Главная Книги - Разные СП РК 3.03-106-2014 ПРЕДПРИЯТИЯ ПО РЕМОНТУ АВТОМОБИЛЬНОГО ТРАНСПОРТА (ҚР ЕЖ 3.03-106-2014)
поиск по сайту правообладателям
|
|
содержание .. 1 2 ..
Сәулет, қала құрылысы және құрылыс
саласындағы мемлекеттік нормативтер
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
Государственные нормативы в области
архитектуры, градостроительства и строительства
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
АВТОМОБИЛЬ КӚЛІГІН ЖӚНДЕУ ЖЭНЕ
ТЕХНИКАЛЫҚ КЫЗМЕТ ЕТУ
КӘСІПОРЫНДАРЫ
ПРЕДПРИЯТИЯ ПО РЕМОНТУ И
ТЕХНИЧЕСКОМУ ОБСЛУЖИВАНИЮ
АВТОМОБИЛЬНОГО ТРАНСПОРТА
Ресми басылым
Издание официальное
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің
Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері және жер
ресурстарын басқару комитеті
Комитет по делам строительства, жилищно-коммунального
хозяйства и управления земельными ресурсами Министерства
национальной экономики Республики Казахстан
Астана 2015
СП РК 3.03-106-2014
АЛҒЫ СӚЗ
1 ӘЗІРЛЕГЕН:
«ҚазҚСҒЗИª АҚ, "КазНормаЦентр" ЖШС
2 ҰСЫНҒАН:
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі
Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері
және жер ресурстарын басқару комитетінің Техникалық
реттеу және нормалау басқармасы
3 БЕКІТІЛГЕН ЖӘНЕ
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі
ҚОЛДАНЫСҚА
Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері
ЕНГІЗІЛГЕН:
және жер ресурстарын басқару комитетінің 2014 жылғы
29-желтоқсандағы № 156-НҚ бұйрығымен 2015 жылғы
1-шілдеден бастап
ПРЕДИСЛОВИЕ
1 РАЗРАБОТАН:
АО «КазНИИСАª, ТОО "КазНормаЦентр"
2 ПРЕДСТАВЛЕН:
Управлением технического регулирования и
нормирования Комитета по делам строительства,
жилищно-коммунального хозяйства и управления
земельными ресурсами Министерства национальной
экономики Республики Казахстан
3 УТВЕРЖДЕН И
Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-
ВВЕДЕН В ДЕЙСТВИЕ:
коммунального хозяйства и управления земельными
ресурсами Министерства национальной экономики
Республики Казахстан от «29ª декабря 2014 года
№ 156-НҚ с 1 июля 2015 года
Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы
және құрылыс істері жӛніндегі уәкілетті мемлекеттік органның рұқсатысыз ресми
басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды
Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично
воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без
разрешения уполномоченного государственного органа по делам архитектуры,
градостроительства и строительства Республики Казахстан
II
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
IV
1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ
1
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
1
3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР
2
4 ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕР
3
4.1 Негізгі ережелер
3
4.2 Ӛрт қауіпсіздігі
5
4.3 Қала құрылысы шешімдері
9
4.4 Кӛлемдік-жоспарлық шешімдер
14
4.4.1 Ӛндірістік-қойма үй-жайлары
14
4.4.2 Әкімшілік және тұрмыстық үй-жайлар
18
4.4.3 Жылжымалы құрамды сақтау үй-жайлары
23
4.5 Газ-баллон автомобильдеріне қызмет кӛрсету кәсіпорындары үшін қосымша
талаптар
27
4.6 Қақпалар, лифтілер, рампалар
30
4.7 Ғимараттың конструктивтік шешімдері және есептеу әдістері
33
4.8 Кәсіпорынның инженерлік жүйелері мен қондырғылары
34
4.8.1 Сумен қамтамасыз ету және канализация
34
4.8.2 Жылыту, желдету және ауа баптау
38
4.8.3 Электр техникалық құрылғылар
43
4.9 Халықтың мүмкіндігі шектеулі топтары үшін қолжетімділік
45
4.10 Қоршаған ортаны қорғау
46
5 ЭНЕРГИЯ ҮНЕМДЕУ ЖӘНЕ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРДЫ ҰТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУ ... 47
5.1 Энергия үнемдеу және жылу шығынын азайту
47
5.2 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану
47
А қосымшасы (ақпараттық) Беткі ағын сулардағы ӛлшенген заттар шоғырланымы
49
III
КІРІСПЕ
Осы ережелер жинағы нормалаудың параметрлік әдісінің ережесіне сәйкес Қазақстан
Республикасының құрылыс саласындағы нормативтік базаны реформалау шегінде
әзірленді.
