СП РК 1.04-106-2014 УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ФУНИКУЛЕРОВ (ҚР ЕЖ 1.04-106-2014)

Сәулет, қала құрылысы және құрылыс

саласындағы мемлекеттік нормативтер

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

Государственные нормативы в области

архитектуры, градостроительства и строительства

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

ИIЛМЕЛI РЕЛЬСТIК-АРҚАНДЫҚ

КӚТЕРГIШТЕРДI (ФУНИКУЛЕРДI) ОРНАТУ

ЖӘНЕ ҚАУIПСIЗ ПАЙДАЛАНУҒА БЕРУ

УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ

ЭКСПЛУАТАЦИЯ НАКЛОННЫХ

РЕЛЬСО-КАНАТНЫХ ПОДЪЕМНИКОВ

(ФУНИКУЛЕРОВ)

Ресми басылым

Издание официальное

Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігінің

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері және жер

ресурстарын басқару комитетi

Комитет по делам строительства, жилищно-коммунального

хозяйства и управления земельными ресурсами Министерства

национальной экономики Республики Казахстан

Астана 2015

СП РК 1.04-106-2014

АЛҒЫ СӨЗ

1 ӘЗІРЛЕГЕН:

«ҚазҚСҒЗИ» АК, «ГеоДата Плюс» ЖШС

2 ҰСЫНҒАН:

Қазақстан

Республикасы

Ұлттық

экономика

министрлігінің Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық

шаруашылық істері және жер ресурстарын басқару

комитетінің Техникалық реттеу және нормалау басқармасы

3 БЕКІТІЛІП,

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

ҚОЛДАНЫСҚА

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері

ЕНГIЗІЛДІ:

және жер ресурстарын басқару комитетінің 2014 жылғы

29-желтоқсандағы № 156-НҚ бұйрығымен 2015 жылғы 1-

шілдеден бастап

ПРЕДИСЛОВИЕ

1 ПОДГОТОВЛЕН: АО «КазНИИСА», ТОО «ГеоДата Плюс»

2 ПРЕДСТАВЛЕН: Управлением

технического

регулирования

нормирования Комитета по делам строительства,

жилищно-коммунального хозяйства и управления

земельными ресурсами Министерства национальной

экономики Республики Казахстан

3 УТВЕРЖДЕН

Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-

И ВВЕДЕН В

коммунального хозяйства и управления земельными

ДЕЙСТВИЕ :

ресурсами Министерства национальной экономики

Республики Казахстан от «29» декабря 2014 года

№ 156-НҚ с 1 июля 2015 года

Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала Құрылысы

және құрылыс істері жӛніндегі уәкілетті мемлекеттік органының рұқсатыныз ресми

басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды

Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично

воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без

разрешения уполномоченного государственного органа по делам архитектуры,

градостроительства и строительства Республики Казахстан

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1. ҚОЛДАНУ САЛАСЫ. «««««««««««««««.«««

2. НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР «««««««««««««.«

3. ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР «««««««««««««

4. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР «««««««««««.««««««««..«..

5. КӚТЕРГIШТЕРДIҢ МЕТАЛЛ ҚҰРЫЛЫМДАРЫН ЖӚНДЕУ ЖӘНЕ

ЖИНАҚТАУ ««««««««««««««««««««..«..«..«..««..

6. ҚҰРЫЛҒЫ ЖӘНЕ ОРНАТУ ««««««««««««««..««..«.

6.1 Жалпы ережелер «««««««««««««««««««««

6.2 Жоспар, пiшiн және жуықтау габариті ««««««««««««

6.3 Жолаушыларды отырғызу және шығару орындары «««««««««

6.4 Жылжымалы құрам ««««««««««««««««««««««..

6.5 Қозғалтқыш және тежегiш ««««««««««««««««««««

6.6 Машина жайы және механизмдердi басқару орыны «««««««««

6.7 Тартатын және ұштық арқандар «««««««««««««««««

6.8 Электр жабдықтары ««««««««««««««««««««««

6.9 Сигналдау және байланыс ««««««««««««««««««««

7. КӚТЕРГIШТЕРДI ПАЙДАЛАНУ ««««««««««««««««

7.1 Қабылдау және тапсыру «««««««««««««««««««««

7.2 Есепке алу«««««««««««««««««««««««««.«

7.3 Техникалық куәландыру «««««««««««««««..«««««

7.4 Қызмет кӛрсетудi ұйымдастыру «««««««««««««««««.

7.5 Күту мен қызмет кӛрсету талаптары «««««««««««.««««

7.6 Пайдаланудың жалпы ережесi «««««««««««««««««.«

7.7 Пайдалану жӛнiндегi құжаттамалар««««««««««««««««.

А ҚОСЫМШАСЫ (акпараттық) Рельс жолдарын пайдалануға берудің

қабылдау және тапсыру актісі «««««««««««««««««««.

Б ҚОСЫМШАСЫ (акпараттық) Болат арқандардың сұрыптау нормалары .

В ҚОСЫМШАСЫ (акпараттық) Кӛлбеген рельс-арқан кӛтергiштерiнiң

(фуникулерлердің) тӛлқұжаты ««««««««««««««««««««..

Г ҚОСЫМШАСЫ (акпараттық) Вагонды ұстап алудың қосылуын және

тежеуiш күшiн тексеру актi нысаны ЖААЖ №___«««««««««««

Д ҚОСЫМШАСЫ (акпараттық) Кӛтергiштер жұмысын есепке алу және

ауысуды тапсыру журналы «««««««««««««..««««««««

Е ҚОСЫМШАСЫ (акпараттық) Тексеру және жөндеу журналы «««..«

III

КІРІСПЕ

Осы ережелер жинағы Қазақстан Республикасының құрылыс саласындағы

нормативтік-техникалық базасын реформалау шегінде әзірленген және еңіс рельстік-

арқандық кӛтергіштерді (фуникулерлерді) қауіпсіз пайдалану мен жайғастыруда жұмыс

сипаттарының минималды параметрлерінің қажетті тіркесуін ескеріп техникалық

регламенттері мен құрылыс нормаларының міндетті талаптарын орындауды қамтамасыз

ететін практикада ӛзін ақтау және ресми мойындау түрде пайдаланылатын қолайлы

шешімдердің нормаланған кӛрсеткіштерін, ережелері мен қағидаларын кіргізеді.

Осы ережелер жинағы Қазақстан Республикасының нормативтік құжаттары ретінде

ерікті негізінде қолдану үшін іске енгізіледі.

СП РК 1.04-106-2014

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

ИIЛМЕЛI РЕЛЬСТIК-АРҚАНДЫҚ КӚТЕРГIШТЕРДI (ФУНИКУЛЕРДI)

ОРНАТУ ЖӘНЕ ҚАУIПСIЗ ПАЙДАЛАНУҒА БЕРУ

УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ

НАКЛОННЫХ РЕЛЬСО-КАНАТНЫХ ПОДЪЕМНИКОВ

(ФУНИКУЛЕРОВ)

Енгізілген кҥні - 2015-07-01

ҚОЛДАНУ САЛАСЫ

1.1 Осы Ережелер жинағы мынандай электрмен жүргiзiлетiн кӛлбеулі рельс-

арқандық жолаушылар және жүк-жолаушы кӛтергiштерiн (фуникулерлердi) жобалау,

әзiрлеу, орналастыру мен пайдалану талаптарын айқындауға арналған.

1.2 Осы Ереже мыналарға таратылмайды:

а) кенiштегi жолаушылардың кӛлбеулі кӛтергiштерi;

б) скиптiк кӛтергiштер;

в) кӛлбеулі жүк.

НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Осы Ережелер жинағын қолдану үшін келесі нормативтік сілтемелеік құжаттар

қажет:

15.10.2001 ж. шыққан ҚР Үкіметінің "ҚР салынған объектілерді қабылдау жӛніндегі

қабылдау және жұмысшы комиссияларының белгіленуі, ӛкілеттіктері, міндеттері, сондай-

ақ міндетті құрамы" № 1328 қаулысы

ҚР ҚНжЕ 2.04-01-2001 Құрылыстық климатология.

ҚР ҚНжЕ 2.03-04-2001 Сейсмикалық аудандардағы құрылыс.

ҚР ҚНжЕ 1.03-05-2001 Құрылыстағы еңбек қорғау және техника қауiпсiздiгі.

ГОСТ 2.601-95* ЕСКД. Пайдалану құжаттары.

ГОСТ 12.1.013-78 ССБТ. Құрылыс. Электр қауiпсiздiгi. Жалпы талаптар.

ГОСТ 12.4.026-76* ССБТ. Сигнал түстерi және қауiпсiздiк белгiлерi.

ГОСТ 15.001-88* Ӛнiмдi ӛндiрiске жасау мен қою жүйелері. Ӛндiрiстiк-техникалық

мақсаттағы ӛнiм.

ГОСТ 191-82* Пластикалық жүк шынжыры. Техникалық шарттары.

ГОСТ 228-79* Зәкір шынжыры тiрегiмен. Жалпы техникалық шарттары.

ГОСТ 380-94 Кӛмiртектi кәдімгі сапалы болат. Маркілер.

ГОСТ 2688-80* Қос құндақтаулы арқан ЛК-Р типтi құрылымы 6х19 (1+6+6/6)+1 о.с.

Түржиын.

Ресми басылым

ГОСТ 3241-91 Болат арқандар. Техникалық жағдайы (ИСО 3108-74).

ГОСТ 6713-91 Кӛпiр құрылысына арналған тӛмен құрылымды илем. Техникалық

шарттары.

ГОСТ 6996-66* Дәнекерлiк қосулар. Механикалық қасиеттердi анықтаудың әдiстерi.

ГОСТ 7512-82* Бұзылмайтын бақылау. Дәнекерлiк қосулар. Радиографикалық әдiс.

ГОСТ 14782-86 Бұзылмайтын бақылау. Дәнекерлік қосулар. Ультрадыбыстық

әдiстер.

ГОСТ 15150-69* Машина, аспап және басқа техникалық бұйымдар. Түрлi климаттық

аудандарға арналған орындаулар. Сыртқы климаттық ортаның сақтауға, тасуға,

пайдалануға әсерi, шарттары, санаты.

ГОСТ 27772-88* Болат құрлымдары құрылысына арналған илем. Жалпы техникалық

шарттары.

ҚР СТ 1.0-2000 Қазақстан Республикасының стандарттаудың мемлекеттiк жүйесi.

Негiзгi ережелер.

ИСО 2408 Жалпы мақсаттағы болат сым арқандары. Сипаттаулар.

ИСО 7363-86 Мұнара мен кӛтергiш құрылғылары. Техникалық сипаттау және

қабылдау құжаттары.

Электр қондырғыларын құру ережесi.

Тұтынушылар электр қондырғыларын техникалық пайдалану ережесi.

Тұтынушылар электр қондырғыларын пайдалану кезiндегi техникалық қауiпсiздiк

ережесi.

КСРО IIМ бекiткен Жол қозғалысы ережесi.

ГОСТ 23118-99 Металдық құрылымдар. Жалпы техникалық шарттары.

ЕСКЕРТПЕ Осы құрылыс нормаларын пайдалану кезінде сілтемелік стандарттар мен

нормативтік құжаттардың қолданысын ағымдағы жылдың жағдайы бойынша жыл сайын басылып

шығарылатын «Қазақстан Республикасының стандарттау жӛніндегі нормативтік құжаттар тізбесіª,

«Стандарттау жӛніндегі мемлекетаралық нормативтік құжаттар тізбесіª,

«Қазақстан

Республикасының аумағында қолданылатын сәулет, қалақұрылысы және құрылыс саласындағы

нормативтік құқықтық және нормативтік-техникалық актілердің тізбесіª ақпараттық

кӛрсеткіштері бойынша тексерген дұрыс.

Егер сілтемелік құжат ауыстырылса (ӛзгертілсе), онда осы стандартты басып шығару кезінде

ауыстырылған (ӛзгертілген) құжатты басшылыққа алу керек.

Егер сілтемелік құжат ауыстырусыз жойылса, оған сілтеме берілген ереже осы сілтемені

қозғамайтын бӛлікте қолданылады.

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР

Осы ережелер жиынын келесі терминдер мен анықтамалар қолданылады:

3.1 Жолаушылардың рельс-арқан кӛтергiшi (фуникулерлер): Жолаушылардың

қозғалыс құрамы (вагон) мен кӛлбеу рельс жолмен тасуға арналған ғимарат.

3.2 Жҥк-жолаушылардың рельс-арқан кӛтергiшi (фуникулерлер): Жолаушылар

мен жүктi бiр мезетте немесе кезекпен қозғалыс құрамында (вагонда) тасуға арналған

ғимарат.

3.3 Тартатын арқан: Қозғалыс құрамын рельс жолымен жылжытуға арналған

арқан.

3.4 Қозғалыс қҧрамы: Жолаушыларды

(жүктi) рельс жолымен тасу кезiнде

орналасатын құрал.

3.5 Вагон: Рельс жолымен жолаушыларды және жүктi тасуға арналған жолаушылар

құрамының әр түрi.

3.6 Ҧтағыш: Тарту арқан үзiлген кезде рельстi басып қысуға арналған құрылғы.

3.7 Шығыр: Қозғағыш барабаннан игiлгi элемент (арқан шынжыры) арқылы тарту

күшiн iске қосатын механизм. Шығыр түрлерi: барабандық, арқан жүретiн шкивтер, биiк

қадақ.

3.8 Арқан жылжитын шкив: Айналым арқан байланатын жырығы бар шкив,

арқанның бiр немесе бiрнеше тарауын қозғалысқа келтiредi.

3.9 Буфер: Соққыны әлсiретуге арналған құрылғы.

4 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

4.1 Кӛлбеулі рельс-арқан жолаушылар кӛтергiшi

(фуникулерлер) болып вагон

сыртында орналасқан арнайы қозғағыш механизмiнiң кӛмегiмен адамдарды кӛлбеулі

рельс жолымен кӛтерiп, түсiруге арналған кӛтергiш есептеледi.

Кӛлбеулі рельс-арқандық жүк-жолаушы кӛтергiшi

(фуникулерлер) болып

жолаушылар мен жүктi бiр мезетте немесе кезекпен тасуға арналған кӛтергiш есептеледi.

4.2 Фуникулерлардың құрылуының болуы:

а) бір вагонды бір жолды;

б) екі вагонды бір жолды және вагондарға арналған екі жолды жол айрығы;

в) айрықсыз екі вагонды екі жолды. .

