CП РК 3.05-23-2001 СВОДЫ ПРАВИЛ ПО ПРОЕКТИРОВАНИЮ И СТРОИТЕЛЬСТВУ РК

б) басты желi сорғыш қозғауыштарына кӛтерiңкi ауырлықтың ҥдеуi бойынша;

в) сорғы станциялары арасындағы айдау баланстарының әртҥрлiлiгi бойынша;

г) акустикалық және гидродинамикалық әдiстермен;

д) жарқырағыш заттарын пайдалану арқылы (радиоактивтi изотоптар және т.б.);

е) арнайы қҧрылғылар мен қҧралдар қҧбыры iшiнiң ӛткiзуi;

ж) трассаны кӛзбен шолып, мезгіл-мезгілмен қарау.

1.6.11. Магистральдық мҧнайӛнiмқҧбырында мҥмкiн апаттарды жою жоспарлары

мыналарды мазмҧндау тиiс:

а) мҥмкiн апат тҥрi мен орнын қарастыратын жедел бӛлiмi;

б) зақым келген бӛлімшелердi ажырату және апаттарды жою бойынша шаралар;

в) адамдар мен қоршаған орта ҥшiн қауiптi жағдайлар;

г) зақым келген бӛлімшеден мҧнай ӛнiмiнiң ағып кету мӛлшерiнiң есебi;

д) адамдарды қауiпсiз жерге шығару және қоршаған ортаны қорғау бойынша

шаралар;

е) мҧнай ӛнiмдерiнiң шығуын жайылтпау бойынша шаралар;

ж) ИТҚ мен жҧмысшылардың әрекетi;

з) техникалық және ӛрт қауiпсiздiгi бойынша қажеттi ережелер мен шаралар;

и) мҧнай ӛнiмдерi жану кезiнде сӛндiру бойынша шаралар;

к) апатты жою қызметi мен қҧралдарының орналасқан жерi;

л) апатты жоюға қатысқан басшылар мен ӛзге тҧлғалар арасында мiндеттердi бӛлу;

м) апат туралы хабардар етiлуi тиiс лауазымды тҧлғалар мен мекемелердiң тiзiмi

және хабардар ету тәртiбi;

н) зақым келген бӛлімшелердi табу кезiнде жедел жҧмыс жоспары;

о) аумағы бойынша МӚҚ ӛтетiн облыстар мен аудандардың басқаратын қҧрам мен

апаттық қызметтердiң телефон тiзiмi;

1.6.12. От жалынды жҧмыстарын бастамастан бҧрын зақымданған орынды мҧнай

ӛнiмдерiнiң газ және буларынан герметикалық тығындағыштар мен қҧралдардың

кӛмегiмен оқшауланады.

1.6.13. Тығындағыштарды дайындау ҥшiн балшықты, балшықты ҧнтақты, тез

жабысатын пенополиуретанды және герметиканы және жҧмыстың қауiпсiздiгiн

қамтамасыз ететiн басқа да қҧралдарды пайдаланады.

1.6.14. Апатты жағдайларда пайдаланылатын қҧбырлар тоттан және қақтан

тазартылуы, сыртынан және iшiнен тегiстеп сыланған және соңдарында бҧқтырма

бекiтулерi болуы тиiс.

1.6.15. Әрбiр қҧбырда ақ бояумен ҧзындығы мен диаметрi, қабырғаларының

қалыңдығы мен болаттың маркасы жазылуы тиiс.

1.6.16. Магистральдық МӚҚ-ның басқармасында

апатты

жағдайларда

пайдаланылатын қҧбырлардың сертификат кӛшiрмелерi сақталуы тиiс.

1.6.17. Жазғы уақытта апатты жағдайларда пайдаланылатын қҧбырларда тегiстеп

сылау және жазба жаңартылуы тиiс, сӛрелер жӛнделуi және апатты жағдайларда

қолданылатын қор нормаға дейiн толықтырылуы тиiс.

1.6.18. Зақым келген орындарды ауыстыру ҥшiн пайдаланылатын қҧбырлар,

ақаулығы бар болуына алдын ала және олардың зауыттық сертификаттарға сәйкестiгi

тексерiлуi тиiс. Тексеру актiмен рәсiмделуi тиiс.

1.7. Магистральдық мұнайөнiмқұбыры бөлiгiне техникалық қызмет көрсету

және жөндеу жүйесiнiң құрылымы мен жұмыс iстеу тәртiбi

1.7.1. Магистральдық МӚҚ бӛлiгiне техникалық қызмет кӛрсету және жӛндеудi

ҧйымды-техникалық басқару магистральдық МӚҚ-лық кәсiпорындар деңгейiнде

техникалық пайдалану бӛлiмiмен, оның қҧрамына электрохимиялық қорғау (ЭХҚ) және

кҥрделi жӛндеу бойынша қызметкерлердi қосумен жҥзеге асырылады.

1.7.2. Магистральдық МӚҚ бӛлiгiнiң техникалық қызмет кӛрсету және жӛндеу

(ТҚЖ) жоспарларының жҥзеге асуын ӛндiрiстiк қызмет пен бӛлiмшенiң

жӛндеу қызметкерлерi: апаттық-қалпына келтiру қызметi (АҚҚ), ӛндiрiстiк қызмет кӛрсету

базалары (ӚҚБ), жӛндеу-қҧрылыс басқармалары (ЖҚБ), олардың бӛлімшелерi немесе

жӛндеу-қҧрылыс тiзбегi (ЖҚТ) жҥзеге асырады.

1.7.3. Апаттық-қалпына келтiру қызметi (ТҚЖ) жҥйесiнiң арнайы бӛлiмшесi болып

табылады, мҧның негiзгi жҧмысы магистральдық МӚҚ бӛлiгiнде апаттар мен зақым

келулердi ескерту және жою бойынша жҧмыстарды орындау, сонымен қатар желілік

бӛлiктiң, немесе айдайтын станцияның ҧзақты тоқтауларымен байланысты жоспарлы

жҧмыстарды орындау болып табылады.

1.7.4. МӚҚ желілік бӛлiгi ТҚЖ жҥйесiнiң ААҚ қҧрылымын қҧрайды:

а) апаттық-қалпына келтiру орындары (АҚО), бригадалар мен олардың бӛлiмi;

б) тiрек апаттық-қалпына келтiру орындары (ТАҚО). ТАҚО желілік-ӛндiрiстiк

және диспетчерлiк станциясы

(ЛӚДС) немесе магистральдық МӚҚ бӛлiгi

(ТҚЖ)

жҥйесiнiң жоспарлы шараларын орындауға арналған ӛндiрiстiк бӛлiмше ретiнде ӛндiрiстiк

қызмет кӛрсету базасы жанында қҧрылады.

1.7.5. АҚО желілік-ӛндiрiстiк және диспетчерлiк станциясының

(ЛӚДС)

қҧрылымды бӛлiмшесi болып табылады.

1.7.6. АҚО-ға келесi мiндеттер жҥктеледi:

а) МӚҚ-ты және мҧнай ӛнiмiнiң кемiстiктерiн және оларға бекiтiлген

бӛлімшелердiң шегiнде басқа да зақымдарды табу ҥшiн жол бойында орналасқан

қҧрылыстарды оқтын-оқтын қарау;

б) МӚҚ-ты пайдалану қауiпсiздiгi және қорғау ережелерiнде қарастырылған кҥйде

бӛлiнген жердi және кҥзету аймағын қамтамасыз ету;

в) мҧнай ӛнiмi апатқа ҧшырау кезiнде тӛгiлу салдарынан тҧрғылықты орындар мен

кӛлдердi ӛрттен қорғау қҧрылғыларын жарамды кҥйде ҧстау;

г) бекiтiлген кесте бойынша МӚҚ-ты шаң-тозаңнан, судан, ауадан тазарту;

д) МӚҚ-те апатты жою бойынша жҧмыстарды жҥзеге асыру;

е) МӚҚ, арматура және қҧрылысты ағымды қызмет кӛрсету және ағымды жӛндеу;

ж) оқшаулама және қҧбыр ҥстiртiнiң жарамдығын тексеру;

з) табельді техниканы және аспаптарды, апаттық қор қҧбырлары мен

материалдарды жарамды кҥйде және қажеттi мӛлшерде ҧстау;

и) бекiтiлген тәртiпте жӛндеу жҧмыстары мен апатты жою қҧжаттамаларын

рәсiмдеу.

1.7.7. Жолдарды, желілік имараттар мен МӚҚ кҥзету аймағын кӛзкӛрімдік

тексерулер жер бетi әдiсiмен және әуеден жҥзеге асырылады.

1.7.8. Жӛндеу-қалпына келтiру бригадалары, жӛндеу колоннасы және АҚО

қолданыстағы техникалық жабдықтау нормативтi-табельдерге және сәйкес техникалық

қҧжаттамаларға: ТЖВН-1-94 "Тармақтанған мҧнайӛнiмқҧбырларын технологиялық

жобалау нормалары"; БҚ 39-026-90 " Магистральдық мҧнайӛнiмқҧбырлары апаттық-

қалпына келтiру орындарын техникалық жабдықтау норматив-табелiне" сай қажеттi кӛлiк

қҧралдары, қҧрылыс және жӛндеу механизмдерi, жабдықтар, материалдар, аспаптар және

заттармен жабдықтайды. Бҧл нормалар мына жҧмыстардың орындалуын ескередi:

а) жердегi;

б) МӚҚ-ты кӛтеру және салу;

в) МӚҚ-тың сыртқы ҥстiртiн тазалау;

г) дәнекерлеу;

д) МӚҚ-ты шiруден оқшаулау;

1.7.9. АҚО жолдың бӛлек бӛлімшелерiнде не болмаса айдайтын станцияларда

орналасуы мҥмкiн.

1.7.10. АҚО қызмет кӛрсететiн бӛлімшелердiң шекаралары жердiң бедерiне,

параллелдi-жҥргiзiлген жiптердiң санына, табиғи және қолдан жасалған кедергiлер

арқылы ӛтулердiң бар болуына, трасса бойында жолдардың бар болуына және т.б.

байланысты бекiтiледi.

1.7.11. Кәдiмгi жағдайларда техникалық жабдықтау нормативтерiне сәйкес, АҚО-ға

жолай мҧнай базаларына

200«250 шақырым тармағы ескерiле отырып, ҧзындығы

магистральдық МӚҚ-ның жол бӛлімшелерiне қызмет кӛрсету жҥктеледi.

1.7.12. Бiр техникалық дәлізден МӚҚ басты желiсiнiң екi және одан да кӛп жiптерi

жҥргiзiлу кезiнде бiр АҚО қызмет кӛрсететiн аймақ екi жiп ҥшiн 25% және ҥш және одан

да кӛп жiптер ҥшiн 50% қысқартылады.

I Б Ө Л I М

МАГИСТРАЛЬДЫҚ МҰНАЙӨНIМҚҰБЫРЫН ҚОТАРУДЫ

ТОҚТАТУСЫЗ ЖӨНДЕУ ЕРЕЖЕСI

2.1. Мұнайөнiмқұбырының техникалық жарамдығын зерттеу

2.1.1. МӚҚ техникалық жарамдығын анықтау жӛнделуге жататын бӛлімшелердi

уақытылы табу ҥшiн және тҥрi мен жҧмыс кӛлемiн бекiту ҥшiн жҥзеге асырылады.

2.1.2. МӚҚ техникалық жарамдығы қҧбырда оны пайдалану кҥнiнен бастап болған

зақымдар туралы статистикалық мәлiметтердi зерттеу арқылы, және қҧбырды тiкелей

жолда зерттеу арқылы анықталады.

Мұнайөнiмқұбырының тотты күйiн зерттеу

2.1.3. Мҧнайӛнiмқҧбырының тотты кҥйiн зерттеудi "Мҧнайқҧбыры басты желiсiнiң

тотты кҥйiн зерттеу бойынша ережеге" БҚ 39-0147103-372-86-ға сәйкес жҥзеге асырған

жӛн.

Мұнайөнiмқұбырының оқшаулама жабуының күйiн бағалау

2.1.4. Мҧнайӛнiмқҧбырында ақау орындарды оқшаулама жабудың зақымданған

жерлерiн iздейтiн қҧрылғымен анықтайды.

2.1.5. Ӛтпелi кедергiнiң кӛлемi шурфтарда зақымданбаған жабулар ҥшiн

анықтайды.

"Қҧбыр-жер" ӛтпелi кедергiнi ӛлшеу МСТ 25812-83-ке сәйкес жҥзеге асырады және

оның бағасын кем дегенде ҥш шурфта анықталған орташа мәнi бойынша жҥзеге

асырылады.

Магистральдық мұнайөнiмқұбырлары тотты күйiн зерттеу кезеңдiгi

2.1.6. Тоттанушы кҥйдi зерттеуге магистральдық МӚҚ-ларын мынадай кезеңдiлiкте

ӛткiзiледi:

а) беру кезiнде - басқа ҧйымдармен балансқа берiлетiн МӚҚ;

б) сортаң жерлерде және 5 жылдан кейiн - жылжымалы кернеу аймақтарында

жҥргiзiлген қолданыстағы МӚҚ;

в) қалған МӚҚ - 10 жылдан кейiн.

2.1.7. Зерттеудi ӛткiзу мерзiмiнiң басталу уақыты МӚҚ-ты пайдалануға беретiн

немесе кезектi кҥрделi жӛндеуден кейiнгi уақыт саналады.

2.1.8. Зерттеу

МӚҚ

жҥргiзiлген

аймақтың

табиғи-климатына

байланысты, қҧрамында кем дегенде 6 адам бар ӛнiмдiлiгi кҥнiне 5 шақырым жҥргiзетiн

бригадамен ӛткiзiледi.

2.1.9. Бригаданың

қҧрамында электромонтер жҥргiзушi, электрометриялық

ӛлшемдердi жҥргiзу ҥшiн 6 дәрежелi электромонтер, зақымдарды iздеушiмен жҧмыс

iстейтiн екi оператор, физикалық объекттерге табылған ақауларды жалғаушылар, электр

пiсiрушi болуы тиiс.

2.2. Жерасты мұнайөнiмқұбырларын жөндеу әдiстерi

2.2.1. Жерасты МӚҚ-ды кҥрделi жӛндеу:

а) орда қҧбыр жолдарын кӛтере отырып;

б) ор тҥбiндегi қҧбырларды кӛтере және жҥргiзе отырып;

в) қҧбырды кӛтерусiз оның қалпын сақтай отырып жҥзеге асырылады.

2.2.2. Орда қҧбыр жолдарын кӛтере отырып жӛндеу барлық МӚҚ диаметрлерi

ҥшiн, қҧбырдың қабырғасын қалпына келтiрусiз оқшаулама жабуын ауыстыру кезiнде

ҧсынылады.

Техникалық операциялар ҥздiксiз келесi жҥйелiлiкте орындалады (2.2.1-сурет):

1) қҧбыр жолының қалпын нақтылау;

2) топырақтың қҧнарлы қабатын алып тастау, оны уақытша ҥйiндiге ауыстыру,

кӛлiк қозғалысы аймағында жолдың бойын жоспарлау;

3) орларды тӛменгi негiзгi қҧбыр жолына дейiн ӛңдеу;

4) қҧбырды ескi оқшаулама жабуынан тазарту;

5) қҧбырды кӛтеру;

6) қҧбырдың техникалық жарамдығын тексеру, кӛлденең дәнекерленген

жапсарларды кӛзбен тексеру және оларды қажет болған жағдайда кҥшейту;

7) сырлау;

8) жаңа оқшаулау жабуын салу;

9) оқшаулау жабуының сапасын бақылау;

10) қҧбыр жолын салу;

11) қҧбыр жолын себелеу және орларды бiржолата кӛмiп тастау;

12) қҧнарлы топырақ қабатын қалпына келтіру.

2.2.3. Ор тҥбiнде қҧбыр жолын кӛтере және жҥргiзе отырып жӛндеу, МӚҚ барлық

диаметрлерi ҥшiн қҧбырдың қабырғасын қалпына келтiрумен оқшаулама жабуын

ауыстыру кезiнде ҧсынылады.

Технологиялық операциялар келесi жҥйелiлiкте орындалады (2.2.2-сурет):

1) қҧбыр жолының қалпын нақтылау;

2) топырақтың қҧнарлы қабатын алып тастау, оны уақытша ҥйiндiге ауыстыру,

кӛлiк қозғалысы аймағында жолдың бойын жоспарлау;

3) орларды тӛменгi негiзгi қҧбыр жолына дейiн ӛңдеу;

4) қҧбырды кӛтеру;

5) қҧбырды ескi оқшаулама жабуынан тазарту;

6) қҧбырды жҥргiзу;

7) қҧбыр жҥргiзiлген жерлерде дәнекерлеу жҧмыстарын орындау

(тiректер-

бекiтулер);

8) қҧбырдың техникалық жарамдығын тексеру, кӛлденең дәнекерленген

жапсарларды кӛзбен тексеру және оларды қажет болған жағдайда кҥшейту;

9) қҧбыр жолын кӛтеру;

10) қҧбыр жолдарын бiржолата тазарту;

11) сырлау;

12) жаңа оқшаулау жабуын салу;

13) оқшаулау жабуының сапасын бақылау;

14) қҧбыр жолын салу;

15) қҧбыр жолын себелеу және ордаларды бiржолата қҧю;

16) қҧнарлы топырақ қабатын қалпына келтіру.

2.2.4. Қҧбырды кӛтермей жӛндеу оның қалпын сақтау мен оқшаулама жабуын

ауыстырған диаметрi кем дегенде 720 мм қҧбыр ҥшiн ҧсынылуы мҥмкiн.

Бҧл әдiс қҧбырды кӛтере отырып жӛндеу әдiсi мына себептер бойынша жол

берiлмейтiн жағдайларда ҧсынылады:

а) техникалық жарамдығы;

б) қҧбыр салушыларды пайдалану мҥмкiн емес кезде;

в)

топырақтың ерекшелiктерi, сонымен қатар ӛткiзiлген есептердiң

қорытындылары бойынша.

2.2.5. Технологиялық операциялар келесi жҥйелiлiкте орындалады (2.2.3-сурет):

1) қҧбыр жолының қалпын нақтылау;

2) топырақтың қҧнарлы қабатын алып тастау, оны уақытша ҥйiндiге ауыстыру,

кӛлiк қозғалысы аймағында жолдың бойын жоспарлау;

3) орларды тӛменгi негiзгi қҧбыр жолына дейiн ӛңдеу;

4) қҧбыр жолы астынан топырақты алып тастау;

5) кӛмiлген жердi қамтамасыз ету;

6) қҧбырды ескi оқшаулама жабуынан тазарту;

7) қҧбырдың техникалық жарамдығын тексеру;

8) кӛлденең дәнекерленген жапсарларды кӛзбен тексеру және оларды қажет болған

жағдайда кҥшейту;

9) қажет болған жағдайда кӛмiлiп тасталған жерлерде дәнекерлеу жҧмыстарын

орындау;

10) сырлау;

11) жаңа оқшаулау жабуын салу;

12) оқшаулау жабуының сапасын бақылау;

13) қҧбыр жолын қҧю және қҧбыр жолын бiржолата кӛмiп тастау;

14) қҧнарлы топырақ қабатын қалпына келтіру.

2.2.6. Кез келген ҧзынды жарықтар, дәнекерленген жапсарлар мен қҧбыр

металының ажырауы, кез келген сызатты және тҥтілген әр тҥрлі жаншымалар, ӛнiмнiң

шапшулары болмауы кезiнде тесiктi зақымдар, қҧбыр металына зақым

келтiрiлмей жаншымалар, бiрақ тереңдiгi қҧбыр қабырғасының қалыңдығынан артатын,

немесе кӛлемi 250 мм, сызат тереңдiгi қабырға қалыңдығынан 30% және ҧзындығы 50

мм асып тҥсетiн мҧнайӛнiмқҧбырының зақымданған бӛлiктерi кесiлiп тасталуы тиiс.

Кесуге дейiн осы зақымдары бар МӚҚ бӛлiктерiнiң негiзгi жерлерiн уақытша кҥшейту

қҧралдарын

(жамаулар, жалғастырғыштарды дәнекерлеу) пайдалануға рҧқсат етiледi.

МӚҚ бӛлімшесiнiң уақытша қҧралдармен кҥшейтулерiн пайдалану мерзiмi тексеру

зерттеулермен бекiтiледi.

