СП РК 3.02-135-2013 ХОЛОДИЛЬНИКИ (ҚР ЕЖ 3.02-135-2013)

Сәулет, қала құрылысы және құрылыс

саласындағы мемлекеттік нормативтер

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

Государственные нормативы в области

архитектуры, градостроительства и строительства

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

ТОҢАЗЫТҚЫШТАР

ХОЛОДИЛЬНИКИ

Ресми басылым

Издание официальное

Қазақстан Республикасы Ұлттык экономика министрлігінің

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері және жер

ресурстарын баскару комитеті

Комитет по делам строительства, жилищно-коммунального

хозяйства и управления земельными ресурсами Министерства

национальной экономики Республики Казахстан

Астана 2015

СП РК 3.02-135-2013

АЛҒЫ СӚЗ

1 ӘЗІРЛЕГЕН:

«ҚазҚСҒЗИª АҚ, «ИННОБИЛДª ЖШС

2 ҰСЫНҒАН:

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері

және жер ресурстарын басқару комитетінің Техникалық

реттеу және нормалау басқармасы

3 БЕКІТІЛГЕН ЖӘНЕ

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

ҚОЛДАНЫСҚА

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері

ЕНГІЗІЛГЕН:

және жер ресурстарын басқару комитетінің 2014 жылғы

«29ª желтоқсандағы № 156-НҚ бұйрығымен

ПРЕДИСЛОВИЕ

1 РАЗРАБОТАН:

АО «КазНИИСАª, ТОО «ИННОБИЛДª

2 ПРЕДСТАВЛЕН:

Управлением технического регулирования и нормирова-

ния Комитета по делам строительства, жилищно-

коммунального хозяйства и управления земельными ре-

сурсами Министерства национальной экономики Респуб-

лики Казахстан

3 УТВЕРЖДЕН И

Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-

ВВЕДЕН В ДЕЙСТВИЕ: коммунального хозяйства и управления земельными

ресурсам Министерства национальной экономики

Республики Казахстан от

«29ª декабря

2014 года

№ 156-НҚ

Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы

және құрылыс істері жӛніндегі Уәкілетті мемлекеттік органның рұқсатынсыз ресми

басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды.

Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично

воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без

разрешения Уполномоченного государственного органа по делам архитектуры,

градостроительства и строительства Республики Казахстан.

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ

2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР

4 ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕР

4.1 Жалпы ережелер

4.2 Ӛрт қауіпсіздігі

4.3 Жер теліміне қойылатын талаптар

4.4 Кӛлемдік-жоспарлық шешімдер

4.4.1 Кіреберістер, ӛткелдер, жүк тиеу-түсіру рампалары және платформалары

4.4.2 Тоңазытқыштар ғимараттарындағы әкімшілік-тұрмыстық үй-жайлар

4.4.3 Жабындар

4.5 Жарықтандыру

4.6 Жылумен және бу оқшаулаумен қамтамасыз ету

4.7 Сенімділік пен орнықтылықты қамтамасыз ету бойынша ғимараттардың

конструктивтік шешімдері

4.8 Инженерлік желілер мен жүйелерді жобалау

4.8.1 Сумен қамту және канализация жүйесі

4.8.2 Жылыту, желдету және ауа баптау жүйесі

4.8.3 Қоқыстарды шығару

4.9 Халықтың

мүмкіндігі

шектеулі

топтары

үшін

қолжетімділікті

қамтамасыз ету

4.10 Қоршаған ортаны қорғау

5 ЭНЕРГИЯ ҮНЕМДЕУ ЖӘНЕ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРДЫ ҰТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУ

5.1 Энергия үнемдеу және жылу шығынын қысқарту

5.2 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану

А қосымшасы

(міндетті) Тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған кезде жылуды

оқшаулау жӛніндегі негізгі талаптар

III

КІРІСПЕ

Осы құжат нормалаудың параметрлік әдісінің принциптеріне сәйкес Қазақстан

Республикасының құрылыс саласындағы нормативтік базаны реформалау шегінде

әзірленді.

Осы ережелер жинағы құрылыста қолданылатын нормативтік құқықтық актілер

талаптарына сәйкес әзірленген және Қазақстан Республикасы аумағында жобаланатын

және салынатын тоңазытқыштар ғимараттарының және салқындатқыш қоймалардың және

үй-жайлардың жобаларын әзірлеуге арналған.

Осы ережелер жинағы

«Ғимараттардың және құрылыстардың, құрылыс

материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптарª техникалық

регламентінің дәлелдемелік базасына кіретін тоңазытқыштар ғимараттарына

қолданылатын нормативтік құжаттардың бірі болып табылады.

Осы ережелер жинағында ҚР ҚН

«Тоңазытқыштарª белгіленген талаптарға

қойылатын қолайлы шешімдер мен параметрлер келтірілген, оларды орындау

нәтижесінде қолданыстағы техникалық регламенттердің негізгі талаптары іске

асырылатын болады.

Осы

ережелер

жинағында

белгіленген

қолайлы

шешімдер

табылмайды.

Қолайлы шешімдер әдісі ғимаратты пайдалану деңгейін (негізгі мақсаты немесе

функциясы), ғимаратты пайдаланушылар үшін қауіпті тәуекелдік факторларды және

қауіптілік сипатын

(ішкі немесе сыртқы), пайдаланушылар санын

(келушілер,

қызметкерлер), жұмыс істеу ұзақтығын және т. б. жағдайлар мӛлшерін ескере отырып

қабылданады.

СП РК 3.02-135-2013

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

ТОҢАЗЫТҚЫШТАР

ХОЛОДИЛЬНИКИ

Енгізілген кҥні - 2015-07-01

1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ

1.1 Осы ережелер жинағы тағам ӛнімдерін салқындатуға, мұздату және сақтауға

арналған тоңазытқыштар ғимараттары мен жайларын жобалауға қолайлы шешімдерді

белгілейді.

1.2 Құжат тоңазытқыштар ғимараттары және салқындататын қоймалардың кӛлемдік-

жоспарлық шешіміне, оларды орналастыруға, жер теліміне, аумағына, сондай-ақ олардың

инженерлік-техникалық қондырғыларына қойылатын шешімге негізгі ережелерді

белгілейді.

1.3 Тоңазытқыштар

ғимараттары

мен

жайларын

жобалау

кезінде

Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын ӛртке қарсы және технологиялық

жобалаудың санитарлық нормалары белгіленген қосымша талаптарды орындау қажет.

2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Осы ережелер жинағын қолдану үшін мынадай сілтемелік нормативтік құжаттар

қажет:

ҚР ЕЖ 3.02-129-2012 Қоймалық ғимараттар.

ҚР ЕЖ 3.02-136-2012 Едендер.

ҚР ЕЖ 3.06-101-2012 Ғимараттар мен имараттарды халықтың қимылы шектеулі

топтары үшін қолжетімділіктін есебімен жобалау.

Ескертпе

- Осы құрылыс нормаларын пайдаланған кезде ағымдағы жылғы жағдай бойынша

жасалатын «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы Қазақстан Республикасының аумағында

қолданылатын нормативтік құқықтық және нормативтік-техникалық актілер тізбесіª,

«Қазақстан

Республикасының стандарттау бойынша нормативтік құжаттар кӛрсеткіштеріª және

«Қазақстан

Республикасының стандарттау бойынша мемлекетаралық нормативтік құжаттар кӛрсеткішіª ақпараттық

Ресми басылым

тізімдемесі және ай сайын шығатын тиісті ақпараттық бюллетень-журнал бойынша тексерген жӛн. Егер

сілтеме құжат ауыстырылса (ӛзгерсе), онда осы нормативті пайдаланған кезде ауыстырылған (ӛзгертілген)

құжатты басшылыққа алу керек. Егер сілтеме құжат ауыстырусыз күшін жойса, онда оған сілтеме жасалған

ереже осы сілтемеге қатысы жоқ бӛлігіне қолданылады.

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР

Осы ережелер жинағында осы объектілерге құрылыс нормаларында келтірілген

терминдер мен анықтамалар, сондай-ақ тиісті анықтамасы бар тӛмендегідей термин

қолданылады:

3.1 Доклевеллер (қайта тиеу кӛпірі): Кӛлік құралы шанағының едені мен жүк

платформасы деңгейінің немесе кеңістікті жаба отырып және биіктік айырмасын толтыра

отырып, ӛзге бет арасындағы кӛпір ретінде пайдаланылатын арнайы теңгермелі

платформа. Бұл жағдайда платформаның бір бӛлігі жүк кӛлігі шанағының едені арқылы

бір деңгейде болуы мүмкін.

4 ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕР

4.1 Жалпы ережелер

4.1.1 Тоңазытқыштың салқындату кӛлемі мұздатылған және салқындатылған

ӛнімдерді сақтау камераларының жалпы кӛлемі ретінде анықталады.

4.1.2 Тоңазытқыштар салқындату кӛлемінің шамасы бойынша келесілерге бӛлінеді:

а) шағын - 2500 м³ дейін;

б) орташа - 2500 м³ бастап 20 000 м³ дейін;

в) ірі - 20 000 м³ жоғары.

4.1.3 Тоңазытқыштар ғимараттары бір қабатты және кӛп қабатты болуы

мүмкін.

4.1.4 Тоңазытқыштар ғимараттарын шағын және орташа кӛлем үшін бір қабатты, ірі

кӛлем үшін 4-5 қабатты немесе бір қабатты, бірақ ӛнімдер сӛрелерде сақталатын биік

түрде жобалау ұсынылады. Кӛп қабатты тоңазытқыштарды жертӛле қабатпен және 0 ^оС

және одан жоғары температурада салқындатылатын жүктерді сақтау камераларымен

жобалау ұсынылады.

4.1.5 Сыйымдылығы тӛмендегідей бір қабатты тоңазытқыштар үй-жайларының

биіктігі (таза еденнен кӛтергіш конструкцияның астыңғы жағына дейін):

- 125 т және одан кем - 3,6 м;

- 125 жоғары 1500 т дейін- 4,8 м;

- 1500 т және одан артық - 6 м кем емес.

4.1.6 Жертӛле қабатының биіктігін кемінде 3,6 м етіп қабылдау керек.

4.1.7 Еденнен бастап конструкция мен адамдар тұрақты ӛтетін жердегі

қондырғыларға, сондай-ақ эвакуация жолына дейінгі биіктікті кемінде 2 м етіп қабылдау

керек.

4.1.8 Тоңазытқыштардың бір қабатты және кӛп қабатты ғимараттарындағы

салқындатылатын үй-жайлардың саны және дәліздердің орналасуы қызметкерлерді

эвакуациялау талаптарын орындаумен белгіленеді.

4.1.9 Тоңазытқыштардың кӛп қабатты ғимараттарының енін

60 м артық емес

жобалау қажет.

4.1.10 Аражабындар нормативтік жүктемелері сақталатын ӛнімдерге байланысты

тиісінше 2,0 және 3,0 т/м² болып қабылданады.

4.1.11 Тоңазытқыштар ғимараттарында сигнализацияның мынадай жүйелерін

қарастыру қажет:

- қауіпсіздік («адам тоңазыту камерасындаª, «адам салқындатылатын үй-жайдаª);

- күзет сигнализациясы;

4.1.12 Барлық жағдайда сигналдың шығуы адамдардың жайға тәулік бойы келуі

арқылы қарастырылуы тиіс.

4.1.13 Қойма ғимараттарының терезе ойықтарында жалпы ауданы ӛрт кезінде түтін

шығаруды есептеу бойынша анықталатын ашылатын терезе фрамугаларын орналастыру

қажет.

4.2 Ӛрт қауіпсіздігі

4.2.1 Тоңазытқыштар ғимараттарының отқа тӛзімділік дәрежесі тӛмен болуы тиіс:

- I - сыйымдылығы 700 т және одан жоғары тоңазытқыштар ғимараттары үшін;

- II - 250 жоғары 700 т дейін;

- IIIб, IV, V - 250 т дейін.

4.2.2 Сыйымдылығы үлкен отқа тӛзімділік дәрежесі III-V тоңазытқыштар

ғимараттарын 1-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен бӛліктерге бӛлу қажет.

4.2.3 Аммиакты тоңазыту жабдықтарының машина және аппарат бӛліктерінің

үй-жайлары ІІ және ІІІа отқа тӛзімділік дәрежесінің бір қабатты жертӛлесіз

ғимараттарынан немесе тоңазытқыштар ғимараттарына жапсырма салынған

құрылыстардан бӛлек орналасуы және олардан 1-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен

бӛлінуі тиіс.

4.2.4 Тоңазыту жабдықтарының машина бӛліктерін және тұрмыстық үй-жайларды

сақтау және ӛнімдерді ӛңдеу үй-жайлары бар бір ғимаратқа орналастырған кезде оларды

басқа үй-жайлардан

1-ші типті ӛртке қарсы арақабырғалармен және

3-ші типті

аражабындармен бӛлу керек.

4.2.5 Ӛндірістік және әкімшілік-тұрмыстық ғимараттарын III-V отқа тӛзімділік

дәрежелі тоңазытқыштар ғимараттарынан 1-ші типті ӛртке қарсы арақабырғалармен, отқа

тӛзімділік дәрежесі II - 2-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен бӛлінуі тиіс. Кіріктірме

ӛндірістік, әкімшілік және тұрмыстық үй-жайлар тоңазытқыштардың басқа

ғимараттарынан

1-ші типті ӛртке қарсы арақабырғалармен және

3-ші типті

аражабындармен бӛлінуі және сыртқа шығу жолы болуы тиіс.