4.3 Вагондардың қозғалуы жүзеге асырылуы мүмкін:

а) бір тартушы арқанмен; бұл жағдайда вагондар тартушы арқанның үзілуінде

вагондардың құлауын жібермейтін рельстерді ұстап қалатын ұстауыштармен

жабдықталады;

б) екі қатар тартушы арқандармен.

Фуникулерлар "Электр қондырғыларын құру ережесi", "Тұтынушылар электр

қондырғыларын техникалық пайдалану ережесi" және осы Ережелердің шарттарын есепке

ала отырып басқа да нормативтік-техникалық құжаттарына сай жобаланады,

дайындалады, жинақталады және пайдалануға енгізіледі.

4.4 Есептi температурасы минус

40^о С тӛмен аудандарда пайдалануға арналған

кӛтергiштердi жобалау мен дайындау 15150 ГОСТ бойынша ХЛ орындалуымен жүзеге

асырылады.

Сейсмикалық аудандарда

(6 баллдан жоғары) пайдалану үшiн арналған

кӛтергiштердi жобалау және әзiрлеу “Сейсмикалық аудандардағы құрылыс ҚР ҚНжЕ 2.03-

04-ге сәйкес жер сiлкiнiсiне қарсы тұра алатындай болып жасалады.

4.5 Кӛтергiштер және олардың шет елде сатып алынатын тораптары Қазақстан

Республикасының аумағында рұқсаты бар жағдайда пайдаланылады.

4.6 Кӛтергiштердi әзiрлеу, жинақтау, жӛндеу немесе пайдалану кезiнде пайда болған

ӛзгерiстер, соның iшiнде шет елдерде сатып алынған кӛтергiштер жобасы да кӛтергiштiң

жобасын орындаған арнайы жобалау ұйымымен келiсiледі.

4.7 Кӛтергiштi қайта құру (жолдың ӛткiзу қабiлетiн, қозғағыш үлгiсiн, тежегiштердi,

арқандарды, басқарудың электр жүйесiн, сондай-ақ кӛтергiш ғимаратының салмағын

ӛзгерту) тиiстi рұқсаты (лицензиясы) бар арнайы ұйымның жобасы бойынша орындалуы

тиiс.

4.8 Кӛтергiш иесi оны жинақтау, техникалық куәландыру немесе пайдалану

процесінде оның қауiпсiз жұмыс iстеуiне әсер ететiн, сондай-ақ осы Ережеге сәйкес

келмейтiн кемшiлiктер тапса, кӛтергiштi жобалаған ұйымға, жасаған зауытқа немесе

жинақтау ұйымына қарсылық-шағым жiбереді. Шет елде сатып алған кӛтергiштерге

оларды сатып алған ұйымдар арқылы шағым-талап жiберiледi. Металл құрылымдарын

жасаудағы шағым-талап актiлерiнiң кӛшiрмесi оларды жасауға рұқсат берген уәкілетті

органға жiберiледi.

Қарсылық шағымды алған жобалау ұйымы, жасаушы және жинақтаушы ұйым

табылған кемшiлiктердi немесе жобалау, әзiрлеу мен жинақтау кезiнде жiберген осы

Ережеден ауытқуларды жоюға мiндеттi.

4.9 Кӛтергiштердi жинақтау немесе пайдалану кезiнде табылған кемшiлiктердi

жобалау ұйымдары, жасаушы мен жинақтаушы ұйымдар ескерiп, оларды жою жӛнiнде

шаралар қабылдайды.

Табылған кемшiлiктер кӛтергiштердi пайдалануда әсер ететiн жағдайда аталған

ұйымдар кӛтергiштердi пайдаланатын кәсiпорындарының бәрiн осы кемшiлiктердi жою

және әдiстерi туралы хабардар етiп, техникалық құжаттамаларды және алмастыруға

қажеттi материалдарды, бӛлшектердi және тораптарды жiбереді.

4.10 Кӛтергiштердi пайдалану процесiнде оның барлық элементтерiнiң түзу,

жұмыстың қауiпсiз болуын қамтамасыз етеді.

4.11 Кӛтергiштiң барлық элементтерi, тораптары мен бӛлшектерi материалдарды

ӛңдеу, құрылым және беріктігіне қатысты нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес

қолданылады.

4.12 Қозғалмайтын белдiк пен жұлдызшалар және шығыршықтар және басқа

айналмалы бӛлшектер саусақтарға тiреу болып қызмет ететiн саусақтар сенiмдi бекiтiледi

және олардың қозғалуы мен айналуын қамтамасыз ететiн тоқтатқыш құрылғымен

жабдықталынады.

4.13 Кӛтергiштердiң бұранда, кілтек және сына бiрiктiрулерi ӛзiнен-ӛзi бұрандалу

және серпiлтуден сенiмдi түрде сақталуы тиiс.

4.14 Майлауды қажет ететiн механизмдердiң барлық бӛлшектерi оңай қызмет

кӛрсетуге қолайлы майлайтын құралдар, аспаптармен сенiмдi түрде жабдықталады.

Майлағыш құрылғыны май құрылымдар бойымен ағып кетпейтіндей етіп жүзеге

асыру керек.

4.15. Кӛтергiштердiң жазатайым жағдайға әкеп соғатын алуға жеңiл және айналмалы

бӛлшектерi, айталық жұлдызшалары, тиiстi немесе ӛзге дӛңгелектерi, бұрандалары мен

кілтектерді шығып тұрған белдiктерi және басқа бӛлшектерi мықты металл қорғағышпен

жабылады.

4.16. Кӛтергiштiң металл құрылымдары мен металл бӛлшектерi тот басудан

сақтайды.

4.17. Кӛтергiштердiң техникалық күтiм қажет ететiн механизмдерiне, сақтау

құрылғысына, электр жабдықтарына, барлық элементтерге қауiпсiз қол жеткізетіндей

болуы керек. Бұл мақсат үшiн галереялар, алаңдар, баспалдақтар немесе тетiктер

жасалады.

4.18. Кӛтергiштердiң электр жабдықтары, оны жинақтау, ток жеткiзу және жерге

қосу электр қондырғыларын пайдалану талаптары ескеріліп жүзеге асырылады.

Кӛтергiштердiң электр жабдықтарын пайдалану электр қондырғыларын техникалық

пайдалану мен тұтынушылардың электр қондырғыларды пайдалану кезiнде техникалық

қауiпсiздiк ережелерiне сәйкес жүргiзуледi.

4.19 Нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарынан шегіну уәкілетті органның

рұқсаты бойынша жасалуы мүмкін.

Келісілген шегінулер тӛлқұжатқа қоса беріледі.

4.20 Фуникулердың құрылысының (қайта құруының) жобалау құжаттамалары қағида

бойынша арнайы жобалау мекемемен орындалады.

4.21 Фуникулерді дайындау немесе жинақтау процесінде шығатын жобалау және

конструкторлық құжаттамаларының барлық қажетті ӛзгертулері арнайы жобалау

мекемемен келісіледі.

4.22 Кәсіпорындар мен мекемелермен салмақ түсетін металл құрылымдарының

негізгі жабдықтарын дайындау, жинақтау, жӛндеу, қайта құру және фуникулерді

пайдалануға уәкілетті органның рұқсаты бойынша жүргізіледі..

Техникалық құралдары және дайындалған кадрлары бар кәсіпорындар мен

мекемелерге нормативтік-техникалық құжаттамалардың талаптарына сай осындай

жұмысты орындауға уәкілетті органның рұқсаты берілуі мүмкін.

4.23 жабдықтар мен металл құрылымдарды дайындайтын материалдар нормативтік-

техникалық құжаттамаларға сай сейсмикалық және ауа-райы жағдайын, фуникулер

құрылысының орнын еспке ала отырып таңдалады.

Қолданылатын материалдардың сапасы жеткізушінің сертификаттарымен расталады,

ал сертификатының жоқтығында немесе толық емес сертификатында құрылым

дайындаушысы материал жеткізушісінің актісін рәсімдеумен барлық қажетті сынақтарды

жүргізеді.

4.24 Фуникулердың металл құрылымдарының пісіруі ҚР ҚНжЕ "Металл

құрылымдары.Дайындау, жинақтау және қабылдау ережесі"-не сай орындалады.

4.25 Фуникулердың металл құрылымдарының дайындау, жинақтау және пісіруі

жұмыстарында, оның ішінде таянышта, баспалдақтар, қоршаулар, қабырға мықтылығы

мен басқа элементтерін пісіруде білікті аттестаттаудан ӛткен пісірушілер жүргізеді.

4.26 Фуникулерді жобалау, дайындау, жӛндеу және қайта құруының барлық бақылау

нормалары мен түрі және пісіру қосылыстарының сапасын бағалау нормасы арнайы

жобалау мекемесімен белгіленеді.

5 КӚТЕРГIШТЕРДIҢ МЕТАЛЛ ҚҤРЫЛЫМДАРЫН ЖӚНДЕУ ЖӘНЕ

ЖИНАҚТАУ

5.1 Кӛтергiштер осы Ереженің шарттарын ескере отырып нормативтік-техникалық

құжаттамалардың талаптарына сәйкес жобалануы, жасалуы, жинақталуы және

пайдаланылуға енгізіледі.

5.2 Жабдықтар мен кӛтеретiн металл құрылымдары жобалау құжаттамасына сай

жасалады.

Кӛтергiштерді құрастыру арнайы жүк кӛтергіш құрылысын жинақтау мекемесімен

орындалады.

5.3 Кӛтергiштi қайта құру мен жӛндеудi арнайы мекеме жасалған жоба бойынша

жүргiзеді.

Қайта құру немесе жӛндеу жобасын жасаған кезде кӛтергiштiң нақты жағдайы (тозу

дәрежесi, ақауларының бар екенi және т. б.) ескерiледі.

5.4

Кӛтергiштi қайта құрастырып жӛндейтiн кәсiпорын тӛлқұжатта жүргiзген

жұмыстың сипатын кӛрсетiп, онда сертификат нӛмiрi кӛрсетiлiп, қолданған материалы

туралы мәлiметтi енгiзуi қажет.

5.5 Кӛтергiштiң жӛндеу, жинақтау және құрылымды ӛзгертуге байланысты басқа

жұмыстар немесе оның тӛлқұжатында деректердi жаңарту оны жасаған кәсiпорынмен

немесе арнайы мекемемен келiсу бойынша жүргiзiледі.

5.6 Сырттағы жүктеменi тiкелей қабылдайтын және тапсыратын

(мысалы

вагондардың рамасы, шығыр, құрылымдар, қолдаушы, бағыттаушы және ауытқу тегершiгi

және т. б.) кӛтергiштiң негiзгi барлық металл құрылымдарын жасау үшiн материалдар

нормативтік-техникалық құжаттарға сай кӛтергiштi орнататын жердiң климатикалық

жағдайын, желдiң күшiн, ауданның жер сiлкiнiсiне бейiмдiлiгiн ескерiп нұсқау бойынша

таңдап алынуы керек және т.с.с.

Құрылымдар мен жабдықтарда қолданатын материалдардың сапасы материалдарды

жеткiзушiнің сертификатымен расталуы қажет, ол болмағанда немесе сертификат толық

болмаса қажеттi барлық сынақтарды ӛткiзiп, жоқ сертификаттың алмастыратын немесе

материал жеткiзушiнiң бар сертификатын толықтыратын актi жасап, рәсiмделедi.

Есептi температурасы минус 20° С тӛмен климаттық аудандарда жұмыс iстейтiн

негiзгi құрылымдарды жасауға арналған металл қосылу тәсiлiне қарамай, сондай-ақ

барлық дәнекерлiк құрылымдарының температурасына қарамай, соққылы жабысқақтыққа

ГОСТ 6713-ке сәйкес тексерiлуi керек.

5.7. Қозғалыс механизмiнiң тиiстi тетiктерi, арқанды тартушы және қарсы жақтағы

елгезерлер болаттан жасалынады, тiс тетiктерi ӛңделеді.

5.8 Кӛтергiштiң белдiк және вагон дӛңгелектерiнiң материалдары дӛңгелектерге

қолданатын материалдарға қойылатын талаптарына сәйкес болуы қажет және тиiсiнше

темiржол кӛлiгiнiң жолаушылар кӛлігінің белдiктерiне сай болуы керек.

5.9 Кӛтергiштердiң металл құрылымдарын дәнекерлеу ГОСТ 23118-ға сәйкес болуы

қажет.

5.10 Кӛтергiштердi жасау, жинақтау мен жӛндеу кезiнде құрылым жауапты

элементтерiн дәнекерлеуге, соның iшiнде сүйенiш, баспалдақ, қоршау, қаңылтыр

қабырғаларды және басқа элементтердi дәнекерлеуге маман аттестаттаудан ӛткен

дәнекершiлер жiберiледi.

6 ҚҦРЫЛҒЫ ЖӘНЕ ОРНАТУ

6.1 Жалпы ережелер

6.1.1 Жылжымалы құрамның кӛрсетiлген қозғалыс шапшаңдығы 5 м/с-тан аспауы

керек.

6.1.2 вагондарды жұмыс қалпына жіберудегі (тоқтаудағы) тездеткіші (бәсеңдету), 5

м/кв. с. құрайды.

6.1.3 Кӛтергiштiң жылжымалы құрамының есебiнен шығару және вагонның жүк

кӛтеруiн анықтау үшiн бiр адамның есептi салмағы 0,8 КН (80 кгс) тең қабылданады.

Жолаушылар кӛтергiшi вагонының жүк кӛтерiмi барлық жолаушылардың

(жолсерiгiн қоса) қол жүгiмен ең кӛп салмағы деп аталады.

Жүк-жолаушы кӛтергiшi вагонының жүк кӛтерiмi жолаушылармен бiрге (жол серiгiн

қоса) тасылып жатқан жүктiң ең кӛп қосылған салмағы болып табылады.

6.2 Жоспар, пiшiн және жуықтау габаритi

6.2.1 Кӛтергiштiң жол пiшiнiн жасаған кезде вагондардың рельс жолымен

бiрқалыпты және қауiпсiз жүрiсiн қамтамасыз ету.

6.2.2 Рельс жолдарын төсеу арнайы жобалау мекеме немесе дайындаушы

жасаған жоба бойынша жүргiзiледі.

