кесу
м
Rмс,
Rмр
МПа
р
Rмср
МПа
Атылудың және
20-200
0,8-8,0
4,0-40,0
топырақтар
мета
морфологиялықт
бҧрыштық
40-100
1.8-3.0
1.6-10.0
ҥрі
қабаттардың
бар болуы
Аргиллиттер
80-200
2,4-20,0
2,4-16,0
Сырғанаудың
10-30
0,5-1,0
0,6-3,6
Ӛсімдіктер
50-100
4,0
4,0-20,0
дайын айнасы
қалдықтары
6.0-30,0
мен тегістерде
100-200
4,0
әлсіреуі
Бҧрыштық
10-30
1,4-3,0
1,8-10,8
Майда ӛсімдік
50-120
6,0-7,2
5,0-32,4
қабаттармен
детриті
Алевролиттер
100-200
6,0
10,0-
50,0
Сырғанау
15-50
0.3-1,0
1.0-6,0
әлсiреу
айнасының бар
тегістерінде
болуы және
бҧрыштық
Гипсы
10-40
1,5-4,0
2,0-8,0
қабаттардың
20-50
2,0-3,5
3,5-17,0
Ангидрит
30-60
1,8-3.6
4,0-15,5
ӛсімдік
Тҧзды тҥрі
10-40
0,8-3,2
1,5-12,0
қалдықтарымен
Тас тҧзы
20-40
0,8-1,6
3,0-12,0
тегісте әлсіреуі
Шаң әгі
2-8
0.3-1.2
0,5-4,0
Майда ӛсімдік
20-50
4,0-6,0
5,5-27,0
тектес
детритпен
Ескертпе - Аралық мағынасыRмсҧлғайтылған
Тегісте әлсіреуі
Rмр және Rмср интерполяциясы бойынша
анықталады.
30
Г қосымшасы
(ақпараттық)
КЕНТІРЕКТЕР АРАЛЫҚ КАМЕРАСЫНЫҢ ЖӘНЕ ҦНТАҚТАУ
КАМЕРАСЫНЫҢ ҚАБІЛЕТІН ӘКЕЛЕТІН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МАҒЫНАСЫ
Г.1 - кестесі
Таудың тҥрлері
Ккр
Кц
Таудың тҥрлері
Ккр
Кц
Атқылаудың және
Кристаллдық әк
1,0
1,4
метаморфикалық
Орташа бҧзылған
2,0
2.1
Бҧрыштық кен орны
2,8
1.8
сызаттардың арасында
0,5 дан1 м-ге дейін
Әлсіз бҧзылған
1,6
2,3
кӛпжылдықмҧздау
1,0
1.0
сызаттардың арасында1
м-ден жоғары
Гипстер
1,4
2,3
Жанғышқатпарлы тас
1,8
1.4
тҧзды
1.4
1,6
Тасты тҧз
4,0
3,0
Шаңды әк (ҧлутастар)
1,0
3,0
31
содержание .. 1 2 ..
//////////////////////////