4.2.6 Тоңазытқыштар ғимараттарында (картоп, кӛкӛністер және жемістерді сақтауға

арналған ғимараттардан басқа) салқындатылатын үй-жайларды (тоңазыту камераларын)

2-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен отқа тӛзімділік дәрежесі ІІІа ғимараттарда

сыйымдылығы 1250 т және отқа тӛзімділік дәрежесі IVa ғимараттарда сыйымдылығы

500 т артық емес бӛліктерге бӛлу қажет.

4.2.7 Жанғыш ыдыстағы картоп, кӛкӛністер мен жемістерді сақтауға арналған отқа

тӛзімділік дәрежесі IVa тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған кезде олардың

сыйымдылығын 2000 т артық емес, картоп пен кӛкӛністерді бос тӛгіп сақтаған кезде -

5000 т артық емес қабылдауға жол беріледі. Сыйымдылығы үлкен ғимараттарды

1-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен сыйымдылығы кӛрсетілген бӛліктерге бӛлу қажет.

4.2.8 Сыйымдылығы 3000 бастап 5000 т дейін картоп пен кӛкӛністерді бос тӛгіп

сақтауға арналған тоңазытқыштар ғимараттарын 2-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен

сыйымдылығы 3000 т артық емес бӛліктерге бӛлу қажет.

4.2.9 Сыйымдылығы

1000 бастап

3000 т дейінгі жанғыш ыдыстағы картоп,

кӛкӛністер мен жемістерді сақтауға арналған тоңазытқыштар ғимараттарын

сыйымдылығы 1000 т артық емес бӛліктерге бӛлу қажет.

4.2.10 Бӛліктерге бӛлу кезінде аталған қабырғаларда жануы қиын немесе жанбайтын

жылуұстағышы бар пішінделген болат табақтан жасалған қалыңдығы 0,1 м кем емес үш

қабатты конструкцияларды қолдануға болады.

4.2.11 Тоңазытқыштар ғимаратындағы сақтау блогын

(кӛлік дәлізі бар

салқындататын жай) тоңазытқыштар ғиаратының қалған бӛлігінен (ӛндірістік блогынан)

2-ші типті ӛрте қарсы қабырғамен қабырғамен бӛлу керек.

4.2.12 Тоңазытқыш қондырғыларының және тұрмыстық жайлардың машиналық

бӛлімшелерін сақтау мен ӛнімдерді ӛңдеу жайы бар бір ғимаратта орналастырған кезде

оларды басқа ғимараттан 1-ші типті ӛртке қарсы арақабырғалармен және 3-ші типті

аражабындармен бӛлу керек.

4.2.13 Картопты,

кӛкӛністер

мен жеміс-жидектерді сақтауға арналған

тоңазытқыштар ғимараттарында кӛзделген жайды қиын жанатын немесе жанбайтын

нығыздағышы бар болат профилирленген қаңылтырдан жасалған, үш қабатты

панельдерден жасалған арақабырғалармен және аражабындармен бӛлуге жол беріледі.

4.2.14 Отқа тӛзімділік дәрежесі IVa ғимараттардың барлық конструкцияларын

бұрандамалармен, шегендеумен және ӛздігінен кесетін бұрандалармен монтаждауды

қарастыру қажет. Дәнекерлеуді қолдануға болмайды.

4.2.15 Отқа тӛзімділік дәрежелері II, III, IIIa және IVa ғимараттармен шектесетін

жабық платформалар мен қалқалардың конструкцияларын жанбайтын материалдардан

жасау қажет.

4.2.16 Ӛртке қарсы белдіктер үшін кӛбік бетон, газобетон, керамзитобетон,

асбестовермикулит және асбестоперлитті плиталар қолданылады.

4.2.17 Тоңазытқыштар ғимараттарында жабық жүк платформасына тікелей

баспалдақ торынан немесе кӛлік дәлізі арқылы эвакуациялық шығу жолдарының бірін

орнатуға болады.

4.2.18 Осының ӛзінде ашық платформаларда баспалдақ торларынан шығуға

қарама-қарсы түсулер (баспалдақтар) салынуы, ал жабық платформаларда шығуға алып

баратын және арнайы белгілеулері бар ені 1 м кем емес жаяу жүргінші жолдары бӛлінуі

тиіс.

4.2.19 Адамдарды эвакуациялауға арналған қақпаларда табалдырықсыз немесе

биіктігі

100 мм аспайтын табалдырық

(егер жайда мүгедектерді еңбекпен қамту

қарастырылмаса), ғимараттан шығатын жақ бағытқа ашылатын кішкене қақпа қарастыру

керек.

4.3 Жер теліміне қойылатын талаптар

4.3.1 Тоңазытқыштар аумағын ағаш-бұта кӛшеттерімен және газондарымен

кӛгалдандыру қажет.

4.3.2 Жүру, жаяу жүргінші жолдарын, жүк тиеу-түсіру алаңдарын асфальттау немесе

бетондау қажет.

4.3.3 Тоңазытқыш ғимараты жер телімінде аумақты суару, шаю және тазалауға

арналған су құбыры крандарын қарастыру қажет.

4.3.4 Тоңазытқыштар аумағын жоспарлаған кезде қақпалар мен жүру жолдарынан

қашық, персоналдың тынығуына арналған алаңдарды қарастыру қажет.

4.3.5 Тоңазытқыш ғимараты аумағын қоршау ұсынылады. Автокӛліктің кіру және

шығару жолдарын бақылау пункті арқылы жобалау ұсынылады.

4.3.6 Ғимаратты құрылыс алаңында орналастырған кезде желдердің бағытын және

жылдамдығын ескеру қажет.

4.3.7 Ғимаратты желдету үшін мүмкіндігінше жеке тұратын түрде жобалау қажет.

4.3.8 Салқындатылатын қойма және жақын орналасқан ғимараттарға дейінгі

арақашықтықты осы ғимараттардың кемінде үш есе биіктікте алу қажет.

4.3.9 Егер жүк тиеу платформаларының кірулері ғимараттың бір қасбет жағында

қарастырылған болса, олардың арасындағы ұсынылатын арақашықтық 20 м кем емес

қашықтықты құрайды.

4.3.10 Жүк тиеу платформалары бір-біріне қарама-қарсы орналасқан жағдайда

(ғимараттың П-үлгілі жоспарлануы) олардың арасындағы ең тӛменгі арақашықтық 25 м

құрайды.

4.3.11 Теміржол кӛлігіне арналған жүк тиеу платформасы болған кезде, аумаққа

тоңазытқыш аумағына ӛтетін теміржол жолдарын бӛлетін қоршаулар қарастыру

ұсынылады.

4.3.12 Тоңазытқыштар ғимараттарының аумағын тиісті пайдалану мен санитарлық

жағдайын қамтамасыз ету үшін мыналарды қамтамасыз ету ұсынылады:

- аумақтың тиісті бӛлігінің қоршалуы;

- бүкіл аумақтан және ғимараттардан беттік суларды бұру жүйелері (дренаждар,

контаждар, жыралар, су бұратын каналдар және т. б.);

- су құбыры, канализация, жылу, тасымалдау тораптары;

- сыртқы жарық, байланыс, сигнализация желілері;

- ауыз су кӛздері, су қоймалары және сумен қамту кӛздерін қорғаудың санитарлық

аймақтары;

- ӛрт гидранттарына, су қоймаларына, кӛпірлерге, жаяу жүргінші жолдар және

ӛткелдерге және т. б. алып баратын темір жолдар, ӛткелдер, автожолдар, ӛрт ӛткелдері,

кіре берістері;

- жылжуға қарсы, құламаға қарсы, нӛсерге қарсы және селге қарсы құрылыстар;

- найзағайдан қорғау және жерге тұйықтау жүйелері.

4.3.13 Жер астына жасырылған коммуникациялар: су құбырлары, канализация, жылу

құбырлары, сонымен қатар газ құбырлары, ауа құбырлары және барлық арнаудағы

кабельдер жер бетінде кӛрсеткіштермен белгіленеді.

4.3.14 Аумақта жылжымалы ток болған жағдайда, жерасты металл

коммуникацияларын қорғау электрохимиялық тәсілмен қамтамасыз етеді.

4.4 Кӛлемдік-жоспарлық шешімдер

4.4.1 Кіреберістер, ӛткелдер, жҥк тиеу-тҥсіру рампалары және платформалары

4.4.1.1 Тӛмен температуралы тоңазытқыштардың салқындатылатын үй-жайларына

сырттан немесе жылытылатын үй-жайдан кірісті тамбур немесе жылытылмайтын үй-жай

арқылы қарастыру қажет.

4.4.1.2 Ашылу және жабылудың электрлік немесе пневматикалық жетегі бар есіктер

мен қақпаларды барлық жағдайларды оларды қолмен ашу құрылғыларымен жабдықтау

қажет. Жылуды жоғалтуды азайту мақсатында суық ауа жапқыштарын салуды қарастыру

қажет.

4.4.1.3 Жерүсті кӛлігіне арналған қақпалардың боймен кӛрінетін ӛлшемдерін биіктігі

бойынша 0,2 м және ені бойынша 0,6 м кем емес кӛлік құралдары габариттерінен

(жүктелген күйдегі) артық қабылдау қажет.

4.4.1.4 Барлық салқындатылатын камералардың қақпаларын олар бір қабатты

тоңазытқыштарда автомобиль және темір жол платформасын жалғайтын ішкі жүк

дәліздерге және кӛп қабатты тоңазытқыштарда жүк вестибюльдеріне шығатындай түрде

жобалау қажет.

жобалау керек.

4.4.1.6 Жүк тиеу-түсіру рампаларын және платформаларды жүктерді және жүк тиеу-

түсіру механизмдерін атмосфералық жауындардан қорғау талаптарын ескере отырып,

жобалау қажет.

4.4.1.7 Тоңазытқыштар ғимаратын сыйымдылығына байланысты бір немесе екі

платформалармен жобалау қажет.

4.4.1.8 Бір платформамен

600 т артық емес қабылдау қажет. Ӛте ірі

тоңазытқыштарда екі платформаны қарастырады: автомобиль және теміржол.

4.4.1.9 Айлақ және темір жол платформасын кемелерден тікелей вагондарға ӛнімді

тиеу мүмкіндігін қамтамасыз ететін порттық тоңазытқыштың бір жағынан орналастыру

қажет.

4.4.1.10 Платформалары ұзындығын бір уақытта тиеу және түсіруге берілетін кӛлік

құралдарының санымен, қойма сыйымдылығымен, сонымен қатар ғимараттың кӛлемдік-

жоспарлық шешімін ескере анықтау қажет.

4.4.1.11 Теміржол кӛлігіне арналған платформа биіктігін рельс бастиегі деңгейінен

1,4 м артық болмауы қажет. Изотермиялық вагондардың барлық түрлерінің есіктерінің

ашылуын қамтамасыз ету үшін темір жолды бойлай платформаны ол ені 0,56 м кем емес

және рельс бастиегінен биіктігі 1,1 м кем емес тӛмендетілген бӛлігі болатындай түрде

жобалау қажет.

4.4.1.12 Автомобиль кӛлігіне арналған жүк платформасының биіктігін жүк тиеу-

түсіру алаңы бетінен 1,2 м кем емес мәнге тең алу қажет. Негізін қалаған кезде жүк тиеу-

түсіру алаңы бетінен биіктігі 0,2 м артық емес платформаларды салуға жол беріледі.

4.4.1.13 Жүк тиеу-түсіру платформаларының ӛлшемдерін белгілеген кезде темір жол

немесе автомобиль кӛлігінің түрін басшылыққа алу қажет.

4.4.1.14 Кӛлемі

2500 м³ және одан жоғары тоңазытқыштар үшін автомобиль

платформасының енін 7,5 м кем емес, ені 4,5 м кем емес қалқа шатырымен қабылдау

қажет. Ең тӛменгі нүктеде еденнен шығыңқы конструкцияның тӛменгі бӛлігіне дейінгі

биіктікті

4,2 м кем емес алады. Платформаның ұзындығын жүк түсіру фронтының

ұзындығына байланысты белгілейді.

4.4.1.15 Темір жол жүк тиеу-түсіру рампалары мен платформалары үстіндегі қалқа

темір жол осін кемінде 0,5 м жабуы тиіс, ал автомобиль рампалары үстінде автомобиль

ӛткелін рампа жиегінен кем дегенде 1,5 м жабуы тиіс.

4.4.1.16 Еден бетімен кӛлік құралдарының ӛтуі үшін пандус ені тиелген кӛлік

құралының ең жоғарғы енінен кем дегенде 0,6 м асуы тиіс. Пандустардың кӛлбеуін

оларды жабық үй-жайларда орналасқан кезде 16 % артық емес, ғимараттардың сыртында

орналастырған кезде 10 % артық емес алу қажет.

4.4.1.17 Кӛлемі

500 м³ кіші тоңазытқыштар үшін автомобиль платформасының

габариттері кіші жаққа ӛзгеруі мүмкін.

4.4.1.18 Жабық платформалардың биіктігін тағайындаған кезде габариттері мен жүк

кӛтергіштігі әртүрлі рефрижераторлы автомобиль кӛліктерінің айлаққа тұруы үшін

доклевеллерлер (теңестіруші алаңдар) және докшелтерлердің (ойықтар герметизаторлары)

болуын ескеру қажет.

4.4.1.19 Тоңазытқыштар ғимараттарында биіктігі бойынша

4 м артық емес

қадаммен стеллаждарды орналастыру қажет.

4.4.1.20 Экрандарды стеллаждың бүкіл кӛлденең қимасын, соның ішінде жұптасқан

стеллаждар арасындағы саңылауларды жабатындай түрде орналастыру ұсынылады және

жүк тиеу-түсіру жұмыстарына кедергі жасамауы тиіс.