6.2.3 Рельс жолдарының жобасында негiзiнен мына мәлiметтер беріледі:

а) рельс үлгiлерi;

б) шпал түрi, қимасы және ұзындығы;

в) шпалдар арасындағы қашықтық;

г) рельстердiң арасын және оларға шпалдарды бекiту тәсiлi;

д) рельс пен шпалдар арасында тӛсектердiң болуы, тӛсектердiң құрылымдары және

оларды орнату тәсiлi;

е) рельстер арасындағы саңылау;

ж) балласт материалы және қабатының мӛлшерi;

и) жолдың қисық учаскелерiнде қисық радиустi шектеу;

к) жалпы ылди бойының рұқсат етiлген мӛлшерi, жолдың кеңдiгi және рельс

бастарының түрлi деңгейi;

л) тұйық тiреуiштер қурлымдары;

м) рельс жолында жерге қосатын қондырғы.

6.2.4 Рельс жолының кӛкжиекке ылдилау бұрышы 50⁰-дан аспауы керек.

6.2.5 Қисық учаскелерде рельс жолының пiшiнi түрлi бедерлi болмауы тиiс.

6.2.6 Рельс жолының қисық учаскелерiнiң радиусы есеппен белгiленедi, бiрақ 150 м-

ден кем болмауы керек.

Түзу жолдың қисық учаскелерiмен кездесулерi кӛшпелi қисықтардың кӛмегiмен

жүзеге асырылады (ауыспалы радиуста).

6.2.7 Кӛтергiштердiң бiр жолында вагондардың разъездерi жасалады. Олар тура және

қисық жол учаскелерiнде орналасуы мүмкiн, радиусы кемiнде 500 м. Разъездердегi қисық

кездесулердiң радиусын 4.2.6 т. сәйкес белгiлеу керек.

6.2.8 Жол айырығы бар жерлерде кӛтергiштердiң вагондарын бiр жолдан басқа

жолға қою үшiн арнайы кӛрсеткiштермен мына шарттарды орындау мақсатымен

орнатылады:

а) вагондардың бiр жолдан басқасына кӛшкенде олар баяу жылжитыны қамтамасыз

етіледі;

б) енi қосылған жол рельстерiн ажырату, сондай-ақ рельс жолымен рельстi алдын

алып айыру үшiн рельстердiң тұтасқан жерiн сенiмдi түрде жабатын электр қоршауы бар

құлып салынады, ол кӛтергiштiң жылжымалы вагондарын жүргiзбей қояды;

в) жолдан айыру учаскелерi, сондай-ақ стрелкалардың рельстерi вагондардың

жолдан шығуына жол бермейтiн автоматты жапқыштармен жабдықталады;

г) стрелканы қозғау еденнен немесе вагондағы жолсерiгi басқарған арнайы

механизмнiң кӛмегiмен жүргiзiледi.

6.2.9 Рельс жолдың бойында тартқыш және арқанның ұшын тартып, бағыттау үшiн

ол жол аунақ-шалармен жабдықталады.

6.2.10 Рельс жолы бұрғыш қондырғымен жабдықталады, ал қажеттi жағдайларда қар

мен тастардың құлауынан қорғайтын қондырғыларымен қамтамасыз етіледі.

6.2.11 Рельс жолында қауiпсiз және қолайлы қызметтер кӛрсету үшiн тым құрығанда

бiр жағында ӛтпе орын (ӛткел жол) ескерілуі керек.

Ӛтпелi жердiң кеңдiгi кемiнде 1 м болуы тиiс.

Жолдың құламалы учаскелерiнде (6^о-тан астам) баспалдақтар орнатылуы немесе

жасалуы қажет.

6.2.12 Жолдың аздаған кӛлбеуі бар участогiнде, егер де кӛтергiш жолының пiшiнiнде

ауыспалы кӛлбеу бұрышы байқалса, кӛтергiштiң сынығын ӛткiзу үшiн алаң жасаладыт.

Алаң жолдың бiр жағында болып, кӛтергiштiң сынағын ӛткiзуге қажеттi жүктердi

түсiретiндей болуы керек. Тартатын арқан әлсiреген кезде вагондарды ұстап қалатын

арқандарды күшейтетiн анкер орнатылады.

Жолда тұрақты еңкiш бұрышы болса, кӛтергiш үшiн анкерлер вагондарды ұстап

қалатын бӛлімшеде орнатылады.

6.2.13 Бiр тармақты жол үшiн тура учаскелерде жер бӛгетiнiң кеңдiгi жолдан үш есе,

ал екi тармақты жолда қағида бойынша кеңдiгi алты есе болуы керек.

Бетондық тұғырдың негiзгi (орды қоспағанда) мынаған сәйкес болуы қажет: бiр

жолды желі - кемiнде 2,5 есе кең, екi жолды желі - кемiнде 5 есе кең.

6.2.14 Релсьтік жолдарды бетондық негізге немесе балластық призмаға тӛсеу кезінде

қарсыығысу айлабұйымы қарастырылады.

6.2.15 Жолдың жоғарғы бетi (рельстер, шпалдар, бекiткiштер және айдауға қарсы

құралдар) ӛзiнiң мықтылығы және тұрақтылығы бойынша вагондардың ең ауыр жүк

тиеуiмен шапшаңдық жүрiсiне сай есептелуі қажет.

6.2.16 Жолға тӛселетiн рельстердiң салмағы кемiнде қағида бойынша 0,24 кн/м (24

кгс/м) болуы тиiс.

6.2.17 Рельс басының iшкi қыры арасында жолдың кеңдiгi тура учаскелерде кемiнде

1000 мм қабылдау керек.

6.2.18 Разъездiң қисық учаскелерiнде жолдың кеңдiгiн қисықтық радиусына

байланысты белгiлеу қажет, ал қисық радиус 600 м тең немесе кем болса, тура желі

участогiнде қойылғаннан жол кеңдiгi 10 мм-ден артық болады. Рельс жолының тура және

қисық учаскелерiнде кеңдiк бойынша ауытқулар кеңейткенде +6 мм, тарылтқанда - минус 2

мм.

6.2.19 Екi тармақты жолдың екi параллельдi тура желісінде, сондай-ақ бiр тармақты

айырықта белдiктер арасындағы қашықтық кездесушi вагондардың бос қашықтығы

кемiнде 700 мм есепке алып қабылданады.

6.2.20 Екi жолдың рельстiң жоғарыдағы бастары бiр деңгейде белгіленеді. Тура және

қисық бӛлімшелерде олардың ауытқуы 4 мм аспайды.

6.2.21 Металдың температуралық ӛзгерiстерiн ескерiп, шектес рельстердiң

арасындағы саңылаудың үлкендiгi есептелiп шығарылады.

6.2.22 Рельс пен шпалдардың арасында бұранда тӛсенiштер тӛселедi.

6.2.23 Рельстердiң түйiскен жерлерi кемiнде тӛрт бұранда мен бекiтiледi.

6.2.24 Туннельде рельс жолын салған кезде тунель қабырғасы мен вагондар

габаритiнiң арасындағы қашықтық кемiнде 700 мм болады.

Егер де туннельдiң ұзындығы 30 м-ден асса, онда оның қабырғаларында әрбiр 30 м

сайын биiктiгi кемiнде 1800 мм, ені кемiнде 800 м, тереңдiгi кемінде 500 мм қуыс

жасалады.

Туннель мен қуысқа жарық берiледi.

6.2.25 Рельс жолдары арқылы ӛту үшiн ӛткелдердi түрлi деңгейлерде орнатуға

болады.

6.2.26 Рельс жолдары салынады деп есептелмей жер астында тартылған

коммуникация бар болса, осы коммуникацияларға зақым келтiрмейтiн шаралар

қабылданады және қажет кезiнде арнайы жоба жасалады.

6.2.27 Кӛтергiштердiң рельс жолдары оларды кӛру және вагондарды жӛндеу үшiн

қарайтын арықпен жабдықталады.

Қарайтын арықтың кӛлемi мыналармен қабылданады: ұзындығы вагонның

(құрамның) ұзындығынан кем емес, кеңдiгi жолдың кеңдiгiндей және тереңдiгi рельстiң

табанынан есептегенде кемiнде 1,5 м.

Арықтың түбiнен баспалдақтар орнатылып, олардың биiктiгi 200 мм-ден аспайды.

Арыққа кiру бос және қауiпсiз болуы керек.

6.2.28 Рельс жолының соңғы пункттерi шапшаңдықты шектейтiн жүрiспен шапшаң

келе жатқан вагондарды жүгiмен тоқтатуға есептелген буферлермен жабдықталады.

6.2.29 Буфердiң плунжер жүрiсi 9,81 м/с²-қа тең баяулықпен тоқтатуға болатындай

есептеледi, буфер толық жүкпен ең шапшаң жүрiстiң шектелуiне арнап жасалған.

6.2.30 Майлы буферлер май деңгейiн анықтайтын керек-жарақпен жабдықталады.

6.2.31 Әрбiр буфердi жасаушы-зауыт оның толық жүкпен және шапшаңдықпен

жүретiнiн бiлу үшiн оларды сыннан ӛткiзедi.

Осымен қатар майлы буферде мыналарды сынайды:

а) майдың ағып кетуi;

б) плунжердiң қайтып оралуы;

в) плунжер басының бүйiрден ауытқуы.

6.2.32 Әрбiр буфердiң оның қандай шапшаңдыққа, жүк кӛтеруге және баяу жүруiне

арналғанын кӛрсететiн белгіше жазумен жабдықталады.

6.2.33 Жолдың ақырғы пункттерiнде буферлер вагондардың рамасындағы

буферлердiң тiрегi бар білеулердің орналасуына сәйкес жайғастырылады. Вагондар дұрыс

қалыпта тоқтаған кезде вагондардың шығып тұрған бӛлшектерi мен ақырғы пункттегi

буферлердiң арасындағы саңылау кемiнде 1,5 м болуы тиiс. Буферлер толық қосылған

кезде ол саңылау кемiнде 200 мм болуы тиiс.

6.2.34 Рельс жолының пайдалануға дайын екендiгi жолдың қабылдау-беру актiсiмен

расталады (үлгiсi А қосымшасына сәйкес), оған рельс жолдарының кесекӛлденең пiшiн

бойындағы буферлердi ӛлшеу, сондай-ақ жол кеңдiгiнiң кӛлемi тексерiлгенi актiсi бiрге

қосылып берiледi.

6.2.35 Рельс жолының халiн тексеру және оның жерге қойылғанын ӛлшеу

нормативтiк-техникалық құжаттамаларға сәйкес жүргiзiледi.

6.3. Жолаушыларды отырғызу және шығару орындары

6.3.1 Жолаушылардың отыратын және шығатын орындары, ақырғы және аралық

пункттерi тура желілік жол участогiнде (пiшiнiне қарай) орналастырылуы керек.

6.3.2 Жолаушылар отыратын және шығатын орындар, ақырғы және аралық пункттер

жолаушылардың бос жүрiп отыратын платформаларымен жабдықталады.

Платформаның ұзындығы вагонның (құрамның) ұзындығынан кемiнде плюс 5 м,

кеңдiгi кемiнде 2 м қабылдау қажет.

6.3.3 Отыру платформалары кӛлденең, баспалдақты немесе рельс жолдың бедерi

және вагонның құрылымдарна сәйкес қиыстырылған болуы керек.

6.3.4 Платформалар құрылымдары бойынша вагон платформада болғанда, оның

жұмыс қабаты (баспалдақтары) вагон тұрған жердiң деңгейiмен бiрдей болуы қажет, ол

платоформамен вагонға кiрер баспалдақ аралығы (саңылауы) кемiнде 25 мм және 75 мм-

ден аспауы тиiс.

Баспалдақтардың биiктiгi 200 мм-ден аспауы, шығу кеңдiгi 350 мм жасалады.

Отырғызу алаңдары мен оларға кiре берiс аяқтың тайып кетуiне, сырғанауына жол

берiлмейтіндей жасалады.

Оларды жерден биiк жасағанда олар жан-жағынан қоршалады, сүйенiштiң биiктiгi

кемiнде 1 м және биiктiң тӛмен жағы кемiнде 0,1 м түгелiмен қоршалады.

6.4 Жылжымалы қҧрам

6.4.1 Вагондардың жасалу жобасы олардың тұрақты коэффициентi (тӛңкерiлген

сәттегi күштi қалпына келтiру сәтiне қатысты) барлық бағытта оған түскен жүктеменiң

қолайсыз әрекетi ескерiлiп, оның iшiнде арқанның тартылуын қоса, кемiнде 1,2 болуы

керек.

Мықтылық запасы (материалдардың уақытша кедергісі максималды статикалық

салмағының кернеуіне қатысты) 5 кем емес, ал қалғандары 2 кеме еместе қабылданады.

Динамикалық салмағын қабылдайтын бӛлшектер шаршау мықтылығын есептеумен

тексеріледі.

6.4.2 Вагондар мыналармен қамтамасыз етілуі тиiс:

а) арқан үзiлгенде немесе вагон ағытылғанда автоматты әрекет ететiн, сондай-ақ

қажет болғанда қолмен тежеуге мүмкiндiк беретiн сенiмдi ұстағыш құрылғымен

жабдықталуы керек;

б) жолаушылар мен қызмет кӛрсетушi адамдарға қолайлы болуы тиiс;

в) жеткiлiктi түрде желдеткiштермен және жарықпен қамтамасыз етiлуi керек.

6.4.3 Жүрiс доңғалақтары, қалай болғанда вагонның бiр жағында екi қабырғалы

болып орындалады.

6.4.4 Рельс жолы тұрақты ылдида болған кезде вагон еденi кӛлденең тұруы керек.

Еденнiң баспалдақты болып орналасуына жол берiледi.

Рельс жолы еңкiш болған кезде еденнiң кӛлденеңге ылди 10^о-тан аспауы тиiс.

Жолдың барлық жағдайларында тұрақты немесе ауыспалы еңісңнде

жолаушылардың отыруын ыңғайлы жасауды қамтамасыз ету керек.

6.4.5 Вагонның iшi тiк тұрған жолаушылар үшiн жеткiлiктi түрде тұтқалармен

жабдықталынады.

6.4.6 Вагон есiктерi айқара немесе жылжып ашылатын болулары керек. Айқара

ашылатын есiк-тер тек вагонның iшiне қарап ашылады. Есiк ойығының биiктiгi кемiнде

1800 мм, кеңдiгi

650 мм болуы тиiс. Вагон есiктерiнiң ӛзiнен-ӛзi ашылып кетуiне

болдырмау үшiн жапқыштармен және вагондардың ашық есiкпен ылдиға кетуiн тежеу

үшiн электр қоршауларымен жабдықталуы қажет.