Дәнекерлеу-ӛңдеу және оқшаулау жҧмыстары басты қҧбыр жолдарының

желiлерiне қҧрылысқа талаптар мен нормалар бойынша орындалуы тиiс.

2.2.7. Жӛндеудiң әдiсiн таңдау қҧбырдың диаметрiне, оның техникалық

жарамдығына, оның жату нақты шарттарына және басқа да факторларға байланысты

болады.

2.2.8. Жҧмыс ӛндiрiсiн қауiпсiздендiру мақсатында ысырмаларға, қҧбыр жҥйесiнiң

бӛлiмдерi, бҧрылымдарға және т.б. тҥйiсетiн ҧзындығы 40 м аспайтын бӛлімшелердi

негiзгi жҧмыс ағымынан бӛлек жӛндеген және оларды сызды ӛткiзбейтiн

топырақтан орларға тҥйiсетiн диафрагмамен бӛлген жӛн.

2.3. Жер жұмыстары

2.3.1. МӚҚ жӛндеу кезiнде жер қазу жҧмыстарын, жобалау қҧжаттамаларын қатаң

сақтай отырып механизацияланған әдiсте орындаған жӛн. Жер қазу жҧмыстарын қолмен

орындау жҧмыс механизациясы МӚҚ қиылысымен жерасты қатынастарымен,

арматураның бар болуымен және т.с.с. жерлерде рҧқсат етiледi.

2.3.2. МӚҚ зақымдануын алдын алу ҥшiн қҧбыр қабырғасы және ашылмалы

экскаватордың ожау ыдысы арасындағы тӛменгi арақашықтық 15 - 20 см болуы тиiс.

2.3.3. Орға топырақты сулардың қатты ағуы кезiнде қолдан жасалған су

тӛмендетуiн қарастыру қажет, ал лайлы ағылған топырақ немесе топырақ бӛлiгiнiң ығысу

мҥмкiндiгi кезiнде шунтты бекiтулердi қолданған жӛн.

2.3.4. Ашық су ағызу және жасанды жерасты суларының айнасын тӛмендету

бойынша жҧмыстар "Жердегi қҧрылыстар мен іргетастар" ҚНжЕ 3.02.01-87-ге сәйкес

жҥзеге асырылады.

2.3.5. ЭХЗ қҧралдарын орналастыру орындарында МӚҚ жӛндеуiн орындағаннан

кейiн МӚҚ-на катодты қорғау станциясының

(КҚС) катодты шығуды

немесе қҧрғатқышты қорғау станциясының (ДҚС) қҧрғатқышты электр сымын қайта қосу,

сонымен қатар бақылау-ӛлшеу бағанасын (БӚБ) қалпына келтiру қажет. Бҧдан кейiн

жҧмысқа ЭХЗ қҧралдарын енгiзу қажет.

2.3.6. Жӛнделген МӚҚ-ты кӛмiп тастау жҧмыстары басталғанға дейiн жаға

оқшаулама жабуының сапасын тексеру қажет және, ол зақымдалу кезiнде оқшаулама

жабуын жӛндеу, сонымен қатар жобада қарастырылған оқшаулама жабуларды

механикалық зақымдардан сақтау бойынша жҧмыстарды жҥргiзу қажет.

2.3.7. Орды кӛмiп тастауды тiкелей салу жҧмыстарынан кейiн және бiр жҧмыс

кезегi iшiнде электрохимқорғау қҧрылғыларын қалпына келтiрген соң жҥзеге асырған

жӛн.

2.3.8. МӚҚ-ты кӛму кезiнде қҧбырлар мен оқшауламаның, сонымен қатар ордың

тҥбiне қҧбырдың жатуын қамтамасыз ету қажет.

2.3.9. Майда тасты топырақта, сонымен қатар қҧрғақ, жҧмарлы және қатып қалған

жерлерде мҧнайӛнiмқҧбырлары ордың бҥдiрлi-қиырлы жерлерiн жҧмсақ топырақтың

қалыңдығы кем дегенде 10 см салынуы тиiс және осындай топырақпен жоғарғы

қҧрылымда 20 см салынуы тиiс.

2.3.10. Кәдiмгi жағдайларда МӚҚ-ты кӛму орданың бiр, сондай-ақ екi жағынан

бульдозермен және орданы кӛмушiлермен жҥзеге асырылады. Кейбiр жағдайларда кӛму

қайтарылым кҥрегi ыдыс ожауымен немесе драглайнымен жабдықталған бiр ожаулы ыдыс

экскаваторымен орындалады.

2.3.11. МӚҚ-ты кӛму бульдозерлермен орындалады: турасызықты қиякӛлденең

параллелдi, қиғаш қиылыс немесе қиыстырылған ӛтулер арқылы (2.3.1-сурет).

2.3.12. МӚҚ-те қисық тiктер болуы кезiнде алдымен қисықсызықты жердi, содан

кейiн қалғаны топырақпен жабылады. Алайда қисықсызықты жердi кӛму ортасынан

басталады, оның соңдарына кезекпен қозғалу арқылы.

2.3.13. Кӛлденеңдi қисық МӚҚ-пен жергiлiктi бӛлімшелерде (жыралар, сайлар,

қҧрғақ далалар) кӛмудi жоғарыдан тӛмен қарай екi жағынан жҥзеге асырған жӛн.

2.3.14. МӚҚ-ты драглайнмен кӛму егер, ҥйiндi орналасқан аймақта техниканың

жҧмысы мҥмкiн болмаған немесе басқа да себептерге байланысты жағдайларда жҥзеге

асырылады. Бҧл жағдайда экскаватор ҥйiндiге қарама-қарсы ор жағында орналасады, ал

кӛмуге арналған топырақ ҥйiндiден алынады және ордаға салынады.

2.3.15. Қалпына келтірілмеген жерлер кӛмiлгеннен кейiн МӚҚ ҥстiнде дҧрыс

призма тҥрiнде сырдың доңғалағын орнатады.

2.3.16. Қалпына келтірілмеген жерлерде ордаларды алдымен жаңбыр кӛлемiнiң

биiктiгi бойынша артық минералды топырақпен кӛмген жӛн. Қордың кӛлемi топырақ

тҥрiне және ордың тереңдiгiне байланысты болады.

Орда құбырларды көтере және жүргiзе отырып жөндеу кезiнде машиналар

мен механизмдердi орналастыру кестесi

2.2.1-сурет

1. бульдозер;

2-ашылмалы экскаватор;

3-жылжымалы ақауды бақылайтын

зертхана; 4-тазалау машинасы; 5-қҧбырды салушы; 6-доңғалақша-арқанды троллейлi аспа;

6,7- жылжымалы электростанциясы; 8-сырлауға арналған ыдыс; 9-сырлау машинасы; 10-

оқшаулама машинасы; 11-битум қҧюшы

Орда құбырларды көтере және арқасы жағынан жүргiзе отырып жөндеу

кезiнде машиналар мен механизмдердi орналастыру кестесi

2.2.2-сурет

1. бульдозер; 2-ашылатын экскаватор; 3-жылжымалы ақауды бақылайтын зертхана;

4-тазалау машинасы;

5-қҧбырды салушы; 6-доңғалақша-арқанды троллейлi аспа; 6,7-

жылжымалы электростанциясы; 8-дәнекерлеу агрегаты; 9-сырлауға арналған ыдыс; 10-

сырлау машинасы; 11-оқшаулама машинасы; 12-битум қҧюшы; 13-арқасы

Құбырларды көтермей оның қалпын сақтай отырып жөндеу кезiнде

машиналар мен механизмдердi орналастыру кестесi

2.2.3-сурет

1 - қҧбырдың қалпын нақтылауға арналған қҧрылғы; 2 - бульдозер; 3 - қайтарымды

кҥрекпен жабдықталған бiршӛміш экскаватор; 4 - ӛңдеу жҧмыстары ҥшiн және сҥйрейтiн

машина ретiнде пайдаланылатын қҧбырды салушы; 5 - жылжымалы электростанциясы; 6 -

қҧбыр асты топырағын ӛңдеуге арналған қазатын машина;

7 - қҧбырдың ҥстiрттiң ескi оқшаулама жабуынан тазалау ҥшiн тазарту машинасы;

8-қҧбырдың кӛмiлген жерлерiн қамтамасыз етуге арналған тiрек-бекiтпесi;

- дәнекерлеу орны;

- байланыс торапы; 11

- жаңа оқшаулама жабуын

жҥргiзуге арналған оқшаулама машинасы

Бульдозермен салынған құбырды көму бойынша жұмыс өндiрiсiнiң кестесi

2.3.1-сурет

а - турасызықты ӛтулер; б - қиякӛлденең параллельдi ӛтулер;

в - қиғаш қиысу ӛтулер; г - қиыстырылған әдiспен

2.3.17. Топырақты жасанды немесе табиғи тығыздаудан кейiн орда қалпына келтіру

сызығына уақытша ҥйiндiден қҧнарлы қабатты салады.

2.3.18. Жер бӛлімшелерiн жарамды кҥйге келтiру жҧмыс барысында жҥзеге

асырылады, ал бҧл мҥмкiн болмаған кезде - жҧмысты аяқтағаннан кейiн бiр жылдан

кешiктiрмей жҥзеге асырылады.

Жер қазу жұмыстарының сапасын бақылау және қабылдау

2.3.19. Жер қазу жҧмыстарының сапасын бақылау жобалау қҧжаттамасының

орындалған жҧмыстарының "Магистральдық қҧбырлар. Жҧмыстарды ӛндiру және

қабылдау ережелерi" ҚНжЕ III-42-80*-нің тарауының талаптарына сәйкестiгiн,

2.3.1-

кестеде келтiрiлген дәлдік шектерді сақтай отырып, жҥйелi бақылау мен тексеруден

тҧрады.

2.3.20. Қалпына келтірілмеген жерлерде шаблонның кӛмегiмен жобада кем

болмауы тиiс және кӛлемi 200 мм аспайтын жоба биiктiгiнен аспауы тиiс доңғалақтың

биiктiгi бақыланады.

2.3.21. Жер қазу жҧмыстарын ӛткiзу-қабылдау сәйкес актiмен ресiмделуi тиiс (2-

қосымша 1-пішін).

2.4. Мұнайөнiмқұбырларын көтеру және жүргiзу

2.4.1. МӚҚ-ды кӛтеру және жҥргiзу бойынша жҧмыстарды жҧмыс ӛндiрiсi ҥшiн

жауапты тҧлға болғанда ғана жҥзеге асыруға рҧқсат етiледi.

2.4.2. Кӛтеру алдында жҧмыс ӛндiрiсiнiң жобасында қарастырылған оны ӛткiзу

кезiнде қауiпсiздiгiн қамтамасыз ететiн және апатты жағдайлардың алдын алатын барлық

шаралар орындалуы тиiс.

2.4.3. Жӛнделiнiп жатқан жер толығымен тӛменгi қҧбырдың негiзiне дейiн ашылған

соң және магистральдық МӚҚ-ын басқару диспетчерiнен рҧқсат алғаннан кейiн ғана

МӚҚ-ды кӛтерген жӛн.

2.4.4. Орларда МӚҚ-ды кӛтере отырып жӛндеу кезiнде дәнекерленген жапсарлар

ескi оқшаулама жабуынан, тоттан, шаң тозаңнан тазартылады және толығымен кӛзбен

тексеруге және кӛзбен тексерудiң нәтижесiне байланысты физикалық әдiспен бақылауға

жатады.

МӚҚ-ды арқасына жатқыза отырып жӛндеу кезiнде толық кӛзбен тексеруге,

сонымен қатар қҧбырдың қабырғалары жатады.

2.4.5. Дәнекерленген жапсарлардың техникалық жарамдығын анықтау, МӚҚ

қабырғалары мен дәнекерлеу жҧмыстары "Мҧнайӛнiмқҧбырын қысыммен жӛндеу кезiнде

дәнекерлеу жҧмыстарын қауiпсiз жҥргiзу жӛніндегі ережеге" БҚ

39-0147103-360-89-ға

сәйкес орындалады.

2.4.6. МӚҚ-ды кӛтерместен бҧрын жақындағы сызықтық ысырмалардың

жарамдығына кӛз жеткiзу және жарамсыз болған жағдайда - жӛндеу қажет.

2.4.7. МӚҚ-дың кӛтерiлетiн бӛлімшесiнiң басы

(немесе соңы) сызықты

ысырмалардан немесе басқа қысқыш орындардан кем дегенде 30 м (диаметрi 500

мм дейiнгi қҧбырлар ҥшiн) және 40 м (диаметрi 500 мм асатын қҧбырлар ҥшiн)

арақашықтықта болуы тиiс.

2.4.8. Жҧмыс колоннасының қозғалуы кезiнде келесi есеп ӛлшемдерi бақылануы

тиiс:

а) МӚҚ кӛтерiлiмiнiң биiктiгi;

б) қҧбыр салғыштары арасындағы арақашықтық;

в) кӛтерiлген жердiң жалпы ҧзындығы;

г) жҥктi кӛтеру механизмдерiне салынатын кҥш;

д) жҧмыс колоннасының қадамы;

е) бiрiншi қҧбыр салғыштан ашу нҥктесiне дейiн арақашықтық;

ж) соңғы қҧбыр салғыштан кӛму нҥктесiне дейiн арақашықтық;

2.4.9. Жӛндеу колоннасының технологиялық ӛлшемдерi есеппен анықталады.

2.4.10. МӚҚ-ды кӛтерудi жәймен, жҧлқымай және шалт теңселусiз жҥзеге асырған

жӛн. Қҧбыр салғыштың iлмегiндегi есеп кҥштерiнiң кӛлемiн бақылау динамометрлермен

жҥзеге асырылады.

2.4.11. Ҧзақ тоқтау уақытында және МӚҚ кезегiнiң соңында қҧбырды бастапқы

кҥйде ҧстауды қамтамасыз ететiн тӛсеміне жатқызған жӛн. Тӛсемге жатқызылған

мҧнайӛнiмқҧбырының бҥйiр бетiнiң ығысуын тоқтату ҥшiн бҥйiр тiректерi орнатылады.

2.4.12. Қҧбыр салушыны орнату орнынан кӛлденең дәнекерленген жапсарға дейiнгi

арақашықтық кем дегенде 3,0 м қҧрауы тиiс.

2.4.13. МӚҚ-ды кӛтерудi онда тазалау және оқшаулама машиналары бар болғанда

бiр қалыпты жҥзеге асырған жӛн.

2.4.14. МӚҚ-ға динамикалық кҥштi азайту мақсатында бҥкiл қҧбыр салғыштардың

қозғалысы бiр қалыпты болған жӛн.

Жер қазу жұмыстарын өндiру шектерi

2.3.1-кестесi

Шектiң кӛлемi

Шектiң

Кӛрсеткiштердiң атауы

(ауытқу), см

мысалы

max

min

(ауытқу)

1. Экскаваторлардың жҧмысы ҥшiн жолды

-5

жобалау кезiнде белгiлердiң ауытқуы

2. Ор тҥбiнде жҧмсақ топырақ тӛсеніміне

+10

қабатының қалыңдығы

3. Қҧбыр ҥстiнде топырақты салу қабатының

+25

-5

жалпы қалыңдығы

4. Шанақтың биiктiгi

+20

-5

Мұнайөнiмқұбырларының төсемінде көтеру және жүргiзу

2.4.15. МӚҚ тӛсемінде кӛтеру мен жҥргiзу 2.2.3.т. жазылған әдiс бойынша және

жӛндеу кезiнде машиналар мен механизмдердi жинақтау

(бӛлшектеу)

2.2.2 т. әдiсi

бойынша қолданылады.

2.4.16. 2.4.1-суретте қҧбыр жҥргiзушiлердi орналастыру мен орнын ауыстыру

кестесi, сонымен қатар барлық қҧбыр жҥргiзушiлерi бiр мезгiлде МӚҚ-

ды тӛсемінен кӛтеру және жҥргiзу кезiнде операциялардың кезеңдiлiгi кӛрсетiлген

(суретте шартты тҥрде 3 қҧбыр жҥргiзушi кӛрсетiлген).

I ҧстаным. Қҧбыр жҥргiзушiлердi бiр-бiрiнен техникалық есепке сәйкес

арақашықтықта орналастыру және оларға жҧмсақ жапқыштарды орнату. Жапқыш

орнатылған жерден кӛлденең дәнекерленген жапсарға дейiн Lст арақашықтық - кем

дегенде 3 м.

II ҧстаным. Қажеттi технологиялық биiктiкке барлық қҧбыр жҥргiзушiлерiмен бiр

мезгiлде МӚҚ-ды кӛтеру.

III ҧстаным. Жапқыштың жҥк асып қоятын арқанда кӛтерiңкi МӚҚ тӛсемін

жҥргiзу. Тӛсемдер дәнекерленген жапсардан кем дегенде 3 м арақашықтықта орналасуы

тиiс.

IV ҧстаным. Барлық қҧбыр жҥргiзушiлерiмен бiр мезгiлде МӚҚ-ды тӛсеміне

тҥсiру.

V ҧстаным. Қҧбыр жҥргiзушiлердi I ҧстанымда жазылған тәртiпте келесi бастапқы

кҥйге ауыстыру. Бҧдан әрi операциялар кӛрсетiлген жҥйелiкте қайталанады.

2.4.2-суретте қҧбыр жҥргiзушiлердi орналастыру мен орнын ауыстыру кестесi және

МӚҚ-ды тӛсемінен кӛтеру және жҥргiзу кезiнде бiр қҧбыр жҥргiзушiнiң ӛтуімен

операциялардың жҥйелiгi кӛрсетiлген

(суретте шартты тҥрде тӛрт қҧбыр жҥргiзушi

кӛрсетiлген).

I ҧстаным. Қҧбыр жҥргiзушiлердi бiр бiрiнен арақашықтықта орналастыру және

оларға жҧмсақ жапқыштарды орнату. Тӛсемдер дәнекерленген жапсардан кем дегенде 3

м ара қашықта орналасуы тиiс.

II ҧстаным. Қажеттi технологиялық биiктiкке барлық қҧбыр жҥргiзушiлерiмен бiр

мезгiлде МӚҚ-ды кӛтеру.

III ҧстаным. Жапқыштың жҥк асып қоятын арқанда кӛтерiңкi МӚҚ тӛсемін

жҥргiзу. Тӛсемдер дәнекерленген жапсардан кем дегенде 3 м ара қашықта орналасуы тиiс.

IV ҧстаным. Қҧбыр жҥргiзушiнiң қозғалысы барысы бойынша МӚҚ-ды тӛсеміне

тҥсiру.

V ҧстаным. Колонна алдындағы босатылған қҧбыр жҥргiзушiсiнiң Lт бiрiншiден

қҧбыр жҥргiзушiнiң қозғалысы барысы бойынша арақашықтыққа ӛтуi. Бҧдан әрi

операциялар кӛрсетiлген жҥйелiкте қайталанады.

Осы кесте бойынша МӚҚ ҥш қҧбыр жҥргiзушiсiмен кӛтерiңкi қалыппен ҧсталады,

ал соңғысы, тӛртiншiсi қозғалыс барысы бойынша қҧбыр жҥргiзушiсi МӚҚ-ды тӛсеміне

тҥсiредi және МӚҚ-ды кӛтеру қҧбыр жҥргiзушiсiмен бiрiншi жҥзеге асырылғаннан соң

және оның жерасты шығырлары тежеуішке қойылғаннан кейiн ғана орны ауыстырылады.

Троллейлi

аспамен

жабдықталған

құбыр

жүргiзушiлермен

мұнайөнiмқұбырын көтеру

2.4.18. Троллейлi аспамен жабдықталған қҧбыр жҥргiзушiлермен МӚҚ-ды кӛтеру,

2.2.2 және 2.2.3 т.т. жазылған әдiстер бойынша жӛндеу кезiнде қолданылады.

2.4.19. Тӛсемінде салынған МӚҚ бӛлімшесiнiң ҧзындығы барлық жӛндеу

машиналарын ӛңдеу ҥшiн жеткiлiктi болуға тиiс.

2.4.20. МӚҚ бойында троллейлi аспаның қозғалысы бiр қалыпты жҥзеге

асырылады, мҧнайӛнiмқҧбырында дәнекерленген жапсар жанында троллейлi аспаны

тоқтатуға жол берiлмейдi.

2.4.21. Жӛндеу техникасын былайша орналастыру ҧсынылады: тазалау машинасы 1

және 2-қҧбыр жҥргiзушiсi арасында, оқшаулама - соңғы қҧбыр жҥргiзушiсiнен кейiн

орналасады.