4.4.1.21 Кӛлік дәліздерінің енін цехішілік кӛлік габариттеріне байланысты алу

қажет, бірақ 4 м кем емес.

Кӛлік дәліздерінің ең тӛменгі еніне тең алу қажет:

- бір қатарлы - тасымалданатын жүк еніне плюс 1 м;

- екі қатарлы (екі бағытта) - тасымалданатын жүктердің қос еніне плюс 1,4 м.

4.4.2.22 Кӛлік құралдарын тасымалдау қолайлылығы үшін ені

3,5 м жалғағыш

платформасын жобалауға жол беріледі.

4.4.2.23 Платформаларда жүк кӛтергіштігі 5 т дейін таразыны қарастыру қажет.

Таразылар саны ӛндірістік қажеттілікпен анықталады.

4.4.1.24 Ірі және орташа тоңазытқыштардың жүк платформаларын жылытылатын

таразы үй-жайлары бар ойынды таразылармен жабдықтау қажет, таразы санын

тоңазытқыш сыйымдылығына, сондай-ақ жүк айналымына байланысты есептеулермен

анықтайды.

4.4.1.25 Машина бӛлігінің қосалқы-тұрмыстық үй-жайлардың дәлізіне тамбур-шлюз

арқылы шығыстардың бірін салуға болады.

4.4.1.26 Тамбурлар еніне 0,5 м кем емес (ойықтың әр жағынан 0,25 м бойынша) алу

қажет, ал тереңдігін - кем дегенде 0,2 м және одан жоғары, бірақ 1,2 м кем емес есік

немесе қақпа тӛсемі енінен артық алу қажет. Кресло-арбаны қолданатын, жұмыс істейтін

мүгедектер болған жағдайда, тамбурлар және тамбур-шлюздардың тереңдігін

1,8 м кем емес алу қажет.

4.4.1.27 Металл конструкциялардан жасалған бӛлгіш тоңазытқыштарда олардан

параллель автомобиль және темір жол платформасына тікелей шығаберісі бар тоңазыту

камераларын дәлізсіз орналастыруды ұйымдастыру ұсынылады.

4.4.2.28 Сыйымдылығы негізгі камерамен тең ыдыстағы ет комбинаттарының

тоңазытқыштарына салқындату және тоңазыту, салқындатылған етті сақтау камералары,

сондай-ақ аспалы жолдары бар басқа камералар кіреді.

4.4.1.29 Дәліз немесе тамбур жүк платформалары және тоңазытқыштар камераларын

бойлай орналасады.

4.4.1.30 Тоңазытқыштарда арнайы оқшауланған есіктерді орналастыру ұсынылады.

Есіктердің есік қорабына шектесу контуры бойынша серпімді материалдардан (губкалы

резеңке) саңылаусыз тӛсемелерді салу қажет. Есіктерді аспалы түрдегі құлпылармен

жасақтайды.

4.4.1.31 Тӛмен температуралы камералар үшін ойықтың бүкіл периметрі бойынша

оқшаулау есіктерінің есік қораптарымен түйісу беттерін жылыту қолдану қажет.

Механикалық жетегі бар оқшаулау есіктері үшін жылытуды қамтамасыз ету қажет.

Қыздырғыш құрылғыларды ӛртке қарсы талаптарды орындаумен есіктердің зауыттық

конструкцияларында қарастырады.

4.4.1.32 Салқындатылатын үй-жайларға есікті ашқан кезде жылы ауа ағындарын

азайту үшін оларды ауа жапқыштарымен немесе брезент перделермен жабдықтайды.

4.4.1.33 Кӛп қабатты тоңазытқыштарды темір жол және автомобиль платформалары

жағынан лифтілермен жабдықтау қажет.

4.4.1.34 Кӛп қабатты тоңазытқыштарда жүктерді тік жылжыту жүк лифтілері

кӛмегімен жүзеге асырылады. Кӛп қабатты тоңазытқыштардың тоңазыту камераларынан

жүк дәліздеріне немесе лифтілі вестибюльдерге шығаберістер қарастырылады.

Лифтілерде жүк платформаларына тікелей шығаберістер бар.

4.4.1.35 Лифтілердің саны мен жүк кӛтергіштігін жолаушылар және жүк ағындарына

тәуелді алу қажет.

15 м жоғары орналасқан барлық этаждарда

30 артық емес

жұмысшылардың саны (ең кӛп ауысымда) кезінде ғимаратта бір лифтіні қарастыру қажет.

4.4.1.36 Кресло-арбаларды қолданатын қызметкерлер болған жағдайда, екінші және

жоғары қабаттарда ғимаратта егер бірінші қабатта мүгедектер үшін жұмыс орындарын

ұйымдастыру мүмкін болмаған жағдайда, жолаушылар лифтісін қарастыру қажет.

4.4.1.37 Лифт кабинасының кӛлемі, кемінде: ені - 1,1 м, тереңдігі - 2,1 м, есік

ойығының ені - 0,85 м кем емес болуы тиіс.

4.4.1.38 Аппараттық бӛлімшені машиналық бӛлімшелер үстінде орналастыруға жол

беріледі.

4.4.1.39 Машиналық және аппараттық бӛлімшелер үй-жайына аммиак тоңазытқыш

қондырғыларының кемінде екі баспалдағы болуы, ал ойық тереңдігі 2 м астам - олардың

бірі тікелей сыртқы шығуы тиіс аппараттар мен сорғыларды орнату үшін тереңдігі 2,5 м

дейінгі ашық ойық орнатуға жол беріледі.

4.4.2 Тоңазытқыштар ғимараттарындағы әкімшілік-тҧрмыстық ҥй-жайлар

4.4.2.1 Ӛрт

қаупінің

барлық

класының отқа

тӛзімділік

дәрежесі

III - V тоңазытқыштарын ӛндірістік және әкімшілік-тұрмыстық ғимараттар мен

үй-жайлардан

1-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен, отқа тӛзімділік дәрежесі

ІІ тоңазытқыштар ғимараттарын 2-ші типті ӛртке қарсы қабырғалармен бӛлу қажет.

4.4.2.2 Әкімшілік және тұрмыстық үй-жайларды тоңазытқыштар ғимараттарының

басқа үй-жайларынан

1-ші типті ӛртке қарсы арақабырғалармен,

3-ші типті

аражабындармен бӛлу қажет. Мұндай үй-жайларды жобалаған кезде шығаберістерді

сыртқа қарай қарастыру ұсынылады.

4.4.2.3 Камера аралық арақабырғаларды жақсы жылуоқшаулау қасиеттері бар

құрылыс материалдары блоктарынан

(газ бетон, кӛбікшыны) немесе қос қабатты

буоқшаулаумен ылғалданудан қорғаумен және сыртқы беттерін тегістеумен кірпіш

қабырға (бетон тақталар) және тиімді оқшаулаумен салады.

4.4.2.4 Аппараттарға арналған үй-жайды аппарат үй-жайының

2,5 м кем емес

биіктігінде кез келген қабатқа орналастыруға болады. Қабырғалар мен аражабындарды

отқа тӛзімді материалдардан жобалайды.

4.4.2.5 Тоңазыту жабдықтарының машина бӛліктері үй-жайларында және зарядтау

станцияларында найзағайдан қорғанышты қарастыру қажет.

4.4.2.6 Тоңазытқыш қондырғыларын техникалық сипаттамаларын ескере отырып,

машиналық бӛлімшеде орналастыру керек.

3.02-108 сәйкес

жобалау және жабдықтау ұсынылады.

4.4.2.8 Қызметкерлерге арналған үй-жайларды арнайы киімдерді жылытуға арналған

шкафтармен, қабырға жанындағы және едендік қыздырғыш тақталармен және қолды

жылытуға арналған құрылғылармен жабдықтау қажет. Бұл үй-жайлар жұмыс орыннан

100 м кем емес арақашықтықта, кӛп қабатты тоңазытқыштарда

- бір қабат сайын

орналасуы тиіс.

4.4.2.9 Технология шарттары бойынша оларда ауа ортасының тұрақты параметрлерін

ұстауды және инженерлік жабдықты, сондай-ақ коммуникацияларды орналастыруды

талап ететін ғимараттар мен үй-жайларда аспалы

(тіркеме) тӛбелер және

коммуникацияларға мүмкіндік талап етілмеген жағдайда, фальшполдар қарастыруға жол

беріледі.

4.4.2.10 Технология шарттары бойынша осы қабаттарға орналасатын инженерлік

жабдық, коммуникациялар және қосалқы технологиялық құрылғыларға қызмет кӛрсету

үшін ӛткелдерді алу талап етілсе, люктерді, тік болат баспалдақтарды,

коммуникацияларға қызмет кӛрсетуге арналған техникалық қабаттарды жобалауға жол

беріледі.

4.4.3 Жабындар

4.4.3.1 Орама және мастикалық материалдардан жасалған жабын стандартты (жылу

оқшаулау жабынын жылу оқшаулау үстіне орналастырған кезде) және инверсиялық (су

оқшаулау жабынын жылу оқшаулаудың астына орналастырған кезде) орындалуы мүмкін.

4.4.3.2 Мастикалық тӛбе жабынын жабынның күрделі бедері кезінде басым қолдану

ұсынылады.

4.4.3.3 Шатыр асты жабынды салған кезде салқындатылатын үй-жайлар жабындары

тақталарын жабынның итарқа конструкцияларының тӛменгі белдіктеріне ілу қажет.

Айрықша жағдайларда оларды қабырға панельдеріне және арақабырғаларға тіреуге

болады.

4.4.3.4 Шатыр асты жабынын кӛлбеуі 10 % кем емес болат пішімделген тӛсемнен

жасау қажет.

4.4.3.5 Тӛбе жабыны орама немесе мастикалық тоңазытқыштар ғимараттары

жабындарын 1,5 % кем емес кӛлбеумен алу қажет.

4.4.3.6 Тӛбе жабыны кӛлбеуі:

- 3 % кем жабын суағарлар кӛлбеуі кезіне 0,5 % кем емес;

- 3 % және одан жоғары суағарлар кӛлбеуі кезіне 1 % кем емес болуы тиіс.

4.4.3.7 Кӛлбеуі

% және одан жоғары шатыр атшасында әр жағынан

0,015 - 0,025 м еніне күшейту, ал ендова - 0,5 - 0,75 м еніне (иілу сызығынан) битум

немесе битум-полимерлі орама материалдан жасалған қосымща суоқшаулау жабынның

бір қабатымен

(битум және битум-полимерді материалдардан жасалған жабын

орамаларында) немесе бір арматураланған мастикалық қабатпен

(мастикалық

жабындарда) күшейту ұсынылады.

4.4.3.8 Кӛп

қабатты

тоңазытқыштар ғимараттарының жабыны үшін

ұйымдастырылған суағарды қарастыру қажет.

4.4.3.9 Сыртқы су бұру кезінде ернеуге жабын астындағы негізге жабысатын ені

0,25 м кем емес орама материалдан жасалған қосымша суоқшаулау жабынының бір

қабатымен немесе арматураланған тӛсемі бар мастиканың бір қабатымен (мастикалық

жабындарда) күшейту ұсынылады.

4.4.3.10 Суоқшаулау жабыны қабаттарының саны жабын кӛлбеуіне, қолданылатын

материалдың иілгіштік кӛрсеткішіне және жылу тӛзімділігіне байланысты.

4.4.3.11 Ғимараттың 10 м дейін биіктігі кезінде ұйымдастырылған сыртқы су бұруды

салуды қарастыру қажет. Ішкі су бұруды құрылысын ғимараттың биіктігі 10 м жоғары

болған кезде орындау қажет. Ішкі ұйымдастырылған су бұруды жылуоқшаулауы бар

жылытылатын құбырлардан орынду ұсынылады.

4.4.3.12 Ішкі ұйымдастырылған су бұрудың су ағынды шұңғымалары тӛмендетілген

орындарда тӛбе жабыны ауданы бойынша біркелкі орналасуы тиіс, қажет болған

жағдайда ең тӛменгі жерінде парапетті шұңғыма кӛмегімен апатты су бұруды

қарастырады.

4.4.3.13 Ұйымдастырылмаған су бұру кезінде қабырға жазығынан ернеудің шығуы

0,6 м кем емес болуы тиіс.

4.4.3.14 Деформациялық жіктің екі жағы бойынша шұңғымаларды бір тұраққа

немесе жалпы аспа желісіне жалғауды орын толтыратын түйістерді міндетті салған кезде

қарастыруға жол беріледі.

4.4.3.15 Суоқшаулау жабынын шұңғымамен жалғауды алынбалы немесе алынбайтын

ернемек немесе интеграциялық жалғағыш кӛмегімен қарастырылуы мүмкін, бұл кезде

соңғысы суоқшаулау жабыны материалымен үйлесімді болуы тиіс.

4.4.3.16 Суағарлар жапырақ немесе малтатастарды жапырақтардан бітеліп қалудан

қорғалуы тиіс, ал шұңғымалар және науалар үстіңдегі пайдаланылатын жабындарда -

террасаларда алынбалы дренаж (ревизиялық) торларды қарастыру қажет.

4.4.3.17 Тӛбе жабыны арқылы ішкі суағар шұңғымаларын ӛткізу орындарында

суоқшаулау жабыны және су қабылдау тостағаны деңгейінен

0,015 - 0,02 м радиусте

0,5 - 1,0 м тӛмендетуді қарастыру қажет.

4.4.3.18 Ішкі суағарлары бар ғимараттарда тӛбе жабынындағы қоршау ретінде

парапетті қолдануға жол беріледі. Парапет биіктігі 0,6 м кем болған кезде оны тӛбе

жабыны бетінен 0,6 м биіктікке дейін торлы қоршаумен толтыру қажет.