6.4.7

Вагондардың

(құрамның) соңында жолсерiктерi үшiн бӛлiмше

орналастырылады.

6.4.8 Вагонның сыртында және iшiнде вагонның нӛмiрiн және оның жүк

(жолаушылар санын) кӛтере алатынын кӛрсетушi жазулар болуы керек. Жүк пен

жолаушыларды тасымалдауға арналған вагондарда тасымалдауға болатын жолаушылар

санымен жүк салмағын кӛрсеткен жазулар болуы тиiс. Вагонның рамасында оның

салмағын кӛрсету керек.

6.4.9 Әрбiр вагон арқан үзiлiп, тартушы күш iстен шыққанда вагондарда жолда ұстап

қалатын ұстаушы құрылғы болуы тиiстi. Ұстап қалушы құрғы жолсерiгi вагондарды

тежеп, дереу немесе баяу тоқтатқанда қозғалмайтын қондырғылармен қамтамасыз етiлуi

керек, тарту арқаны үзiлсе, ол жолсерiгiнiң кӛмегiнсiз автоматты түрде тоқтатылады.

6.4.10 Құрамда бiрнеше вагондар болған жағдайда әрбiр вагонның ұстау құрылғысы

арқан үзiлiп, ажырау болған жағдайда бас вагонның жолсерiгi қолма-қол тоқтату үшiн бір

мезгілде әрекет етедi. Қосылатын аулағыш құрылғының тежегіштік әрекеті үзіліссіз болуы

керек.

6.4.11 Ұстағыш құрылғы қадағалау мен күтiм жасау үшiн қол жететiндей

жобаланады.

6.4.12 Тоқтату құрылғысының күшi вагон тежеу берген жерде вагонның тоқтауын

оның ылди мен жүгiне қарамай есептелуі тиiс. Тежеген кездегi оның параметрлері

кӛрсетіледі: қолмен тоқтатқанда - 1 м/с²-тан аспайды, қолмен шұғыл және автоматпен

тежегенде - 3,5 м/с²-тан аспайды. Тежегiш жолы кӛтергiштiң паспортында кӛрсетiледi.

6.4.13 Құрамның вагондары тiркесумен қабат ӛзара сақтандырғыш шынжырлармен

байлануы керек. Тiркестердiң құрылымдары олардың ӛз бетiмен ағытылуына жол бермеуi

қажет.

6.4.14 Вагондардың тiркесi және алдын ала сақтайтын шынжырлар жүктiң ең

ауырлығына қатысты 10 есе берік болып есептеледi.

6.5. Қозғалтқыш және тежегiш

6.5.1 Кӛтергiштiң қозғалтқыш механизмi ретiнде барабан үлгiсiндегi шығырлар мен

арқан тартатын шкивтерге жол берiледi.

6.5.2 Қозғалтқыш барабаннан тартушы арқанның тартысы сенiмдi болуы үшiн

жолдың жүк тиеу қолайсыздығында (ылди мен тежеу қарқынының күшiн ескерiп)

коэффициентi кемiнде 1,25 қабылданады.

6.5.3 Барабан үлгiсiндегi шығырларды арқанды бiр қабатта есуге болады. Футерлi

барабанды қолданған жағдайда барабанның үстi - футеровканың үстiнде арқанға арналған

арықша (науа) болулары керек. Арықшалардың радиусы арқанның радиусынан үлкен

болғанда ғана қабылданады.

6.5.4 Барабанның арқан сыйымдылығы әрбiр барабанға бекiтiлген арқанның

вагондардың ақырғы жұмыс жағдайында кемiнде үш орамды салуға болатындай

есептеледi.

6.5.5 Барабандарға оралған арқандарды жылжытатын барабан үлгiлi шығырлары бар

кӛтергiштер мен арқандарды жылжытатын кӛтергiштерде жолдың кез-келген участогiнде

арқандардың сырғып жылжу (футеровка) немесе барабанға сай кӛтергiштiң вагоны

(құрам) толық жүкпен тиелсе, 100%-ке оның кӛтерем салмағынан аспай, ал келесi жолдың

вагоны (құрамы) жүгiн толық түсiру қамтамасыз етiледi.

6.5.6 Барабанның арқан тартушы және бағыттаушы шкивтердiң қабырғалары болуы

керек. Олардың биiктiгi арық түбiнен санағанда кемiнде арқанның кемiнде 2,5 диаметрiне

тең болғанда ғана қабылданады.

6.5.7 Барабанның арқан тартатын және бағдарлайтын шкивтердiң диаметрi

(жыраның түбi бойынша) арқанды айналып ӛтуi миллиметрмен айқындалып, мына

формуламен есептеледi:

D=k·d

(1)

онда: D - барабан, арқан тартатын және жiберетiн шкивтердiң диаметрi, мм;

d - арқанның диаметрi, мм;

k - барабан мен бағдарлаушы шкивтер үшiн 60-қа тең немесе астам, ал арқан

тартатын шкивтер үшiн 80-қа тең немесе астам.

6.5.8 Кӛтергiштiң қозғалтқышы оның станцияға жақындағанда жылдамдығын

тӛмендетiп, реттеуге мүмкiндiк береді.

Вагондардың отыру алаңындағы шапшаңдығы 0,5 м/с-тен аспауы керек.

6.5.9 Шапшаңдықты бақылауды тахогенератор немесе басқа бақылаудың қажеттi

дәлдiгiн қамтамасыз ететiн құралдар жүзеге асырады.

6.5.10 Кӛтергiште вагонның станцияға жақындаған кезiнде шапшаңдықты

бәсеңдетуге машинистке

(операторға) белгi беретiн автоматты сигналдау

орналастырылады.

Сигнализация ӛз алдына жеке әрекет ететiн екi сигнал белгi беру құрылғысынан

тұрады.

6.5.11 Кӛтергiш тӛмен

(бәсеңдетiп) жiбергенде қозғалғыш барабанмен арқан

жiберетiн шкивте шапшаңдық (бәсеңдету) қалыптасқан режим - 1,0 м/с², ал апаттық

тоқтағанда - 3,5 м/с-тан аспайды.

6.5.12 Қозғалтқыш механизм екi тежегiшпен жабдықталынады:

а) жұмыс тежегiшiнің жабық түрi;

б) апаттық тежегiштiң ашық түрi.

Апаттық тежегiштiң тежегiш шкивi барабанмен немесе арқан тартатын шкивпен

бекiтiледi.

Әрбiр тежегiш (жұмысты, апаттық) жүктеменiң ауыр жағдайында статистiк сәттi

(моментті) кемiнде 1,25 сәтке жеткiзеді.

6.5.13 Жұмыс тежегiшi электр двигателi тоқтағанда кез-келген уақытта автоматты

түрде әрекет етуi керек.

Апаттық тежегiш мына әрекеттенiсте келтiрiледi:

а) шапшаңдықты шектегенде, егерде вагондардың жылжу шапшаңдығы жұмыс

жылдамдығын 10-20%-ке арттырса;

б) вагондар ӛткен кезде ақырғы ажыратқыш автоматты түрде iске қосылады;

в) машинист қолмен (немесе аяғымен басып) тоқтатады.

6.5.14 Вагондар тоқтаған барлық жағдайда шығырдың электр двигателi тоқтайды

және жұмыс тежегiшi әрекет етедi.

6.5.15 Шығырдың кӛрнекi жерiне зауыт таңбасын бекiтiп қою керек, онда шығырдың

жасалған жылы, зауыттың нӛмiрi, жүк кӛтеру мӛлшерi кӛрсетiледi.

6.6. Машина жайы және механизмдердi басқару орыны

6.6.1 Кӛтергiштердi оны қозғайтын, электр жабдықтары мен басқару аппараттары

жабық оқшау меншiк жайында орналасулары керек.

Машина жайы “Ӛнеркәсiптiк кәсiпорындар мен елдi мекендердiң құрылыстарын

жобалаудың ӛртке қарсы нормаларын” есепке алумен, құрғақ және жеткiлiктi жарығымен

жобаланады.

6.6.2 Кӛтергiштi басқаратын пульт станцияда жабық жайда орналасады және

сменадағы механик

(машинист) станцияның жоғарғы жағына жанасатын рельс

жолдарының бӛлегiн кӛруi керек.

6.6.3 Машина жайының биiктiгi механизмдермен электр жабдығының еркiн

орналасуына және оларды жинақтау мен жӛндеу уақытында орнынан жылжытуға қолайлы

болуын есептеумен қабылданады.

6.6.4 Машина жайындағы жабдықтардың, қозғағыштардың арасы оларды жӛндеу

үшiн еркiн жүретiндей қашықтықта кемiнде

800 мм қабылданады. Жарық түскен

жерлердiң биiктiгi кемiнде 1900 мм болуы керек. Қажеттi жағдайларда алаңдар мен

баспалдақтар орнатылады.

Қызмет кӛрсетудi қажет ететiн механизмдерге, электр жабдықтарына, қауiпсiздiк

құрылғысына еркiн баратын мүмкiншiлiк жасалуы тиiстi.

6.6.5 Машина жайына кiру қауiпсiз болып, жеткiлiктi түрде жарық орнатылуы тиiс.

Егерде машина жайға кiретiн есiктiң баспалдағы еден деңгейiнен 350 мм артық болса,

онда мiндеттi түрде сүйенгiшi бар баспалдақпен қамтамасыз етіледі.

Машина жайдың есiгiнiң кӛлемi оның iшiне жабдықтың iрi элементтерiн

кiргiзетiндей кең болуы керек. Қажеттi жағдайда iрi бӛлшектердi алып ӛту үшiн арнайы

ойық қарастырылады.

6.6.6 Машина жайында кӛтергiштi пайдалануға қатысы жоқ қандай да бiр

механизмдер мен аспаптарды қоюға рұқсат етiлмейдi.

6.6.7 Майлау және сүрту материалдарын сақтау үшiн машина жайда арнаулы қойма

қарастырылуы керек.

6.6.8 Климаттық жағдайды ескерiп, машина бӛлiмiнде оны жылыту қарастырылуы

керек.

6.6.9 Механизмдердiң қозғалуын басқаратын пунктте вагондардың жолдағы

жағдайын кӛрсететiн индикаторлық құрылғы орнатылады.

6.6.10 Кӛтергiштiң басқару пультiнде, сондай-ақ отырғызу алаңдарында апаттық

тоқтатулар үшiн апаттық ажыратқыш орнатылады.

6.7 Тартатын және ҧштық арқандар

6.7.1 Тарту мен керу үшiн қолданылатын болат арқандар мемлекеттiк стандарттарға

жауап беретiн “ВК” немесе “В” маркалы сымдардан жасалады және сертификаты немесе

оларды ГОСТ 3241 сәйкес сыннан ӛткенi жайында жасаған зауыттың сертификатының

кӛшiрмесi болуы керек. ИСО 2408 бойынша жасалған арқандарды қолдануға болады.

Сертификаты жоқ арқандар кӛрсетiлген стандаттарға сәйкес сынақтан ӛтеді.

Сынақтан ӛткенi туралы сертификаты

(куәлiгi) жоқ арқандарды пайдалануға

болмайды.

6.7.2 Жуандығы 18 мм диаметрден кем болат арқандарды да қолдануға болмайды.

6.7.3 Тартатын арқанның беріктік коэффициентi iлген кезде кемiнде 8 есе болғанда

ғана қабылданады.

Ал, арқан ұшының коэффициент қоры iлген кезде кемiнде алты есе болғанда ғана

қабылданады.

6.7.4 Болат сымды арқанның созылуы мына формуламен есептеледi:

п = Р/ Т,

(2)

онда: п - арқан берiктiгi қорының коэффициентi;

Р - арқанның нақты тұтас үзiлу күшi, кН;

Т - арқан созудың ең үлкен есептік күшi (инерция күшiн қоспай) кН.

Кӛтергiштердi жобалаған кезде арқанның үзiлу күшi мемлекеттiк стандарт бойынша

қабылданады.

Егер де сынақ туралы сертификатта немесе куәлiкте барлық сымдарды үзiлу үшiн

күшi жиынтықпен берiлсе, Р күшi жиынтық үзiлiс күшi 0,83-ке кӛбейтiлiп немесе

мемлекеттiк стандарт бойынша таңдап алған үлгiсiнiң тиiстi коэффициентiмен

анықталады.

6.7.5 Шығыр барабанында және вагонда арқанды бекiту арқанды ауыстыруға

мүмкiндiк беретiн сенiмдi тәсiлмен жасалады және ол кӛруге ыңғайлы болуы керек.

6.7.6 Арқанды вагонға бекiту арқан сымдарын болат конус тӛлкеге жеңiл қорытпаны

құю арқылы жүргiзiледi, бұл кезде тӛлке iшiн қалайылауға тыйым салынады.

6.7.7 Арқандарды тұтастыруға тыйым салынады.

6.7.8 Болат арқандарды ақаулау Б қосымшасында кӛрсетiлген нормалар бойынша

жүргiзiледi. Арқандардың қызмет мерзiмiн пайдаланудың жергiлiктi жағдайын ескерiп,

кӛтергiштiң жобасын орындаған ұйым анықтайды.

6.8. Электр жабдықтары

6.8.1 Кӛтергiштердi электр жабдығы мен электр жарығы электр қондырғылары

құрылысының ережесi (ЭҚЕ), мемлекеттiк стандарттар, ҚНжЕ және осы Ережеге сәйкес

жобаланып, жинақталады.

6.8.2 Электрмен жабдықтау сенiмдiлiгiнiң дәрежесi бойынша кӛтергiштер II санатқа

жатады және оның тәуелсiз екi қайнар кӛзi болады. Резервтегi энергия кӛзiне қосу бiр

сағаттан аспауы керек.

6.8.3 Электр қозғағыштарды оларды жинақтау мен жӛндеуге жеңiл болатындай етiп

орналастыру қажет.

6.8.4 Вагондарда және машина бӛлiмiнде электр сымдары айырғыш сымдармен

немесе кабельмен ӛткiзiлуi керек және кӛруге, сымдарды ауыстыруға жеңiл болуы тиiстi.

Механикалық бүлінуі мүмкін орындарда, еденнен 2 м-ге дейін биіктікте, сондай-ақ оған

май әсер етуі мүмкін орындарда желілеу газ құбырларында немесе беренделген

кабельдермен немесе жабық металл қаптамамен және т. с. с. орындалады.

6.8.5 Машина жайда электр жабдықтарды басты жүйеден ажырататын былғарымен

қапталған жалпы ажыратқыш болуы керек. Ол ажыратылған жағдайда жабатын тетiгi

болады.