Осы ережелер жинағы автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарына қолданылатын
«Ғимараттар мен құрылыстардың, құрылыс
материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптарª техникалық
регламентінің дәлелдемелік базасына кіретін нормативтік құжаттардың бірі болып
табылады.
Осы ережелер жинағы
«Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет
кӛрсету кәсіпорындарыª құрылыс нормасының жұмыс сипаттамаларына қолайлы
шешімдер мен параметрлерді белгілейді және оны орындаудың бірден-бір әдісі болып
табылмайды.
IV
СП РК 3.03-106-2014
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
АВТОМОБИЛЬ КӚЛІГІН ЖӚНДЕУ ЖЭНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ КЫЗМЕТ ЕТУ
КӘСІПОРЫНДАРЫ
ПРЕДПРИЯТИЯ ПО РЕМОНТУ И ТЕХНИЧЕСКОМУ ОБСЛУЖИВАНИЮ
АВТОМОБИЛЬНОГО ТРАНСПОРТА
Енгізілген кҥні 2015-07-01
1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ
1.1 Осы ережелер жинағы автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет
кӛрсету кәсіпорындарын орналастыруға, сәулет-жоспарлау шешіміне, инженерлік
қамтамасыз етуге қойылатын талаптарды белгілейді.
1.2 Ережелер жинағы автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының қолданыстағы мекемелерінің ғимараттары мен құрылыстарын
жобалауға және салуға, реконструкциялауға, кеңейтуге, сонымен қатар бензинмен,
дизельдік отынмен, сығылған табиғи газбен және сұйытылған мұнай газымен жұмыс
істейтін қозғалтқышы бар автомобильдерді қоса алғанда, жылжымалы құрамның барлық
түрлеріне таратылады.
1.3 Осы құжат жол талғамайтын үлкен жүк кӛліктерін жӛндеуге және техникалық
қызмет кӛрсетуге арналған кәсіпорындарға, ғимараттар мен құрылыстарға, үй-жайларға,
қалалық электр кӛлік құралдарына таратылмайды.
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
Осы ережелер жинағын қолдану үшін мынадай сілтеме нормативтік-техникалық
құжаттар мен стандарттар қажет:
ҚР ЕЖ 3.01-101-2013 Қала құрылысы. Қалалық және ауылдық елді мекендерді
жоспарлау және құрылысын салу.
ҚР ЕЖ 3.02-117-2013 Моншалар және монша-сауықтыру кешендері.
ҚР ЕЖ 3.02-108-2013 Әкімшілік және тұрмыстық ғимараттар.
ҚР ЕЖ 4.01-103-2013 Сумен жабдыктау мен кэріздің сыртқы желілері және
имараттары.
Ресми басылым
1
ҚР ЕЖ 4.02-101-2012 Ауаны жылыту, желдету және кондиционерлеу.
ҚР ЕЖ 4.04-107-2013 Электр-техникалық құрылғылар.
ГОСТ 12.1.005-88 Еңбек қауіпсіздігі стандарттарының жүйесі. Жұмыс аймағы
ауасына қойылатын жалпы санитарлық-гигиеналық талаптар.
Ескертпе - Осы мемлекеттік нормативті пайдаланған кезде сілтеме құжаттардың әрекетін ағымдағы
жылғы жағдай бойынша жыл сайын құрастырылатын «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы
Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын нормативтік құқықтық және нормативтік-
техникалық актілер тізбесіª ақпараттық тізімдемесі және ай сайын шығатын тиісті ақпараттық бюллетень-
журнал бойынша тексерген жӛн. Егер сілтеме құжат ауыстырылса
(ӛзгерсе), онда осы нормативті
пайдаланған кезде ауыстырылған
(ӛзгертілген) құжатты басшылыққа алу керек. Егер сілтеме құжат
ауыстырусыз күшін жойса, онда оған сілтеме жасалған ереже осы сілтемеге қатысы жоқ бӛлігіне
қолданылады.
3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР
Осы ережелер жинағында осы объектілерге құрылыс нормаларында келтірілген
терминдер мен анықтамалар, сондай-ақ тиісті анықтамалары бар тӛмендегідей терминдер
қолданылады:
3.1 Автожанармай қҧю станциясы: Мұнай ӛнімдерін сақтауды және бӛлшектеп
сатуды қамтамасыз ететін қондырғылармен жабдықталған құрылыстың технологиялық
кешені.