4.4.3.19 Құбырлы қар ұстағыштарды қолданған кезде олардың астына тегіс торды

қарастырады. Тірек кронштейндері арасындағы арақашықтықты құрылыс ауданындағы

қар жүктемесіне және тӛбе жабыны кӛлбеуіне байланысты анықтайды.

4.4.3.20 Тӛбе жабынының суағар жүйесінде мұз кептелістері және мұз

сүмелектері, сондай-ақ су бұру науаларында, ернеуде мұздың түзілуінің алдын

алу үшін мұзға қарсы кабельді жүйені тӛбе жабынында орнатуды қарастыру

ұсынылады.

4.4.3.21 Желдету конструкцияларының жеткілікті биіктігін қарастыру қажет.

Желдету шахтасының биіктігі тӛбе жабынынан, парапеттен және тікелей жақын

орналасқан шатырдың басқа шығыңқы элементтерінен

0,7 м кем емес болуы тиіс.

Канализацияның тартпа құбырының биіктігі желдету шахтасы жиегінен кем дегенде

0,15 м биік болуы тиіс.

4.4.3.22 Қызмет кӛрсететін қызметкерлер қозғалысы жоспарланатын эластомерлі

және термопластикалық материалдардан жасалған пайдаланылмайтын жабындарда

жаяу жүргінші жолдарын суоқшаулау жабыны астына тегіс асбестоцемент

табақтарды, ЦЖП немесе ылғалға тӛзімді шерені тӛсеумен, әдеттегідей, ашық немесе

қарама-қарсы түсті материалдардың қосымша тӛсемдерін жабынған тӛсеу арқылы

салынуы мүмкін.

4.4.3.23 Жабын астына негіз ретінде себілмелі жылуоқшаулау бойынша цемент-құм

ерітіндіден жасалған сылақты салуға конструкцияны міндетті арматуралаумен шектеулі

ауданда ғана (500 м² артық емес) жол беріледі.

4.5 Жарықтандыру

4.5.1 Тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған кезде адамдар тұрақты болатын

үй-жайларда

(әкімшілік-тұрмыстық үй-жайларда) табиғи жарықтандыруды қарастыру

ұсынылады.

4.5.2 Жӛндеуге арналған машиналық және аппараттық бӛлімдер үй-жайларында

жарықтандыру үшін қосымша тасымалданатын аккумуляторлық шамдар қарастыру керек.

4.5.3 Жабық тоңазытқыштар үшін біркелкі жарықтандыруды жобалау ұсынылады,

бұл кезде егер сӛрелер болса, онда жарықтандыру құралдарын олардың арасында

орналастыру қажет. Жабық түрдегі тоңазытқышты толық жарықтандыру үшін әртүрлі

газды разрядтаушы шамдарды қолдану ұсынылады.

4.5.4 Тоңазытқыштар

ғимараттарының

салқындатылатын

үй-жайларды

жарықтандыру үшін қолдану қажет:

а) камерадағы минус 18 °С және тӛмен температура үшін - тӛмен температураларда

пайдалануға арналған шырақтар;

б) минус

°С жоғары температура үшін

- электрондық іске қосу-реттеу

аппараттары бар қорғаныс дәрежесі IР 65 шырақтар.

4.5.5 Ашық алаңдарды жарықтандыру үшін прожекторларды қолдану ұсынылады.

Жарық кӛздері бар орындар санын анықтау және оларды ыңғайлы пайдалану мен

барынша қолайлы электр тізбегін жасау үшін топтастырып монтаждау ұсынылады.

4.5.6 Тоңазытқыштар үй-жайларында жасанды жарықтандыруды жобалаған кезде

жүктерді тиеу және тасымалдау кезінде кӛлеңке аймақтардың пайда болуының алдын алу

ұсынылады.

4.5.7 Ашық кеңістіктерде жұмыстың әр түрі үшін жарықтылық 2 бастап 50 лк дейінгі

шектерде кӛзбен шолу жұмыстары разрядына байланысты қабылданады.

4.5.8 Орта температурасы 0 °С және тӛмен тоңазыту камералары, салқындатылатын

үй-жайлар ішінде шығыс есікті жарықтандыру үшін үнемі қосулы шырақты, сондай-ақ үй-

жайда адам жабылып қалған жағдайда, қауіпсіздіктің дабыл сигнализациясы кнопкасын

қарастыру қажет.

Шырақты кіреберіс есіктің оң жағындағы дабыл сигнализация кнопкасының үстіне

орналастыру қажет.

4.5.9 Тоңазытқыштар ғимараттарындағы әртүрлі үй-жайлар, кӛру тапсырмалары

және қозғалыс аймақтарына арналған жарық техникалық талаптар 1-кестеде келтірілген.

1-кесте - Тоңазытқыштар ғимараттарындағы ҥй-жайлар ҥшін

жарық техникалық талаптары

Кӛру тапсырмасы үй-

Еэкс

Kп

жайы және қызмет түрінің

лк, кем

UGR

U₀

R_a

Ескертпелер

атауы

емес

Салқындатылатын

200 лк, егер ұзақ

қоймалар және қосалқы

100

0,40

уақыт болса

үй-жайлар

Қаптау орны

300

0,60

Жүк тиеу-түсіру

150

0,40

аймақтары

Жаяу жолдары жоқ

Еден деңгейінде

0,40

жүргінші жолдар

жарықтану

1-кестенің жалғасы

Кӛру тапсырмасы үй-

Еэкс

Kп

жайы және қызмет түрінің

лк, кем

UGR

U₀

R_a

Ескертпелер

атауы

емес

Жаяу жолдары бар

Еден деңгейінде

150

0,40

жүргінші жолдар

жарықтану

Бақылау станциялары

150

0,60

Электр

қалқандары

200

0,40

(ғимараттың ішінде)

Тынығу бӛлмесі

100

0,40

_____________________

Е_пай - үй-жайлар, аудандар, кӛру тапсырмалары аймақтары және қозғалыс аймақтарына арналған

нормалау жазығындағы жарықтандырудың пайдалану мәні;

UGR - үй-жайсыздықтың біріктірілген кӛрсеткіші;

U0 - жарықтандыру біртекті еместігінің коэффициенті;

Ra - түсті жіберу индексінің ең тӛменгі мәні;

Kп - жарықтандыру пульсация коэффициентінің ең жоғарғы жол берілген мәндері.

4.5.10 Жарық ойықтарын ыдыспен және басқа жабдықпен ғимараттың ішінен,

сондай-ақ сыртынан кедергі жасауға болмайды.

4.5.11 Ӛткелдердің сыртқы жарығы және тоңазытқыш ғимаратының айналасында

сәйкес жобаланады.

4.5.12 Күзетілетін аумақтың сыртқы жарығын басқаруды кезекші қызметкер үнемі

болатын үй-жайлардан қарастыру қажет.

4.5.13 Тоңазытқыш ғимараты үй-жайларын жобалаған кезде беттің келесі шағылысу

коэффициенттерін қарастыру ұсынылады:

- тӛбе 0,6 % бастап 0,8 % дейін;

- қабырғалар 0,3 % бастап 0,5 % дейін;

- жұмысшы бет 0,2 % бастап 0,7 % дейін;

- еден 0,1 % бастап 0,4 % дейін.

4.6 Жылумен және бу оқшаулаумен қамтамасыз ету

4.6.1 Жылу

оқшаулау материалдардың жылу ӛткізгіштігінің

есептік

Жылу жіберуге кедергі талаптарын А қосымшасына сәйкес есептеу ұсынылады.

4.6.2 Отқа тӛзімділігі І, ІІ және ІІІ дәрежелі ғимараттарда жанатын және қиын

жанатын материалдардан жасалған жылу оқшаулау қабат-қабатпен ӛртке қарсы

белдеулермен және алаңы жанатын жылу оқшаулау материалдарын қолданған кезде -

500 м²аспауы, қиын жанатын жылу оқшаулау материалдарын қолданған кезде - 1000 м²

бӛліктермен бӛлінуі тиіс.

4.6.3 Ӛртке қарсы белдеуді жылу ӛткізгіштік коэффициенті 0,174 Вт/(м × °С) және су

жұтуы 24 сағ. ішіндегі кӛлем бойынша 5 % аспайтын жанбайтын жылу оқшаулау

материалдарынан жасалған ені кемінде 500 мм етіп жобалау керек.

4.6.4 Ӛртке қарсы белдеулер отқа тӛзімді конструкцияларға тығыз жанасып тұруы

тиіс. Оларда саңылау болуға және коммуникациялар шығаруға жол берілмейді. Ӛртке

қарсы белдеулердің бу оқшаулауғышын жанбайтын материалдан орындау керек.

4.6.5 Қоршау конструкциялардың жылуоқшаулағыш материалдары мынадай

талаптарды қанағаттандыруы тиіс:

- жылу ӛткізгіштің есептік коэффициенті - 0,07 Вт/(м × ºС) артық емес;

- 24 сағат ішінде кӛлем бойынша су сіңіру - 5 % артық емес;

- кӛлем бойынша ең жоғарғы сорбциялық ылғалдылық - 3 % артық емес;

- аязға тӛзімділік - жылу алмасудың 25 циклдерінен кем емес;

- биотӛзімділік

(шіруді тудыратын бактериялармен және зеңдермен зақымдануға

тӛзімділігі);

- иістер шығармайды;

- 0,02 кгс/см² жүктеме кезінде сығылудың салыстырмалы деформациясы 5 % артық

емес;

- металл коррозиясын тудырмайды.

4.6.6 Жылуоқшаулауды аражабынға үстінен тӛсеу қажет. Жылуоқшаулау

конструкциясын ылғалданудан үстінен немесе тӛменнен салынатын буоқшаулаумен

қорғау қажет. Жылуоқшаулау қабатына қатысты буоқшаулауды температурасы ӛте

жоғары үй-жай жағынан салу қажет.

4.6.7 Қабырға тақталары, жабын тақталары түйістерінің жылу және

буоқшаулау қасиеттері қоршаулардың негізгі ӛрісі бойынша қасиеттеріне шекті жақын

болуы тиіс.

4.6.8 Ішкі қабырғалар мен арақабырғалардың жабындарға және аражабындарға

тіркесу орындарында жылуоқшаулаудың үздіксіз контурын қамтамасыз ету

мүмкін болмаған жағдайда, қосымша жылуоқшаулау

«алжапқыштарынª салуды

қарастыру қажет.

4.6.9 Жылуоқшаулау қабатының қалыңдығын тиісті қоршаудың жылу жіберу

коэффициентінің белгіленген нормативтік мәнін ескере, есептеумен анықтайды.

4.6.10 Тоңазытқыштың сыртқы қоршауларының жылу жіберу коэффициентінің

шамасы тоңазытқыштардың орналасқан ауданына, қоршау сипатына және камерадағы

температуралық режимге байланысты.

4.6.11 Кеміргіштерден қорғау үшін үй-жай жағынан жылуоқшаулау беті бойынша

еденнен

1 м және еден жабынынан 5 см тӛмен биіктікте болат сымнан жасалған

0,012 м × 0,012 м артық емес ӛлшемді ұяшықты торды қарастыру қажет.

4.6.12 Жұмыстар ӛндірісі процесінде қорғалмаған жылуоқшаулауды тек бір, бірақ

ауданы 700 м² артық емес бӛлік шегінде жол беріледі.

4.6.13 Салқындатылатын үй-жайлардың қоршау конструкцияларының жылу,

буоқшаулауы ғимараттың ішкі салқындатылатын контурының бүкіл беті бойынша үздіксіз

жобалау қажет.

4.6.14 Темірбетон және тас материалдардан жасалған қоршайтын конструкцияларда

жылуоқшаулау және конструкцияның кӛтергіш элементі арасындағы буоқшаулау қабатын

салу ұсынылады.

4.6.15 Жылытылмайтын топырақ үстінде орналасқан салқындатылатын үй-

жайлардың еденінде минус 4 °С және одан жоғары сақтау температуралары кезінде

сыртқы қабырғалар периметрі бойынша жылу жіберуге кедергісі сыртқы қабырғалардың

жылу жіберуге кедергісіне тең 1,5 м еніне жылуоқшаулауды қамтамасыз ету қажет; минус

4 °С тӛмен температураларда еденнің бүкіл бетінде жылу жіберуге кедергісі

2,0 м² × °С/Вт кем емес жылуоқшаулауы болуы тиіс.

4.6.16 Тоңазытқыш камераларға жылу ағындарын азайту мақсатында бірыңғай

салқындатылатын кӛлемге температуралық режимдері бірдей немесе жақын камераларды

шағын орналастыруды қарастыру қажет.

4.6.17 Тоңазытқыштар камералары әртүрлі камераларда температуралардың

айырмасы мүмкіндігінше аз болатындай түрде кӛлденеңінен және тігінен орналасады.

Егер тӛмен температуралық барлық камераларды тігінен орналастырса, онда

жылуоқшаулауды қолданбауға болады.

4.6.18 Барлық

құрылыс-климаттық аудандарда тұрғызатын үй-жайларда

тері температуралы тоңазытқыштар ғимараттарын іргетас және еден негізі болып

табылатын топырақтың мұздауының алдын алу қажеттілігін ескере отырып, жобалау

ұсынылады.

4.6.19 Негіздер топырағын мұздаудан қорғаудың негізгі тәсілдері:

а) топырақты жасанды жылыту жүйелері

(электрмен жылыту, ауамен жылыту,

мұздамайтын сұйықтықпен жылыту);

б) ауа жіберілетін және желдетілетін еден асты құрылысы;

в) ішкі ауа температурасы оң жертӛле құрылысы және басқа қорғаныш

жүйелері.

4.6.20 Топырақты электрмен жылыту электр кабельдік жылыту

(ЭКЖ) жүйесі

негізінде орындалады.