6.8.6 Электр жабдығының ток ӛткiзбейтiн барлық металл бӛлшектерi

(электр

қозғалтқыштары корпусы, контроллер, бӛлiп беретiн қалқаншаның және басқаратын

қалқанның тӛбелерi және с. с.)

“Электр техникалық қондырғылардың құрылғы

Ережесiнiң” нормалары бойынша жерге қосылуы керек.

6.8.7 Кӛтергiштiң барлық электр жабдықтарында тиiстi техникалық деректерi бар

зауыттың жазу белгішелері болады.

6.8.8 Тұрақты токтағы тартқыш қозғалтқыштарға параллельдi немесе аралас

қоздырумен жiберiледi.

6.8.9 Кӛтергiштiң тартқыш қозғалтқышы токтардың қысқа тұйықталуы мен

автоматтық қосқыштардың кӛмегiмен шамадан артық берiлген токтан қорғалуы тиiс.

Автоматтық ажыратқыш электр қозғалтқыштың номиналды тогi 20%-тен асқан ұзақ

шамадан тыс токтан ажыратады.

6.8.10 Кӛтергiштiң электр схемасы отырғызу платформасының шеңберiнде

вагондардың 1 м/с²-тан асырмай бәсеңдетiп тоқтатуға мүмкiндiк беруi керек.

6.8.11 Кӛтергiш вагондар ӛзiнiң соңғы жұмыс жағдайында жоғарғы станцияны 500

мм ӛткен кезде электр қозғалтқышты ажырататын ақырғы ажыратқышпен

жабдықталынады.

Бiр вагоны бар кӛтергiште электр қозғалтқышты вагон ӛзiнiң ақырғы (жоғарғы және

тӛмен) жұмыс жағдайында ӛткен кезде соңғы ажыратқыштың (ажыратқыштардың) әрекетi

қарастырылады.

6.8.12 Ақырғы ажыратқыштар тек айыру кезiнде жұмыс iстейдi. Соңғы ажыратқыш

тым болмағанда екi фазаны (электр қозғалтқыштың күш шынжырын) айыруы керек.

6.8.13 Кӛтергiштiң электр схемасы электр қозғалтқыштың тежегiшпен бiр мезетте

әрекет етуiн қамтамасыз етедi (толық тоқтатады).

6.8.14 Электр қозғалтқыштарды және басқару шылбырын тәуелсiз қоректендiрген

кезде электр қозғалтқышты қамтып тұрған жүйеден ток тоқтатылысымен басқару

шынжырын ажырату қамтамасыз етiледi.

6.8.15 Арқан бекiтiлген барабан типтi кӛтергiштердiң шығырлары түсiп келе жатқан

вагон тоқтаған кезде электр қозғалтқышты ажырататын құрылғымен жабдықтау керек.

6.8.16 Қараңғы кезде жұмыс iстеуге арналған кӛтергiш вагондардың iшi мен сырты

жарықпен, ал отырғызу алаңдары қараңғы уақытта жұмыс iстеу үшiн - шырақтармен

жабдықталады.

6.8.17 Кӛтергiштiң жарық беретiн барлық нүктелерi электр қозғағыштың басты

ӛшіргішке дейін қосылуы тиiс немесе бӛлек жүйеден қорегi болуы қажет.

Машина жайында жұмыс жарығымен қатар трансформатордан қоректенетiн кернеуi

36 В-тан аспайтын жӛндеу жарығы қарастырылуы керек. Автотрансформаторларды

қолдануға болмайды.

6.9. Сигналдау және байланыс

6.9.1 Әрбiр кӛтергiш басқару орны мен вагондар арасында қызметкерлер мен

жолаушыларға вагонның тоқтайтын кезде келгенi немесе кетiп бара жатқаны туралы

хабар беру үшiн дыбыс немесе жарық электр сигналдауымен жабдықталады.

Вагонда орнатылған сигналдау аспаптарын қоректендiру үшiн троллерлердi

қолданған кезде олар адамдардың кездейсоқ жанасуынан тиiсiнше қорғалуы тиiс немесе

36 В кернеуiнен аспайтын ток астында болады.

6.9.2 Кӛтергiш басқару пунктi мен вагондарды жолда тоқтатқан қызметкерлердiң

ӛзара сӛйлесуi үшiн телефон немесе радиобайланысымен жабдықталады.

7. КӚТЕРГIШТЕРДI ПАЙДАЛАНУ

7.1 Қабылдау және тапсыру

7.1.1 Кӛтергiш пайдалануға берер алдында ҚНжЕ 3.01.04 талаптарына сәйкес

қабылдау комиссиясымен қабылданады. Комиссия құрамына уәкілетті органының

инспекторы қосылуы тиiс.

7.1.2 Кӛтергiштi комиссияға қабылдау үшiн берер алдында жобалау ұйымының

(жасаған зауыттың) нұсқауларына сәйкес кӛтергiштi кешендi түрде сынақ ӛткiзiледі.

7.1.3 Жаңа немесе қайта жасалған кӛтергiштi пайдалануға қабылдау жӛнiндегi

комиссияға мына құжаттар берiледi:

а) кӛтергiштiң тӛлқұжаты (В қосымшасы);

б) кӛтергiштiң жалпы кӛрiнiсi, жол бедерi кӛрсетiлген кӛлемi кемiнде 1:1000 және

жолдың кӛлденең тiлiгi кӛлемi кемiнде 1:50;

в) машина жайдың жабдықтар қойылған жерi кӛрсетiлген нобайы мен күтiм кӛлемi

1:20;

г) механизмнiң жалпы кӛрiнiс кӛлемi

1:10 және қозғағыш механизмiнiң

кинематикалық схемасы;

д) қозғағыш механизмiнiң апаттық тежегiшiнiң жалпы кӛрiнiсiнiң сызбасы кӛлемi

1:10;

е) вагон ұстағыш құрылғының жалпы кӛрiнiсiнiң сызбасы кӛлемi 1:10 және ұстағыш

құрылғысы мен оның қозғағышының кинематикалық сызбасы;

ж) вагон сызбасы және вагонның отырғызу платформасына қатысты вагонның

орналасу схемасы;

и) арқанды анкерге алдын ала бекiтудiң және арқан тартуы әлсiрегенде ұстағыш

құрылғысын сынау кезiндегi вагон сызбасы;

к) кӛтергiштiң негiзгi металл құрылымдары мен механизмдерi, сондай-ақ

вагондардың белдiктерi мен тiркегiштерi жасалған материалдар ГОСТ пен осы Ереженiң

тиiстi талаптарына жауап бередi деп растайтын құжаттар;

л) негiзгi электрлiк схема;

м) арқанның сертификаттары және арқан сынақ станциясында сынаудан ӛттi деген

куәлiк;

н) вагондарды тiркеу шынжырының және ұстағыш құрылғыларына арналған

шынжырдың актi-сертификаттары (олардың кӛшiрмелерi берiлуi мүмкiн). Олар болмаған

жағдайда сынау зертханаларының хаттамаларын беру керек;

о) арқандардың есебi (тарту және соңы);

п) кӛтергiштiң жабдықтарының құжаттары мен актiлерi;

р) ғимараттар мен имараттардың жасырын жұмыстарының актiлерi;

с) станциядағы металл құрылымдарының iргетасқа бекiтiлгенi туралы актi;

т) тарту арқандарының байланған актiсi;

у) дәнекерлiк жұмыстар актiсi;

ф) дәнекерлiк бақылау сынағынан ӛткен деректерi;

х) ЭҚЕ мен ҚНжЕ-ге сәйкес электр жабдықтарының сынақтарының қабылдау-

тапсыру актiлерi;

ц) металл құрылымдарын жасаған зауыттың ТББ актiсi;

ч) жылжымалы құраммен ұстағыштардың сынағының актiлерi (Г қосымшасы);

ш) кӛтергiштi кешендi түрде байқау актiсi.

Комиссияға сондай-ақ иесi кӛтергiштi қадағалау, күтiп-ұстау мен қызмет кӛрсетудi

еңбек және денсаулық сақтаутуралы заңнамаға сәйкес ұйымдастырды деген құжаттар

берiледi.

7.2 Есепке алу

7.2.1 Осы Ереже ықпал ететiн кӛтергiштер пайдалануға берiлгенге дейiн уәкілетті

органында тiркелуi тиiс және осы Ережелерге сәйкес техникалық куәландырудан ӛтедi.

Жоғарыда аталған уәкілетті органында есепке алынған, сондай-ақ техникалық

куәландыру мерзiмi ӛткен кӛтергiштiң жұмыс iстеуiне тыйым салынады.

7.2.2 Кӛтергiш мына жағдайда есепке алынады:

а) қайтадан құрастырылғаннан кейiн;

б) басқа иеге берiлген кезде.

7.2.3 Кӛтергiштi есптен шығаруға мына жағдайда болады:

а) кӛтергiш есептен шығарылса;

б) басқа иеге балансқа берiлсе, ол оны қайтадан есепке тұрғызады.

7.3 Техникалық куәландыру

7.3.1 Жұмыс iстеп тұрған кӛтергiштер үздіксіз, әрбiр 12 айдан кейiн және 10 жылдан

соң толық пайдалану басталғанда және одан әрi әрбiр 3 жылда техникалық куәландырудан

ӛтуi керек.

Ұстағыштардың сынағы алты айда бiр рет (Г қосымшасы) бойынша акт жасалынып

ӛтiп тұрады.

7.3.2 Кезектен тыс техникалық куәландыру мынадан кейiн ӛткiзiледi:

а) кӛтергiш қайта құрылған соң;

б) күрделi жӛндеуден кейiн;

в) апаттан кейiн.

7.3.3 Кӛтергiштi техникалық куәландыруды оның иесi жүзеге асырады, арнайы

жобалау ұйымын немесе лицензиялары бар кӛтергiштi жӛндеу, жинақтау жӛнiндегi

арнайы ұйымды тартады және оның түзу жағдайы мен қауiпсiз жұмыс iстеуiне жауап

беретiн тұлғаға жүктеледi.

7.3.4 Техникалық куәландырудың мақсаты мыналарды анықтау:

а) кӛтергiш жобалау құжаттамаға және жинақтау басшылығына сай жасалып,

жабдықталған;

б) кӛтергiштiң жағдайы қауiпсiз жұмыс iстеуге болады;

в) кӛтергiштiң жұмысы пайдалану басшылығына сәйкес.

7.3.5 Кӛтергiштi куәландыру кезiнде кӛтергiштiң иесi кӛтергiштiң түзу жағдайын

және оның ғимараттарын тексерiп шығуы керек.

7.3.6 Техникалық куәландыру кезiнде кӛтергiш мынаған тап болады:

а) қараудан және салыстырудан ӛтедi;

б) вагонның немесе құрамның номиналды жүк кӛтеруiне екi есе асатын жүк пен

статикалық сынақтан және салыстырудан;

в) вагонның немесе құрамның номиналды жүк кӛтеруiнен 10%-тен асатын жүк пен

динамикалық сынақтан және салыстырудан.

7.3.7 Кӛтергiштi куәландыру алдында қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін

жауапты тұлға тӛлқұжаттағы жазулармен танысуы керек.

7.3.8 Кӛтергiштi куәландыру процесі кезiнде мыналар қараудан және тексеруден

ӛтедi:

а) қозғағыш механизмiнiң дұрыс жұмыс iстеуi;

б) электр жабдықтарының дұрыс әрекетi;

в) вагондардың жағдайы және олардың ұстағыш құрылғыларының әрекетi;

г) арқанның және оны ұстап тұратын аунақшалардың жағдайы;

д) сигналдау мен телефон байланысының жұмыс iстеу жағдайы.

Арқанды қарап шығу оның ұзын бойында кӛтергiштiң сынағының алдында және

кейiн ӛткiзiледi.

Қарап тексерген кезде жауапты элементтерiнiң тозу дәрежесi айқындалады. Қажеттi

жағдайда тоқтаған элементтер ауыстырылады немесе оларды ауыстыру мерзiмiн

белгiлейдi.

7.3.9 Кӛтергiштiң барлық жұмысшы элементтерiн қарап болған соң, статикалық

сынақ ӛткiзiледi.

7.3.10 Кӛтергiштiң статикалық сынағы кезiнде қозғағыш механизмiнiң, оның жұмыс

және апаттық тежегiштерi, вагондардың берiктiгi, сондай-ақ тарту арқандарының және

оның бекiтiлуiнiң берiктiгi тексеруден ӛтедi. Кӛтергiштiң арқан жылжытатын шкивi және

барабан типтi кӛтергiштердiң шкив бойынша арқандардың сырғып шығып кетуi

тексерiледi.

7.3.11 Кӛтергiштiң статикалық сынағы мына тәртiппен жүргiзiледi:

а) вагондарды кӛтергiштiң әрбiр тарауында сынау кезекпен жүргiзiледi;

б) сыналатын вагон (құрам) тӛменгi отырғызу платформасы учаскесіне қойылады

және қолмен қозғалатын ұстағышпен тежелiп тоқталады;

в) арқанның арқан тартатын шкивтегi жағдайы, сондай-ақ жұмысшы тежегiштiң

шкивiндегi қалып халi жазып алынады;

г) сыналатын вагон

(құрам) номиналi екi есе жүкпен тиеледi, бұдан кейiн

ұстағыштардан түсiрiлiп, осы жағдайда 10 мин. ұсталып тұрады;

д) 10 мин. ӛткеннен кейiн қалып астында жұмыс тежегiш арқылы шкивтен арқанның

ӛтуiн тексередi, ол барабанда арқан тарауын бiлу үшiн шығыр барабаны бар кӛтергiште де

ӛтуден тексерiледi;

е) апаттық тежегiш тоқтатылып, оның шкивтегi қалыптарының жағдайы жазып

алынады, бұдан кейiн жұмысшы тежегiш ажыратылады және 10 мин. ӛткеннен кейiн

қалып астындағы апаттық тежегiштiң шкивiнде сырғуы жоқ екенi тексерiледi;

ж) арқанның вагонда және барабанда бекiтiлуi, вагонның (вагондардың) ұстағыш

құрылғысы және қозғағыш механизмi тістегеріші тiстерiн қарау ӛткiзiледi.

Кӛтергiштi сынаған кезде, оның жолында ауыспалы кӛлбеу бұрышы болса,

сыналатын вагон (құрам) жолдың еңкiш учаскесіне қойылады, кӛтергiштiң екi тарауының

вагондары сыналатын вагон (құрам) жүк тиер алдында ұстағыштармен тоқтатылуы керек.