2.5. Мұнайөнiмқұбырының сыртқы бетiн тазалау

2.5.1. МӚҚ-ды кҥрделi жӛндеу кезiнде сыртқы бетiн тазалауды жӛндеу тазалау

машиналарымен орындаған жӛн.

2.5.2. Тазалау МӚҚ-дың сыртқы бетiнен жердiң қалдықтарын, ескi оқшаулама

жабуы мен тоттарды жою болып табылады.

2.5.3. Жамау, ауашық, қамыт және басқа да кедергi бар аймақта МӚҚ-ды тазалау

қолмен орындалады.

2.5.4. Қолмен тазалауды қырғыштармен немесе басқа аспаппен жҥзеге асыруға

рҧқсат етiледi. Терең сызаттар, негiзгi металды опырып салуға және дәнекерленген

жапсарларды кесуге рҧқсат етiлмейдi.

2.5.5. Битумдi-мастикалық, пластобиталық, таспалы жапсырмалар, қҧбырмен тығыз

байланысты тығыз консервациялы тӛбежабын шешiлмейдi, ал егер жағылатын

оқшауламаның адгезионды қҧрамын тӛмендетпесе, қҧбыр тек жоғарғы шаң тозаң мен

тоттан тазаланады. Ҥстiрттiң тазаланғаннан кейiн консервациялы ҥстiртi сырланады.

2.5.6. Металдың ҥшкiр шығыңқылары, қабыршақтануы, шашақтары бар МӚҚ

ҥстiртi кесiлуi және қорғануы тиiс.

2.5.7. Тӛбежабын салынбастан бҧрын қҧбыр бетiн тазалау деңгейi қорғаныс

тӛбежабынның тҥрiне сай және 2.5.1-кестеде келтiрiлген талаптарға сәйкес болуы тиiс.

2.5.1-кесте

Тоттан

Болат бетін тазалау

Тазаланған беттің сипаты

қорғайтын тӛбежабындардың тҥрлерi

деңгейi

Қҧбыр ҥстiртiнде 5%-тен аспайтын дақтар мен тығыз

жабысқан қабыршақ сызығы, жәй кӛзге кӛрiнетiн тот

Таспалы

нҥктелерi бар; мӛлдiр табақ бетінде орын ауыстыру

(салқынды жағу)

кезiнде қабыршақ пен тоттың кез келген жерiнде

25х25 см кӛлемiнде табақ 10%-тен аспайтын кӛлемiн

алып жатса

Қҧбыр бетінде 10%-тен аспайтын дақтар мен тығыз

жабысқан қабыршақ сызығы, жәй кӛзге кӛрiнетiн тот

Битумды-мастикалық,

нҥктелерi бар; мӛлдiр табақ бетінде орын ауыстыру

пластобиталық және тотқа қарсы

кезiнде қабыршақ пен тоттың кез келген жерiнде

майлар

25х25 см кӛлемiнде табақ 30%-тен аспайтын кӛлемiн

алып жатса

Бiр мезгiлде үш құбыр жүргiзушiлерiмен мұнайөнiмқұбырын көтеру және

төсеміне салу кестесi

2.5.8. Тотығудан тазаланған болат бетiнiң сипаты кӛлемi

2,5 х 2,5 мм тӛрт

бҧрыштарды қҧрайтын ӛзара-перпендикулярлы сызықтармен кӛлемi 25 х 25 см мӛлдiр

материалдарынан жасалған табақты жылжыту кӛмегiмен кӛзбен тексеру арқылы

анықталады. Аспапты әдiспен беттi тазалау сипатын қҧралдар арқылы анықтауға болады.

Оқшауламаны салмастан бҧрын мҧнайӛнiмқҧбырын тазалау жӛніндегі жҧмыстарды

атқару кезiнде тазалау аспабының толықтығын, МӚҚ ҥстiртiне тығыз жатуын тексеру,

рҧқсат етiлген тозу деңгейi болу қажет.

2.5.9. Тазалауда химиялық, ӛртеу әдiстерiн қолдануға, сонымен қатар МӚҚ бетiнен

металды жоңқаларды алып тасталатын тазарту әдiстерiне тыйым салынады.

2.6. Дәнекерлеу жұмыстары

2.6.1. МӚҚ-да дәнекерлеу жҧмыстары, қҧбыр қабырғаларын қалпына келтiру,

жамау элементтерiн дәнекерлеу

(жамаулар, жалғастырғыштар), катодты қорытынды

штуцерлерiн дәнекерлеу доңғалақ жiктердi нығайту мақсатында жҥргiзiледi.

2.6.2. Дәнекерлеу жҧмыстары жалпы жӛндеу жҧмысы ағымында орындалады.

2.6.3. Дәнекерлеу жҧмыстары МӚҚ-да кӛмiрқышқыл баламалы

0,46 аспайтын

шағын кӛмiрқышқыл және аз қоспалы болаттан жасалған дисперстi-қатты және

термобекiтiлген болаттардан басқа жҥзеге асырылады.

2.6.4. МӚҚ-да iшкi қысым дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу кезiнде Р_св аспауы тиiс:

0,8 Р_ркезiндеt < 10 жыл,

0,8 Р_ркезiндеt= 10«20 жыл,

0,8 Р_ркезiндеt> 20 жыл

Р_р- жҧмыс қысымы, t - МӚҚ-ды пайдалану мерзiмi, бiрақ 2,5 МПа (25 атм) аспауы

тиiс.

Дәнекерлеу жҧмыстарын жҥзеге асыру орнында МӚҚ айдалатын мҧнайӛнiмiмен

толығымен толтырылуы тиiс.

Жартылай толтырылған МӚҚ-да дәнекерлеу жҧмыстарын жҥзеге асыруға тыйым

салынады (айдалатын ӛнiммен жартылай толтырылған - бензин, дизелдi жанармай).

2.6.5. Дәнекерлеу жҧмыстары ӛртпен кҥресу органдары ӛкiлдерiнiң, техникалық

қауiпсiздiк қызметi қызметкерлерiнiң бiрiншi талабы тоқтатылуы тиiс. Осы жағдайларда

дәнекерлеу жҧмыстарын аталған орган ӛкiлдерiнiң рҧқсатымен, олар тапқан кемiстiктер

жойылғаннан кейiн жалғастыруға болады.

2.6.6. Дәнекерлеу жҧмыстарының барлық тҥрлерi кезiнде мiндеттi тҥрде келесi

шараларды ӛткiзу қажет:

а) ӛрт жҧмыстарын жҥзеге асыруға рҧқсатты ресiмдеу;

б) мҧнайӛнiмқҧбырын дайындау және дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзуге жауапты

тҧлғаларды тағайындау;

в) дәнекерлеу жҧмыстарын дайындау және жҥргiзуге жауапты тҧлғаларды

тағайындау;

г) дәнекерлеу материалдарын, жабдықтар мен аспаптарды дайындау;

д) газ анализаторының кӛмегiмен дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу орындарында

әуе ортасының кҥйiн тексеру;

е) дәнекерленетін қҧралдардың ҥстiртiн дайындау

(қиынжиекті шешу, қҧбыр

беттерiн тазалау);

ж) сыртын тексеру, ақауларды жіктеу, дәнекерлеу ҧсынылған орындарда МӚҚ

қҧбыры қабырғасының қалыңдығын ӛлшеу;

з) дәнекерлеудің сапасын тексеру.

2.6.7. Дәнекерлеу жҧмыстары ӛндiрiлетiн жерге дейiн жер қазу, тазалау және

оқшаулау-жҥргiзу жҧмыстарын бiр мезгiлде жҥзеге асыру кезiнде технологиялық

ажыраманы қалдыру қажет. Қабылданған технологиялық ажырама тазалау және оқшаулау

жҥргiзу жҧмыстарын ӛндiру жерiнен механикалық толқуларды ӛткiзу, мҧнайӛнiмдерiнiң

булары дәнекерлеу орнына тҥсу мҥмкiндiгiн жоюы тиiс. Технологиялық ажыраманың

кӛлемi кем дегенде 300 м болуы тиiс. Талап етiлетiн технологиялық ажыраманың кӛлемiн

қамтамасыз ету мҥмкiн болмаған жағдайда, аталған жҧмыстарды дәнекерлеу кезiнде

жҥзеге асыруға тыйым салынады.

2.6.8. Дәнекерлеу жҧмыстары кезiнде пайдаланылатын жабдықтар, қҧралдар,

аспаптар мен материалдар сәйкес стандарт талаптарына жауап беруi тиiс.

2.6.9. Зақымдардың тҥрiне, кӛлемiне және ӛзара орналасуына байланысты

қҧбырлардың қабырғаларын қалпына келтiру келесi әдiстердiң бiреуiн таңдайды:

а) беттi тазалау, ажарлау;

б) зақымдарды дәнекерлеу (ерiту);

в) тӛсемдi кҥшейту элементтердi (жамауларды, жалғастырғыштары) дәнекерлеу.

2.6.10. Беттi тегiстей отырып тазалау тереңдiгi қабырға қалыңдығының 10%-тен

аспайтын тот зақымдары бар болу кезiнде қолданылады.

2.6.11. Тереңдiгi айтарлықтай зақымдардың бар болу кезiнде оларды тiкелей

дәнекерлеуге, егер зақымдану орнында қҧбырдың қалған қалыңдығы

2.6.4 тармағы

ескерiле отырып iшкi қысымға қарамастан кем дегенде 5 мм болса, рҧқсат етiледi.

Дәнекерлеу жiктерiн орындау жерлерiнде зақымдар болмаған кезде МӚҚ-да

қабырғаның қалыңдығы кем дегенде 3 мм дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзуге жол

берiледi.

2.6.12. Егер 2.6.11 т. шектеулерi орындалмаған жағдайда, сонымен қатар тҧтас тот

бар болуы кезде қҧбырларды жарамды кҥйге қайта қалпына келтiру кҥшейтiлген

жапсырма элементтерiн (жамауларды, жалғастырғыштарды) дәнекерлеу арқылы жҥзеге

асырылады.

2.6.13. Жамаулар мен жалғастырғыштарды дәнекерлеу арқылы шапшу болмаған

кезде зақымдар арқылы ӛнiмнiң ақауларын жоюға рҧқсат етiледi. Алайда ақау орны ӛртсiз

әдiспен герметикаландырылуы тиiс. Дәнекерленген жамаулар мен жалғастырғыштар бҧл

жағдайда МӚҚ-ның уақытша кҥшейтiлген қҧралдары болып табылады. МӚҚ-ның

уақытша кҥшейтiлген қҧралдарын пайдалану мерзiмi комиссионды зерттеумен бекiтiледi

және зерттеу актiсінде тiркеледi.

2.6.14. Қҧбыр металының зақымдарын дәнекерлеу металдың жылтырына және

зақым тереңдiгi ӛлшемiне дейiн зақымданған орын тазаланған соң жҥзеге асырылады.

2.6.15. Электродтарға жалпы талаптар, қабылдау ережесiне, дәнекерлеу

жапсарларды сынақтан ӛткiзу әдiстерi МСТ 9466-75 реттеледi.

2.6.16. Зақымдарды жiптi жiктермен дәнекерлеуге рҧқсат етiледi (электродтардың

кӛлденең толқуларысыз). Жiктер зақымның периметрi бойынша бiр-бiрiне қарама-қарсы

жҥргiзiледi. Зақымның орталық (ең терең) бӛлiгi соңғы кезекте дәнекерленеді.

2.6.17. Болмашы зақымдарды

(диаметрi бойынша

3/8 мм) дәнекерлеу кезiнде

электрод бiр орында 7 сек. артық ҧсталмауы тиiс (қабырғаны кҥйдiрiп алмау ҥшiн). Содан

соң кратердi iрiтiлген металға шығара отырып, дәнекерлеуді тоқтатқан жӛн. Келесi жiктi

iрiтiлген металл суығаннан және қож жойылғаннан кейiн жҥргiзуге болады.

2.6.18. Ерiтiлген металдың ернеулерi зақымның ернеулерiнен 2/3 мм аспай кiрiп

тҧру есебiмен зақымдар 1,5/2,0 мм кҥшейтумен дәнекерленеді.

2.6.19. Жамаулар тҥрiндегi кҥшейтiлген элементтер қҧбырдың сырты бойынша

тартылуы немесе дӛңгелек болуы тиiс. Жамаулардың минимальды диаметрi - 100 мм.

2.6.20. Жамаулар технологиялық сегменттi қолдана отырып дәнекерленеді.

Технологиялық сегменттер МӚҚ-да орнатылуы және жамауды периметрi бойынша қамту

тиiс. Технологиялық сегментпен жамауды ӛңдеу кестесi

2.6.1-суретте кӛрсетiлген.

Технологиялық сегменттi пайдаланбай кӛлемi кем дегенде 150 мм жамауларды

дәнекерлеуге рҧқсат етiледi. Дәнекерлеу жiктерiне дейiн тӛменгi арақашықтық (бойлық

және кӛлденең) 100 мм қҧрауы тиiс.

Жамауларды бҧрынғы дәнекерлеу жiктерiнен кем дегенде 100 мм арақашықтықта

дәнекерлеу кезiнде, қҧбырлардың қабырғасын кҥшейту әдiсi уақытша болып табылады.

МӚҚ-ның уақытша кҥшейтiлген қҧралдарын пайдалану мерзiмi комиссионды зерттеумен

бекiтiледi (2.6.12 т. қараңыз).

2.6.21. Жалғастырғыш

тҥрiндегi

кҥшейту элементтерi

технологиялық

шығыршықтармен дәнекерленуі тиiс. Жалғастырғыштың ең қысқа ҧзындығы 150 мм.

Ҧзындығы 300 мм асатын жалғастырғыштар технологиялық

шығыршықсыз

дәнекерленеді. Технологиялық шығыршықтардың ең қысқа ҧзындығы 0,2 Д_вн (Д_вн - iшкi

диаметр) қҧрауы тиiс.

2.6.22. Шығыршық жiктерде және жiктерден 100 мм дейiнгi арақашықтықта

зақымдар орналасуы кезiнде кӛлденең шығыршық жiгiн қамтитын жалғастырғышты

дәнекерлеуге рҧқсат етiледi.

Мҧнайӛнiмқҧбырының шығыршық жiгiнен жалғастырғыштың кӛлденең

дәнекерлеу жiктерiне дейiн ең қысқа арақашықтық 100 мм болуы тиiс.

2.6.23. Жамаулар, жалғастырғыштар, технологиялық шығыршықтар қҧбырлардан

даярлануы тиiс, бҧлардың механикалық қасиетi, химиялық қҧрамы мен қабырғаның

қалыңдығы жӛнделудегi МӚҚ бӛлімшесiнде сияқты болуы тиiс.

2.6.24. Жамаулар мен жалғастырғыштың кӛлемдерi зақымданған қҧбыр

қабырғасының орнын периметрi бойынша кем дегенде 50 мм жабатын болуы тиiс.

2.6.25. Жалғастырғыштар, технологиялық шығыршықтар мен сегменттер екi

жартыдан дайындалады. Жалғастырғышты, шығыршықты және сегменттi жинау кезiнде

жиек арасындағы саңылау бiрқалыпты және 2/3,5 аралықта жатуы тиiс.

2.6.26. Жалғастырғышты, шығыршықты немесе сегменттi жинау кезiнде жиектер

арасында керектi саңылауға қол жеткiзу ҥшiн жиналмалы қапсырма шегелердi

дәнекерлеуге рҧқсат етiледi.

2.6.27. Жалғастырғыштардың, шығыршықтардың және сегменттердiң бойлық

жиектерi симметриялы емес V-қалыпты бӛлiкке ӛңделуi тиiс (2.6.1-суретке қараңыз).

Қалыңдығы 2 мм металды тӛсем астына немесе шынымата астына iрiктеудi жасау

ҧсынылады. Мҧнайӛнiмқҧбырының басты бҥйiрi бойынша дәнекерлеу жiктерiн орындау

кезiнде тӛменгi жиектi жантайтусыз жасауға болады.

2.6.28. Технологиялық сегменттерсiз және шығыршықсыз дәнекерленген

жамаулардың бҥкiл жиектерi мен жалғастырғыштың кӛлденең жиектерi, мҧқалусыз  =

45⁰/90⁰бҧрышында ӛңделуi тиiс.  = 45⁰ кезiнде ең жоғары беріктікке қол жеткiзiледi

(2.6.2-сурет).

2.6.29. Технологиялық шығыршықтармен жалғастырғыштың кӛлденең жиектерi,

сонымен қатар технологиялық шығыршық жиегiнiң бiреуi мҧқалусыз 45⁰/500 бҧрышында

дәнекерлеуге дайын болуы тиiс (2.6.2-сурет).

2.6.30. Бастырма элементтерi қҧбырдың сыртқы ҥстiртiне тығыз жатуы тиiс.

2.6.31. Дәнекерлеу алдында тiкелей бастырма элементтерiнiң жиектерi, оларға

жанасатын iшкi және сыртқы беттер енi кем дегенде 10 мм тазартылуы тиiс. Енi кем

дегенде қҧбыр қабырғасының тӛрт қалыңдығынан тҧратын жамаулар және

жалғастырғыштарға жанасатын қҧбырлардың беттiк бӛлімшелерi металды жылтыраққа

дейiн тазартылуы тиiс.

2.6.32. Қҧбыр металының зақымданған орындары тоттан тазартылуы және ары

қарай тоттануды тоқтататын материалмен қапталуы тиiс.

2.6.33. Дәнекерлеу алдында тiкелей бастырма элементтерiнiң периметрi бойынша

ультрадыбыс қалыңдықты ӛлшеуiшпен дәлдiгi ±0,1 мм дейiн қҧбыр қабырғаларының

қалыңдығы анықталу тиiс.

2.6.34. Бастырма элементтерi қҧбырдың бетiне орнатылады, қажеттi саңылауға

дейiн тартылады және жиналмалы қапсырма шегелердiң немесе центратор кӛмегiмен

ҧстайды.

2.6.35. Технологиялық шығыршықтарды жалғастырғышты жинау сияқты жинаған

жӛн. Шығыршықтың шап айыл жиегi жалғастырғышқа қарауы тиiс. Жалғастырғыш мен

технологиялық шығыршық немесе жамау және технологиялық сегмент арасындағы

саңылау 4/6 мм шегiнде болуы тиiс.

2.6.36. Қҧбыр қабырғасына бастырма элементтерiнiң бойлық жiктерiн дәнекерлеуге

жол берiлмейдi.

2.6.37. Бойлық жiктердi жинау орнында қалыңдығы 2 мм табақша немесе енi

100/150 мм шынымата қойылуы тиiс.

2.6.38. Технологиялық шығыршықтар мен жалғастырғышты ӛңдеу және жинау

кестесi 2.6.2-суретiнде кӛрсетiлген.

2.6.39. Технологиялық сегменттерсiз бастырма элементтерi, шҧра штуцерлерi

бастырма элементтерiнiң қалыңдығы кем дегенде 1,5 негiзiмен ҧшбырыштың әртҥрлі

пішіні бар бҧрышты жiктермен дәнекерленеді.

Жiктен қҧбырдың бетiне қарай ӛту бiркелкi болуы және  > 150⁰ бҧрышын қҧруы

тиiс (2.6.3-сурет).

2.6.40. Жалғастырғыштар мен технологиялық шығыршықтың бойлық және

кӛлденең дәнекерлеу жiктерi, сонымен қатар жамау мен технологиялық сегменттiң

доңғалақ жiгi негiзгi металды жiктен әрбiр жақтың 2/3,5 мм жабуы және негiзгi металға

бiркелкi ӛтумен кҥшейту биiктiгi 1-2 мм болуы тиiс. Егер кҥшейтпе 2 мм кӛп болса, онда

ол қажеттi деңгейге дейiн әрленуі тиiс.

2.6.41. Дәнекерлеу жiгiнiң сапасын жоғарылату мақсатында әрбiр қабаттың басы

мен соңын бастырма элементтерiнiң периметрi бойынша араластырған жӛн.

2.6.42. Бҧрышты жiктердi дәнекерлеу кезiнде кратердi бастырма элементiнiң

металына, оны содан соң дінекерлей және тазалай отырып шығарған жӛн.

2.6.43. Әрбiр келесi дәнекерлеу доғасын қоспастан бҧрын, сонымен қатар келесi

жiктердi салмастан бҧрын шлакты, ерiтiлген металдың шашырандысын жойған жӛн.