4.6.21 ЭКЖ бірінші қабаттың барлық үй-жайларының астында немесе ішкі орта

температурасы теріс жертӛледе, оның ішінде онымен шектесетін вестибюльдер, дәліздер,

лифтілік шахталарда қарастырылады.

4.6.22 ЭКЖ электр қуаты еден конструкциясына ұстындар іргетастары

және қабырғалар түріндегі жылуӛткізгіш қосындыларды ескерумен жылытудың

талап етілетін жылу қуатының жылутехникалық есептеуі нәтижелері бойынша

белгіленеді.

4.6.23 ЭКЖ

топырақ

температурасын

автоматты

реттеудің

ӛзіндік

жүйелері бар жеке секциялардан жасалады. Әрбір секцияны бір камера астында

немесе температуралық режимдері ұқсас камералар тобының астында жобалау

ұсынылады.

4.6.24 Электрмен жылыту жүйесінің сенімді және үнемді жұмысы үшін шығарғыш

температура датчиктері бар электрондық термостаттар жүзеге асыратын 2 °С бастап 3 °С

дейінгі диапазонда топырақтың температурасын автоматты реттеуді қолдану қажет.

Температура датчиктері бар термостаттар әрбір секция үшін орнатылады.

4.6.25 ЭКЖ жүйесінде қыздырғыш ретінде бетон плита денесіне немесе тапталған

құрғақ құм қабатына тӛселетін экрандалған, брондалған қыздырғыш кабельдерді

қолданады.

4.6.26 Жылыту жүйесінің сенімділігін және ұзақ уақыт қызмет етуін арттыру үшін

жұмыс кабелінен басқа резервтік кабельді қарастыру қажет. Жұмыс және резервтік

кабельдердің жұмысы тәуелсіз жасалуы тиіс.

4.6.27 Қыздырғыш кабельді тӛсеуді келесі ережелері орындау арқылы кез келген

конфигурацияда жыланша пішінінде жүргізу қажет:

а) бір жазықтықта кабельдің қиылысуына жол берілмейді;

б) кабельдің бұрылысы орындарында оны дӛңгелектеу радиусы оның бес сыртқы

диаметрлерінен кем болмауы тиіс;

в) қыздырғыш кабельді тӛсеу қадамын талап етілетін электр қуатты қамтамасыз

ету шартымен және

0,3 бастап

0,6 м дейінгі шекте конструктивтік шарттардан

алады;

г) қыздырғыштан металл конструкцияларға және жалпы арнаудағы электр

сымдарына дейінші арақашықтық 0,2 м кем емес, ал қорғалмаған ағаш элементтерге дейін

- 0,5 м кем емес;

д) қыздырғыш кабельдердің кӛршілес трассалары арасындағы арақашықтықты

орталықтар арасында 0,25 м кем емес алу қажет.

4.6.28 Қыздыру үшін сондай-ақ қату температурасы минус 15 °С бастап - минус

20 °С дейінгі сұйықтықты пайдалану керек.

Қыздырғыш құбырлары бар плитаның орташа температурасын 1 °С бастап 3 °С

дейінгі диапазонда ұстайды, батареяларды сұйықтықты салқындатуды оның

0,5 м/с

қозғалыс жылдамдығы кезінде 5 °С бастап 10 °С дейін алады.

4.6.29 Айналатын сұйықтықтың температурасын және қажетті мӛлшерін жылу

техникалық есептеумен анықтайды.

4.6.30 Топырақты жылыту және температурасын бақылау жүйелерінің жұмысын

реттеу үшін:

а) сорғының циклдік жұмысы кезінде жылытқыш плита температурасын автоматты

ұстауды;

б) конденсаторда сұйықтықты қыздыру жеткіліксіз болған жағдайда, бу жылу

алмастырғышқа буды автоматты жіберуді;

в) әрбір жылыту секциясына кірісте және шығыста магистралдық құбырлардағы

сұйықтық температурасын бақылауды;

г) теңестіруші (кеңейткіш) бакта сұйықтықтың берілген деңгейін ұстауды қарастыру

қажет.

4.6.31 Тоңазытқыштар ғимараты астында шала еріген қабаттың (жаз бойы ерімеген

топырақ қабаты) түзілуін болдырмас үшін ауа жіберілетін еден асты құрылысына жол

беріледі.

4.6.32 Еден астына ауа жіберу жел күші әсерінен ӛтеді. Бұл кезде ӛтпе желдетуді

қамтамасыз ету ұсынылады.

4.6.33 Сыртқы ортаның орташа жылдық температурасы минус 4 °С жоғары құрылыс

орындарында еден астын қысқы уақытта ашылатын желдету арналарын жобалау қажет.

Еден асты шектерінде еден асты биіктігіне 1/3 жоғары биіктікті арқалықтарды

орналастыруға болмайды.

4.6.34 Еден астына инженерлік желілерді және суық агентті тасымалдауға арналған

құбырларды орналастыруға болмайды.

4.6.35 Ауа жіберілетін еден асты бӛлігінің үстіндегі темірбетон аражабындардың

элементтерін аязға тӛзімділігі F300 кем емес, су ӛткізгіштігі - W6 кем емес маркалы

бетоннан жасау қажет.

4.6.36 Салқындатылатын қойма ғимаратының

30 м кем ені кезінде оның

енінен

1/3 кем емес тереңдікте немесе салқындатылатын қойманың

30 м артық

ені кезінде 10 метрге іргетас астынан тӛмен созылатын қабарған топырақты мұздаудан

қорғау талап етілмейді. Бұл жағдайда еденнің астына қабарған топырақты тӛгу

қажет.

4.6.37 Топырақ жасанды жылытылатын тоңазытқыштар ғимараттарының

іргетастарын жобалаған кезде құрылыс ауданы ауасының орташа жылдық

температурасына байланысты ғимараттың сыртқы контуры бойынша топырақтың

маусымдық мұздауының есептік тереңдігін 2-кестеге сәйкес алу қажет.

2-кесте - Ғимараттың сыртқы контуры бойынша мҧздаудың есептік

тереңдігі

Құрылыс ауданы ауасының орташа жылдық

Мұздаудың есептік тереңдігі, м

температурасы, °С

0 және тӛмен

d_fn

0 жоғары және 3 тӛмен

1,1d_fn

3 бастап 5 дейін

1,2d_fn

5 бастап жоғары

1,3d_fn

_________________

4.7 Сенімділік пен орнықтылықты қамтамасыз ету бойынша ғимараттардың

конструктивтік шешімдері

4.7.1 Сенімділік пен орнықтылықты қамтамасыз ететін конструкциялар есебін, ӛртке

қарсы қорғаныс пен сейсмикалық жағдайларды, отқа тӛзімділікті ескере отырып,

Қазақстан Республикасы аумағында қолданылатын нормативтік құжаттар ережелеріне

сәйкес жүргізілуі тиіс.

4.7.2 Кӛтергіш конструкцияны оны пайдаланудың жобалық мерзімінің бойында

құрылыс барысында қажетті сенімділікпен ықтимал ықпалдар мен әсерлерге тӛзетіндей

және талап етілетін кӛрсеткіштерді сақтайтындай ретпен жобалау және салу керек.

4.7.3 Кӛтергіш конструкцияларды есептеу және жобалау кезінде мыналарды ескеру

кажет:

- қажетті кӛтергіштік қабілеттілігін;

- пайдалану жарамдылығын;

- ұзақ мерзімділігін.

4.7.4 Динамикалық әсерлер кезінде құрылыс объектісі реакциясын бағалау үшін

тиісті динамикалық модельдерді қолдану қажет. Бұл жағдайда кернелген деформациялық

күйдің параметрлерін

(күштер, кернеу, жылжу және басқа) динамикалық есептеу

нәтижесінде анықтау қажет. Динамикалық әсерлерді құрылыстарда пайда болатын

инерция күшін ескеретін тиісті динамика коэффициенттерін енгізу есебінен эквивалентті

статикалық жүктемелерге жүргізуге жол беріледі.

4.7.5 Тоңазытқыштардың бір қабатты ғимараттарын үлкен аралықты

кӛтергіш конструкцияларды қолданумен болат, темірбетон немесе аралас қаңқамен бір

аралықты немесе кӛп аралықты түрде және металл қаптамасы, сондай-ақ тиімді жылу

оқшаулауы бар «сэндвичª - панель түріндегі қоршау конструкцияларымен жобалауға жол

беріледі.

4.7.6 Колонналар торын 6 м × 12 м кем емес алу қажет.

4.7.7 Биік стеллажды сақтау арқылы бір қабатты қойма ғимараттарда сыртқы

қабырғалардың жабын тіректері және бекіткіштері ретінде стеллаждардың

конструкцияларын қолдануға болады.

4.7.8 Кӛтергіш конструкциясы бар кӛп қабатты тоңазытқыштарда қаңқаны құрама

темірбетон тік ұстыннан (олардың торы 6 м × 6 м), құрама капительдерден, үстіңгі

үстындардан және аралық плиталардан жобалау керек.

4.7.9 Кірпіш қабырғаларды маркасы М50 тӛмен ем ес ауыр ерітіндідегі маркасы

М100 тӛмен емес пластикалық сығымдалған тұтас денелі керамикалық кірпіштен жобалау

қажет.

4.7.10 Тоңазытқыштар ғимараттарының қабырғалары үшін оларды ылғалдан сақтау

шартымен кірпішті және аязға тӛзімділігі бойынша маркасы F25 тӛмен емес табиғи тасты,

сыйымдылығы 700 т кем тоңазытқыштар ғимараттары үшін аязға тӛзімділігі бойынша

F15 тӛмен емес марканы қолдануға болады.

4.7.11 Тоңазытқыштар ғимараттары сыртқы қабырғаларының темірбетон

панельдерін ауыр бетоннан жасалған F200 тӛмен емес, минус 40 °С дейінгі температураны

қоса алғанда, қысқы есептік температуралы аудандар үшін жеңіл бетоннан жасалған F150

аязға тӛзімді марканы, температура минус 40 °С болған кезде аязға тӛзімділігі - F300

марканы, су ӛткізгіштігі - W4 тӛмен емес марканы қолдану керек.

4.7.12 Тоңазытқыштардың кӛтергіш конструкциялары үшін аязға тӛзімділігі және су

ӛткізбейтіндігі бойынша бетон маркасын:

- F150 және W 4 - тӛмен температуралы тоңазытқыштарда (температурасы минус

5 °С тӛмен);

- F100 және W 4 - кӛкӛністер мен жемістерді сақтауға арналған тоңазытқыштарда

(температурасы минус 5 °С және жоғары) тӛмен емес алу қажет.

4.7.13 Тақтаның сыртқы кӛтергіш темірбетон қабатының қалыңдығын есептеуге

сәйкес 0,12 м кем емес алу қажет.

4.7.14

Құбырларды ӛткізуге арналған

(қабырғаларда, арақабырғаларда

және аражабындарда) саңылауларды мұқият бітеу туралы және үй-жайлардың қоршайтын

конструкцияларын қосарландыру

(ішкі және сыртқы қабырғалар, арақабырларды

ӛзара және еденмен немесе аражабындармен) туралы нұсқауларды алдын ала қарастыру

қажет.

4.7.15 Кӛлемі үлкен салқындатылатын үй-жайлары және «сэндвичª - панельдерден

жасалған қоршайтын конструкциялары бар тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған

кезде салқындатылатын үй-жайлардың ішінде ауаның артық қысымының пайда

болуын тӛмендету мақсатында сақтандырғыш клапандарды орналастыруды қарастыру

қажет.

4.7.16 Салқындатылатын

үй-жайлардағы,

дәліздердегі,

платформалардағы

колонналарды, платформалар қабырғаларын, кӛлік дәліздерін және вестибюльдерді,

сондай-ақ металл тақталардан жасалған камералар қабырғаларын жүктерді тасымалдаған

кезде механикалық зақымданумен қорғау қажет.

4.7.17 Камералар арасындағы арақабырғаларды аязға тӛзімділігі F75 тӛмен емес

бетон маркасынан, құрама темірбетоннан орындау ұсынылады.

4.7.18 Аражабынның жүктемесін кӛтеретін кӛп қабатты тоңазытқыштар

ғимаратының ішкі қабырғасын құрама немесе монолитті темірбетоннан, тұтас денелі

керамикалық кірпіштен тұрғызу қарастырылу мүмкін.

Салқындатылатын үй-жайлардың қабырғалары, сондай-ақ кӛлік дәліздері және

вестибюльдер қабырғалары биіктігі

0,5 м кем емес қоршаумен еден кӛлігінің

соққыларынан қорғалуы тиіс.

4.7.19 Тоңазытқыш ғимараттарында жүктерді тасымалдаған кезде колонналардың

бүлінуін шектеу мақсатында құбырлы қималы ұстындарды қолдану қажет.

4.7.20 Кӛп қабатты тоңазытқыштардың қабатаралық аражабындарын үш

қабатты жасауға болады. Тӛменгі қабаты аражабынның темірбетон плитасынан

тұрады.

4.7.21 Жоғарғы қабатын бетон сылақ (тӛсеме қабат) және «тазаª еден жабынынан

тұратын еден конструкциясы құрайды. Еден жабынын асфальтбетоннан,

металл, арматураланған бетон, мозайка, шлакоситаллдық плиталардан қарастыруға жол

беріледі.

4.7.22 Аражабынға біркелкі бӛлінген жүктеменің нормативтік мәнін 0,5 кПа тең,

шоғырланған жүктеме - 1 кН тең алу қажет.

4.7.23 Тоңазыту камералары, дәліздер, вестибюль және жүк платформаларындағы

едендердің жабындарын қалыңдығы

40 мм кем емес ауыр бетоннан немесе

аязға тӛзімділігі F150 кем емес бетон маркасынан қарастыру ұсынылады.