Егер де сыналатын вагон (құрам) жүк тиегеннен кейiн ұстағыштарды түсiрген кезде

кӛтергiш вагондарының жылжуы байқалса, онда ұстағыштар қайтадан дереу iске

қосылады және бұдан соң, вагондардың қозғалу себебi анықталады.

7.3.12 Кӛтергiштiң динамикалық сынағы мына әрекеттердi тексерудi мақсат етедi:

а) вагондардың ұстағыш құрылғысын;

б) жұмысшы және апаттық тежегiштердi;

в) қозғағыш механизмiн.

7.3.13 Ұстағыштар мен апаттық тежегiштердiң әрекетi бос және тиелген вагондарды

тиеп жiберген кезде тексерiледi. Ұстағыштар осымен қатар арқандарды тарту

бәсеңдегенде тексерiледi. Кӛтергiштiң әрбiр тарауының вагондарын (құрамын) сынау

кезекпен жүргiзiледi.

Қозғағыш механизмiнiң әрекетi вагондарды кӛп кӛтерумен тексерiледi.

7.3.14 Ұстағыштар әрекетiн тексеру келесі тәртіп бойынша жүзеге асырылады:

а) ұстағыштар әрекетi ең әуелi бос вагондардың қозғалысы кезiнде кезекпен қолмен

қозғағышты жолсерiк iске қосып (баяу тежеу) және автоматтық қозғағышпен (шұғыл

тежеу) тексерiледi;

б) қолмен және автоматтық қозғағыш пен ұстағыштардың әрекетiн қайталап тексеру

әрбiр вагонның номиналды жүк кӛтеруi 10%-тен асқанда, балласт жүк тиелiп, вагон тӛмен

жылжыған кезде жүргiзiледi. Бұл сынақ ұстағыш сынау кезiнде ылди жолда вагон келе

жатқан сәтте жүргiзiледi;

в) ұстағыштар “а” мен “б” т.т. бойынша сынақты қанағаттанарлықтай ӛткеннен кейiн

арқандарды әлсiретiп тартқан кездегi ұстағыштар әрекетi тексерiледi. Бұл үшiн:

- номиналды жүк кӛтеруi 10%-тен асқан жүгi бар сыналатын вагон (құрам) жолдың

құлдырайтын ылди учаскесіне қойылады;

- арқан тартатын шкивi бар кӛтергiштiң басқа тарауындағы вагон (құрам), сондай-ақ

барабан бойына оралатын арқан бар барабан типтi кӛтергiштер ұстағыштары қолмен

бекiтiледi;

- сыналатын вагон мен оны кӛтеру үшiн арналған ұстағыштар арасында кӛтергiшпен

сынаған кезде (жинақтау шығыры, белi) арқан тартуы үзiлгенiн имитациялауға мүмкiндiк

беретiн арнайы ажыратқыш тетiк қосылады;

- тартатын арқан мен қозғағыш механизмдi вагоннан жоғары бекiтiлген анкер мен

вагон ұстағыштар iстемей қалудан алдын ала сақтау үшiн сақтандырғыш арқан бекiтiледi;

- бұдан кейiн тартылған арқанды әлсiрету үшiн сыналып жатқан вагон кӛтергiш

құрылғының кӛмегiмен (жинақтау шығыры, тальмен) жоғарыға тартылып, мӛлшерлi

жерге қойылады;

- рельс бастарына белгi қойылып, вагонның жағдайы жазылып алынады;

- сынақ үшiн жауап берушi адамның айтуымен тетiктi ажыратады, сӛйтiп арқанның

тартқанда үзiлгенiн имитация жасайды.

Ұстағыштар (алдында толық босатылған) ӛзiнiң тӛмен қарай жүрiсiн бастаған

вагонды автоматты түрде тоқтатады.

Вагон ұстағыштармен тоқтағаннан кейiн тежегiш жолдың ұзындығы ӛлшенедi.

Арқан тартқанда әлсiреп, ұстағыштармен тоқтатылғаннан кейiнгi вагонды тежеген

жолдың мӛлшерi есептеген 25%-тен аспауы керек.

Кӛтергiштiң арқан ұшы бар болса, ол ұстағыштардың сынау алдында сыналатын

вагоннан ағытылып тасталуы тиiс.

7.3.15 Вагонның ұстағыштар әрекетiн тексерiп болғаннан кейiн, вагонда қозғағыш

механизмi жұмыс тежегiшiнiң әрекетi тексерiледi.

Сынау номинальды жүк кӛтеруi 10%-тен аспайтын баласт жүк тиелiп вагон (құрам)

ылди үлкен учаскемен жылжығанда жүргiзiледi.

7.3.16 Апаттық тежегiштiң әрекетiн тексеру номинальға қатысты 10-20% шеңберiнде

вагон жылдамдығы кӛбейген кезде жүргiзiледi. Бастапқыда апаттық тежегiш бос вагондар

қозғалғанда, кейiннен вагондардың бiрi балласт жүкпен тиелiп, вагонның номинальды

жүк кӛтеруi 10%-тен аспайтын жүк тиелген вагон (құрам) тӛмен үлкен ылдимен жүрген

кезде тексерiледi.

Вагонның кӛрсетiлген шеңберде шапшаңдығын ұлғайту үшiн электр қозғағышы бар

шапшаңдықты реттеуге қатысы жоқ электр қозғағышты ажыратуға және қол тежегiшпен

тоқтатуға рұқсат етiледi.

7.3.17 Жұмыс немесе апаттық тежегiшпен тоқтатқан кезде вагонның тежегiш жолы

ӛзiнiң жобасынан 25%-тен артық ерекшеленбеуйді.

7.3.18 Егер де ұстағыштар мен тежегiштердiң сынақ нәтижесi осы кӛтергiштiң

нормаларына сай келмесе, онда олар реттелiп, осы сынақтағы да қайталанады.

7.3.19 Егер де куәландырудың барысында кӛтергiштiң сенiмдi және қауiпсiз жұмыс

iстеуiне кедергi болатын ақаулар табылса, онда кӛтергiштi онан әрi пайдалануға рұқсат

берiлмейдi.

Кӛтергішті пайдалануға тыйым салыну себебі тӛлқұжатта жазылуы тиіс.

7.3.20 Техникалық куәландыру нәтижесi кӛтергiштiң паспортына келесi куәландыру

мерзiмi кӛрсетiлiп жазылады. Техникалық куәландырудан кейiн кӛтергiштi пайдалануға

рұқсатты оның түзулiгi мен қауiпсiз әрекет етуi үшiн жауапты адам бередi.

7.4 Қызмет кӛрсетудi ҧйымдастыру

7.4.1 Кӛтергiштiң иесi оны үнемi түзу жағдайда ұстап, тиiстi қызмет кӛрсетудi

ұйымдастырып, оның қауiпсiз пайдалануын тұрақты қамтамасыз етедi.

Осы мақсатта:

1) онеркәсіп қауіпсіздігін бiлу тексерiсiнен ӛткен адамды кӛтергiштiң түзу жағдайы

мен қауiпсiз әрекетiн қамтамасыз ететін маманды бұйрықпен тағайындайды;

2) қызмет кӛрсету жӛнiндегi мiндеттер жүктелген персоналға ӛздерiне бекiтiлген

жабдықтарды қарап, тексерiп отыратын персонал қажеттi санда тағайындалады,. Оның

нәтижелерi ауысымдық журналға жазылады;

3) жӛндеу қызметi құрылады және профилактикалық байқау мен жӛндеу тәртiбi

белгiленедi;

4) лауазымды санатының әрқайсысына осы категория қызметкерлерiнiң құқы мен

мiндеттерiн айқындайтын басшылық жасалады;

5) жолаушылардың кӛтергiштердi пайдалануының ережесi дайындалады;

6) кӛтергiштiң техникалық куәландыруы белгiлеген мерзiмде ӛтуiн қамтамасыз

етедi.

7.4.2 Ӛнеркәсіп қауіпсіздігін қамтамасыз ететін жауапты адамның тағайындаған

бұйрықтың нӛмiрi мен күнi кӛтергiштiң тӛлқұжатына жазылады. Жауапты адам

демалыста, iссапарда болғанда, ауырып қалған кезде немесе басқа жағдайда жоқ болса,

оның мiндетiн аттестатталған маманға жүктеледi.

7.4.3 Кӛтергiштiң түзу халi мен қауiпсiз әрекетiне жауапты тұлға мыналарды

қамтамасыз етедi:

а) кӛтергiштiң түзу жағдайда ұсталуы;

б) кӛтергiшке оқыған және аттестациядан ӛткен адамдар қызмет кӛрсетедi;

в) қызмет кӛрсетушi персонал кӛтергiштi пайдалану мен қауiпсiз қызмет кӛрсету

нұсқауын орындайды;

г) кӛтергiштiң жӛндеулерi мен оны техникалық куәландыруға дайындау дәрежесiнде

жүргiзiледi;

д) қызмет кӛсетушiлердiң бiлiмi оқтын-оқтын тексерiледi;

е) табылған кемшiлiктер дер кезiнде жойылады.

7.4.4 Кӛтергiштiң түзу жағдайы мен қауiпсiз әрекетi үшiн жауапты тұлға мыналарды

қамтамасыз етедi:

а) күн сайын кӛтергiштiң жұмысқа әзiрлiгiн ұйымдастырады;

б) күн сайын ауысымдық журналдағы жазуларды тексереді, қол қою;

в) қызметкерлермен бiлiктiлiгiн арттыру туралы әңгiме жүргізеді;

г) кӛтергiштiң техникалық куәландыруын ӛткiзудi ұйымдастырады және бақылайды;

д) кӛтергiштiң тӛлқұжаты мен пайдалану жӛнiндегi басшылықты сақтайды.

7.4.5 Бұзылған жер табылғанда, сондай-ақ осы Ереже мен кӛтергiштi пайдалану

жӛнiндегi басшылықты бұзған кезде жауапты тұлға қараған жердi жӛндеп, бұзушылықты

жою жӛнiнде шаралар қабылдайды, қажет болса кӛтергiштi тоқтатады.

Кӛтергiштi мына жағдайларда пайдалануға рұқсат етiлмейдi:

а) техникалық куәландыру мерзiмi ӛткенде;

б) сигналдау байланыс аспаптары, құтқару құралдары, сондай-ақ ғимаратты қорғау

құрылғылары iстен шықса;

в) жабдықтың немесе металл құрылымның жауапты жерлерiнде жарық болса;

г) арқандар тозыққа жетсе;

д) тежегiштер бұзылған болса;

е) оған қызмет ету үшiн аттестациядан ӛткен қызметкерлер жоқ болса;

ж) кӛтергiштiң тӛлқұжатында айтылған ауа райы қолайсыз болса.

7.5 Кҥту мен қызмет кӛрсету талаптары

7.5.1 Кӛтергiшке қызмет кӛрсетуге жасы

18-ден кем емес, медициналық

куәландырудан ӛткен, тиiстi бағдарлама бойынша оқыған, аттестацияланған, кӛтергiшке

қызмет етуге құқы берiлген куәлiгi бар және алдын ала стажировкадан ӛткен адамдар

жiберiледi.

Кӛтергiштiң машинистерi кемiнде екi ай, вагондағы жолсерiктер кемiнде бiр ай

басқару жӛнiндегi сынақтан алдын ала ӛтулерi керек.

7.5.2 Кӛтергiшке қызмет кӛрсетушi персонал

(машинистердi, операторларды,

механиктердi, арқандарды тарту мен бекiту жӛнiндегi мамандарды, слесарьларды,

электрмонтерлердi, жол кӛрушiлердi) оқыту мен аттестациялау акредиттелген

орталықтарда ӛтеді.

7.5.3 Қызмет кӛрсетушi персоналдың бiлiмiн тексеру еңбек қорғау және денсаулық

сақтау туралы заңнамаға сай ӛткiзiледi.

Кезектен тыс бiлiм тексеру мына кезде ӛткiзiледi:

а) кӛрсетiлген тұлғалар бiр мекемеден басқа жерге кӛшiрiлсе немесе басқа

кӛтергiшке аударылса;

б) кӛтергiштi қауiпсiз пайдалану жӛнiндегi талаптарды, ереже мен нұсқауларды

бұзған кезде.

7.5.4 Қызмет кӛрсетушi адам мамандығы бойынша жұмыстан 12 айдан астам үзiлiс

жасаған кезде бiлiмiн тексергеннен кейiн ӛз алдына, жеке жұмысқа жiберiлер алдында

ӛзiнiң практикалық дағдыларын қалпына келтiру үшiн стажировакадан ӛтеді.

7.5.5 Қызметкерлердi ӛз алдына қызмет кӛрсетуге жiберу мекеме бұйрығымен

ресiмделедi. Кӛтергiшке қызмет кӛрсету үшiн иесi арнайы ұйымды тарта алады.

7.6. Пайдаланудың жалпы ережесi

7.6.1 Кӛтергiш жасаушымен

(жобалаушымен) жасалған пайдалану жӛнiндегi

басшылыққа сәйкес пайдаланылады.

7.6.2 Кӛтергiштiң электр жабдықтары “Тұтынушылардың электр қондырғыларын

техникалық пайдалану Ережесi” және

“Тұтынушылардың электр қондырғыларын

пайдалану кезiндегi қауiпсiздiк техникасы Ережесiне” сәйкес пайдаланылады.

7.6.3 Станциялар мен әрбiр вагонда кӛрнекi жерде мыналар iлулi тұрады:

а) жолаушылар үшiн ереже;

б) жолаушыларды отырғызу, түсiру және алып жүру тәртiбi туралы плакат;

в) қозғалыс кестесi.

7.6.4 Бiржолғы рейске салып шығатын жолаушылардың саны кӛтергiштiң

тӛлқұжатында кӛрсетiлген сыйымдылықтан аспауы керек.

7.6.5 Кӛтергiштерде 14 жасқа дейiнгi балаларды алып жүруге вагонда жолсерiгi

болса немесе ересек жолаушылармен бiрге рұқсат етiледi.

7.6.6 Кӛтергiштерде мас адамдарды алып жүруге болмайды.

7.6.7 Жолаушылармен бiрге жарылғыш, ӛрт қаупi бар және улы заттарды алып

жүруге болмайды.

7.6.8 Жұмыс басталар алдында кӛтергiш бос ӛзi жүргізілiп байқалады. Кӛтергiштi

қарау пайдалану жӛнiндегi басшылыққа сәйкес ӛткiзiледi.