2.6.44. Мҧнайӛнiмқҧбырын жӛндеу кезiнде зақымдалған катодты шығулар,

мҧнайӛнiмқҧбырының қабырғасына дәнекерленуі тиiс. Катодты шығуларды

дәнекерленген жiктерге дәнекерлемеген жӛн.

2.6.45. Катодты шығу аз кӛмiртектi сымнан диаметрi 4/12 (МСТ 2246-70 бойынша

С_в - 08, С_в -08А) жасалады.

2.6.46. Катодты шығу және оның дәнекерленетін орны ҧзындығы 150 мм-ден

асатын жер тазартылады

және ҧзындығы кем дегенде 50 мм бойынша шығудың екi жақ бетiнен бҧрышты

жiктермен дәнекерленеді.

2.6.47. Қҧбыр металынан дайындалатын, кӛлемi

50х16 мм ауыспалы табақ

кӛмегiмен катодты шығуларды қосуға рҧқсат етiледi.

2.6.48. Ауыспалы табақ және сымды қосу орны металды жылтырға дейiн

тазартылуы тиiс.

2.6.49. Дәнекерлеу тек дәнекерлеу жiгiнiң тӛменгi қалпында ғана жҥзеге асуы тиiс.

Дәнекерлеу доғасын қосу ауыспалы табақта немесе сына тәрiздi жҧқа тақтайшада

жҥзеге асуы тиiс.

Жамауды технологиялық сегменттермен жинақтау сұлбасы

2.6.3-сурет

1 - жамау, жалғастырғыш; 2 - қҧбыр

Дәнекерлеу жұмыстарының сапасын бақылау

2.6.50. МӚҚ-ды жӛндеу кезiнде дәнекерлеу жҧмыстарының сапасын бақылауды

дәнекерлеу жҧмысын жҥйелi операциялы бақылаумен жҥзеге асырған жӛн, яғни:

а) таңдаудың дҧрыстығын және пайдаланылатын жабдықтың, аспаптың

жарамдығын, жӛнделетiн объектiлердiң дайындық сапасын, осы ережелердiң талаптарына

дәнекерлеу тҥзiмiнiң сәйкестiгiн тексеру;

б) кӛзбен тексеру және дәнекерлеу жiктерiн геометриялық параметрлерiн ӛлшеу;

в) толықтай ерiтiлген металды бҧзылмайтын бақылау (магнитографиялы,

ультрадыбысты) әдiсiмен тексеру.

2.6.51. Барлық дәнекерлеу жіктері, оларды қождан, металдың шашырандысынан

тазартылғаннан кейін кӛзбен тексеріледі, алайда ерітілген металдың сызаттары, тереңдігі

0,5 мм-ден асатын жонымалары, ерітілген кратерлері және бетіне шығатын саңылаулары

болмауы тиіс. Металл жігін еріту, оның қҧбыр бетімен біркелкі тҥйісуін қамтамасыз етуі

тиіс. Қалқымалар мен кедір-бҧдырлы, дӛрекі қабықты, саңылаулы жіктерге жол

берілмейді.

Жіктің геометриялық ӛлшемі осы ережелердің талаптарына жауап беруі тиіс.

2.6.52. МӚҚ-ды жӛндеу кезінде дәнекерлеу жіктері мына кӛлемде бҧзылмайтын

бақылауға тап болады:

100% - В, І, ІІ, ІІІ санатты мҧнайӛнімқҧбырларында;

20% - IV санатты мҧнайӛнімқҧбырларында;

олардың ішінде: 75% тӛбелі, 20% тігінен және 5% тӛменгі қалыпта болуы тиіс.

2.6.53. Бастырма элементтерінің қалыңдығы 10%-тен аспайтын мӛлшерде жіктің

тамырында саңылаулар, қождық қоспалар, шалаӛтімділікке жол беріледі. Барлық

жағдайларда саңылаудың ең ҥлкен мӛлшері 2,5 мм-ден аспауы тиіс.

Кез келген тереңдіктегі және ҧзындықтағы сызаттарға жол берілмейді.

2.6.54. Дәнекерлеу жіктерінің сапасын бақылауды радиографиялық,

магнитографиялық және ультрадыбыстық дефектоскопия бойынша мамандар жҥзеге

асыруы тиіс. Дәнекерлеу жіктерін бақылау мына нормативті қҧжаттардың талаптарына

сәйкес орындалуы тиіс:

«Магистральдық қҧбыр жолдарын дәнекерлеу қосуларын магнитографиялық

бақылау бойынша нҧсқау». ЖҚН 176-84.

«Мҧнай және газ ӛнеркәсіп объектілері қҧрылысына қҧбыр жолдарын дәнекерлеу

қосуларын ультрадыбысты бақылау бойынша нҧсқау». ЖҚН 2-47-81.

2.6.55. Дәнекерлеу жіктеріндегі рҧқсат етілмейтін ақауларды әрлеу немесе

бҧрғылау арқылы және осы жерлерді кейін пісіре отырып жӛндеу қажет. Дәнекерлеу жігін

қайта жӛндеуге жол берілмейді. Ақаудың пайда болуы себебі анықталғанға дейін

дәнекерлеуші жҧмыстан босатылады.

2.7. Тоттануға қарсы оқшаулама

2.7.1. Оқшаулау жҧмыстарын МҚН 008-88 «Тоттануға қарсы және жылу

оқшауламасын, МСТ 25812-83*, МСТ 12.004.91 талаптарына сәйкес жҥзеге асырылады.

2.7.2. МӚҚ-ды тоттанудан қорғау ҥшін қорғайтын жабулардың екі тҥрі

қолданылады: МСТ 25812-83* бойынша қарапайым және кҥшейтілген.

2.7.3. Оқшаулама жабуының тҥрі мен қҧрастырма жҧмыс жобасымен немесе

ЖЖЖ-бен бекітіледі.

2.7.4. МӚҚ-ның сырқы бетін тоттан қорғау отандық және шетелде ӛндірілетін

полимерлі таспалармен және МСТ 25812-83* бойынша битумды оқшаулама мастикалар

негізінде жабындармен жҥзеге асырылады.

2.7.5. Трасса жағдайында тоттануға қарсы жҧмыстарды жҥзеге асыру технологиясы

мыналарды қосады:

а) оқшаулама материалдарын дайындау;

б) оқшауланатын бетті кептіру немесе қыздыру;

в) сыртқы беттерді тазалау;

г) сырлау (қажет болған жағдайда);

д) оқшаулама жабын салу;

е) жабынның сапасын бақылау.

2.7.6. Полимерлі оқшаулама жабынның қҧрастырмасы мынадай элементтерден

тҧрады: сырлау, полимерлі жабысқақ таспа және қорғау қаптарынан.

2.7.7. МӚҚ-ды оқшаулау ҥшін ПВХ-БК, ПВХ-Л, ПВХ-ПИЛ және т.б. жабысқақ

полимерлі таспалар пайдаланылуы мҥмкін.

2.7.8. Жабысқақ полимерлі таспаларды пайдалану кезінде сапалы жабуға қол

жеткізу ҥшін шаң-тозаңнан, ескі оқшауламадан, оңай кетірілетін қабыршақтан және

тоттан тазартылуы тиіс бетті мҧқият дайындау қажет.

2.7.9. Жабысқақ таспаларды салу ҥшін тазартылған бет сәйкес сырмен ӛңделуі тиіс.

Оқшаулама машинасында сырды бірқалыпты ҧнтақтау ҥшін айналмалы сҥлгіні

орнатқан жӛн. Сырды жағу кезінде температура нормативті қҧжаттардың талаптарына сай

болуы тиіс.

2.7.10. Нормативті қҧжаттарға сәйкес қоршаған ауа температурасы кезінде

полимерлі таспасымен толықтай жеткізілетін оқшаулама таспалары, сол сәтте жағылған

сырлық астар бойынша қҧбырға салынады. Қоршаған температураның ауаның

температурасы +10⁰С кезінде орамдарды салмастан бҧрын 15⁰С-тан асатын

температурада жылы бӛлмеде кем дегенде 48 сағат ҧстау қажет.

2.7.11. Оқшаулау және қаптау таспаларын қиғаштық, қатпарлық, салбыраңқылық

тҥсірмей мынадай кӛлемде салған жӛн: бір қабатты жабын ҥшін -

3 см, екі қабатты ҥшін

– таспа еніне 50%-не 3 см қосымша. Таспаларды гофрларымен салуға болмайды.

2.7.12. Бҥкіл қорғау беті бойынша таспалар мен қаптар тығыз жатуын қаматамасыз

ету және герметиканы қҧру ҥшін 2.7.1-кестеде келтірілген кҥштермен материалды ҥнемді

созу қажет.

Созуды кҥшейту динамометрмен ӛлшенеді.

2.7.13. Жҧмыс басталмастан бҧрын тазалау және оқшаулау машиналарын мҧқият

қарау, жҧмыс аспаптарымен қамсыздандырылғанын тексеру, содан кейін бос жҥрісін

байқау қажет.

Оқшаулама машиналары немесе комбайн жерге қосылуы, сонымен қатар таспаның

бетінен статикалық электр қуатын бәсеңдету ҥшін қҧрылғымен жабдықталуы тиіс.

Мұнайөнімқұбырларын битумды жабындармен оқшаулау

2.7.14. Оқшаулау жҧмыстары басталмастан бҧрын ӛзі жҥретін машиналардың

тазалау, бҧрғылау және оқшаулау қҧрылғыларын дҧрыс орнатылуы тексеріледі.

2.7.15. Оқшаулама ернеушісінде қҧбыр мен ернеуше арасында қажетті саңылауды

жӛнге келтіру және бекіту қажет.

2.7.16. Сырлық астарды машинаның шҧңқыр ыдысына қҧяды және МӚҚ-ды

тазалауды және сырлауды жҥзеге асырады. Битумды мастиканы машинаның ваннасына

қҧяды және битумды сорғыштарын

3-5 мин. қосып, мастиканың айналымын бақылайды.

2.7.1-кесте

Таспалар мен қаптарды салу кезінде ҥйлесімді кернеу

Созу, кг/см, ені

Ауа температурасы, ^ºС

1,0 / 1,5

+40

1,5 / 2,0

+20

2,0 / 3,0

+30

Машинаның шпуліне орамды материалдарды кигізеді, бҧлардың соңдары қҧбырға

бекітіледі.

2.7.17. Мҧнайӛнімқҧбырының тазартылған бетіне жағылған сырлық астар, бҥкіл

бетті тегіс қабатпен жабуы тиіс. Сырлық астардың ӛтіп кетуі, ағып кетуі, қойыртпалануы

және желденуіне жол берілмейді.

2.7.18. Битумды негізде оқшаулама қабаты МӚҚ-дың тазартылған ҥстіртіне сырлық

астар кепкеннен кейін кідіртілмей салынады.

2.7.19. Машинаны бірінші қозғалу жылдамдықта 2/3 м ілгері жылжытады, содан

кейін тоқтатады және жағылған қабаттың сапасы тексеріледі. Машинаның жҧмысында

байқалған жетіспеушіліктер, оны толығымен тоқтатып қойып жӛнделеді.

2.7.20. Жҧмыс басталмастан бҧрын оқшаулама машинасының шпулдері жӛнге

келтірілуі және ені бірқалыпты созылуы қамтамасыз етілетін бҧрышта бекітілуі тиіс.

Еңістің тӛменгі бҧрышы қаптау материалының орамдары арасында саңылаулардың

пайда болуына алып келеді.

2.7.21. Оқшаулау жағымын мҧнайӛнімқҧбырының периметрі және ҧзындығы

бойынша бірқалыпты қалыңдықта кӛпіршіксіз және бӛгде қоспаларсыз жаққан жӛн.

Оқшаулама жабынның сапасына елеулі әсерін МӚҚ-ға ыстық мастика бойынша

материалдарды салу кезінде материал енін созу кҥштілігі тигізеді; созу мҧқият оқшаулама

машинасы шпулі тежеуіш қҧрылғылармен реттелуі тиіс.

2.7.22. Оқшаулауға арналған орам материалының ені мҧнайӛнімқҧбырының 0,5-0,7

диаметрін қҧрауы, бірақ 50 см-ден аспауы тиіс. Оқшаулау жабынның сапасына әсерін

тигізетін маңызды фактор мастиканы қҧбыр қаңқасына жағу кезінде температуралық

тҥзімді сақтау болып табылады.

2.7.23. Битумды оқшаулау қабатының қалыңдығы, оның тҧтастығы және

жабысқақтығы негізінен қоршаған орта температурасының ӛзгеруімен реттелетін

мастиканың тҧтқырлығына байланысты болады.

Бір мастикада қажетті жабуға қол жеткізу ҥшін мастиканың температурасы 2.7.2-

кестесінде келтірілген.

2.7.24. Битумды жабындарды жағу бойынша оқшаулама-салу жҧмыстарын

қоршаған ортаның температурасы кем дегенде минус 30^ºС кезінде рҧқсат етіледі.

2.7.2-кесте

Оқшаулама машинаның ваннасында мастика

Қоршаған ауаның температурасы ⁰С

температурасы, ⁰С

30-дан жоғары

145

30-дан 10-ға дейін

150 - 155

10-нан минус 5-ке дейін

155 - 165

минус 5-тен минус 15-ке дейін

165 - 175

минус 15-тен минус 25-ке дейін

175 - 185

минус 25-тен тӛмен

185 - 190

Сырлық астарды дайындау және оны мұнайөнiмқұбыры үстiртiне жағу

2.7.25. Сырлық астарды дайындау ҥшiн керектi ерiтiлген битумның мӛлшерi

ыдысқа қҧйылады, ол онда 70^º-80^ºС-қа дейiнгi температурада суытылады.

2.7.26. Қазаннан кем дегенде

50 қашықтықта орналасқан арнайы ыдыстарға

бензиннiң қажеттi мӛлшерi қҧйылады. Суытылған битумға бензин қҧйылады, толығымен

ерiгенше ҥзiлiссiз араластырылады. Егер битум мен бензин араластырылған соң ерiмеген

битумның тҥйiрлерi болмаса, сырлық астар дайын деп саналады. Дайын сырлық астар

ҧяшығы 0,15-0,20 мм тор арқылы сҥзiлуi тиiс.

2.7.27. МӚҚ-ның тазартылған бетiне сырлық астар жағылады.

2.7.28. Сырлық астарды тегiс жағу ҥшiн оқшаулама машинасында (комбайнда)

айналатын сҥлгi орнатылады.

2.7.29. Сырлық астарды жағу кезiнде сырлық астардың температурасы плюс 10^ºС-

тан плюс 30^ºС-дейiнгi шекте болуы тиiс, плюс 10^ºС-тан тӛмен температура кезiнде,

температурасы плюс 15^ºС тӛмен емес (бiрақ плюс 45^ºС-тан жоғары емес) бӛлмеде кем

дегенде 48 сағат ҧстаған немесе су немесе майлы температурасы плюс 50^ºС-тан аспайтын

ыдыста ысытқан жӛн.

2.7.30. Сырлық астардың қабаты тҧтас, тегiс және қойырпақтары, ағулары мен

кӛпiршiктерi болмауы тиiс.

Жҧмысты жҥзеге асыру орнында битумды-резеңкелі мастиканы дайындау

2.7.31. Зауытта даярланған битумды мастиканы, оны тiкелей жолда немесе

стационарлы базаларда қыздыра отырып, пайдаланған анағҧрлым дҧрыс.

2.7.32. Битумды-резеңкелі мастикаларын дайындау дала жағдайында, битумды-

ерiтпе қондырғыларында немесе механикалық араластыру ҥшiн қҧрылғылармен

жабдықталған жылжымалы қазандарда рҧқсат етiледi.

2.7.33. Мастика жҧмысты жҥзеге асыру орнында былайша дайындалады: зауыттан

жеткiзiлетiн битум қапталған қағаздан тазартылады және салмағы 5-3 кг бӛлшектенедi.

Қазан оның сыйымдылығының 75%-тен аспайтын мӛлшерде толтырылады.

2.7.34. Толтырғыш толығымен ерiтiлген битумге батырылады. Толтырғыш қҧрғақ

болуы тиiс, ӛйткенi ылғалы толтырғыш мастиканы дайындау уақытын созып жiбередi

және оның сапасын тӛмендетедi.

2.7.35. Иiлгiш мастиканы алу ҥшiн мастиканы дайындау аяқталғанға дейiн

минут бҧрын пластификаторды ҥзiлiссiз араластыра отырып енгiзедi.

2.7.36. Битумды-резеңкелі мастика

2-4 сағат iшiнде

170⁰-190⁰С температурасы

кезiнде ҥзiлiссiз араластыра отырып дайындалады.

2.7.37. Оқшауланған мастиканың сапасын сақтау мақсатында қазанда

температураны

200⁰С-тан асырмаған жӛн, ӛйткенi осы температурада битумның

кокстануы жҥредi. Қазанда битумның кокстана бастауының белгiсi ретiнде, оның бетiне

жасыл-сары тҥтiнi пайда болады. Осындай тҥтiн пайда болған кезде пештiң оттығында

жалынды кiдiртпей азайту, қыздыру температурасын тӛмендету және араластыруды

кҥшейту қажет.

2.7.38. Битумды мастиканың температурасы

250⁰С шкаласымен термометрдiң

кӛмегiмен ӛлшенедi. Температураны ӛлшеу кезiнде термометр қазанның қабырғаларына

тимеуi тиiс. Қыздырылған битумды мастика мҧнайӛнiмқҧбырына жағылғанға дейiн

ҧяшықтарының мӛлшерi 2-3 мм металды тордан ӛткiзiлуi тиiс.

"Пластобит-40" жабын құрылымы

2.7.39. "Пластобит-40" тоттан қорғау жабыны мынадай элементтерден тҧрады:

сырлық астардан, иiлгiш мастикалар, оқшаулама таспасы, қорғаныс орауыштары.

2.7.40. Қҧрастырылған "Пластобит-40" жабыны МӚҚ-ды

40⁰С-тан аспайтын

тасымалданатын ӛнiм температурасы кезiнде 720 мм-ден аспайтын диаметрде оқшаулау

ҥшiн пайдаланылады. "Пластобит-40" жабын қҧрылымы кҥшейтiлген тҥрдегi оқшаулама

талаптарына жауап бередi.

"Пластобит-40" оқшаулама жабын құрылымы

2.7.3-кесте

Жабын қҧрылымы

Қабаттардың саны

Қалыңдығы, мм

Сырлық

0,07 + 0,01

Оқшаулама мастикасы

3,0 + 0,5

Оқшаулама таспасы

0,4 + 0,05

Сыртқы ораушы

материалға байланысты

2.7.41. Битумды оқшаулау таспасы (БОТ) тасымалданатын ӛнiмнiң температурасы

+4-тен +40⁰С-қа дейiн кезде, жер астындағы МӚҚ болатының сыртқы бетiн тоттанудан

қорғау ҥшiн арналған.

2.7.42. БОТ полимерлi таспадан тҧратын бiр жағына битумды мастикасы, екiншi

жағына - жабысуға қарсы мастиканы жаға отырып, орамды материал болып табылады.

БОТ механизацияланған әдiспен МӚҚ бетiне оралады.

БОТ сыртқы диаметрi 300-400 мм орамда шығарылады. Таспаның қалыңдығы

1,2+0,2 мм, енi

225-500 мм,

20⁰С-1 ·10⁶Ом.м кем емес температурасы кезiнде

салыстырмалы электр кедергiсiнiң кӛлемi.

Тоттанудан қорғау жабындардың сапасын бақылау

2.7.43. Оқшаулау материалдарының сапасын бақылау кезiнде МСТ

25812-83*,

ҚНжЕ 3.01.01-85*, ЖҚН 008-88 талаптарын басшылыққа алған жӛн.

2.7.44. МӚҚ тоттану қауiпсiздiгi ҥшiн қолданылатын отандық және шетелдiк

материалдардың техникалық паспорттары болуы тиiс, олар бойынша НТҚ талаптарына

оқшаулама материалдарының сәйкестiгi бақыланады.

2.7.45. Оқшаулау жҧмыстарын орындау кезiнде қолданылатын материалдардың

сапасын бақылау, оқшаулама жҧмыстарының сапасын жылдам бақылау және дайын

жабынның сапасын бақылау жҥзеге асырылады.