4.7.24 Машина бӛлігінің еденін аумақтың жоспарлы белгісінен тӛмен тереңдетуге

болмайды.

4.7.25 Кӛп қабатты тоңазытқыштардың салқындатылатын үй-жайларында еденнің

гирооқшаулауын қарастыру қажет.

4.7.26 Вестибюльдердің аражабындарына нормативтік жүктемені 2,0 т/м² кем емес

алу қажет.

4.7.27 Еденнің тұтасқұймалы жабынын ӛлшемі 3 м × 3 м шаршыларға кесумен және

түйіскен жерлерге тӛсемелерді орнатумен жобалау қажет.

Тоңазытқыштар ғимараттарында едендерді жобалаған кезде ҚР ЕЖ

3.02-136

басшылыққа алу қажет.

4.7.28 Еденнің жылуоқшаулауының астына темірбетон плитаны немесе қалыңдығы

8 см кем емес бетон сылақты қарастыру қажет.

4.7.29 Еден асты желдетілетін тоңазытқыштар ғимараттарын жеке тұрғызылатын

түрде жобалау қажет.

4.7.30 Еден астының биіктігін жоспарланған топырақ бетінен аражабын

плиталарының тӛменгі бӛлігіне дейін 0,6 м кем емес алу қажет. Еден асты шектерінде

биіктігі еден асты биіктігінен 1/3 артық арқалықтар болмауы тиіс.

4.7.31 Желдетілетін еден асты бӛлігінің үстіңдегі кӛтергіш темірбетон

конструкциялардың қорғаныш қабатының қалыңдығын еден асты жағынан 2 см кем емес

алу қажет.

4.7.32 Қоршайтын конструкцияларды бу тәрізді және сұйық ылғалмен ылғалданумен

қоршайтын конструкцияларды қорғауға арналған бу және гидрооқшауланған, сондай-ақ

саңылаусыз материалдарға мынадай негізгі талаптар қойылады:

а) бу ӛткізгіштік коэффициенті 0,005 мг/(м × сағ× Па) артық емес;

б) кері, ӛзгермелі және жоғары температуралар әсерінен құрылыс конструкциялары

беттерінің серпімділігін және адгезиясын сақтау.

4.7.33 Салқындатылатын үй-жайлардағы темірбетон аражабындардағы тӛбелер тегіс

болуы қажет.

4.8 Инженерлік желілер мен жҥйелерді жобалау

4.8.1 Сумен қамту және канализация жҥйесі

4.8.1.1 Тоңазытқыштарды ғимараттары шаруашылық-ауыз су, ӛндірістік және ӛртке

қарсы су құбырымен, сонымен қатар канализация жүйелерімен қамтамасыз етілуі қажет.

Сыртқы ӛрт сӛндіруге судың есептік шығынын В санатты ғимаратқа арналғандай

алу қажет.

4.8.1.2 Тоңазыту қондырғыларының машиналары мен аппараттарын салқындату

үшін келесі негізгі кӛрсеткіштері бар техникалық сападағы суды қолдануға болады:

- жалпы кермектігі - 2 бастап 6 мг-экв/л дейін;

- бос кӛмірқышқылдарының болуы - 10 бастап 100 мг-экв/л дейін;

- сутегі иондарының концентрациясы - рН 6,5 бастап 8 дейін;

- лайлылығы - 2 бастап 5 мг/л дейін;

- темір - 0,1 бастап 0,3 мг/л дейін.

4.8.1.3 Су тұтыну және су шығару нормаларын, сондай-ақ су температурасын

3-кесте бойынша алу қажет.

4.8.1.4 Ішкі

су құбырының жүйесін таңдауды техника-экономикалық

мақсаттылыққа, санитарлық-гигиеналық және ӛртке қарсы талаптарға байланысты,

сондай-ақ сыртқы су құбырының қабылданған жүйелері мен ӛндіріс технологиясының

талаптарын ескере отырып жүргізу керек.

4.8.1.5 Суару крандарын еденнің 500 м² ауданына бір кран есебімен, бірақ қабатқа

екі краннан артық емес, жүк платформаларында әрбір 25 м сайын тұздалған балық

тауарлары камераларында, зарядтау станциялары жанындағы электролит камераларында

және ӛздігінен жүретін машиналарды жӛндеу үй-жайларында орнату қажет.

3-кесте - Су тҧтыну және су бӛлу нормалары

Канализа-

Су құбыры

ция

Ӛндірістік

Ӛлшем

су

процесс

бірлігі

су тұтыну

су шығару

температура

нормасы, л

сы, °С

Камераларда сумен

салқындатқыштардың еруі:

м²

бет

оң температуралы

15 кем емес

м²

кері температуралы

бет

Конденсаторлар

мен

Агрегатқа арналған паспорт деректері

компрессорларды салқындату

Жуу:

м²

50 дейін

едендерді

Кӛтеру-тасымалдау

құралдары

1 машина

150

50 дейін

150

(электр

жүк

тиегіштер,

электрокарлар)

бет

Құрал-саймандар

м²

60 кем емес

Ескертпе - Ауамен салқындатқыштарды еріту уақыты 0,5 сағ.

4.8.1.6 Тұздалған балық тауарлары камераларында және жүк платформаларында

құрғақ құбырлы су құбырын қарастыру қажет.

4.8.2 Жылыту, желдету және ауа баптау жҥйесі

4.8.2.1 Ауаның есептік температурасын және үй-жайлардағы ауа алмасу еселігін

4-кесте бойынша алу қажет.

4.8.2.2 Сыртқы ауаның есептік температурасы минус

15 ºС және одан тӛмен

аудандардағы ғимараттарға кірістерде тамбур-шлюздер құрылғысын немесе ауа-жылу

бүркенішін қарастыру қажет.

4.8.2.3 Ауаны салқындатқыш орнату үшін жай қарастырылуы, тарату құрылғыларын

орналастыру мүмкіндігі, сұйықтықтарды қабат-қабаттық кернеу және деңгей ұстағышпен

және т.б. бӛлгіштер ескерілуі тиіс.

4.8.2.4 Кӛп қабатты тоңазытқыштарда лифтілерге арналған шахталарды және

баспалдақ торлары қарастырылады.

4-кесте - Ауаның есептік температурасын және ҥй-жайлардағы ауа алмасу

еселігі

Ауаның

Ауа алмасу еселігі

есептік

Үй-жай

температу-

ағын

сору

апатты сору

расы, °С

Машина және аммиакты тоңазыту

Есептеу

қондырғыларының

аппарат

бойынша,

бӛлімдерін үнемі және дүркін

бірақ 2 кем

қызмет кӛрсететін қыметкерлер

сәйкес

емес

болған кезде

Есептеу

фреонды, үнемі және дүркін

бойынша,

қызмет кӛрсететін қызметкерлер

бірақ 3 кем

сәйкес

болған кезде

емес

Салқындатылатын

қойманың

баспалдақты тор

Лифтілердің машина бӛлігі

Күш аккумуляторлы батареяларды

Табиғи соруды қоса

зарядтау үй-жайы

алғанда, есеп бойынша

Электролит үй-жайы

Есептеу бойынша

Ӛздігінен жүретін машиналарды

жӛндеу үй-жайы

Зарядтау құрылғыларының үй-

Есептеу бойынша

жайы

4.8.2.5 Қысқы мерзімдегі ауа температурасын 12 ^оС тӛмен емес ұстау қажет.

4.8.2.6 Жемістерді ең жоғарғы сапалы сақтауды қамтамасыздандыру үшін, олардың

қаттылығын, түсін, балаусалығын, қышқылдығын, сақтау мерзімін анағұрлым

жоғарылытатын және құрғалуын тӛмендететін үй-жайлар атмосфераны автоматты түрде

реттеу мен бақылауға мүмкіндік беретін құрылғылармен, сонымен қатар салыстырмалы

ауа ылғалдылығын бақылауға арналған құралдармен жабдықталуы тиіс.

4.8.2.7 Атмосфераны бақылағыштардың негізгі түрлері мыналар болып табылады:

- дәстүрлі бақыланатын атмосфера

(Traditional Controlled Atmosphere)

- оттек

мӛлшері 3 % - 4 %, СО₂3 % - 5 %;

- оттек мӛлшері тӛмен LO (Low Oxygen) - 2 % - 2,5 % оттегі және 1 % - 3 % СО₂;

- оттек мӛлшері ультратӛмен ULO (Ultra Low Oxygen). Оттегі мӛлшері 1 % - 1,5 %

тӛмен, СО₂ мӛлшері 0 % - 2 %.

Ескертпе

- Кәдімгі атмосферада оттегі O₂

21%, азот N₂

78%, кӛмірқышқыл газы

СО₂ - 0,03% мӛлшерін құрайды.

4.8.2.8 Кӛкӛніс жемістері мен картоп ӛнімдерін ең жоғарғы сақтау ұзақтығын

5-кесте бойынша қабылдау қажет.

5-кесте - Есептік температуралық-ылғалдылық және газ режимі

Сақтау

Газ ортасының

Салыстырмалы

температура-

ұсынылатын құрамы, %

Есептік сақтау

Ӛнім түрлері

ылғалдылық,

сы, °С, кем

мерзімі, тәул.

СО₂

O₂

N₂

%, кем емес

емес

Шекілдеуік

ӛнімдер:

- алмалар

1-5

92-96

95-98

180-270

Дәнді ӛнімдер:

- алма

1-5

92-96

95-98

180-270

- алмұрт

2-3

94-95

95-98

120-180

- шие

95-98

50-60

- қызыл шие

95-98

50-60

- шабдалы

2-3

94-95

95-98

30-45

Жүзім

90-95

120-210

Ақ қауданды

1-5

92-96

95-98

210-240

қырыққабат

Сәбіз

90-95

150-210

Тамақ ӛнімді

1-5

2-3

92-97

210-240

пияз

Сарымсақ

3-5

92-94

180-240

Қызанақ

12-15

0-1

3-4

95-96

45-60

5-кестенің жалғасы

_____________________

СО₂ - кӛмір қышқыл газы - түссіз (қалыпты жағдайларда), иіссіз, жеңіл қышқыл дәмді;

O₂ - оттегі - молекуласы екі оттегі атомынан тұратын түссіз, дәмсіз және иіссіз газ;

N₂ - азот - қалыпты жағдай кезінде екі атомды, түссіз, дәмсіз және иіссіз,айтарлықтай

инертті.

4.8.2.9 Жеміс-жидектерді, кӛкӛністерді және картоптарды сақтауға арналған үй-

жайларды болат пішімделген табақтардан жасалған қаптамасы және жылуұстағышы бар

үш қабатты плиталардан орындалған арақабырғалармен және аражабындармен бӛлуге

жол беріледі.

4.8.2.10 Тоңазытқыш құрамында дайындама түріндегі жеміс қоймаларын жобалау

кезінде ауаның қарқынды айналымына арналған құрылғылармен жабдықталатын алдын

ала салқындату камералары қарастырылады. Бӛлгіш тоңазытқыштарда алдын ала

салқындатудың арнайы камералары қарастырылмайды. Температурасы

8 ^оС жоғары

жемістерді тікелей сақтау камерасына (камера сыйымдылығынан 6 % - 8 %) тиеуге рұқсат

етіледі.

4.8.2.11 Бӛлгіш тоңазытқыштың температуралық режимін келесі жобалайды:

мұздатылған жүктерді сақтау камералары үшін минус 20 °С, салқындатылатын жүктерді

сақтау камералары в + 4 °С ÷ 3 °С, әмбебап камералар 0 °С ÷ - 20 °С (немесе минус 30 °С

дейін), мұздату камералары минус 30 °С.

4.8.2.12 Мұздату камерасының қар жабыны еріген кезде суды шығаруды жеңілдету

мақсатында ауа салқындатқыштар жанында орнатылатын қабырғалар жылытылатын үй-

жайлармен шектесетіндей түрде орналастыру ұсынылады. Салқындатудың аммиакты

құралдарымен жабдықталған тоңазыту камераларының үстіне, сондай-ақ олардың үстіне

және олардың қасына тек ӛндірістік қызметтерді ғимараттарды ғана орналастыруға

болады және сонымен қатар негізгі технологиялық процесі ӛнімдер мен шикізатты ӛңдеу

болып табылатын тоңазытқыш цехтары үй-жайларын жасанды суықпен жабдықтау қажет.

4.8.2.13 Мұздатылған ӛнімдердің ағынды ӛндірісін салқындату үшін арбалы,

конвейерлі, гравитациялық немесе флюидизациялық аппарат түрінде ұсынылуы мүмкін

ауа тез мұздататын аппаратты қолдануға болады.

4.8.2.14 Арбалы аппаратта арбалардың қозғалысы тізбекті беріліспен қамтамасыз

етіледі. Тасымалдау қадамы бір арбаның ӛлшеміне тең.

4.8.2.15 Конвейерлі тез мұздататын аппаратты жылжытқан кезде аппараттың биіктігі

артқан кезде конвейер таспасының ұзындығын қысқартуға болады. Конвейер аппараты

ауа салқындатқыш, желдеткіш, тӛменгі, ортаңғы және жоғарғы конвейерден тұрады.

4.8.2.16 Барабанға бекітілген траспортермен жабдықталған тез мұздататын

аппаратты қолдануға болады. Барабан электрлі немесе гидравликалық жетектен іске

қосылады. Тез мұздату аппаратында салқын ауа қабаттар арқылы біркелкі ӛтеді. Осы

жабдықты транспортер таспасын жуу және кептіру құрылғысымен жабдықтау қажет.