Жолаушыларды тасу кӛтергiштiң жұмысындағы ақауларды толық жойғаннан кейiн

болады.

7.6.9 Кӛтергiш вагондағы жолсерiгiнiң жүруге дайынбыз деген белгiсi бойынша

жолға жiберiледi. Белгi берiлгеннен кейiн жолаушыларды кiргiзуге немесе шығаруға

болмайды.

7.6.10 Кӛтергiште қоршаған ауаның температурасы минус

40^ºС-тен тӛмен

болмағанда жолаушыларды алып жүруге болады.

7.7. Пайдалану жӛнiндегi қҧжаттамалар

7.7.1 Кӛтергiште мына құжаттамалар болуы тиiс:

- кӛтергiштiң паспорты;

- жабдықтардың тез тозатын бӛлшектерi мен тораптарының сызбалар жинақтамасы,

қуат пен басқару шынжырларының электрлiк принциптi және жинақ сұлбалары,

сигналдау мен байланыс;

- арқандарды байлап, бекiту;

- арқандарға тӛлке құю жӛнiндегi нұсқау;

- кӛтергiштi пайдалану жӛнiндегi нұсқау;

- лауазымдық нұсқаулар;

- жолаушыларды тасу ережесi;

- кӛтергiштiң жабдықтары мен құрылымдарын қарап кӛру және жӛндеу кестесi;

А қосымшасы

(ақпараттық)

Рельс жолын пайдалануға тапсыру-қабылдау

АКТIСIНIҢ ҤЛГIСI

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiштің ұйым-иесi)

20___ ж. “____” ____________

Объектiнiң мекен-жайы ________________________________________________________

Кӛтергiштiң еспке алу № _______________________________________________________

Рельс жолы

Жолдың ұзындығы _____________________________________________________________

Жобалау

құжаттамасының

болуы

_________________________________________________

Рельс жолының жоба құжаттамасына сәйкестiгi ____________________________________

Жолдың жоғарғы қабатын салу үшiн жер тӛсемiн (бетон негiзiн) тапсыру-қабылдау

актiсiнiң бар болуы ____________________________________________________________

Жолды байқау жүргiзiлдi:

жүксiз

________________________________________________________________________

барша ауыр жүкпен ____________________________________________________________

Ӛлшемдер нәтижесi:

тура учаскеде жол енi, мм _______________________________________________________

қисық учаскеде жол енi, мм _____________________________________________________

жол аралығының кеңдiгi (екi параллель жол аралығындағы қашықтық), мм _____________

_____________________________________________________________________________

кӛлденең кӛлбеу_______________________________________________________________

серпiндi отыруы, мм ___________________________________________________________

Жылжыту стрелкасының түзулiгi ________________________________________________

Тұйық тiреулерiнiң болуы _______________________________________________________

Жолдағы токты жерге қосу

Жерге қосу құрылымы _________________________________________________________

Жерге қосатын орын және ұзындығы _____________________________________________

Жерге қосу қарсылығын ӛлшейтiн аспап нӛмiрi ____________________________________

_____________________________________________________________________________

Ӛлшейтiн жер _________________________________________________________________

Соңғы үш күнгi және ӛлшеген күнгi ауа райы ______________________________________

_____________________________________________________________________________

Жерге қосуға қарсылық, Ом _____________________________________________________

Жолды жерге қосу:

норманы қанағаттандырады _____________________________________________________

норманы қанағаттандырмайды ___________________________________________________

Рельс жолын жерге қосуды орындады _____________________________________________

(ұйым, лауазымы, тегі, қолы)

Жерге

қосу

қарсылығын

ӛлшеудi

орындады

________________________________________

(ұйым, лауазымы, тегі, қолы)

Жол құрылысы жұмысын орындап, тапсырған _____________________________________

(ұйым, лауазымы, тегі, қолы)

Рельс жолын пайдалануға алған __________________________________________________

(ұйым, лауазымы, тегі, қолы)

Б қосымшасы

(ақпараттық)

БОЛАТ АРҚАНДАРДЫ АҚАУЛАУ НОРМАЛАРЫ

ИIРIЛГЕН АРҚАНДАР

Б.1 Жұмыстағы болат арқандарды ақаулау сымның үзiлген саны бойынша бiр қадам

құндақтың ұзындығымен жүзеге асырылады; диаметр бiр сымдардан жасалған

арқандарды ақалау Б.1-кесте мен Б.1-сурет деректері бойынша жүргiзiледi:

Б.1 сурет. Арқандардың түрлi құндақ бауы

1-айқарма етiп құндақтау; 2-бiр тарапты құндақ

Б.2 Арқанның құндақтау қадамын былай айқындайды: кез-келген иiрiмнiң үстiне (1-

сурет) “а” белгiсiн қояды, одан арқан белдiгi бойы арқанның кесiндiсiнде неше иiрiм

(мысалы алты иiрiмдi арқанда алты) барын есептеп, келесi иiрiмдi есептегенде (бұл арада

жетiншi) екiншi “б” белгiсiн қояды. Кӛп иiрiмдi арқандарда сыртқы қабатын қосып

есептейдi.

Б.3 Түрлi диаметрдегi, құрылымы 6х19=114 сымдардан жасалған, бір органикалық

ӛзекшесі бар бар арқандарды ақаулау Б.1-кестенiң бiрiншi бағанында келтiрiлген

деректерге сәйкес жүргiзiледi, үзiктердiң саны ақаулауға шартты түрде алынады.

Үзiктердiң санағанда жiңiшке сымның үзiгi 1 деп, ал жуан сымның үзiгi - 1,7 деп

қабылданады.

Б.1 кестесі - Арқанның бiр қадам қҧнтағының ҧзындығы бойынша ҥзiктердiң саны

ақаулануы тиіс

Арқандар құрылымы

6х19=114 және бiр

6х37=222 және бiр

6х7х19=798 және бiр

органикалық ӛзекше

Айқарма

Бiржақты

Айқарма

Бiржақты

Айқарма

Бiржақты

иiрiмдi

иiрiм

иiрiмдi

иiрiм

иiрiмдi

иiрiм

Мысалы, арқанның айқарма иiрiмдi бiр қадамының ұзындығында үш жiңiшке және

екi жуан сымның үздiгi болса, онда үздiктердiң шартты саны 3х1х2х1,7=6,4, яғни 6 (Б.1-

кесте) құрайды, сондықтан ол арқан ақауланады.

Арқан бекiтiлген жерде бiр сымның үзiлiсi бар болса, онда ол арқан ақауланады.

Түйiндi, тарқаған, майысқан және басқа зақымдары болса, арқан ақаулануы қажет.

Б.4 Бiр иiрiм қадамдағы сымдардың ақауға жататын саны құрылымы Б.1 кестеде

кӛрсетiлмесе де, ол осы кестеде кӛрсетiлген иiрiмдердiң және сымдағы кесiндiлердiң

санымен айқындалады. Мысалы, құрылымы 8х9=152 бiр органикалық ӛзекшесi бар арқан

үшiн Б.1-кестедегi ең жақын

6х19=114 бiр органикалық ӛзекшесi бар арқан болып

табылады.

Ақаулау белгiсiн анықтау үшiн Б.1-кесте деректерiн (иiрiмнiң бiр қадамындағы үзiк

санын)

6х9=114 бiр органикалық ӛзекшесi бар арқан үшiн оны

1,33

(9672=1,33)

коэффициентiне кӛбейтiп, онда 96 мен 72-сырттағы бiр немесе басқа арқандардың иiрiм

қабатындағы сым саны шығады.

Сыртқы иiрiм қабатындағы сымдар саны тиiстi ГОСТ-тан алынады немесе тiкелей

арқанның ӛзiнде саналап айқындалады.

Б.5 Арқан үстiнде тозған жер немесе сымдарды тот басқан болса, иiрiм қадамындағы

үзiк сандары тӛменде келтiрiлген деректермен азайтылады:

Жоғары жағы тозып, тот басқан

сымдардың диаметрiн азайту, %

Бiр қадам иiрiм кезiндегi сым

үзiктерiнiң саны, Б.1-кестеде

кӛрсетiлген нормадан проценті

Арқан сымның бастапқы диаметрiнде тозу мен тот басу - 40% жеткен кезде арқан

ақауланады.

Арқан сымның диаметрiнде тозу мен тот басуды жеткілікті дәлдігін қамтамасыз

ететін микрометр немесе басқа құралмен анықталады. Бұл үшін тозуы кӛбірек

учаскесіндегі сымның үзілген жері қайырылады.Сымның қайырылған жерінің қалған

жуандығы алдын ала тоттан және кірден тазаланып ӛлшенеді.

Б.6 Б.1 кестесінде кӛрсетілген сымдардың бiр қадам құнтағының ұзындығы кем

болса немесе осы қосымшаның Б.3, Б.4, Б.5 тармақтарынада берілген саны тӛмен болған

жағдайда және сымның сыртқы тозуы 40% тӛмен үзіксіз болса, арқан тек мына жағдайда

iске қосылады:

а) оның жағдайын оқтын-оқтын тексерiп, нәтижесiн журналға жазғанда;

б) осы нормаларда кӛрсетiлген тозу дәрежесiне жеткенде арқанды ауыстырғанда.

В қосымшасы

(ақпараттық)

Кӛлбеулі рельс-арқан кӛтергiштiң (фуникулердiң)

ТӚЛҚҦЖАТЫ

Кӛтергiш пайдалануға 20_____ жылғы “___” ___________ №______ есепке алу туралы

ескерту негiзiнде енгiзiлдi

_____________________________________________________________________________

(уәкілетті органның атауы)

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiш басқа иеге берiлгенде осы тӛлқұжат бiрге берiледі)

Есептік № ______________

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiш атауы)

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiштің ұйым-иесі)

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiштi орнатқан орыны және жылы)

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiштiң бағдары)

1. Кӛтергiштiң техникалық сипаттамасы

Жол түрi _____________________________________________________________________

Жұмыс тәртiбi ________________________________________________________________

Ӛткiзу қабiлетi (бiр бағытта) адам/сағат ___________________________________________

Есептеулi сағат ӛнiмдiлiгi, т/сағ __________________________________________________

(жүк жолаушылар кӛтергішіне)

Жылжу жылдамдығы, м/сек _____________________________________________________

Бiр бағытта жүру уақыты, мин ___________________________________________________

Қозғалыс құрамы (вагон):

түрi _________________________________________________________________________

сыйымдылығы, адам ___________________________________________________________

пайдалы жүктеме, кгс (адам саны мен жүк салмағы) ________________________________

(жүк жолаушылар кӛтергішіне)

вагонның ӛзiндiң салмағы, кг ____________________________________________________

құрамдағы вагондар саны _______________________________________________________

бiр мезетте жұмыс iстейтiн вагондар саны _________________________________________

Жолтабандар саны _____________________________________________________________

Рельс жолының ұзындығы, м ____________________________________________________

Жолтабан енi, м _______________________________________________________________

Тӛселiм енi, м _________________________________________________________________

Арқанды әлсiретiп, ұстағыштарды сынаған кездегi вагондар

кӛтерiлетiн жолдың ұзындығы, м ________________________________________________

Жоғарғы станцияның тӛмендегiден биiктiгi, м _____________________________________

Жолдың ең кӛп ылдиы, еңiсi, % __________________________________________________

Вагон тұрақтылығының ең аз коэффициентi _______________________________________

Ұстағыш құрылғы мен рельс арасындағы саңылау, мм _______________________________

Вагон тiркестерi мықтылығының коэффициентi ____________________________________

Соңғы ӛшiргiштердiң түрi ______________________________________________________

2. Жетелеу сипаттамасы

Жетелеу бағдары _____________________________________________________________

Жетелеу түрi ________________________________________________________________

Шкив:

диаметрi, мм __________________________________________________________________

футеровкасы __________________________________________________________________

Барабан:

саны _________________________________________________________________________

диаметрi, мм __________________________________________________________________

ұзындығы, мм _________________________________________________________________

арқан сиымы, м _______________________________________________________________

Жетелеудің сомалы беру саны:

негiзгi қозғалтқыш _____________________________________________________________

резервтегi қозғалтқыш __________________________________________________________

Қозғалтқыш:

саны _________________________________________________________________________

түрi __________________________________________________________________________

қуаты, кВт ____________________________________________________________________

біліктің айналу жылдамдығы, ай/мин _____________________________________________

Редуктор:

түрi __________________________________________________________________________

беретiн саны __________________________________________________________________

Жұмыс тежегiш:

саны _________________________________________________________________________

түрi __________________________________________________________________________

жетелеу түрi _________________________________________________________________

тежеу запасының коэффициентi __________________________________________________

ең ұзын жолы (тежеу уақыты), м _________________________________________________

Апаттық тежегiш:

саны _________________________________________________________________________

түрi __________________________________________________________________________

тежеу қорының коэффициентi ___________________________________________________

ең ұзын жолы (тежеу уақыты), м _________________________________________________

3. Станцияның металл қҧрылымдары туралы мәлiметтері

Станцияның

Электродтар,

және отырғызу

Болат

дәнекерлеу сымдары

Ескерту

платформаларыны

маркасы ГОСТ

түрi, маркасы ГОСТ

ң атауы

4. Арқандар сипаттамасы

Арқан

Арқанды

Сым кергенде

Берiк

Арқан

Арқанның

күшi

мықтап

созуға уақытша

қор

Арқан

құрылымы,

диаметрi,

ұзындығы,

тұтас

кеңiнен

қарсылық

коэффи

ГОСТ

мм

ажыраған

керiп

кН/мм²

циентi

да, кН

тарту, кН

Тарту

Ұшы (керу)

Сақтық

(вагонды

анкерге

бекiту) үшiн

5. Қауiпсiздiк аспаптары

Апаттық сӛндiргiштер __________________________________________________________

(орнату орны)

Ұстағыш:

түрi __________________________________________________________________________

тежегiш күшi _________________________________________________________________

тежегiш жолы _________________________________________________________________

Кӛрсеткiштер:

вагондардың тұрасы ___________________________________________________________

шапшаңдығы _________________________________________________________________

Сигнал аспаптары

Қ.Р. №№

Аспаптар атауы

Бағдары

Орнатқан жерi

6. Электр қуатының тҥрi және кҥшi

Тiзбесi

Ток түрi

Кернеуi, В

Күш беретiн

Басқару

Жұмыс жарығы

Жӛндеу жарығы

7. Кӛтергiштi басқару

Қолмен немесе автоматты _______________________________________________________

Басқару орны _________________________________________________________________

8. Кӛтергiштi сынау

Кӛтергiш статистикалық сынаққа түстi жүк _____________________ номиналды вагонның

(вагондардың) жүк кӛтерiмi т.т. сәйкес

_____________________________________________________________________________

Кӛтергiш динамикалық сынаққа түстi жүгi ____________ % номиналдық вагон (вагондар)

жүк кӛтерiлiмiне сәйкес т.т

_____________________________________________________________________________

Ұстағыш сынаққа түстi т.т. сәйкес ________________________________________________

Кӛтергiш тӛлқұжатта кӛрсетiлген параметрлерде жұмыс iстеуге жарамды.