2.7.46. Жол жағдайларында қорғаныс жабындарын салу кезiнде оқшаулама

жҧмыстарының сапасын кӛзбен бақылауды жҥргiзген: оқшауланатын беттi тазалаған,

сырлық астарлаған, оқшаулама қабатын салған, сонымен қатар МӚҚ-ды жҥргiзу кезiнде

жабындардың сақталуын бақылаған жӛн.

2.7.47. Сонымен қатар дайын жабынның жарамдығын бақылау мақсатында кӛзбен

тексерудi жҥргiзген жӛн: ӛтiмдер, саңылаулар, желденулер, жиырылу, салбырауына

рҧқсат етiлмейдi.

2.8. Қауiпсiздiк шаралары, өндiрiстiк санитария мен гигиена

2.8.1. Жобаны ӛңдеу, МӚҚ жӛндеудi дайындау және ӛткiзу кезiнде осы Ережелер

жинағымен қатар, қолданыстағы нормативтiк, нормативтi-техникалық қҧжаттар мен

ережелердiң талаптарын, соның iшiнде:

"Техника қауiпсiздiгi және магистральдық мҧнайӛнiмқҧбырлары пайдалану кезiнде

ӛнеркәсiптiк санитария ережелерiн";

"Мҧнайӛнiмқҧбырларын қысыммен жӛндеу кезiнде дәнекерлеу жҧмыстарын

қауiпсiз жҥргiзу бойынша нҧсқауды" БҚ 39-0147103-360-89;

сонымен қатар жӛндеу кезiнде пайдаланылатын машиналар, механизмдер мен

арнайы техникалық қҧралдарды пайдалану жӛніндегі техника қауiпсiздiгi нҧсқауының

бӛлiмдерiмен;

ҚР ҚНжЕ А3.2.5-96 “Қҧрылыста еңбектi және техника қауiпсiздiгiн қорғау”;

СанЕжН 1.01.001-94 “Ӛндiрiс объектiлерiн санитарлы жобалау нормалары”,

СанЕжН 3.01.070-98 “Санитарлы ережелер және жер бетiндегi суларды ластанудан

қорғау нормалары”;

СанЕжН

1.01.002-94

“Технологиялық процестерді санитарлы ҧйымдастыру

ережелерi және ӛндiрiстiк жабдыққа қойылатын гигиеналық талаптар”;

СанЕжН

3.03.015-97

“Атмосфералы ауаны қорғауға жӛніндегі санитарлық

ережелер”, еңбектi қорғау жӛніндегі нҧсқаулары бар.

2.8.2. Еңбектi қорғау бойынша жҧмысты жалпы басқару және техника қауiпсiздiгi

және ӛндiрiстiк санитария кҥйiне жауапкершiлiк МӚҚ басқармасының бастығына және

бас инженерiне жҥктеледi.

2.8.3. ЖҚБ ӛндiрiстiк орындарында еңбектi қорғау бойынша жҧмысты басқару

және техника қауiпсiздiгi және ӛндiрiстiк санитария кҥйiне жауапкершiлiк осы

бӛлiмшелердiң басшыларына жҥктеледi.

2.8.4. Машиналар (аспаптар, керек-жарақтар, технологиялық жарақтар, жабдықтар),

сонымен қатар жҧмысшының ҧжымдық, жеке қорғау қҧралдарын пайдалану кезiнде

қауiпсiздiк талаптарын сақтау жауапкершiлiгi мыналарға жҥктеледi:

а) олардың балансында болатын ҧйымға - машиналары мен қорғау қҧралдарының

техникалық кҥйi ҥшiн;

б) жҧмысшылар штатында бар ҧйымға - еңбек қауiпсiздiгi бойынша оқулар мен

нҧсқауларды ӛткiзу ҥшiн;

в) жҧмысты жҥзеге асыратын ҧйымға - жҧмысты атқару кезiнде еңбек қауiпсiздiгi

талаптарын сақтау ҥшiн.

2.8.5. МӚҚ кҥрделi жӛндеу бiлiктi комиссияның жҧмысты жҥзеге асыру бiлiмiн

тексеруiнен ӛткен және осы жҧмыстарды басқаруға жiберiлген жауапты қызметкердiң

басшылық етуiмен атқарылуы тиiс.

2.8.6. МӚҚ-нда жӛндеу жҧмыстарын атқаруға ИТҚ, мамандар және арнайы

дайындықтан ӛткен, емтихан тапсырған және куәлiк алған жҧмысшылар жiберiледi.

Отты жҧмыстарды тiкелей атқарушылар 18 жасқа толған, қажеттi бiлiктiгi бар,

медициналық тексеруден ӛткен, атқарылатын жҧмыстың қауiпсiз әдiстерi мен тәсiлдерiн

жетiк бiлген, сәйкес жеке қорғау қҧралдарын пайдалануға дағдыланған бiлiм тексеруiнен

ӛткен және куәлiк алған жҧмысшылар болуы мҥмкiн.

Жҧмыс басталғанға дейiн мҧнайӛнiмқҧбырын жӛндеу барысындағы

жҧмысшыларды, жауапты тҧлғалар қауiпсiздiк әдiстерi (соның iшiнде ӛрт қауiпсiздiгi

шаралары) мен жҧмыс тәсiлдерi бойынша нҧсқау беруi тиiс (3-қосымша).

2.8.7. Бҥкiл технологиялық процесс жҧмыс тҥрлерi бойынша қауiпсiздiк техникасы

және ӛрт қауiпсiздiгi жӛніндегі нҧсқаулар ӛңделуi және бекiтiлуi тиiс.

2.8.8. Жерасты МӚҚ жӛндеу бойынша жҧмыстардың жаңа тәсiлдерiн енгiзу,

еңбектi қорғау және техника қауiпсiздiгi бойынша қолданыстағы нормативтi-техникалық

қҧжаттарда қаралмаған жҧмыстың қауiпсiз тәсiлдерi мен әдiстерi бойынша жаңа

материалдар, жаңа жӛндеу-қҧрылыс машиналары мен механизм тҥрлерiн пайдалану

жағдайында, оларды жете зерттеген жӛн.

2.8.9. Ауа ортасын бақылау орларда жапсырма, ӛрт және оқшаулау жҧмыстары

басында, барысында және аяқталғаннан кейiн газдық анализатормен ӛткiзiлуi тиiс. Ауа

ортасы сараптамасының нәтижелерi актiде ресiмделедi.

2.8.10. МӚҚ жӛндеуiмен айналысатын қызметкерлер, алғашқы медициналық кӛмек

кӛрсету ережелерi мен тәсiлдерiн жетiк меңгеруi тиiс.

Жӛндеу колоннасы дәрi-дәрмектерi мен таңу материалдары бар қобдишасымен

қамтамасыз етiлуi тиiс.

2.8.11. Жазатайым жағдайда зардап шеккенге алғашқы медициналық кӛмек

кӛрсету, жедел медициналық кӛмек шақыру, бҧл туралы тiкелей бастықты хабардар ету

қажет және егер жҧмысшылар ҥшiн қауiп тӛндiрмесе және апатқа әкеп соқпаса тергеуге

дейiн жҧмыс орнында жағдайды ӛзгертусiз сақтау керек. Ақпараттандыру және тергеу ҚР,

15.12.94 жылғы Министрлер Кабинетiнiң №1414 Жарлығына, “Жазатайым жағдайлар мен

ӛндiрiстегi жҧмысшылардың денсаулығы зақымдануын тергеу және тiркеу туралы

ережеге” сәйкес жҥзеге асырылады.

2.8.12. Жӛндеу бӛлімшелерiнде суық кезде от жағылатын тамақ iшу, демалу және

ҧйықтау (палаткалар, шағын вагондар) орындары ҧйымдастырылуы тиiс. Палаткаларда,

шағын вагондарда қол жуу орындары, сусебезгі болуы тиiс. Палаткалар мен шағын

вагондар ҚНжЕ 2.05.06-85* “Магистральдық қҧбырлары” 2 т. 4-кестесiнде бекiтiлген

МӚҚ-нан қашықтықта уақытша қалашықтарда орналасуы тиiс.

2.8.13. Цехтар мен бӛлімшелердiң қызметкерлерi бекiтiлген тiзiмге және

нормаларға сәйкес жеке қорғау қҧралдарымен, арнайы киiм-кешектер, арнайы аяқ-киiм,

арнайы сҥт, сабын және басқа да қҧралдармен қамтамасыз етiлуi тиiс.

2.8.14. Қорғау қҧралдары мен сақтау қҧралдарын жҧмысшылар мен ИТҚ-не беру

алдында бекiтiлген талаптарға сәйкес тексерiледi және сынақтан ӛткiзiледi.

2.8.15. Жарамсыз қорғау қҧралдары мен сақтау қҧралдарын пайдалануға қатаң

тыйым салынады.

2.8.16. Жҧмысшылардың барлығы алдын ала және бҧдан әрi, мезгiлiнде

медициналық тексеруден №278, 24.05.99 жылғы Денсаулық сақтау, бiлiм және спорт

министрлiгiнiң Денсаулық сақтау комитетiнiң бҧйрығына, зиян, қауiптi және жағымсыз

ӛндiрiстiк факторлардың әсерiне тап болатын жҧмысшыларды мiндеттi медициналық

тексеруден алдын ала және мезгiлiнде ӛту және кәсiпқой жарамдығын анықтау тәртiбiне

сәйкес ӛтуi тиiс.

2.8.17. Магистральдық МӚҚ объектiлерiнде ҚНжЕ

2.09.04-87*

“Әкiмшiлiк-

тҧрғылықты ғимараттар” талаптарына сәйкес қызмет кӛрсететiн қызметкерлер ҥшiн

санитарлы-тҧрғылықты бӛлмелер болуы тиiс.

2.8.18. Тамақ және арнайы сҥт iшу, осы мақсатта жабдықталған бӛлек бӛлмеде

жҥзеге асуы тиiс.

2.8.19. Кәсiпорынның әкiмшiлiгi барлық жҧмысшыларды жҧмыс орны маңында

МСТ 2874-82 “Ауыз су. Гигиеналық талаптар мен сапаны бақылау” талаптарына жауап

беретiн ауыз сумен қамтамасыз етуге мiндеттi.

Жер қазу жҧмыстары

2.8.20. Толық ашуға арналмаған экскаватордың шӛмiшi қҧбырға зақым келтiруiн

болдырмау ҥшiн, жоғарғы және негiзгi қҧбырдың жанына дейiн 0,15 - 0,20 м қашықтықта

топырақты ӛңдеу қажет.

2.8.21. Егер МӚҚ-ын ашу немесе жӛндеу жҧмыс барысы кезiнде, мҧнай ӛнiмiнiң

ағымы пайда болса (байқалса), ашу немесе жӛндеу жҧмыстарын тоқтату, экскаватордың

қозғауышын және мҧнай ӛнiмi ағу орны маңында жҧмыс iстеп тҧрған механизмдердi

ӛшiру, қызметкерлер қауiптi аймақтан кетуi қажет, бҧл жағдай туралы жҧмыс басшысына,

диспетчерге хабарлау және апаттық бригаданы шақыру керек. Ӛрт сӛндiру қҧралдарын

дайын ҧстау қажет. Мҧнай ӛнiмi аққан орын белгi беретiн жалаушалар және

бағыттамалармен қоршалуы тиiс: “Отпен жақындамаңыз”; “Темекi шекпеңіз!”, “Мҧнай

ӛнiмi, қауiптi”, ал тҥнгi уақытта белгi беретiн фонарлармен белгiленуi тиiс.

2.8.22. Егер жҧмыс барысында ор қабырғаларында опырылып қҧлау қаупiн

тӛндiретiн жарықтар пайда болса, онда жҧмысшылар ол жерден кiдiртпей кетуi, жағдайды

тҥсiнiп және топырақтың қҧлауын болдырмау шараларын (ор қабырғаларын бекiту, еңiстi

ҥлкейту ҥшiн топырақ қабатын кесу және т.б.) қабылдауы тиiс.

2.8.23. Ордан жҧмысшылар тез шығу мҥмкiндiгiн қамтамасыз ету ҥшiн орда жҧмыс

iстейтiн 5 адам ҥшiн екi баспалдақ есебiнен 0,15 - 0,25 м сайын жҧқа тақтайшасы бар,

еңiсi 1:3 жеңiл баспалдақ орнатқан жӛн, бiрақ кем дегенде екеу болуы тиiс. Баспалдақтар

арасындағы қашықтық 100 м аспауы тиiс.

2.8.24. Мҧнай ӛнiмi ҥстiнен ор арқылы ӛту орындарында, кем дегенде бiр аралық

тiрегi бар мҥкаммалды кӛпiрлермен ғана пайдалану қажет.

2.8.25. Жӛндеудi кҥндiзгi уақытта жҥргiзген жӛн.

2.8.26. Ҧзақ мерзiмдi тоқтау уақытында тҥнгi уақытта және ауысым соңында мҧнай

ӛнiмi қҧбырының жӛндеу бӛлімшесi тӛсемдерге тiрелуi тиiс. Тӛсем ретiнде

гидравликалық бекiтiм-тiректерi, сонымен қатар металды немесе қаттылығы жеткiлiктi

ағаш бiлеулерi пайдаланылуы мҥмкiн.

2.8.27. Жҧмысқа арнайы киiм-кешек және арнайы аяқ-киiм киген, жеке қорғау

қҧралдары және сақтау аспаптары бар жҧмысшылар жiберiледi.

2.8.28. Жҧмысты жҥргiзу орнында жӛндеу колоннасының (бригаданың) тҧрақты

вахталық автокӛлiгi болуы тиiс.

Адамдарды тасымалдауға арналған кӛлiк қҧралдары, жарамды және кҥнделiктi

техникалық тексеруден ӛтуi тиiс.

2.8.29. Жӛндеу машиналарын жҥргізуге және техникалық қызмет кӛрсетуге,

осындай машина тҥрiн басқаруға қҧқығы бар тҧлғалар ғана жіберiледi.

Машиналардың барлығы оларды пайдалану нҧсқауларына сәйкес пайдаланылуы

тиiс.

2.8.30. МӚҚ тӛсеу алдында қауiпсiз жҧмыс жҥргiзуге жауап беретiн тҧлға, орда

адамдардың жоқ екенiне кӛз жеткiзуi тиiс.

2.8.31. Қалған тӛсем қабаты негiзгi жоғарғы қҧбырға дейiн 0,8 м кем қҧрайтын,

жӛнделiп жатқан МӚҚ бӛлімшелерiнде бульдозердiң ӛтуiне тыйым салынады.

2.8.31. Жоғары қҧбыр жолына дейiн кем дегенде 0,8 м қҧрайтын тӛсем қабаты

қалған жерлерде, МӚҚ-ын жӛндеу бӛлімшелерiнде бульдозерлердiң жҥруiне тыйым

салынады.

Мҧнайӛнiмқҧбырларын кӛтеру және жҥргiзу

2.8.32. Жӛнделiнiп жатқан жер толығымен тӛменгi қҧбырдың негiзiне дейiн

ашылған соң МӚҚ-ын кӛтерген жӛн.

2.8.33. Кӛтеру алдында барлық тҥйістер және зақымдарды дәнекерлеу орындары

кӛзбен тексерiлуi және жҧмыс тӛрағасымен және пайдалану қызметiнiң ӛкiлiмен

тексерiлуi тиiс. Болжамды ақаулармен тҥйістер физикалық бақылау (радиографиялық,

магнитографиялық немесе ультрадыбыстық) әдiстерiмен тексерiлуi тиiс.

2.8.34. МӚҚ-ын кӛтерместен бҧрын жол бойында орлар жиегiне тӛсемдерді салу,

кӛтеру механизмдерiн орнату, барлық механизмдер мен кӛтеру барысында

пайдаланылатын қҧралдарды мҧқият тексерiлуiн жҥзеге асыру қажет.

2.8.35. Бҧдан басқа, арқандардың, шығырлардың және кран-қҧбыр жҥргiзушiлердiң

немесе басқа да жҥк кӛтеру механизмдерi мен қҧралдардың, жҧмсақ сҥлгiлердiң, тролейлi

аспалардың тежеуiш қҧрылғылардың жарамдығын тексеру қажет.

2.8.36. Қҧбыр жҥргiзушiлердiң немесе басқа да жҥк кӛтеру механизмдердiң саны

мен жҥк кӛтеруi, сонымен қатар кӛтеру тәртiбi мен орнатулар нақты жҧмыс ӛндiрiсiнiң

жобасына сәйкес болуы тиiс. МӚҚ-ын бiр қҧбыр жҥргiзушiсiмен кӛтеруге тыйым

салынады.

2.8.37. МӚҚ-ын кӛтерместен бҧрын жақындағы сызықтық ысырмалардың

жарамдығына кӛз жеткiзу, сонымен қатар радио немесе телефон байланысының қотару

диспетчерiмен және кӛршiлес қотару станцияларымен кезекшiлердi тағайындау қажет.

2.8.38. Бригадалар, кӛтеру механизмдерi және қҧралдар жҧмысқа дайындығы,

байланыстар мен жақын сызықты ысырмалардың кезекшiлерi бар болуы тексерiлгеннен

кейiн, жҧмыс тӛрағасы диспетчердiң рҧқсат етуiмен МӚҚ-ды кӛтерудi бастай алады.

Сҧрау мен шешiм телефонограммамен ресiмделуi тиiс.

2.8.39. МӚҚ-ын кӛтерудi, жҧлқыламай, жәймен жҥзеге асырған жӛн.

2.8.40. Тӛсемдер ретінде қимасы 250х300 мм ағаш сырғауылдар, темір жолдық

шпалдар немесе КР типті тіреу-бекітпелер қолданылуы тиіс. Тӛсемдердің саны және

олардың арақашықтығы жӛнделетін МӚҚ-ның диаметріне, оны кӛтерудің биіктегіне,

айдалатын мҧнайӛнімдерінің температурасына байланысты есеппен анықталады.

Тӛсемдер тҥйістерден 2 м-ден кіші емес аралықта орналасуға тиіс.

2.8.41. МӚҚ астында тӛсемдерді жылжыту, жою және салуды тӛсемдерде арнайы

қапсырма шегелерiмен және кӛтеру механизмi толығымен тоқтатылғаннан кейiн жҥзеге

асырылған жӛн.

Тазалау және тоттануға қарсы оқшаулама

2.8.42. Тазаламастан және оқшауламастан бҧрын мыналарды жҥзеге асыру қажет:

а) ордың газдалуы деңгейiн әрбiр 100 м арқылы газды сараптаудың кӛмегiмен

тексеру;

б) машинаның кҥштi электр сымында оқшауламада ҥзiлген жерлердi және

тҧтастығын тексеру;

в) жылжымалы электр станциясын жерге қосу;

г) кҥштік кабельдің нӛлдік талшығы бар машинада "Жер" электр сымын ҧстатқыш

байланысының тҧрақтылығын тексеру;

д) жҧмыс машиналары бӛлiгiнiң сақтық қалқандарының бекiтулерi мен дҧрыс

орнатуды тексеру;

е) мҧнайӛнiмқҧбырының тҧтастығы мен машинаның бҧзылуын болдырмау ҥшiн

қҧбырдың сыртқы ҥстiртiн мҧқият қарау және қамыт, бастырма, ауашық және басқа да

қҧбыр жолындағы кедергiлерге белгiлер салуға.

Аталған ҧстанымдар бойынша бҧзулар табылған кезде қҧбырды тазалау және

оқшаулау бойынша жҧмыстар басталғанға дейiн, оларды жою бойынша шараларды

қабылдау қажет.

2.8.43. Орда жҧмыс машиналыр жҧмыс iстеу кезiнде жҧмысшылардың болуына

рҧқсат етiлмейдi.

2.8.44. Ӛте тоттанған беттi МӚҚ-ын тазарту кезiнде, ауа шығару органдарына

металды шаң тозаң тҥспеуiн қамтамасыз ету ҥшiн, ауасҥзгіштердi болмаса дәке қосуларын

пайдаланған жӛн. Машинист кӛзiн қорғау ҥшiн кәдiмгi әйнектерi бар сақтық кӛзiлдiрiгi

болуы тиiс.