4.8.2.17 Гравитациялық аппараттарда ӛнімдердің қозғалысын жоғарғы деңгейден

тӛменгі деңгейге ретпен жүргізіледі. Ӛнімдерді жылжыту арнайы құрылғы

(тарақ)

кӛмегімен бір уақытта жүргізіледі.

4.8.2.18 Флюидизациялық аппараттарда ӛнімдерді аспалы күйде мұздату қажет.

4.8.2.19 Ӛнімдерді

жанаспай мұздату үшін ӛнімдерді сұйық суық

тасымалдауыштарда тоңазытуға арналған плиталы тоңазытқыш аппараттарды қолдануға

жол беріледі.

4.8.2.20 Жанаспалы тез мұздату аппараттарында жылу шығаратын ортаның ӛнім

бетімен тікелей жанасуы қамтамасыз етіледі. Жылу шығаратын орта ретінде сұйық

азотты, кӛмірқышқылды немесе хлорлы натрий ерітіндісін қолдану ұсынылады.

4.8.2.21 Сұйықтықпен жылыту жүйесі металлопластик құбырлардан жасалған

секциялар (батареялар) - негіздің бетон плитасына 0,7 бастап 1,0 м дейінгі қадаммен

тӛселген диаметрі 0,04 бастап 0,07 м дейінгі қыздырғыштардан, сұйықтықты қыздыру

және айналымына арналған жабдықтан тұрады.

4.8.2.22 Секцияларды сұйықтықты жіберу және қайтарудың бӛлгіш коллекторларына

немесе тең гидравликалық кедергілер қағидасы бойынша тікелей магистрал құбырларға

қосады. Құбырларды сұйықтықты ӛздігінен жинағышқа тӛгілуі үшін 0,02 % кӛлбеумен

тӛсейді.

4.8.2.23 Сұйықтықты жылыту үшін тоңазыту қондырғысының конденсация жылуын

қолдану ұсынылады.

4.8.2.24 Салқындатылатын ортаның типі бойынша ауаны және сұйық суық

тасымалдауышты салқындатуға арналған буландырғыштар болып бӛлінеді.

4.8.2.25 Буландырғыштың конструкциясы бойынша ойлы-қырлы құбырлы, тегіс

құбырлы болып бӛлінеді.

Буландырғыштарды суық агентпен толтыру тәсілі бойынша олар құрғақ, су басқан

және аралас болып бӛлінеді.

4.8.2.26 Сұйық суық тасымалдағышты салқындату үшін сұйық буландырғыштарды

қолдану қажет.

4.8.2.27 Жылу шығаратын ортаның типі бойынша конденсаторларды ауа және сумен

салқындату етіп бӛледі.

4.8.2.28 Ауамен салқындату конденсаторлары ауа қозғалысы конвективті және

мәжбүрлі конденсаторларға бӛлінеді.

4.8.2.29 Ауамен салқындату конденсаторлары ағынды типтегі конденсаторлар

(салқындатылатын орта конденсация жылуын шығарғаннан кейін канализацияға

шығарылады) және айналымды жабдықталған конденсаторларға бӛлінеді.

4.8.2.30 Барлық үй-жайларда жылытылатын құралдарды тегіс бетпен жинау, тексеру

және жӛндеу үшін қолжетімді түрде қарастыру қажет.

4.8.2.31 Тоңазытқыштар ғимараттарында ұяшық кӛлемі 0,012 м × 0,012 м аспайтын

болат торлы қоршау, қабырғаларына ауа саңылаулары мен ауа ӛткізгіштер қарастыру

қажет.

4.8.2.32 Апатты желдетуде желдетілетін үй-жайларда

(шығыстарда), сондай-ақ

олардан тыс (сыртқы есіктерде) іске қосу құрылғылары болуы тиіс, сондай-ақ үй-жайдағы

ауадағы аммиак концентрациясы шекті рауалды мӛлшерден артқан кезде автоматты түрде

қосылуы тиіс.

4.8.2.33 Барлық тоңазыту қондырғылардың машина және аппарат бӛліктері адамға

электр тоғының қауіпі бойынша қауіптілігі жоғары үй-жайларға жатқызу қажет. Тӛмен

температура жасанды түрде ұсталатын тоңазытқыштар ғимараттарының үй-жайлары

ерекше қауіпті үй-жайларға жатады.

4.8.3 Қоқыстарды шығару

4.8.3.1 Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) жинау үшін асфальтталған немесе

бетондалған алаңда тығыз жабылатын қақпақты контейнерлерді орналастыру ұсынылады.

Контейнерлерден аудан шетіне дейінгі арақашықтық 1 м кем қарастырылмайды.

4.8.3.2 Қоқыс жинағыш камералардың габариттерін және орналастыруды жобалау

тапсырмасымен және қалдықтардың тәуліктік жиналу нормаларын ескерумен

анықталатын онда орналасатын контейнерлер санымен анықталады.

Қажеттілігіне қарай сыйымдылығы 0,8 м³ жоғары контейнерлер қолданылуы мүмкін.

Сыйымдылығы үлкен басқа ыдыстарды қолдануға болады. Қоқыс жинағыш камерасының

енін 1,5 м кем емес жобалау қажет.

4.8.3.3

0°С және тӛмен температурада қоқыстарды контейнерлерде сақтау

мерзімі үш тәуліктен аспауына, плюс температура кезінде бір тәуліктен аспауына рұқсат

етіледі.

4.8.3.4 Қоқыс жинағыш камераны ғимаратты сумен қамту жүйесінен ыстық және

суық суды жүргізумен жобалау, сондай-ақ камераны және жабдықты санитарлық ӛңдеу

үшін су бӛлгіш араластырғыштары, вентильдері, ниппелі, ұзындығы 2 бастап 3 м дейін

құбыршек бар жалғағыш штуцермен жабдықтау қажет. Камераның еденіне ғимараттың

канализациясына жалғанған басқышты орналастыру қажет.

4.8.3.5 Сәулет-жоспарлау негіздеме кезінде қоқыс жинайтын камераны

қызметкерлердің қатынауын, сондай-ақ контейнерлерді ауыстыруға арналған тиісті

механизациясын қамтамасыз етумен ғимараттың нӛлдік деңгейінен тӛмен немесе жоғары

орналастыруға болады.

4.8.3.6 Қоқыс жинағыштың алаңын тоңазытқыш ғимаратынан

25 м кем емес

қашықтықта орналастыру қажет.

4.9 Халықтың мҥмкіндігі шектеулі топтары ҥшін қолжетімділікті

қамтамасыз ету

4.9.1 Мүгедектер және мүмкіндігі шектеулі топтар үшін жұмысшы орындар

қарастырылған ғимараттар мен үй-жайларға қатынауды қамтамасыз ету

ҚР ҚЖ 3.06-101 берілген талаптарға сәйкес орындалуы тиіс.

4.9.2 Тоңазытқыштар объектілерін жобалаған кезде аумақта және ғимаратта қозғалу

мүмкіндіктері шектеулі топтар ӛкілдерінің кедергісіз қозғалуын, сонымен қатар жеке

кӛлік тұрағын, серуендеу жолдарын, лифтілерді, платформаларды, кіріс топтарды,

бақылау-ӛткізу пункттерін, санитарлық тораптарды және жұмыс орындарын қауіпсіз

қолдануын қарастыру қажет.

4.9.3 Кӛз кӛру және есту қабілеті бұзылған мүгедектерді жұмысқа алу

қарастырылатын тоңазытқыштар аумағын жоспарлауды есте сақтау және бағдарлау

қолайлылығы үшін ӛте қарапайым қарастыру қажет және кӛлік жолдарын тікбұрышты

сызба бойынша жобалауға рұқсат етіледі.

4.9.4 Тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған кезде халықтың қозғалу

мүмкіндіктері шектеулі топтарының ӛкіл-қызметкерлерінің қолайлы және қауіпсіз болуы

үшін салынған тынығу орындарын қарастыру ұсынылады.

4.9.5 Мүгедектерге арналған жұмыс орындарды тоңазытқыш ғимаратының бірінші

қабатында орналастыру ұсынылады.

4.9.6 Қозғалу мүмкіндіктері шектеулі топтар үшін жабдықталған санитарлық

тораптарды жұмысшы орындарға жақын орналастыру қажет.

4.9.7 Жүк және қауіпті орындарда қозғалу мүмкіндіктері шектеулі топтар және кӛз

кӛру қабілеті бұзылған мүгедектердің болуына арналған үй-жайлармен бір қабатта

орналастырған кезде дабылды уақтылы хабарлау мақсатында кӛрнекті, дыбыстық және

тактілі ескертуші ақпараттарды бірге қарастыру қажет.

4.9.8 Халықтың қозғалу мүмкіндіктері шектеулі топтары келуі және қозғалуы үшін

қолжетімді аймақтар мен үй-жайлардың ақпараттандыру құралдары жүйесін, сонымен

қатар олар үшін қолжетімді кіріс тораптарды және қозғалыс жолдарын үздіксіз

ақпараттарды, ӛз уақытында бағдарлауды, объектілерді, келу орындарын бірден тануды

қамтамасыз ететіндей түрде орналастыру қажет.

4.10 Қоршаған ортаны қорғау

4.10.1 Қоршаған ортаны қорғауды, сақтауды, жетілдіруді қамтамасыз ету

мақсатында антропотогендік факторларға кері әсерлерді тӛмендетуге немесе толық

жоюға бағытталған шараларды қарастыру ұсынылады, мұндай шараларға мыналарды

жатқызуға болады:

- тоңазытқыштар объектілерін экологиялық тиімді орналастыруға бағытталған қала

құрылысы шаралары;

- экологиялық кӛлемдік-жоспарлық және конструктивтік шешімдерді таңдауды

анықтайтын сәулет-құрылыс шаралары;

- тоңазытқыштар ғимараттарын жобалау және құрылысы кезінде экологиялық таза

материалдарды таңдау;

- аз қалдықты және қалдықсыз технологиялық процестерді қолдану, ӛндіру кезінде

құрылыс материалдарын пайдалану;

- тазалау, зарарсыздандыратын құрылыстар мен құрылғылардың құрылысы,

пайдалану;

- жердің құнарлығын қалпына келтіру;

- флораны, фаунаны және т. б. қорғау және қалпына келтіру бойынша шаралар.

Аталған шаралар тоңазытқыштар ғимараттары құрылысының барлық сатыларында

әзірленеді және табиғи ортаның барлық объектілерін қамтиды.

4.10.2 Қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету және Жердің озон қабатының

бұзылуының алдын алу мақсатында тоңазыту аппараттарында сервистік, ұзақ мерзімді

(гидрофторкӛмірсутектер) және фторланбаған балама суық агенттерді қолдануға болады.

4.10.3 Құрылысы және объектіні пайдалану кезінде топырақты ықтимал ластанудан

қорғау мақсатында мынадай табиғатты қорғау шараларын жүргізу ұсынылады:

а) құрылыс кезеңінде техниканы және құрылыс материалдарына арналған арнайы

алаңдарды салу;

б) құрылыс қоқысын орналастыруға арналған арнайы алаңдарды ұйымдастыру және

оны ӛз уақытында шығару;

в) тұтыну қалдықтарын жинауға арналған су ӛткізбейтін контейнерлерді орнатумен

қатты жабынды арнайы алаңдарды ұйымдастыру және аумақтан оларды ӛз уақытында

шығару;

г) кіреберістер, автотұрақтардың асфальтталған жабыны, тротуарлардың жабыны;

д) құрылыс кезеңінде жүк кӛтергіштігі және габариттері шектеулі шағын

механизацияны қолдануды қарастыратын жаңа технологияларды қолданумен құрылысты

қазіргі заманғы ұйымдастыруды қолдану.

4.10.4 Автокӛлік және технологиялық жабдықты қолданған кезде туындайтын

объектіге шу әсерін тӛмендету мақсатында тоңазытқыш объектісі құрылысын тұрғын үй

массивтерінен қашық жүргізу қажет.

4.10.5 Тоңазытқыштар тұрғын үй құрылыстарына жақын орналасқан кезде

объект шығаратын шу және басқа ластанулардан қоршауға арналған экрандарды орнату

қажет.

5 ЭНЕРГИЯ ҤНЕМДЕУ ЖӘНЕ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРДЫ ҦТЫМДЫ

ПАЙДАЛАНУ

5.1 Энергия ҥнемдеу және жылу шығынын қысқарту

5.1.1 Тоңазытқыштар ғимараттарының құрылысы және пайдалану кезінде энергия

тиімділігі бойынша шараларды орындау үшін:

а) күн қуатын пассивті немесе белсенді қолдану бойынша құрылғы;

б) қажеттілігі бойынша реттелетін желдету жүйесінің құрылғысы;

в) тартып-сорылатын ауа жылуын жою;

г) жылыту жүйелерінде температураны реттеу, соның ішінде есепке алу құралдары

жіберетін деректер негізінде автоматты реттеу құрылғыларын қолдану;

д) жылыту және жылытылмайтын үй-жайларға кіретін сумен қамту құбырларының

жылуоқшаулауы;

е) жылу сорғыларын қолдану;

ж) жылуды шағылыстыратын әйнектері бар терезелерді салу;

и) қасбет жылуоқшаулауды қолдануды қамтамасыз ету ұсынылады.

5.1.2 Энергия тиімділігін арттыру үшін тоңазытқыштар ғимараттарында

жылуды 50 % дейін тиімді сақтай алатын энергия үнемдеуші шыны пакеттерді қолдануға

болады. Энергия тиімді терезелердегі шынылар тозаңдатумен

(металл бӛлшектері)

ұсынылады.

5.1.3 Тоңазыту қондырғылары жұмыс істеген кезде бӛлінетін жылуды жою

мақсатында тек тазартатын сүзгілер болған жағдайда адамдар үнемі болатын үй-жайларды

жылыту үшін бӛлінетін жылуды қолдануға болады.