3.2 Автокӛлік кәсіпорны: Автомобиль кӛлік құралдарына, оның ішінде
жолаушылар автобустарына техникалық қызмет кӛрсетуге, жӛндеуге және сақтауға
арналған құрылыс кешені кіретін автомобиль кӛлігінің инфрақұрылыс бӛлігі.
3.3 Жол талғамайтын ҥлкен әрі ауыр жҥктерді тасуға арналған кӛлік
қҧралдары: Конструкциясы және мақсаты бойынша, әсіресе жалпы пайдаланылатын
автомобиль жолдарынан тыс ірі габаритті және/немесе ауыр салмақты жүктерді
тасымалдауға арнайы арналған механикалық кӛлік құралдары, олардың габаритттік
параметрлерінің біреуі жалпы пайдаланылатын автомобиль жолдары бойынша жүруге
арналған заңнамамен белгіленген жол берілген нормалардан асатын, ал ең болмағанда бір
оське келетін жалпы салмағы 10 т асады.
3.4 Қалпына келтіру жҧмысы: Кӛлік құралдарының және табиғи тозуға немесе
апатқа байланысты күрделі жӛндеуге
(КЖ) келмейтін оның құрама бӛлшектерінің
функционалдық ақаусыздығын қалпына келтіру үшін орындалатын кӛлік құралдарын
жӛндеу.
3.5 Диспетчерлік орталық (пункт): Қажетті қондырғылары бар диспетчерлердің
жұмыс орындарын орналастыруға арналған ғимарат (үй-жай).
3.6 Кӛлік қҧралдарына қызмет кӛрсету объектісі: Техникалық қызмет кӛрсетуге,
жӛндеуге арналған жылжымайтын кӛлік мүлігінің құрылыс кешені немесе құрылысы.
3.7 Кӛлік қҧралы: Адамдарды, жүктерді немесе қондырғыларды оларға
белгіленген жолдармен тасымалдауға арналған құрылғы.
2
4 ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕР
4.1 Негізгі ережелер
4.1.1 Үй-жайлардың құрамы мен ауданы кәсіпорындардың орындалатын қызмет
түрлерімен анықталады.
4.1.2 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорнының
аудандары ӛзінің функционалдық мақсаты бойынша мыналарға бӛлінеді:
1) ӛндірістік (пост жұмыстарының аймағы, ӛндірістік учаскелер);
2) қойма;
3) техникалық
(трансформатор, жылу торабы, су ӛлшеу торабы, компрессор,
қазандық);
4) әкімшілік-тұрмыстық (кеңсе үй-жайлары, дәретханалар, душ және т.б.);
5) клиенттерге қызмет кӛрсету (клиенттік, бар, буфет, қосалқы бӛлшектерді және
автомобиль керек-жарақтарын сатуға арналған үй-жайлар);
6) автомобильдерді сату
(сатылатын автомобильдердің салон-кӛрмесі, сақтау
аймақтары).
4.1.3 Кәсіпорындарды салу тығыздығы салу ауданының кәсіпорын учаскесінің
ауданына қатынасымен анықталады және пайызбен ӛлшенеді. Автокӛлік
кәсіпорындарының аумағын салудың ең аз тығыздығын кәсіпорындар түрлерімен және
автомобильдер санымен қабылдау керек:
1) тәуелсіз шығу кезінде
200 автомобильге жүк тасымалдайтын автокӛлік
кәсіпорындары:
- 100 % жылжымалы құрам - 45 %;
- 50 % жылжымалы құрам - 51 %;
2) тәуелсіз шығу жолында 300 және 500 автомобильді жүк тасымалдайтын автокӛлік
кәсіпорындары мыналарды қабылдауф керек:
- 100 % жылжымалы құрам - 50 %;
- 50 % жылжымалы құрам - 55 %;
3) автобустық автокӛлік кәсіпорындары:
-
100 автобусқа - 50 %;
-
300 автобусқа - 55 %;
-
500 автобусқа - 60 %;
4) орталықтандырылған техникалық қызмет кӛрсету базасы:
- 1200 автомобиль - 45 %;
5) автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету станциясы:
-
5 пост - 20 %;
-
10 пост - 28 %;
-
25 пост - 30 %;
-
50 пост - 40 %.
4.1.4 Кӛлік құралдарын сақтау қарастырылған кӛп қабатты ғимараттардағы
автомоблиьдерді техникалық тексеру және жӛндеу үй-жайларын автомобильдердің
3
қабаттар бойынша транзиттік қозғалысын қоспағанда, тек бірінші және соңғы қабаттарға
орналастыруға жол беріледі.
4.1.5 Алты және одан кӛп қабатты ғимараттарда лифтілер қарастыруға жол беріледі.