2.8.45. Жҧмыс уақытында тазалау және оқшаулау машинасын былайша

пайдаланған жӛн:

а) кедергiден ӛту кезiнде машинаның жҧмыс бӛлiгiн уақытылы ӛшiрген, кҥштi

электр сымы машинаның жҧмыс бӛлiгiне тимеуiн тексерген;

б) машинаның жҥрiсi барысында оң жағынан ораманы ауыстырған;

2.8.46. Сырлық астар және ерiтiндiлермен жҧмыс iстеу кезiнде:

а) этилдi бензин мен бензолды пайдалануға;

б) ашық ыдыста (герметикалық тығындағышсыз) сақтауға және тасымалдауға;

в) толтырылған ыдыстарды тиеу және тҥсiру кезiнде лақтыруға;

г) оттың ҧшқыны ҧшатын аспаптармен немесе аспаптармен ҧра отырып,

тығындамаларды бҧрауға және қақпақтарды ашуға;

д) оларды ашық отқа 50 м жақын арақашықтықта араластыруға және қайта қҧюға

тыйым салынады.

2.8.47. МӚҚ-ның сыртқы ҥстiртiн сырлық астар кезiнде, осы бӛлімшеде басқа

жҧмыстарды жҥзеге асыруға тыйым салынады.

2.8.48. Сырлық астар дайындау, сақтау, жағу орындарында, сонымен қатар

оқшауламаны салу кезiнде оттың ҧшқындысы пайда болуына алып келетiн әрекеттердi

жҥзеге асыруға және темекi шегуге тыйым салынады.

2.8.49. Битумды мастиканы қорыту ҥшiн жылжымалы қазандарды ордан кем

дегенде 100 м арақашықта орнату қажет. Қазан айналасында 5 м-ге дейiн жанғыш заттар

мен материалдар, сонымен қатар бӛгде заттар болмауы тиiс.

2.8.50. Битумды мастиканы дайындау орнында толығымен ӛрт қауiпсiздiгiн

қамтамасыз ететiн қҧралдар ҥнемi болуы тиiс; ҥш ӛрт сӛндiргiш, қҧрғақ қҧм толтырылған

жәшiк (кӛлемi кем дегенде 1 м³), кҥректер, техникалы киiз, брезент.

2.8.51. Битумды қорыту қазаны оның кӛлемiнен 3/4 аспайтын кӛлемде толтырылуы

тиiс.

2.8.52. Қазанда битумды мастика жануы кезiнде қазанды қақпақпен тығыз жабу

және қазанның оттығын сӛндiру (жанармайды жiберудi тоқтату) қажет. Егер қақпақты

жабу кезiнде қазанда жану тоқтамаса, сонымен қатар ағып кеткен мастика жану кезiнде

ӛрт сӛндiргiшiн немесе қҧмды пайдалана отырып жанып жатқан мастиканы ӛшiрудi

бастау қажет. Жанып жатқан битумды мастиканы сумен немесе қармен сӛндiруге тыйым

салынады.

2.8.53. МӚҚ-на полимерлi қабатты салмастан бҧрын соңғысы мҧқият тазартылуы

тиiс.

2.8.54. Полимерлi таспаларды пайдалану кезiнде тыйым салынады:

а) таспа мен сырды сақтау орындарынан оқшаулау машинасына дейiн 5 м жақын

арақашықта ашық отты тҧтатуға;

б) тасымалдау қҧралдарының шанақтарында адамдарды оқшаулау заттарымен бiрге

тасымалдауға.

2.8.55. МӚҚ-ды орда тазалау және оқшаулау кезiнде былайша әрекет ету қажет:

а) қҧбырдан мҧнайӛнiмдерi ағып жатқаны байқалған сәтте кiдiртпей кабелдi,

тазалау және оқшаулау машинасын сӛндiру және жылжымалы электр станциясының

жҧмысын тоқтату;

б) кедергiден ӛту кезiнде машинаның жҧмыс бӛлiгiн сӛндiруге (қамыттар, жіңiшке

тақтайшалар, ауашықтар және т.б.);

в) ҥдетiлген электр сымы айналмалы қҧралдар мен машина тораптарынан қажеттi

арақашықта болуын тексеруге;

г) кесiндiлердi ауыстыруға және де басқа жӛнге келтiру, жӛндеу және реттеу

жҧмыстары машинада тазалау және оқшаулау машинасы тоқтатылғаннан кейiн,

мҧнайӛнiмқҧбыры арқасына салынғаннан және электр сымы ӛшiрiлгеннен соң жҥзеге

асырылады, бҧл кезде мынадай плакатты iлiп қою қажет: "Қоспау керек - адамдар жҧмыс

iстеп жатыр!".

Дәнекерлеу жҧмыстары

2.8.56. МӚҚ-ды жӛндеу кезiнде дәнекерлеу жҧмыстарын ӛткiзу ҥшiн жазбаша

рҧқсат рәсiмделуi қажет, бҧл МӚҚ-ның жӛндеу бӛлімшесiне бақылауды жҥзеге асыратын

ӛрт қызметiмен ҧйғарылады. Рҧқсат пішіні және оны рәсiмдеу тәртiбi

3-қосымшада

келтiрiлген.

2.8.57. Дәнекерлеу және басқа да ӛрт жҧмыстары мына талаптарды сақтай отырып

жҥргiзiлуi тиiс:

"Жарылыс, жарылысӛрт және мҧнай ӛнеркәсiбiнiң ӛрт объектiлерiнде дәнекерлеу

және басқа да ӛрт жҧмыстарын жҥргiзу тәртiбi туралы ҥлгiлi нҧсқа";

МСТ 12.3.003-86 ССБТ "Электрлік дәнекерлеу жҧмыстары. Жалпы қауiпсiздiк

талаптары";

"Тҧтынушылар электроқондырғыларын техникалық пайдалану ережелерi және

тҧтынушылар электроқондырғыларын пайдалану кезiнде техникалық қауiпсiздiгi

ержелерi";

"Магистральдық мҧнайқҧбырларын пайдалану кезiнде қауiпсiздiк ережелерi";

"Магистральдық мҧнайқҧбырларын пайдалану кезiнде қауiпсiздiк техникасы және

ӛнеркәсiп санитариясы бойынша ережелер";

СанЕжН 1.03.031-94 "Металдың ерiтiндiсi мен кесiндiсiне дәнекерлеу кезiнде

санитарлы ережелер".

2.8.58. МӚҚ-нда дәнекерлеу жҧмыстарын ӛткiзудi дайындауға жауапты тҧлға

дәнекерлеу жҧмыстарын қауiпсiз жҥргiзу бойынша шараларды ӛңдеуге мiндеттi:

а) МӚҚ-нда дәнекерлеу жҧмыстарын ӛткiзуге дайындық бойынша орындауды

ҧйымдастыруға және орындау сапасын тексеруге;

б) дәнекерлеу жҧмыстарын жҥзеге асыру орнында қҧбырдағы мҧнайӛнiмiнiң iшкi

қысымы 2,5 МПа аспайтын және кем дегенде 2 · 10^-3 МПа қотару тҥзiмiн қамтамасыз

етуге;

в) кҥнде жҧмыс басталмастан бҧрын және ҥзiлiстен кейiн жҧмысты жҥзеге асыру

орнында ауа ортасын уақытылы сараптауды қамтамасыз етудi және егер кӛмiр сутегiнiң

шоғырлануы (С₁ - С₁₀) кӛмiртекті есептегенде 300 мг/м³аспаса, ал кҥкiрттi сутегi кӛмiр

сутегiмегiмен араласқанда (С₁ - С₅) - 3 мг/м³аспаған жағдайда ғана жҧмысқа рҧқсат

беруге;

г) мҧнайӛнiм қалдықтарынан, ескi оқшаулама жабыннан және басқа да жанатын

материалдардан жҧмыс орнын тазартуды қамтамасыз етуге;

д) дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзуге жауапты тҧлғамен бiрге қауiптi жҧмыс

аймағын анықтауға және оынң шекараларын ескерту белгiлерiмен және жазбалармен

белгiлеуге;

е) дәнекерлеу жҧмыстарын ӛткiзу орнын қажеттi ӛрт сӛндiру қҧралдарымен және

2.9.11.т. қорғаныстармен қамтамасыз етуге;

ж) МӚҚ-ның жӛнделудегi бӛлімшесiнде қотарылатын ӛнiмнiң қысымын ҥзiлiссiз

тiркеуге арналған жақын ысырмаларында тiркеушi манометрлердi орнатуды қамтамасыз

етуге;

з) ӛрт қызметiмен дәнекерлеу жҧмыстарын ӛткiзу ҥшiн Рҧқсатты ҧйғаруға.

2.8.59. Дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу ҥшiн жауап беретiн тҧлға, жарылыс-ӛртке

қауiптi объектiлерде колоннаның қауiпсiз ӛрттiк жҧмыстарды жҥргiзу ережелерiн бiлетiн

ИТҚ арасынан тағайындалады. Ол:

а) рҧқсат қағазда кӛрсетiлген шаралардың атқарылуын ҧйымдастыруға;

б) дәнекерлеу жҧмысымен айналысатын барлық қызметкерлермен техника

қауiпсiздiгi және ӛрт қауiпсiздiгi бойынша нҧсқама ӛткiзуге, олардың бiлiктi куәлiктерi

және техника қауiпсiздiгi мен ӛрт қауiпсiздiгi ережелерiн қаншалықты бiлетiндiгi туралы

куәлiгiнiң бар екендiгiн тексеруге;

в) дәнекерлеу жҧмыстарын орындау ҥшiн жабдық, аспап және айлабҧйымы

жарамды және толық екендiгiн тексеруге;

г) дәнекерлеу жҧмысымен айналысатын тҧлғаларды жеке қорғау қҧралдарымен

(газдан қорғану бҧйымы, қорғау кӛзiлдiрiгi, қҧтқару белдеулер, жiптермен) қамтамасыз

етуге, май, бензин, керосин және басқа да жанғыш заттардың iзi қалған киiм-кешектер мен

қолғаптарды пайдалануға жол бермеуге;

д) белгiлi бӛлімшеде мҥмкiн апат және ӛрт шығу кезiнде, оны жою жоспары

болуға;

е) дәнекерлеу жҧмыстарын басқаруға және олардың орындалуын бақылауға;

ж) жӛнделiп жатқан жерде қотарылып жатқан ӛнiм қысымының мәнiн

диспетчерден немесе оператордан жеке сҧрауға және ол 2,5 МПа аспайтынына кӛз

жеткiзуiне;

з) телефонограммалар журналында қотарудың сәйкес тҥзiмiн бекiту туралы

диспетчер және оператордың хабарын, сонымен қатар дәнекерлеу жҧмыстарының

басталуы және аяқталуы туралы ӛз хабарын жазуға;

и) осы Ережелердiң талаптарына сәйкес жҧмысты жҥзеге асыру барысында, жҧмыс

басталмастан бҧрын орда және қауiптi аймақта ауа ортасының сараптамасын қамтамасыз

етуге;

к) ор жиегiнде сақтанушының (кем дегенде екеу) орнын анықтауға және айқаспа

тәрiздес қайыспен оның сақтау белдеуiне бӛлек байланған қос қҧтқару жiптерiмен

(сақтанушылардың саны бойынша) тҧрақты сақтықты қамтамасыз етуге;

л) МӚҚ-дағы қысымды қадағалауға және ол белгiленген деңгейден жоғарылаған

жағдайда кiдiртпей дәнекерлеу жҧмыстарын тоқтату шараларын қабылдауға;

м) дәнекерлеу жҧмысы кезiнде, дәнекерлеу жҧмыстарына қатысы жоқ адамдар

болмауын қадағалауға;

н) дәнекерлеу жҧмыстары аяқталғандығы туралы диспетчер мен сызықты-ӛндiрiс

және диспетчерлiк станцияға жеке ӛзi хабарлауға;

о) дәнекерлеу жҧмыстары аяқталысымен жҧмыс орнында ӛрт шығу кӛздерiнiң

қалмағандығын қадағалауға;

п) МӚҚ жӛндеу кезiнде дәнекерлеу жҧмыс журналын толтыруға;

р) қҧбырдың қабырғасы кҥйген жағдайда кiдiртпей бҥкiл жҧмысты тоқтатуға,

оператор мен диспетчердi хабардар етуге және, апаттық-қалпына келтiру бригадасы

келгенге дейiн зақымданған жерлердi қалпына келтiруге және мҥмкiн апат және ӛрттердi

жою жоспарына сәйкес ӛрттi сӛндiруге міндетті;

2.8.60. Дәнекерлеу жҧмыстарына жiберiлген электржапсырғыш:

а) ӛзiнде бiлiктiлiк куәлiгi мен бiлiмiн тексеру туралы куәлiгiн ҧстауға;

б) болжамды жҧмыс кӛлемiмен танысуға;

в) нҧсқамалықты алуға және рҧқсат қағазына қол қоюға;

г) арнайы киiм-кешек ҥстiнен айқаспа тәрiздес қайыспен сақтау белдiгiн киюге

және оған қҧтқару жiптерiн байлауға, олардың соңдары сақтанушыда болуы тиiс;

д) дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу ҥшiн жауап беретiн тҧлғаның рҧқсатынан кейiн

ғана дәнекерлеу жҧмыстарын бастауға;

е) Рҧқсат қағазында кӛрсетiлген жҧмысты ғана орындауға;

ж) техника қауiпсiздiгi және ӛрт қауiпсiздiгi талаптарын, сонымен қатар осы

Ережелердiң талаптарын орындауға;

з) бастапқы ӛрт сӛндiру қҧралдары мен жеке қорғау қҧралдарын пайдалана бiлуге;

и) тҧтануы қиын матадан жасалған сырт киiмде жҧмыс iстеуге, қажет болған

жағдайда диэлектрикалық тӛсемдер, тiзе, шынтақ және иық тӛсенiштерiн тӛбенiң

дәнекерлеусын жасау кезiнде пайдалануға;

к) қауiп жағдайы туындаған (қҧбыр қабырғалары кҥйген) жағдайда дәнекерлеу

жҧмыстарын тоқтатуға және кiдiртпей дербес немесе сақтанушылардың кӛмегiмен қауiптi

аймақтан кетуге;

л) жҧмыс аяқталғаннан кейiн жҧмыс орнын тексеруге және ӛрт пен жарылысқа

әкеп соқтыруы мҥмкiн себептердi жоюға;

м) МӚҚ жӛндеу кезiнде оларды ӛткiзу туралы дәнекерлеу жҧмыс журналына қол

қоюға міндетті.

2.8.61. МӚ жӛндеу кезiнде дәнекерлеу жҧмыстары тек кҥндiзгi уақытта жҥргiзiлуi

тиiс.

Дәнекерлеу орнында қҧбыр ҥстiнде жарықтылығы кем дегенде 150 лк, кернеуi 12

В-тан аспайтын жарылыс қауiпi кем емес қорғау деңгейiмен 2 гр 13 санатты қоспаның

жарылыс қауiпiне есептелген, тасымалы жарылыстан қорғалған жарық шығару қҧралдары

қолданылуы мҥмкiн.

Мыналарға:

а) найзағай шағу кезiнде дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзуге;

б) жарамсыз аппаратурамен жҧмысты бастауға;

в) оқшаулама қабатынан тазаланбаған қҧбырларда дәнекерлеу жҧмыстарын

жҥргiзуге;

г) ҥзiлiс кезiнде және жҧмыс аяқталғаннан кейiн электр ҧстағышта электродты

қалдыруға, сонымен қатар сертификаты мен паспорты жоқ электродтарды, қабаты ылғал,

жабын қабатында жарық, уақ, тесiлiм, iсiну тәрiздi зақымдар болу кезiнде электродты

пайдалануға тыйым салынады.

2.8.62. Жӛндеу жҧмыстарын атқару ҥшiн арналған механизмдер дәнекерлеу

жҧмыстары кезiнде, кем дегенде 30 м қашықтықта болады, тоқтатылады, ӛшiрiледi.

2.9. Өрт қауіпсіздігі

2.9.1. Ҧйымды-техникалық шаралар. Жерасты МӚҚ жӛндеуін жҥргізу кезінде осы

Ережелермен қатар қолданыстағы нормативті және нормативті-техникалық қҧжаттардың,

ережелердің талаптары орындалуы тиіс.

2.9.2. Жӛндеу жҧмыстарын жҥргізу кезінде және МӚҚ-ын кҥрделі жӛндеуге

қабылдау сәтінде ӛрт қауіпсіздігі ҥшін жауапкершілік жӛндеу-қҧрылыс басқармасының

(ЖҚБ) тӛрағасына жҥктеледі.

2.9.3. МӚҚ-ын жӛндеу жобасында уақытша тҧрғын қалашықтарын, техника

тҧрақтарын, қойма аймағын, мастика мен сырларды дайындау алаңдарын, қҧбырды

жӛндеу орындарын орналастыру және жобалау кезінде жҥзеге асуға жататын ӛртке

қарсы шаралар кӛрсетілуі тиіс.

2.9.4. Қҧрылыс жҧмыстарын ҧйымдастыру жобаларында және жӛндеу жҧмыстарын

жҥзеге асыруда жер бедері бойынша, МӚҚ-нан тӛмен орналасқан тҧрғын ҥй және

қоғамдық ғимараттар, ӛнеркәсіп және ауылшаруашылық кәсіпорындары, сонымен қатар

уақытша тҧрғын ҥй қалашықтарына қарай апат болған жағдайда мҧнайӛнімдері ағу

мҥмкіндігін болдырмайтын шараларды қарастырған жӛн.

2.9.5. Жӛндеу-қҧрылыс басқармасының тӛрағасы міндетті:

а) ведомство жанындағы бӛлімшелерде осы Ережелер мен жоғарыда аталған

қҧжаттарды оқып білуді және орындауды ҧйымдастыруға;

б) ӛртке қарсы нҧсқаманы және ӛрт-техникалық минимумы бойынша сабақтарды

ҧйымдастыруға;

в) Ережелердің талаптарына сәйкес жӛндеу орындарында ӛрт қарсы тҥзімді (темекі

шегу орындарын анықтау, жанар материалдарының орналасу орнын және рҧқсат етілетін

санын, ӛрт жҧмыстарын жҥргізу тәртібін және т.с.с. бекіту) және оларды бҧлжытпай

орындалуын бақылауды бекітуге;

г) МӚҚ-нда жӛндеу жҧмыстарын ӛткізу орындарында ӛрт қауіпсіздігі жағдайын

жылдам бақылауды жеке ӛзі жҥргізуге, ескерту және ӛртті сӛндіру техникалық

қҧралдардың бар екендігін және жарамдығын тексеруге;

д) ӛрт сӛндіру қҧралдары және ӛртке қарсы шараларды орындау ҥшін қажетті

қаражатты бӛлуге;

2.9.6. Жӛндеу орындарында ӛрт қауіпсіздігі ҥшін жауапкершілік жӛндеу-қҧрылыс

колоннасының (ЖҚК) тӛрағасына жҥктеледі, ол жалпы ӛрт қауіпсіздігінің талаптарын

орындаумен қатар міндетті:

а) жҧмысшыларды олардың жҧмыс орындарында ӛзгеше ӛрт қауіпсіздігі

талаптарына ҥйретуді қамтамасыз етуге;

б) пайдаланылған және жарамсыз бірінші ӛрт сӛндіру қҧралдарын, ӛрт техникасын

және колоннада табылатын басқа да ӛрт сӛндіру қҧралдарының жарамдығын және жҥзеге

асыруға дайындығын қамтамасыз етуге;

в) байланыс қҧралдарының бар болуын, жарамдығын және тексеруді қамтамасыз

етуге;

г) ӛрт техникасының орынға кіру жолдарын мен кіріс жолдарының жарамды

жағдайын қамтамасыз етуге;

д) ӛрт немесе қауіптілік туындаған кезде ӛрт бӛлімшелерін жедел шақыруды; қолда

бар кҥштер және қҧралдармен ӛртті немесе апатты бір мезгілде тоқтатуды қамтамасыз

етуге.

2.9.7. Әрбір жҧмыс орнында бекітілген ӛртке қарсы шараларды сақтау ҥшін

жауапкершілік салалық басшылар мен тікелей жҧмыс атқарушыларға жҥктеледі.

2.9.8. Жӛндеу жҧмысының ӛрт қауіпсіздігі технологиясына әсерін тигізетін жаңа

жабдықты пайдалануға енгізу кезінде, осы жҧмыста істейтін жҧмысшыларға қосымша

нҧсқау ӛткізіледі.

2.9.9. Уақытша тҧрғын ҥй қалашықтарынан қойма аймағына дейін

(битумды,

ЖЖМ, оқшаулама материалдарын сақтау) кем дегенде 40 м, жағым мен сырларды

дайындау орындарына дейін - кем дегенде 50 м, техника тҧрағы орнына дейін (қҧбыр

жҥргізушілер, тракторлар және т.с.с.) - кем дегенде 10 м арақашықтықта болуы тиіс.