Жобаның бас инженерi

__________________________

(қолы)

Жинақтау басқармасының бас инженерi

__________________________

(қолы)

Кӛтергiш иесi - кәсiпорынның бас инженерi __________________________

(қолы)

9. Қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін жауапты тҧлға

Тағайындау бұйрығы күнi,

Тегi, аты, әкесiнiң аты

Қолы

нӛмiрi

10. Арқан, вагон тiркегiштердi айырбастау мен арқандарды байлау туралы

мәлiмет**

Қауіпсіз пайдалануды

Күнi,

Механиктiң

қамтамасыз ететін жауапты

жылы,

Жұмыс сипаты

қолы

тұлғаның

айы

ескертулерi және қолы

11. Куәландыру нәтижелерiн жазу***

Техникалық куәландырған

Техникалық куәландыру

Техникалық

күн

нәтижесi

куәландырудың келесi

мерзiмi

12. Есепке алу

Кӛтергiш есепке алынған №_________________

_____________________________________________________________________________

(тiркеушi орган)

* 3 беттен кем емес

** 10 беттен кем емес

*** 30 беттен кем емес

Тӛлқұжатта нӛмiрленген бет ____________ және бауланғаны бәрi _______________ бет,

соның iшiнде сызбалар ___________ парақ.

_________________________________

(Қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін жауапты тұлғаның лауазымы, тегi)

М.О.

20___ж. “____” _________

Тӛлқұжатта орындалған мына сызбалар болуы тиiс:

- кӛтергiштiң жалпы кӛрiнiсi, жол бедерi, кӛлемi 1:1000 жолдың кӛлденең кесiндiсi,

кӛлемi кемiнде 1:50;

- машина бӛлiмiнiң кӛрiнiсi, жабдықтардың орналасқанын кӛрсету, кӛлемi 1:20;

- қозғағыш механизмiнiң апаттық тежегiштiң жалпы кӛрiнiсi, ауқымы 1:10;

- вагон ұстағыштың жалпы кӛрiнiсi, ауқымы 1:10 және ұстағыш құрылғысы мен оны

қозғағыштың кинематикалық схемасы;

- вагон сызбасы және оның отырғызу платоформасында тұруы;

- сақтау арқанының анкер мен ұстағыш құрылғысын сынау кезiнде вагонға

бекiтiлуiнiң сызбасы;

- кӛтергiштi сигналдау жарықтандыруды, жерге қосу тетiктерiн бiрге қосып ойғанда,

негiзгі электрмен басқару схемасы.

Мұнан басқа, жобалау ұйымының тӛлқұжатына мына құжаттамалар қосылып

берiледi:

- жабдықтардың тез тозатын бӛлшектер сызбасының жинағы;

- күш беретiн электр схемасын негiзiнен жинақтау, басқару;

- арқандарды байлау жӛнiндегi басшылық;

- кӛтергiштi пайдалану жӛнiндегi басшылық;

- типтi лауазымдық басшылықтар;

- қалыпты және апат кезiнде вагондарды баяу тоқтату мен тежегiш жолды есептер

шығару.

Г қосымшасы

(ақпараттық)

№ ________ вагон ҧтағыштарының іске қосылуын тексеру

АКТIСIНIҢ ҤЛГIСI

Кӛтергiш ____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiш пен мекеме иесінің атауы)

"___" __________20___ ж.

Комиссия мына құрамда:

1. Тӛрағасы ___________________________________________________________________

2. Мүшелерi

_____________________________________________________________________________

№ ________ вагонда орнатылған ұстағышты сынақтан ӛткiздi.

Ұстағыш механизмi әрекетiн тексеру:

а) бос вагондарды жолсерiгi қол қозғағыш (баяу тежеу) және автоматты қозғағыш (шұғыл

тежеу) кезекпен тӛмен жiберген кезде

_____________________________________________________________________________

(сынақ нәтижесi)

б) әрбiр вагонның жүк кӛтерiмiнен 10% балласт жүк тиеп вагондарды кӛлбеуі үлкен

жолмен

жiбергендегі

қолды

және

автоматты

ұстағыштардың

қайта

тексерісі______________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

(сынақ нәтижесi)

Д қосымшасы

(ақпараттық)

Кӛтергiштердің жҧмыын есептеу және ауысымды тапсыру журналы

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiштiң атауы)

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiш иесi - ұйым)

Ауысым

Ауысым кезiндегi

Кӛтергiштiң үзiлiс

Кӛтергi

Күн,

бастал.

сан

уақыты

Ауысым

ай,

және

Жол

Жұ-

тапсыр-

Ескерту

Рейс-

Баста

тоқтату

алынды

жылы

аяқталғ.

ауш.

мыс

Соңы

Ұзақт

ылды

тер

себебi

сағаттар

жүк

сағ

Журналды жҥргiзу туралы нҧқау

Журнал жетелгіш станцияда болады, оны машинист жүргiзедi.

9-кестеде кӛтергiштiң тоқтау себебiн толық жазу керек, 12-кестеде ауысым кезiнде

байқалған, кӛзге түскен ақау, бұзылу туралы.

Е қосымшасы

(ақпараттық)

Қарау және жӛндеу журналы

_____________________________________________________________________________

(кӛтергiштiң атауы)

_____________________________________________________________________________

(иесi)

№1 пiшін

Рельс жолы

Қауіпсіз

пайдалануды

Ақауды жою

Қарауды

Ақауларды кiм,

қамтамасыз

Күн, ай,

Қарау

шаралары, орындау

ӛткiзген

қашан, қалай

ететін жауапты

жыл

нәтижесi

мерзiмi, кiмге

адамның қолы

жойды

тұлғаның

тапсырылды

ескертулерi

және қолы

№2 пішін

Тартатын арқан

Қарау нәтижелерi

Қауіпсіз

Аталған

пайдалануды

Арқан.

Ақау жою

Байқау

ақауды

қамтамасыз

Күн,

Арқан

зақым

шаралары,

ӛткiзген

кiм,

ететін

ай,

иiрiмдегi

жерiнен

Байлау

Ӛзге

мерзiмi,

адам

қашан,

жауапты

жыл

сымдар

шартты

жағдайы

жерi

кiмге тап-

қолы

қалай

тұлғаның

үзiгiнiң саны

нүкте

сырылды

жойды

ескертулерi

қашықт.

және қолы

№3 пішін

Арқанның ҧшы (керiлген)

Қарау нәтижелерi

Қауіпсіз

пайдалануд

Ақау

Арқан

Арқан.

Аталған

жою

иiрiмдег

зақым

Байқау

ақауды кiм,

қамтамасыз

Күн, ай,

Байлау

шаралары

жерiнен

Ӛзге

ӛткiзген

қашан,

ететін

жыл

жағдай

, мерзiмi,

сымдар

шартты

себептерi

адам қолы

қалай

жауапты

кiмге тап-

үзiгiнiң

нүкте

жойды

тұлғаның

сырылды

саны

қашықт.

ескертулерi

және қолы

№4 пішін

Сақтау арқаны

Қарау нәтижесi

Қауіпсіз

пайдалануды

Ақауды жою

Күн,

Ақауларды

қамтамасыз

Арқан иiрiмi

шаралары,

Байқау ӛткiзген

ай,

Ӛзге

қашан, кiм

ететін жауапты

сымдары үзiгiнiң

мерзiмi,

адам қолы

жыл

жерi

қалай жойды

тұлғаның

саны

орындаушы

ескертулерi

және қолы

№5 пішін

Машина жайы және қозғағыш механизмiн басқару орны

Қарау нәтижесi

Қауіпсіз

пайдалануды

Ақауды

қамтамасыз

Күн,

жою

Байқауды

Ақауларды

Механи

ететін

ай,

Электр

Құрылы

Ӛзге

шаралары,

ӛткiзген

қашан, кiм

калық

жауапты

жыл

жабдығы

мдар

лерi

мерзiмi,

адам қолы

қалай жойды

жабдық

тұлғаның

орындаушы

ескертулерi

және қолы

№6 пішін

Қозғалмалы қҧрам

Қауіпсіз

пайдалан

уды

Пайдалан

Ақауды жою

Байқауды

Ақаулард

Кӛтергiш

қамтамас

Күн,

Байқау

Вагон

шаралары,

ӛткiзген

ы қашан,

бастығы-

ыз ететін

ай,

нәтижес

нӛмiрi

басталған

мерзiмi, кiмге

адам

кiм қалай

ның қой-

жауапты

жыл

-ға дейiн

тапсырылды

қолы

жойды

ған қолы

тұлғаның

ескертуле

рi және

қолы

№7 пішін

Қауiпсiздiк аспаптары. Сигналдау мен байланыс аппаратурасы

Қауіпсіз

пайдалануды

Ақауды жою

қамтамасыз

Күн,

Қарауға

Байқауды

Ақауларды

Байқаудың

шаралары,

ететін

ай,

жататын

ӛткiзген адам

қашан, кiм

нәтижесi

мерзiмi, кiмге

жауапты

жыл

объектi

қолы

қалай жойды

тапсырылды

тұлғаның

ескертулерi

және қолы

№8 пішін

Жабдықтарды жӛндеу

Қауіпсіз пайдалануды

Механиктiң

қамтамасыз ететін жауапты

Күн, айы, жылы

Жұмыс сипаттамасы

қойған қолы

тұлғаның

ескертулерi және қолы

Журнал жҥргiзу тәртiбi

Журнал машина бӛлмесінде болады және оны механик жүргiзедi. №№ 1-8 пішіндерін

былай толтырады:

№1 - әрбiр рельс жолы үшiн бӛлек.

№№2-4 - аталған арқандардың әрқайсысына жеке.

№7 пішінде жұмыс және апаттық ӛшiргiштердiң, жылдамдық шектегiштiң және басқа

аспаптармен қауiпсiздiк құрылғысының, сондай-ақ сигналдау мен байланыс

аппараттарының хал-күйi кӛрсетiлуi тиiс.

№8 пішіннің 2-бағанына жӛндеу кезiнде алмастырылған: арқанды ауыстыру, оларды

майлау, жабдықтарды сынау және т.б. жӛндеу жұмыстары сипатталып жазылуы керек.

Жӛндеу кезiнде қолданылған материалдардың, электродтардың, сондай-ақ бекiтiлген

арқанның, дәнекерлiк сапасын растайтын құжаттар арнайы папкада сақталады.

Айлық, тоқсандық, жылдық байқаулардың жазулары басқа жазулардан сызықпен

бӛлiнедi.

Байқаған объектiнiң жағдайы тиiстi кестеге “түзік” деп жазылады, ӛйтпеген жағдайда

ол түзу емес деп аталады.

СОДЕРЖАНИЕ

ВВЕДЕНИЕ

1. ОБЛАСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ. «««««««««««««««.«««..««

2. НОРМАТИВНЫЕ ССЫЛКИ««««««««««««««««.«

3. ТЕРМИНЫ И ОПРЕДЕЛЕНИЯ««««««««««««««««

4. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ«««««««««««.«««««««««««..

5. ИЗГОТОВЛЕНИЕ, РЕМОНТ И МОНТАЖ МЕТАЛЛОКОНСТРУКЦИЙ

ПОДЪЕМНИКОВ «««««««««««««««««««««««««««..

6. УСТРОЙСТВО И УСТАНОВКА ««««««««««««««..««

6.1 Общие положения ««««««««««««««««««««««.

6.2 План, профиль и габариты приближения ««««««««««««..

6.3 Пункты посадки и выхода пассажиров ««««««««««««««

6.4 Подвижной состав««««««««««««««««««««««..

6.5 Привод и тормоза ««««««««««««««««««««««..

6.6 Машинное помещение и пункт управления приводным механизмом«

6.7 Тяговый и хвостовой канаты ««««««««««««««««««

6.8 Электрооборудование «««««««««««««««««««««

6.9 Сигнализация и связь «««««««««««««««««««««

7. ЭКСПЛУАТАЦИЯ ПОДЪЕМНИКОВ ««««««««««««««««

7.1 Приемка и сдача «««««««««««««««««««««««

7.2 Учет ««««««««««««««««««««««««««««.

7.3 Техническое освидетельствование «««««««««««««««..

7.4 Организация обслуживания ««««««««««««««««««.

7.5 Требования к содержанию и обслуживанию «««««««««««.

7.6 Общие правила эксплуатации «««««««««««««««««.

7.7 Документация по эксплуатации ««««««««««««««««.

ПРИЛОЖЕНИЕ А (информационное) Форма акта сдачи-приемки рельсового пути в

эксплуатацию«««««««««««««««««««««««««««««««.

ПРИЛОЖЕНИЕ Б (информационное) Нормы браковки стальных канатов«««««.

ПРИЛОЖЕНИЕ В (информационное) Паспорт наклонного рельсо-канатного

подъемника ( фуникулера) «««««««««««««««««««««««««..

ПРИЛОЖЕНИЕ Г (информационное) Форма акта проверки срабатывания ловителей

вагона №___ ««««««««««««««««««««««««««««««.«.

ПРИЛОЖЕНИЕ Д (информационное) Журнал учета работы подъемника и передачи

смены««««««««««««««««««««««««««««««««««..

ПРИЛОЖЕНИЕ Е (информационное) Журнал осмотра и ремонта««««««««..

III

ВВЕДЕНИЕ

Настоящий свод правил разработан в рамках реформирования нормативно-

технической базы строительной отрасли Республики Казахстан и содержит правила и

положения, нормируемые показатели приемлемых решений, применяемых в качестве

официально признанных и оправдавшие себя на практике, которые позволяют обеспечить

выполнение обязательных требований технических регламентов и строительных норм с

учетом необходимых сочетаний минимальных параметров рабочих характеристик при

устройстве и безопасной эксплуатации наклонных рельсо-канатных подъемников

(фуникулеров).

СП РК 1.04-106-2014 УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ФУНИКУЛЕРОВ (ҚР ЕЖ 1.04-106-2014) - 1