5.1.4 Тоңазыту жүйелері бӛлетін жылуды техникалық қажеттіліктерге арналған суды

жылыту үшін қолданылуы мүмкін және топырақты сұйықтықпен жылыту үшін тоңазыту

қондырғылары конденсациясының жылуын қолдануға болады.

5.2 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану

5.2.1 Тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған кезде табиғат ресурстарының бүлінуі,

ластануы, тозуы, қоршаған орта күйіне кері әсерінің алдын алу шараларын, қалпына

келтіру, табиғат ресурстары сапасын жақсартудың биологиялық, химиялық және басқа

әдістерін қолдану, сондай-ақ жаңа технологияларды қолдану негізінде халық денсаулығы

қауіпсіздігін қамтамасыз ету қажет.

5.2.2 Су ресурстарын ұтымды қолдану үшін келесі шараларды қарастыру

қажет:

а) сулардың ықтимал жадауы және ластануының кері зардаптарының алдын

алу;

б) тазартылған су ағындарын аумақты суару және басқа техникалық мақсаттарға

қолданумен беттік ағын суларды тазарту;

в) ресурсты үнемдейтін технологияларды қолдану;

г) жер телімінің аумағына жергілікті климатқа бейім және ең тӛменгі суаруды талап

ететін ӛсімдіктерді отырғызу;

д) аумақты суарудың тиімді жүйесін қолдану;

е) беттік және топырақ суларын тазартуға арналған жабдықтарды орнату;

ж) ыстық және суық су есептеуіштерін орнату;

и) су шығыны тӛмен санитарлық-техникалық жабдықты орнату;

к) сенсорлары және су шығынын шектеуіштері бар құралдарды орнату;

л) аэрацияны қолдану, ағынның ылғалдандырғыш әсерін арттыратын шұңғылшадағы

кранға және душқа сепкішті орнату.

А қосымшасы

(міндетті)

Тоңазытқыштар ғимараттарын жобалаған кезде жылуды оқшаулау жӛніндегі

негізгі талаптар

А.1 Белгіленген әртүрлі аудандар үшін жазғы уақытта пайдалану шарттары үшін

салқындатылатын үй-жайлардың сыртқы қабырғаларының жылу жіберуге талап етілетін

кедергісін А.1-кесте бойынша алу қажет.

А.1-кесте - Салқындатылатын ҥй-жайлардың сыртқы қабырғаларының жылу

жіберуге талап етілетін кедергісі

Жылуды жіберуге талап етілетін кедергісі, м² × °С/Вт, кем

Құрылыс ауданындағы

емес

сыртқа ауаның орташа

салқындатылатын үй-жайлардағы ауа температурасында, °С

жылдық температурасы,

минус

°С

Минус 2 және тӛмен

4,8

3,9

3,1

2,6

2,4

2,1

1,9

Минус 2 жоғары және

5,1

4,3

3,6

2,8

2,4

2,1

1,9

7 тӛмен

7 және жоғары

5,4

4,8

4,3

3,7

3,3

2,8

2,2

Ескертпе - Ет комбинаттарының тоңазытуға ӛңдеу үй-жайларының сыртқы қабырғаларының жылу

жіберуге талап етілетін кедергісін 1,1 коэффициентімен алу қажет.

А.2 Белгіленген әртүрлі аудандар үшін жазғы уақытта пайдалану шарттары үшін

салқындатылатын үй-жайлардың үстіңдегі жабындардың жылу жіберуге талап етілетін

кедергісін А.2-кесте бойынша алу қажет.

А.2-кесте - Салқындатылатын ҥй-жайлардың ҥстіндегі жабындардың жылу

жіберуге талап етілетін кедергісі

Құрылыс

Жылу жіберуге талап етілетін кедергісі, м² × °С/Вт, кем емес

ауданындағы сыртқа

салқындатылатын үй-жайлардағы ауа температурасында, °С

ауаның орташа

минус

жылдық

температурасы, °С

Минус

және

5,1

4,1

3,3

2,8

2,6

2,3

тӛмен

А.2-кестенің жалғасы

Құрылыс

Жылу жіберуге талап етілетін кедергісі, м² × °С/Вт, кем емес

ауданындағы сыртқа

салқындатылатын үй-жайлардағы ауа температурасында, °С

ауаның орташа

минус

жылдық

температурасы, °С

Минус

2 жоғары

5,4

3,7

3,3

2,8

2,6

2,3

4,6

және 7 тӛмен

7 және жоғары

5,8

5,1

4,3

3,9

3,4

3,0

2,7

Ескертпе - Шатыр асты аражабындардың жылу жіберуге кедергісін 0,9 коэффициентімен, бірақ

қабырғаларға қарағанда кем емес алу қажет.

А.3 Салқындатылатын үй-жайлардың ішкі қабырғаларының, арақабырғаларының

және қабатааралық аражабындарының жылу жіберуге талап етілетін кедергісін А.3-кесте

бойынша алу қажет.

А.3-кесте - Салқындатылатын ҥй-жайлардың ішкі қабырғаларының,

арақабырғаларының және қабатаралық аражабындарының жылу жіберуге талап

етілетін кедергісі

Жылу жіберуге талап етілетін кедергісі, м² × °С/Вт, кем емес

Ӛте жылы үй-

суық үй-жайдағы артық ауа температурасында, °С

жайдағы ауа

минус

температурасы, °С

Минус 30

1,7

Минус 20

2,2

1,7

Минус 10

3,4

2,7

1,7

Минус 5

4,0

3,3

2,2

1,7

4,3

3,6

2,7

2,2

1,7

4,6

4,0

3,2

2,7

2,2

1,7

4,8

4,5

3,7

3,2

2,7

2,2

1,7

5,2

5,0

4,3

3,6

2,9

2,2

Ескертпе - Ет комбинаттарының тоңазыта ӛңдеу үй-жайларының ішкі және аралық қабырғаларының

жылу жіберуге талап етілетін кедергісін 1,1 коэффициентімен алу қажет.

А.4 Жылытылатын топырақта едендердің жылу жіберуге талап етілетін кедергісін

А.4-кесте бойынша алу қажет.

А.4-кесте - Жылытылатын топырақта едендердің жылу жіберуге талап

етілетін кедергісі

Салқындатылатын үй-жайлардағы ауа

Жылу жіберуге талап етілетін кедергісі,

температурасы, °С

м² × °С/Вт, кем емес

Минус 1

2,8

Минус 10

3,8

Минус 20

5,5

Минус 30

6,5

А.5 Салқындатылатын үй-жайларды салқындатылмайтын және жылытылмайтын

үй-жайлардан бӛлетін ішкі қабырғалар мен арақабырғалардың жылу жіберуге талап

етілетін кедергісін А.5-кесте бойынша алу қажет.

А.5-кесте - Салқындатылатын ҥй-жайларды салқындатылмайтын және

жылытылмайтын ҥй-жайлардан бӛлетін ішкі қабырғалар мен арақабырғалардың

жылу жіберуге талап етілетін кедергісі

Салқындатылатын үй-жайлардағы ауа

Жылу жіберуге талап етілетін кедергісі,

температурасы, °С

м²× ° С/Вт, кем емес

Минус 30

5,1

Минус 20

4,3

Минус 10

3,6

2,4

1,9

А.6 Белгіленген әртүрлі аудандар үшін желдетілетін еден астындағы

аражабындардың жылу жіберуге талап етілетін кедергісін А.6-кесте бойынша алу қажет.

А.6-кесте - Желдетілетін еден астындағы аражабындардың жылу жіберуге

талап етілетін кедергісі

Жылу жіберуге талап етілетін кедергісі,

Құрылыс ауданындағы

м² × °С/Вт, кем емес

сыртқа ауаның орташа

салқындатылатын үй-жайдағы ауа температурасында, °С

жылдық температурасы, °С

минус

0 және нормаланбаған

3 және тӛмен

4,8

3,9

3,1

2,6

2,4

3 жоғары және 9 тӛмен

5,1

4,3

3,6

2,8

2,6

9 және жоғары

5,4

4,8

4,3

3,7

3,0

А.7 Қысқы уақытта пайдалану шарттары үшін минус 4 °С және одан жоғары

температуралар кезінде сақталатын картоп, кӛкӛністер және жемістер, сонымен қатар

басқа ӛнімдерді сақтау үй-жайларының сыртқы қабырғалары мен жабындардың жылу

жіберуге талап етілетін кедергісін ҚР ЕЖ 2.04-106 бойынша анықтау қажет, бұл кезде

сақтау үй-жайларындағы ауа температурасын технологиялық жобалау нормалары

бойынша, ал ішкі ауа температурасы және қоршайтын конструкциялардың ішкі беті

температурасы арасындағы нормативтік температуралық айырманы А.7-кесте бойынша

алу қажет.

А.7-кесте - Ішкі ауа температурасы және қоршайтын конструкциялардың ішкі

беті температурасы арасындағы нормативтік температуралық айырма

Нормативтік температуралық айырма,

Үй-жай

°С, жабындар және

сыртқы

шатыр асты аражабыны

қабырғалар

үшін

Сақтау қоймасы:

картоп

2,0

1,8

тамыр жемістер және бақша дақылдары

2,0

1,8

пияз

2,6

2,3

алма

2,0

1,8

жүзім

1,5

1,4

сақтау температурасы минус

°С және

2,0

1,8

жоғары басқа ӛнімдер

А.8 Бу ӛткізгіштікке сыртқы қоршаулар конструкцияларындағы бу оқшаулаудың

талап етілетін кедергілерін А.8-кесте бойынша алу қажет.

А.8-кесте - Бу ӛткізгіштікке сыртқы қоршаулар конструкцияларындағы бу

оқшаулаудың талап етілетін кедергілері

Бу ӛткізгіштікке бу оқшаулаудың талап етілетін кедергісі,

Құрылыс ауданындағы

м²× сағ × Па/мг, кем емес

сыртқы ауаның есептік

салқындатылатын үй-жайлардағы ауа температурасында, °С

ылғалдылығы, гПа

минус 10 және тӛмен

минус 9 бастап 1 дейін

14 дейін

6,6

2,7

14 бастап 18 дейін

9,3

4,6

18 жоғары

13,3

6,6

Ескертпе:

1 Сыртқы ауаның есептік ылғалдылығы ретінде ең жылы үш айдың орташа ылғалдылығы

нормативтік құжаттарға сәйкес қабылданады.

2 Ауа температурасы 1 °С жоғары суытылатын бӛлмелерге бу ӛткізгіштік кедергісі қысқы есептік

А.9 Ішкі қабырғалар, арақабырғалар және аражабындар конструкцияларында

буоқшаулауға талап етілетін кедергілерді А.9-кесте бойынша қабылдау қажет.

А.9-кесте - Ішкі қабырғалар, арақабырғалар және аражабындар

конструкцияларында буоқшаулауға талап етілетін кедергілер

Бу ӛткізгіштікке бу оқшаулаудың талап етілетін кедергісі,

м² × сағ × Па/мг, кем емес

Ӛте жылы үй-жайдағы ауа

суық үй-жайдағы артық ауа температурасында, °С

температурасы, °С

минус 30

минус 20

минус 10

Минус 30

Минус 20

1,3

Минус 10

2,0

1,3

2,7

2.0

1,3

2,7

2,0

1.3

А.10 Бу ӛткізгіштікке жылытылатын топырақтағы еден конструкцияларындағы бу

оқшаулаудың талап етілетін кедергілерін А.10-кесте бойынша алу қажет.

А.10-кесте - Бу ӛткізгіштікке жылытылатын топырақтағы еден

конструкцияларындағы бу оқшаулаудың талап етілетін кедергілері

Бу ӛткізгіштікке бу оқшаулаудың талап

Салқындатылатын үй-жайдағы ауа

етілетін кедергісі, м² × сағ × Па/мг, кем

температурасы, °С

емес

Минус 30

10,0

Минус 20

5,3

Минус 10

4,0

Минус 4

4,0

А.11 Салқындатылатын үй-жайлардағы температуралардың аралық мәндері кезінде

жылу жіберуге және бу ӛткізуге кедергісін интерполяциямен анықтайды.

СОДЕРЖАНИЕ

ВВЕДЕНИЕ

1 ОБЛАСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ

2 НОРМАТИВНЫЕ ССЫЛКИ

3 ТЕРМИНЫ И ОПРЕДЕЛЕНИЯ

4 ПРИЕМЛЕМЫЕ РЕШЕНИЯ

4.1 Общие положения

4.2 Пожарная безопасность

4.3 Требования к участку

4.4 Объемно-планировочные решения

4.4.1 Входы, проходы, погрузочно-разгрузочные рампы и платформы

4.4.2 Административно-бытовые помещения в зданиях холодильников

4.4.3 Кровля

4.5 Освещение

4.6 Обеспечение тепло- и пароизоляции

4.7 Конструктивные решения зданий по обеспечению надежности и устойчивости

4.8 Проектирование инженерных сетей и систем

4.8.1 Система водоснабжения и канализации

4.8.2 Система по отоплению, вентиляции и кондиционированию

4.8.3 Мусороудаление

4.9 Обеспечение доступности для маломобильных групп населения

4.10 Охрана окружающей среды

5 ЭНЕРГОСБЕРЕЖЕНИЕ И РАЦИОНАЛЬНОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПРИРОДНЫХ

РЕСУРСОВ

5.1 Экономия энергии и сокращение расходов тепла

5.2 Рациональное использование природных ресурсов

Приложение А (обязательное) Основные требования по теплоизоляции при

проектировании зданий холодильников

СП РК 3.02-135-2013 ХОЛОДИЛЬНИКИ (ҚР ЕЖ 3.02-135-2013) - 1