2.9.10. Әрбір жӛндеу орнында

«Ӛрт қауіпсіздігінің шаралары туралы» Нҧсқау,

нақты жӛндеу операцияларын жҥргізу жағдайлары ескеріле отырып ӛңделген апатты жою

және ӛртті сӛндіру жоспарлары болуы тиіс.

2.9.11. Жҧмысты әрбір жҥзеге асыру орындарында ЖҚК-ның мынадай ӛртті

сӛндіру қҧралдары болуы тиіс:

а) ӛрт автоцистернасы немесе мотопомпамен цистернасы. Цистерналардың кӛлемі

кем дегенде 2000 л болуы, 6% кӛпіртуші ерітіндімен толтырылуы, ӛрт қолғаптарымен,

оқпанмен және кӛпіршік генераторларымен қамсызданылуы тиіс;

б) киіздер немесе кӛлемі 2 х 1,5 м - 10 дана асбесті тӛсемдер;

в) ҧнтақты ӛрт сӛндіргіштері ӚҦ-10 немесе 10 л кӛпіршік ыдыстар немесе

кӛмірқышқыл ӚК-8 - 10 дана;

г) 5 данадан кҥректер, балталар, сҥймен, 10 - данадан шелектер;

Аталған ӛрт сӛндіру қҧралдары МСТ 12.4.026-76 бойынша талаптарға сәйкес

боялуы тиіс.

2.9.12. Іштен жанатын машина қозғауыштары мен механизмдер қалдық газдармен

мҥмкін от ҧшқындыларын болдырмайтын ҧшқынды қаққыштармен жабдықталуы тиіс.

2.9.13. Дәнекерлеу жҧмыстарын бастамастан бҧрын, қолданыстағы МӚҚ-те оны

ӛткізу мерзімі туралы Мемӛртбақылау жергілікті органдарын хабардар ету қажет.

2.9.14. Дәнекерлеу жҧмыстарын бастамастан бҧрын орды топырақпен, балшықпен

және т.с.с. дәнекерлеу жҧмыстары орнының қос жағынан кӛлденеңінен кӛму арқылы

қҧбырдың қорғанысын жасаған жӛн. Маңдайшалар арасындағы ордың кӛлемі 75 м²-

тан аспауы тиіс. Маңдайшалар арасындағы дәнекерлеу жҧмыстарының орны жанғыш

заттардан тазартылуы тиіс.

2.9.15. Орда жанармай буларының шоғырлану ЗШШР-нен асатын болса (ШН БҤБ-

нен 5%), онда жҧмыстың барлық тҥрлері тоқтатылуы, қауіпті жағдайдың туындауы

туралы адамдар хабардар етілуі (қажет болған жағдайда қауіпсіз орындарға кӛшірілуі),

ӛртті сӛндіру қҧралдары дайындыққа келтірілуі, газданудың себебі анықталуы және

жойылуы тиіс. Ӛрт және оқшаулау жҧмыстары ЗШШР-ден тӛмен жанармай буларының

шоғырлануы тӛмендеуі кезінде ғана қайта қалпына келтірілуі мҥмкін.

2.9.16. Жӛндеу орындарында ӛртке қарсы талаптарын сақтауды бақылау ӛрт

қызметінің тобымен жҥзеге асырылады, ол мыналарға ерекше назар аударуы тиіс:

а) жӛндеу орындары ӛрт сӛндіру қҧралдарымен қамтамасыз етілгендігі және

олардың жарамдығына;

б) ӛрт техникасына арналған жолдар мен кіріс жолдарының жарамдығына;

в) ӛрт қауіпсіздігінің шаралары бойынша жҧмыс орындарда нҧсқаудың болуына.

2.9.17. Жӛндеу орындарының ӛртке қарсы жағдайын ӛрт қызметі тобының тексеру

қорытындылары актімен рәсімделінеді, бҧларда табылған кемістіктерді қалпына келтіру

ҥшін қажетті шаралар, атқару мерзімдері мен жауапты тҧлғалар кӛрсетіледі. Шараларды

орындау ҥшін мерзімдер мен жауапты тҧлғалар бӛлімше тӛрағаларымен ҧйғарылады.

2.9.18. Магистральдық МӚҚ-ның герметикалануы бҧзылған кезде, дәнекерлеу

жҧмыстарын жҥргізу кезінде жалынды (киіз, ӛрт сӛндіргіш, кӛпіршікті генератордың

кӛмегімен) ӛшіру, қҧбырдан мҧнайӛнімінің ағуын тоқтату, дәнекерлеу орындарын

жанатын заттардан тазарту және газды сҧрыптау кӛмегімен бу шоғырлануының ӛлшемін

жҥзеге асыру қажет.

Орда табылатын жалынды киізбен немесе ӛрт сӛндіргішімен сӛндіретін тҧлға,

қажет болған жағдайда су ағымының қорғанысында жҧмыс істеуі тиіс.

Дәнекерлеу жҧмыстарын қалпына келтіру ЗШШР-ден аспайтын орда булардың

шоғырлануы кезінде ғана рҧқсат етіледі.

2.9.19. Ӛрт пайда болған жағдайда ауқымды апат жағдайларында мыналар қажет:

а) Магистральдық МӚҚ-ында ысырмаларды жылдам жабуға және ӛрт қызметіне

хабарлауға шараларды қабылдау;

б) болған жағдай туралы диспетчерге хабарлау;

в) жанып жатқан мҧнайӛнімінің таралуын тоқтатуға шараларды қабылдау;

г) сӛндіруді жҥзеге асыру.

2.9.20. Ӛрт сӛндірілгеннен кейін орды

(дәнекерлеу орнын) жанғыш заттардан

тазарту және булардың шоғырлануын ӛлшеуді жҥзеге асыру қажет.

2.10. Қоршаған ортаны қорғау

2.10.1. Магистральдық мҧнайӛнiмқҧбырларын

жӛндеу кезiнде

Қазақстан

Республикасының 15 шiлде 1997 жылғы № 160-1 "Қоршаған ортаны қорғау туралы"

Заңын басшылыққа алған, сонымен қатар осы ережелер Жиынтығымен қатар қоршаған

ортаны қорғау саласында қолданыстағы стандарттар, нормалар мен ережелердi және

қолданыстағы нормативтi және нормативтi-техникалық қҧжаттардың, ережелердiң

талаптарын сақтаған жӛн, соның iшiнде:

СанЕжН 1.01.001-94 "Ӛндiрiс объектiлерiн жобалауда санитарлық нормалар";

СанЕжН 3.01.070-98 "Санитарлық ережелер және жер бетiндегi суларды ластаудан

қорғау нормалары";

СанЕжН 3.03.015-97 "Атмосфералы ауаны қорғау бойынша санитарлық ережелер";

ВТЖН-1-94 "Тармақталған мҧнайӛнiмқҧбырларын технологиялық жобалау

нормалары";

СанЕжН 2-05-06-85* "Магистральдық қҧбырлары";

"Магистральдық қҧбырларын техникалық пайдалану ережесi".

2.10.2. Магистральдық МӚҚ-ын жӛндеу кезiнде табиғи байлықтарды дҧрыс

пайдаланған және мынадай негiзгi шараларды қарастырған жӛн:

а) топырақты мҧнайӛнiмдерi ластауынан қорғау - жабдықты, қҧбырды, арматураны

және БӚҚ-ды герметикалау арқылы жҥзеге асуы тиiс. Топырақтың мҧнайӛнiмдерiмен

ластануына алдын ала ӛңделген арнайы шараларға сәйкес жол берiлмейдi.

б) мҧнайӛнiмқҧбыр трассалары ауылшарушылық жерлерi бойынша ӛту кезiнде

жерлердi техникалық қалпына келтіру қарастырылуы және топырақтың қҧнарлы қабаты

пайдаланылуы тиiс.

Жел, су тотығуынан топырақты қорғау топырақты биологиялық әдiстермен бекiту

- шӛптер, бҧтақтар ӛсiру немесе басқа әдiстер арқылы жҥзеге асуы тиiс;

в) ауылшаруашылық және орман алқаптарын уақытша пайдалануға беру топырақ

қабатының бҧзылуына байланысты жӛндеу жҧмыстарын ӛткiзушiмен, кәсiпорын,

ҧйымдар мен мекемелер жер иеленушiлерiнiң қалпына келтірілген жерлерiн ӛткiзу тәртiбi

туралы Ережеге сәйкес мақсат бойынша пайдалану ҥшiн жарамды кҥйде қайтарылуы тиiс;

г) жҧмысты жыл кезеңiмен ҧйымдастыру, әсiресе қыстық, топырақтың беткi

ӛсiмдiк ӛсетiн қабаты механикалық әсер етулерге тӛзiмдi кезде;

д) тазарту қҧрылғылардың кӛмегiмен мҧнайӛнiмқҧбырын босату және тазалау

кезiнде қоршаған ортаны қорғау бойынша шараларды сақтаумен мҧнайӛнiм қалдықтарын

жинауға арналған қҧрылыстар мен қҧрылғыларды қарастыру қажет;

е) тазарту қҧрылғыларын қабылдау орындарында шаң-тозаңды арнайы ыдысқа

жинауды, содан соң экологиялық және санитарлық бақылау органдарымен ҧйғарылған

орындарға шығаруды ҧйымдастыру;

ж) тоттануға қарсы қҧрылыс жолдары еңiстерiнде қҧрылғы (маңдайшалар, бiлiктер)

және беттi сулардың ағып кетуiн мәжбҥрлi ҧйымдастыру;

з) қоршаған ортаның ластану салдарын уақытылы жою.

2.10.3. МӚҚ-ды кҥрделi жӛндеуден ӛткiзу жҧмыстарын жҥзеге асыру жобасы

Мемлекеттiк экологиялық сараптаумен ҧйғарылуы тиiс.

II Б Ө Л I М

3. ҚОТАРУДЫ ТОҚТАТА ОТЫРЫП, МАГИСТРАЛЬДЫҚ

МҰНАЙӨНIМҚҰБЫРЫН ЖӨНДЕУ ЕРЕЖЕСI

Осы Ережелер Жинақтары I бӛлiмiнiң барлық ережелерi қотаруды тоқтата отырып,

МӚҚ-ын жӛндеуде орындалады және қолданылады.

3.1. Жөнделетiн орынның құбырын ауыстыра отырып күрделi жөндеу

3.1.1. Жӛнделетiн орынның қҧбырын ауыстыра отырып кҥрделi жӛндеу дәнекерлеу

жiктерiнiң жарамдығы қанағатсыз болған кезде қҧбырлар ҥшiн және қҧбыр қатты тоттану

кезiнде қолданылады. МӚҚ жарамдығы БҚ

39-0147103-372-86 "Мҧнай қҧбырларын

тоттану кҥйiн зерттеу бойынша ереже" және осы ережелер Жиынтығының 2.1-бӛлiмiне

сәйкес анықталады.

3.1.2. Кҥрделi жӛндеудi жҥзеге асырудың екi мҥмкiн варианты:

а) жӛндеуге жататын жерлер, негiзгi қҧбырдан 3-4 м арақашықтықта қҧбырларды

қажеттi ҧзындығын пiсiредi және оқшаулайды, орданы қазады оған дайындалған ӛрменi

тҥсiредi және "Магистральдық және кәсiпшiлiк қҧбырлардың қҧрылысы. Қуыстарды

тазалау және сынақтан ӛткiзу" ВҚН 011-88 сәйкес оны гидравликалық тҧщыландыруға

мәжбҥр етедi, ауыстырылуға жататын қҧбырдың бӛлiктерiн мҧнай ӛнiмiнен бiр мезгiлде

босатады, содан кейiн негiзгi желiге жаңа бӛлiктi ойып орнатады және жӛндеу бӛлімшесi

ҥзiлiп тасталынады; қорытынды операция - жӛндеу бӛлімшесiн ашу, мҧнайды ығыстыру

ҥшiн айдалған судан босату, жӛндеу орындарына тасымалдау ҥшiн кӛтеру және

бӛліктерге бӛлу, бҧл бӛліктер ескi оқшауламадан тазартылады және тот қабықшасын

дәнекерлеу арқылы қалпына келтiрiледi.

б) ӛрме ауыстырылуға жататын бӛлімшелер ҥшiн жаңа қҧбырлардан даярланады;

жӛндеудегi қҧбырды ашады, осы бӛлімшедегi айдалатын ӛнiм ығыстырылады және оның

негiзгi желiлерiнiң соңдарын кесуден кейiн судан босатуды кӛтередi, оның орнына

даярланған ӛрменi тҥсiредi және оны магистральға ойып орнатады.

3.1.3. Жаңа жiптi жҥргiзу бойынша бҥкiл жҧмыс кешенiн, қҧбыр жолдарының

қҧрылысы бойынша қолданыстағы нормативтi қҧжаттарға сәйкес жҥргiзген жӛн. Жҧмыс

ҚНжЕ III-42-80* магистральдық қҧбырларды қҧруға арналған технологиялық шарттар

бойынша орындалады.

3.1.4. Жiптер арасындағы арақашықтық (ескi және қайта жҥргiзiлетiн) жолдың

нақты жағдайына және қолданыстағы қҧбыр жолының техникалық жарамдығына

байланысты, сонымен қатар ҚН 452-73 " Магистральдық қҧбырлары ҥшiн жер бӛлу

нормаларына" сәйкес қабылданады.

3.1.5. Егер қҧбыр екi жiпте жҥргiзiлсе, онда жӛндеу ҥш кезеңде жҥзеге асырылады.

I кезеңде жӛнделудегi бӛлімшенiң бҥкiл ҧзындығы бойынша қолданыстағы

қҧбырдың екi жiбiне параллелдi сол диаметрдегi жаңа жiп жҥргiзiледi (лупинг). Лупинг

жҥргiзiлгеннен кейiн қолданыстағы жiптердiң бiреуi ҥзiп тасталынады және қҧбырға қайта

ӛңделген жiп ойып орнатылады.

II кезеңде осы жӛнделудегi бӛлімшенiң екiншi жiбi ҥзiлiп тасталады (жҧмыста

бiрiншi жiп және қҧбыржолы-лупинг) және магистральдан кесiлiп тасталады, ашылады,

ордан кӛтередi, ескi оқшауламадан тазартылады және ордың бермасына салынады, металл

зерттеледi, алайда қҧбырдың ақау жерлерi кесiлiп тасталынады және жаңаға

ауыстырылады, ескiлерi жӛнделедi, тоттан бiржолата тазартылады, жаңа оқшауламамен

жамалады және ордың тҥбiне салынады. Кӛмуден кейiн қҧбырдың қуыстары ҥрленiп

тазартылады, қҧбырды сынақтан ӛткiзедi және пайдалануға берiледi.

Жӛнделген бӛлімшенi екiншi жiппен жҧмысқа қосқаннан кейiн, III кезең

басталады. Қайта ӛңделуге жататын магистральдық қҧбырдың бӛлімшесi бӛлімшенiң басы

мен соңындағы крандарды (ысырмаларды) жабы арқылы жҧмыстан алынып тасталынады.

Қҧбыр жолының бӛлімшесiнен ӛнiм толығымен жойылады және қолданыстағы қҧбыр

жолынан ажыратылады. Кесу орындарында жерде қалған қҧбырдың соңдарына осы

бӛлімшедегi максималды жҧмыс қысымына есептелген сфералық бҧқтырма бекiтулерi

дәнекерленеді. Дайындық және жер қазу жҧмыстары, ескi оқшауламадан қҧбырды тазарту

және кӛтеру, оның ақауын қалпына келтiруi II кезеңдегi жҥйелiлiкте жҥзеге асырылады.

3.2. Жоспардан тыс жөндеу

3.2.1. Жоспардан тыс жӛндеу МӚҚ герметикасының бҧзылуына және ҧзынды

арматуралардың зақымдануына байланысты туындаған апаттар мен зақымдарды жою

болып табылады.

3.2.2. Жоспардан тыс жӛндеу техника қауiпсiздiгi және ӛрт қауiпсiздiгi бойынша

шараларды сақтау жоғары талаптармен айдау жағдайымен, зақымды жоюдың бҥкiл

уақытына байланысты сипатталады.

3.2.3. Магистральдық мҧнайӛнiмқҧбырларының пайдалану кезiнде ӛңделген

(доңғалақ) дәнекерлеу жiктерiнiң ажырауы, бойлық немесе серiппе (зауытты) жiктерiнiң

ажырауы, тҧтас металл бойынша қҧбырдың ажырауы, тесiк шiрулер (қаяулар) және

сызықты арматураның зақымдары бақыланады.

3.2.4. МӚҚ-да апатты жою ҥшiн жӛндеу қалпына келтiру бригадаларын

ҧйымдастырады.

3.2.5. Мҧнай ӛнiмiнiң бетке ағуын табу кезiнде бақылаушы осы туралы кiдiртпей

басшылыққа және диспетчерге хабарлайды.

3.2.6. Олардың бҧйрығын алысымен, ол ӛнiмнiң шығу ауданын оқшаулай отырып,

ӛрттiң және жазатайым жағдайдың алдын алу шараларын жҥзеге асырады және "Темекi

шекпе", "Ӛрт қауiпi" және т.б. белгiлердi орнатады.

3.2.7. Мҧнай ӛнiмi ауқымды мӛлшерде ағу кезiнде айдауды кiдiртпей тоқтатады

және апаттың сипатына байланысты мҧнай ӛнiмiнiң ағуын тоқтату шараларын

қабылдайды.

3.2.8. Егер апат жiктердiң ажырауына немесе қҧбыр қабырғаларына байланысты

болса, сызықты ысырмалар жабылады.

3.2.9. Дәнекерлеу жҧмыстарын жҥзеге асыру ҥшiн МӚҚ-ның апаттық бӛлімшесiн

қазады және мҧнай ӛнiмiнiң ағуын тоқтатады.

3.2.10. МӚҚ-нан мҧнай ӛнiмiнiң ағуын тоқтатқан соң, зақымды қалпына келтiру

басталады.

3.2.11. Ӛрт (дәнекерлеу) жҧмыстары басталғанға дейiн қазаншҧңқырларда мҧнай

ӛнiмi буы қҧрамын анықтау ҥшiн ауаны сараптау жҥзеге асыру қажет.

3.2.12. Егер ауада жарылыс қаупi болмаса, қаяуға металды тӛсемдi жабады және

оны арнайы бҧраманы қысқыштың кӛмегiмен қысып қойып дәнекерленеді.

3.2.13. 12 мм дейiнгi тесiктердi жою кезiнде (рҧқсат етiлмеген) қҧбырларда болат

жапқыштарын (чопиктер) пайдаланады.

Осы әдiстi қолдану "ТрансПетролеум" "Рҧқсат етiлмеген ойып орнату кезiнде

тесiктердi жою технологиясы" ЖАҚ ӛңдеген ережеде мазмҧндалған.

3.2.14. Жапқыштың кӛмегiмен ағудың толығымен тыя алмау кезiнде, қҧбыр мен

бастырма арасында бензинге тӛзiмдi резеңкені немесе қорғасынды орнатады. Бастырманы

қҧбырдың сыртқы диаметрi бойынша жаныштап ҥгiледi.

3.2.15. МӚҚ-нан ӛнiмнiң ағуын тоқтату ҥшiн ағатын ӛнiмдi ҥнемi жоюға арналған

арнайы бӛлу келтеқҧбыры бар, коникалық жалғастырғыш немесе қамыт қолданылады.

Жалғастырғыш қҧбырдың диаметрiнен 50 мм артық қҧбырдан даярланады.

3.2.16. Дәнекерлеу жiктерi толығымен ажырау кезiнде, сонымен қатар

қҧбырлардың бойлық жiктерi ажырау кезiнде зақымдалған жерлер жойылады және осы

жерге осындай диаметрлi қҧбырлардан жасалған келтеқҧбырлар ойылып орнатылады.

3.2.17. Келтеқҧбырдың ҧзындығы зақымдалған бӛлімшенiң кӛлемiне байланысты

болады, бiрақ ол қҧбырдың кем дегенде ҥш диаметрi болуы тиiс.

3.2.18. Қҧбырдағы ақаулы бӛлімшенi жоймастан бҧрын жарылысқа қауiптi

жанармай газдармен толтырылған қҧбырдың қуыстарын оқшаулау ҥшiн зақымның екi

жағы тесiледi.

3.2.19. Осындай оқшаулама саз балшықты тҥрде орындалады. Тығындағыштардың

ҧзындығы қҧбырдың диаметрiне, жердiң сипатына, саз балшықтың сапасына байланысты,

бiрақ кем дегенде 1,5 м болуы тиiс.

3.2.20. Тығындамастан бҧрын саз балшықты мҧқият қою қамыр тәрiздi тҥрге дейiн

араластырады. Қысқы жағдайда оны ерiтедi және қатып қалмас ҥшiн солидолды және

дизелдi майды қоса отырып араластырылады.

3.2.21. Саз балшықты тығындағышты тығындаған соң жiктердi сапасын жақсарту

ҥшiн қиынжиекті шеше отырып, қҧбырлардың зақымданған жерлерi кесiлiп тасталынады.

3.2.22. Кесiлiп тасталған бӛлімше орнына келтеқҧбыр мҧқият келтiрiледi, мҧны

бiрiншi ҧстатып алады, содан соң бiржолата дәнекерлеп тастайды.

3.2.23. Жiктердi дәнекерлеп болған соң жӛнделген бӛлімшенi оқшаулайды және

мҧнайӛнiмiнiң статикалық қысымымен жiктердi тҧщыландырады, осыдан кейiн айдауды

қайта жҥзеге асырады.

1-қосымша

Мiндеттi

ҚР ҚН 3.05-23-2001-де пайдаланылған

терминдер мен түсiнiктер

1. Мұнайөнiмқұбырлары (МӨҚ) - мҧнайӛнiмдерi ӛңделу орындарынан тҧтыну

орнына дейiн қотарылатын қҧбыр жолдары.

Магистральдық МӚҚ-ы, қағида бойынша, тармақтау және бӛлу, басты қотаратын

станцияны

(БАС), мерзiмаралық қотаратын станцияны

(МАС), сызықты-ӛндiрiстi

диспетчерлiк станцияларын (СӚДС), апаттық-қалпына келтiру орындары (АҚО) және

соңғы орнын (СО) қосатын сызықты қҧрылыстармен сызықты бӛлiктерден тҧрады.

2. Басты қотаратын станция (БҚС) - БМӚҚ және жеткiзу қҧбырлары бойынша

ары қарай тасымалдауға арналған мҧнай ӛнiмдерiн жинау және жиынтығы жҥзеге асатын

қҧрылыс, бҧл бойынша зауыттан басты станцияның резервуарларына мҧнай ӛнiмдерi

айдалады.

3. Сызықты бөлiк - тармақтанған және ілмектенген арматуралы қҧбырдан

тҧратын табиғи және жасанды бӛгеттер арқылы электрохимиялық қорғау қондырғылары,

технологиялық байланыс жолдары, сызықты пайдалану қызмет қҧрылысы, тҧрақты трасса

бойлық жолдар мен оларға кiрiс жолы, трасса бойындағы электр жеткiзу жолынан және де

басқа объектiлерден тҧрады.

Сызықты қҧрылыстарды тағайындау - мҧнайӛнiмдерiн қажеттi тҥзiмде қотаруды

қамтамасыз ету.

4. Мерзiмаралық қотаратын станциялар (МҚС) қҧбыр жолдары бойынша келесi

станцияға дейiн, соңғы және мерзiмаралық ҥлестiру орындарына мҧнайӛнiмдерiн

қабылдайды және ары қарай бағыттайды.

5. МӨҚ-ның соңғы орны - мҧнайӛнiмдерiмен қамсыздандырылатын iрi мҧнай

базасының ауданы немесе облысы.

6. Жоспарлы-ескерту жөндеу (ЖЖЖ) - бҧл МӚҚ-ды жарамды кҥйде ҧстауға

арналған ҧйымдық және техникалық шаралардың жиынтығы.

7. Ағымдағы жөндеу алдын алу шараларын жҥргiзу арқылы кейбiр

қҧрастырмалардың мерзiмiнен бҧрын тозуын жҥйелi және уақытылы сақтау бойынша

жҧмыстардың жиынтығы болып табылады.

8. Орташа жӛндеу кезiнде сызықты арматураны және жабдықты қалпына келтiру,

байланыс жолдары мен ЭХЗ қҧралдарын жӛндеу бойынша жоспарланған жҧмыстар

жҥзеге асырылады. Орташа жӛндеу қҧбырлардың шағын бӛлімшелерiн ашумен

сипатталады.

9. Күрделi жөндеу апаттар мен зақымдар туралы және жӛндеу ҥшiн белгiленген

қҧбыр жолдарының техникалық жарамдығын зерттеу мәлiметтерi негiзiнде жоспарланған

тәртiпте жҥзеге асырылады. Ауқымды жҧмыс кӛлемiмен және ҧзын қҧбырлардың

бӛлімшелерiн ашумен сипатталады.

10. Жоспардан тыс

(апаттық) жөндеу жерасты тоттануының әрекетi

(қабықшалар, қаяулар) және толық немесе жартылай қҧбырлардың тоқтауына; жабдықтың

жарамсыздығына және т.б. алып келетiн дәнекерленген жiктердiң ажырауы салдарынан

туындайтын апатты жоюмен байланысты жҧмыстар болып табылады.

2-қосымша

Ұсынылатын

ТЕХНИКАЛЫҚ ҚҰЖАТТАМАЛАРДЫҢ ПІШІНДЕРІ

Атқару құжаттама

(жҧмыс атқарушысымен жасалады)

Қабылдау комиссиясына атқарылған жҧмыстарды ӛткiзу кезiнде ВҚН

012-88

"Магистарльдық және кәсiпшiлiк қҧбырлардың қҧрылысы", II бӛлiмi ескерiле отырып,

ӛңделген мынадай қҧжаттар ҧсынылады:

а) Қҧбыр бӛлімшесiне жҥргiзiлген кҥрделi жӛндеуге қабылдау-ӛткiзу атқару актi (1-

пішін);

б) Қҧбырдың жарамдығы белгiлене отырып жӛндеуге дейiн және жҥргiзiлген

жӛндеудiң сипатын пiшiннен сҥрлеу. Сҥрлемеде қҧбырдың жарамдығына әсерiн тигiзетiн

айрықша шарттарды (жердiң, топырақтың және т.б.) кӛрсеткен жӛн;

в) қолданылатын материалдарға зауыттық сертификаттар, ал олар болмаған кезде -

қорытынды сынақтардың нәтижелерi.

Бҧдан басқа қабылдау-ӛткiзу атқару актісiне жҧмыс тҥрлерiнiң есеп журналы

тiркеледi:

а) жер қазу жҧмыстары (2-пішін);

б) тазалау, сырлау және оқшаулау жҧмыстары (3-пішін);

в) дәнекерлеу жҧмыстары (4-пішін).

Ағымдағы құжаттама

(жҧмыс атқарушысымен жасалады)

Жӛндеу жҧмыстарын жҥргiзу кезiнде негiзгi техникалық қҧжат кҥнделiктi

басшымен немесе жӛндеу-қҧрылыс бӛлімшенiң механигiмен толтырылатын кестелiк

жҧмыс журналы болып табылады.

Кестелiк жҧмыс журналында жердiң кҥйi кӛрсетiлуi, топырақтың сипаты және

қҧбырды жҥргiзу тереңдiгi кӛрсетiлуi тиiс. Топырақтардың тотығуы және тоттану аймағы

электрлік химимялық қорғау қызметiнiң қҧбырды зерттеу мәлiметтерiнiң негiзiнде

журналға енгiзiледi.

Жҧмысты атқару журналда олардың орындалған кҥнiмен белгiленедi.

Кестелiк жҧмыс журналын толтыру ҥлгiсi П.2.1-суретiнде ҧсынылған.

1-пішін

Жӛндеу-қҧрылыс ҧйымы

МӚҚ иесi

АТҚАРУ ҚАБЫЛДАУ-ӨТКIЗУ АКТIСІ

Диаметрi

қҧбыр бӛлiгiне жҥргiзiлген кҥрделi жӛндеу

ж.

Бiз,

тӛменде

қол

қоюшылар

осы

актiні

жылдан

жылғы

мерзiм

кезеңiне

дейiн

шақырымнан ПК

№

шақырымына дейiн ПК

№

, бӛлімшенiң жалпы ҧзындығы

жӛндеу жҥргiзiлдi.

Жҧмысты жҥзеге асыру кезiнде мыналар орындалды:

1. Жер қазу жҧмыстары:

;

а) орларды ашу

м;

соның iшiнде: механизацияланған әдiсте

м;

қолмен жҥзеге асыру әдiсте

м;

б) кӛмiлген қҧбырлар

м;

соның iшiнде тегiстеумен

м;

в) кӛмiлген орлар

м;

соның iшiнде: механизацияланған әдiсте

м;

қолмен жҥзеге асыру әдiсте

м;

2. Такелаж жҧмыстары:

а) кӛтерiлген қҧбырлар

м;

б) жҥргiзiлген қҧбырлар

м;

3. Дәнекерлеу жҧмыстары:

а) ауыстырылған қҧбырлар

м;

б) дәнекерленген жамаулардың мӛлшерi

дана;

в) дәнекерленген қамыттар

дана;

г) дәнекерленген тесiктер

дана;

Дәнекерлеу

бойынша

жҧмыстар

пiсiрушiлермен

(тегi, аты, әкесiнiң аты, нӛмiрi және беру кҥнi кӛрсетiледi)

(Мемқалатехбақылау куәлiгi)

маркiлi электродтармен орындалды.

5. Оқшаулау жҧмыстары:

а) ескi оқшаулаудан қҧбырлар тазартылды

м;

соның iшiнде: механизацияланған әдiсте

м;

қолмен жҥзеге асыру әдiсте

м;

б) қҧбырлар сырланды

м;

в) оқшауланды

м;

соның iшiнде: қалыпты тҥрде

м;

1-пішіннің жалғасы

кҥшейтiлген тҥрде

м;

г) оқшауламаның сапасы тексерiлдi

м;

д)

қаптау

және

тоқыма

материалдары

МСТ

6. Басқа да жҧмыстар атқарылды

;

7. Жҥзеге асырылған жҧмыстардың қҧны:

сметалы

;

фактiлi

;

Осы актiмен жӛнделген қҧбырдың бӛлiгi пайдалануға қабылданады.

Пайдалану басқармасының басшысы

Жөндеу-құрылыс ұйымының басшысы

Жұмысты жүргізуші

2-пішін

Жӛндеу-қҧрылыс ҧйымы

МӚҚ-ының меншікті иесi

Диаметрi

мм

құбырды жөндеу кезiндегі жер қазу

жұмыстарының

Ж У Р Н А Л Ы

Қҧбыр

Топырақты

астындағы

Орларды қолмен жасап

Қҧбырды

жоспарлау

Топырақты мех.

қҧбыр астына

Орды механикаландырылған жасау 100 м³

топырақты

біту

еханикаландырылған

қҧрна

м³

Себу 100 м³

қолмен

мех.

100 м³

кӛму

тығындау 100 м³

ӛңдеу 100 м³

3-пішін

Жӛндеу-қҧрылыс ҧйымы

МӚҚ-ының меншік иесi

Диаметрi

км

құбырды жөндеу кезiндегі тазалау,

астарлау және оқшаулау жұмыстарының

Ж У Р Н А Л Ы

Жҧмысты

енiң

Оқшаулау сапасын тексерудің нәтижелері

басқаратын

лары

тҧлға

Жҧмыс

бетте

Астарлауды

Оқшауланған

соңы

Бӛлімшенiң

Тазалау

Астарлауды

немесе орда

тҥсіру

жабынның

ҧзындығы,

әдiсi

сапасы

тҥсіру әдісі

қҧралмен

оқшаулау

жҥзеге

сапасы

типі

қалыңдығы,

Лауазымы

жабысқақтылығы

сынаудың

тҥсірудің

қол

асырылды

мен тегi

нәтижесі

сапасы

ПК

4-пішін

Жӛндеу-қҧрылыс ҧйымы

МӚҚ-ының меншікті иесi

Диаметрi

мм

құбырды жөндеу кезiндегі жер қазу

жұмыстарының

Ж У Р Н А Л Ы

Жҥргізілген жҧмыстардың кӛлемi

Дәнекерлеуш

дәнекерленген жамаулар

Бӛлімшенiң

Дәнекерленген тесiктер, дана

Тегi,

ңы

ҧзындығы, м

Дәнекерленген

Ішінара

Дәнекерленген

аты,

тҥйістер,

дәнекерленген

қамыттар,

қол

кӛлемi, енi, ҧзындығы

саны

әкесiнiң

дана

тҥйістер, дана

дана

аты

ПК

ЖҦМЫСТАРДЫҢ КЕСТЕЛІК ЖУРНАЛЫ

Орды

арнайы

ашылмалы

м/м³

экскаваторларымен ашу

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

м/м³

Орды экскаватормен ашу

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

м/м³

Орды қолмен ашу

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Экскаватордан кейiн орды

аяғына

дейiн

м³

ӛңдеу

адам/кҥн

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

Шҧңқыр жанын қазу

м³

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Шурфтарды қазу

м³

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Орларды тазалау

м³

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Механизмдермен қҧбырды кӛтеру

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Қҧбырды алдын ала тазалау

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Қҧбырды бiржолата тазалау

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

жапсар

Жаңа қҧбырды дәнекерлеу

қҧбыр

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Астауларды дәнекерлеу

дана

Жамауларды дәнекерлеу

дана

Қамыттарды дәнекерлеу

дана

Тесiктердi дәнекерлеу

дана

Сырлау

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Қалыпты оқшаулауды салу

маш/сағ

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Кҥшейтiлген оқшауламаны салу

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Механизмдермен қҧбырларды жiберу

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Қҧбырларды себелеу

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Орларды механизацияланған әдiсте кӛму

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Орды қолмен кӛму

м/м³

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Топырақ-ӛсiмдiк ӛсетiн қабатты керi

м/м³

жылжыту

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

м/м³

Аумақты бульдозермен жоспарлау

маш/сағ.

Жҧмыс мерзiмiнiң бiтуi

адам/кҥн

Басқа да жҧмыстар

адам/кҥн

Жӛндеу-қҧрылыс

ҧйымының бастығы

ж.

3-қосымша

Ұсынылатын

Бiрiншi бет

ҦЙҒАРЫЛДЫ

БЕКIТЕМIН

Қотару станциясы

МӚҚ иесi

ӛрт қауiпсiздiгiнiң бастығы

т.а.ә.

(қолы)

Мҧнайӛнiмқҧбырын жӛндеу кезiнде дәнекерлеу

жҧмыстарын жҥргiзуге берілетін

Р Ұ Қ С А Т №

қотаруды тоқтатпай (қотаруды тоқтатып)

Мҧнайӛнiмқҧбыры_____________________________________________________________

(қҧбыр бӛлімшесiнiң атауы, диаметрi, жiбi)

_____________________________________________________________________________

___

Жҧмыс

орны

__________________________________________________________________

(км, пикетаж, жалпы ҧзындығы)

_____________________________________________________________________________

___

Жҧмыстың

мазмҧны

____________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

___

_____________________________________________________________________________

___

Мҧнайӛнiмқҧбырын дайындауға және дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзуге

жауапты_______

_____________________________________________________________________________

___ (лауазымы, т.а.ә.)

Дәнекерлеу

жҧмыстарын

жҥргiзуге

жауапты________________________________________

(лауазымы, т.а.ә.)

Екіншi бет

6. Шаралар мен қауiпсiздiк шараларының тiзiмi және жҥйелiлігi:

а) Мҧнайӛнiмқҧбырын дәнекерлеу жҧмыстарын дайындау кезiнде

Ҥшіншi бет

б) дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу кезiнде

7. Жӛндеу-қҧрылыс ҧйымының бастығы

(т.а.ә)

(қолы)

ж.

8. Бригаданың қҧрамы мен нҧсқаманың ӛтуi туралы белгi:

Нҧсқаманың ӛтуi

туралы

Нҧсқаманы

№№

Т.А.Ә.

Мамандығы

Кҥнi

нҧсқалушылардың

ӛткiзушiнiң қолы

қолдары

9. Ордағы ауа ортасын сараптау қорытындылары:

Зиян заттардың қҧрамы,

Ауа ортасын

мг/м³

сараптауды

Км,

№№

Кҥнi

Уақыты

Қолы

ӛткiзушiнiң

пикетаж

кҥкiрттiсутек

кӛмiрсутек

лауазымы, т.а.ә

10.

"а",

"б"

т.

қарастырылған шаралар орындалды және жҧмыс

орны дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу ҥшiн дайын:

Мҧнайӛнiмқҧбырының

дайындығына жауапты

(Қолы)

Мҧнайӛнiмқҧбырының

дайындығына жауапты

(Қолы)

Кҥнi, айы

11. Дәнекерлеу жҧмыстарын жҥзеге асыру

" "

жылдан

жылға

дейiн

рҧқсат етемiн:

ЖҚҦ (бас инженерi)

бастығы

(т.а.ә)

(қолы)

ж.

Қосымша парақтар

Қосымша парақтарды

№ Рҧқсатына пайдалануға

рҧқсат етемiн

ЖҚҦ (бас инженерi)

бастығы

____________________________(т.а.ә)

(қолы)

ж.

8. Бригаданың қҧрамы мен нҧсқаманың ӛтуi туралы белгi:

Нҧсқаманың ӛтуi

туралы

Нҧсқама

№№

Т.А.Ә.

Мамандығы

Кҥнi

нҧсқалушылардың

ӛткiзушiнiң қолы

қолдары

Қосымша парақтар

Қосымша парақтарды

№ Рҧқсатына пайдалануға

рҧқсат етемiн

ЖҚҦ (бас инженерi)

бастығы

_______________________(т.а.ә)

(қолы)

___"

ж.

9. Ордағы ауа ортасын сараптау қорытындылары:

№№

Ауа ортасын

Км,

Кҥнi

Уақыты

Зиян заттардың қҧрамы,

Қолы

сараптауды

пикетаж

мг/м³

ӛткiзушiнiң

кҥкiрттiсутек

кӛмiрсутек

лауазымы, т.а.ә

Қосымша парақтар

Қосымша парақтарды

№ Рҧқсатына пайдалануға

рҧқсат етемiн

ЖҚҦ (бас инженерi)

бастығы

___________________________(т.а.ә)

(қолы)

"___"

ж.

10.

"а",

"б"

т.

қарастырылған шаралар орындалды және

жҧмыс

орны дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзу ҥшiн дайын:

Мҧнайӛнiмқҧбырының

(Қолы)

дайындығына жауапты

Мҧнайӛнiмқҧбырының

(Қолы)

дайындығына жауапты

Кҥнi, айы

Жетiншi бет

11. Дәнекерлеу жҧмыстарын жҥзеге асыру

сағаттан

ж.

сағатқа

ж. дейiн рҧқсат етемiн:

ЖҚҦ (бас инженерi) бастығы

(т.а.ә)

(қолы)

"___"_______________20__ж.

Ескертулер:

1. Рҧқсат қағазы екi данада жасалады, бiр данасы дәнекерлеу жҧмыстарын жҥргiзуге жауапты

тҧлғаға, ал екiншiсi - ӛрт қорғау ӛкiлiне берiледi.

2. Мҧнайӛнiмқҧбырына кҥрделi жӛндеу жҥргiзу кезiнде рҧқсат қағазы жҧмысты жҥзеге асыру

жобасында бҥкiл жӛнделетiн бӛлімшеге қарастырылған мерзiмге ресiмделедi.

3. Рҧқсат қағазы нҧсқауда кӛрсетiлген ӛрт қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету шаралары мен жҧмысты

жҥргiзу орнында ӛрт сӛндiру қҧралдарының бар болуы бӛлімінде қотарушы станцияның ӛрт қорғауымен

келісіледі. Жақын жердегі ӛрт бӛлімі жазбаша тҥрде хабардар етіледі.

4. Рҧқсат қағазы дәнекерлеу жҧмыстары аяқталғаннан соң жыл бойы жӛндеу-қҧрылыс ҧйымында

сақталады.

5. Рҧқсат қағазы бiр кҥндiк жҧмыс ауысымы барысына қолданылады. Кҥн сайын дәнекерлеу

жҧмыстарын жҥзеге асырмастан бҧрын дәнекерлеу жҧмыстарын жауапты жҥргiзушісі рҧқсат қағазының

8,9,10,11-тармақтарына толтырылуы тиiс.

CП РК 3.05-23-2001 СВОДЫ ПРАВИЛ ПО ПРОЕКТИРОВАНИЮ И СТРОИТЕЛЬСТВУ РК - 2