4.1.6 Жылжымалы құрам екінші және одан жоғары орналасқан қабаттарға кіруге
және шығуға арналған кӛп қабатты ғимараттарда бірінші қабаттан шығу үшін есептелген
сыртқы қақпалар санына рампалар бойынша әрбір қозғалыс жолағына бір сыртқы қақпаны
және әрбір екі стационарлық немесе жылжымалы лифтіге бір қақпа қарастыру керек.
4.1.7 Оқшауланған рампаларда тікелей сыртқа шығатын жол болуы тиіс.
4.1.8 Автомобильдерге қызмет кӛрсету (тексеру, жӛндеу, жеке бӛлшектерін және
тораптарын ауыстыру, бояу, жуу, шиномонтаждау және т.б.) үшін жеке үй-жайлар (шағын
жұмыс істеу ортасы үшін), басқа функционалдық ӛртке қауіпті ғимаратқа кіріктірме
немесе жапсарлас үй-жайлар тобы, жеке тұрған немесе ғимараттар тобы қолданылуы
мүмкін.
4.1.9 Автомобильдерге қызмет кӛрсетуге әртүрлі жанармай түрімен жұмыс істейтін
автокӛлікке
(жеңіл, жүк, жолаушы және т.б. кӛліктерге) арналған технологиялық
операциялар кешені кіреді.
4.1.10 Орта және ірі ӛлшемді кәсіпорындарды жобалау барысында жеңіл
автомобильдерді, қосалқы бӛлшектерді және ілеспе тауарларды сату бойынша дүкендер
орналастырылуы мүмкін.
4.1.11 Дүкеннің жалпы ауданын кемінде 1000 м2 жобалауға жол беріледі. Дүкен
тӛмендегі үй-жайлардан тұруы тиіс:
− демонстрациялық зал - кемінде 250 м2;
− сатылған автомобильдерді дайындау, тексеру және тапсыру залы - кемінде 250 м2;
− қосалқы бӛлшектер және ілеспе тауарлар қоймасы - кемінде 300 м2;
− контор, директордың, директордың орынбасарының кабинеттері, құжаттарды
ресімдеуге арналған үй-жай, автомобильдерді сақтау, жүргізуші-айдаушылар бӛлмесі,
қызмет кӛрсету және сатып алуларды ресімдеу бюросы - кемінде 100 м2.
4.1.12 Ӛрт сӛндіру бӛлігі ауданының
10400 м2 аспайтын шектерінде тиісінше
кедергілерді орнату кезінде отқа тӛзімділігі І және ІІ дәрежелі қолданыстағы
ғимараттардағы кәсіпорындарды реконструкциялау және техникалық қайта жабдықтау
жағдайларында оқшауланбаған рампаларды орнатуға жол беріледі.
4.1.13 Кешендегі автожанармай құю станциясын және жеке тұрған автомобиль
жуғышты орналастыру кезінде жалпы кӛлік сызбасында осы құрылыстарға дербес
қозғалыс ағындарын және жинау алаңдарын ескеру қажет.
4.1.14 Кӛлік ағындарын автомобильдердің негізгі қозғалыстары және техникалық
қызмет кӛрсету кәсіпорнына шығу жолдары қиылыспайтындай етіп жобалау керек.
4.1.15 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының аумағын қалалық кӛлік қозғалыстарынан және жаяу жүргіншілерден
оқшаулау керек.
4.1.16 Аумақтан тыс клиенттер және қызметкерлер автомобильдері үшін ашық
тұрақтарды орналастырады.
4.1.17 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау, салу, пайдалану кезінде қауіпсіздік мақсатында қатты тұрмыстық қалдықтарды
4
(ҚТҚ) жинауды, контейнерлерді қолдануды, үш жағынан биіктігі 1,5 м аспайтындай
қоршалған, бетондалған немесе асфальтталған алаңға орнатуды санитарлық ережелерге
және нормаларға, сонымен қатар Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын
басқа да нормативтік құжаттарға сәйкес қамтамасыз ету керек.
4.1.18 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындары
жобаларында контейнерлердің орналасуын ескеру керек, тиісті талаптарға сәйкес кӛлік
объектілерінің әкімшілік, ӛндірістік және қосымша үй-жайларынан арақашықтығы
кемінде 25 м және 100 м аспауы тиіс.
4.1.19 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындары
үй-жайларын табиғи жарықтандыру мен инсоляцияны ҚР ЕЖ 2.04-104 талаптарына
сәйкес жобалау керек.
4.1.20 Табиғи жарықтандыру жағдайы әртүрлі және жұмыс режимдері әртүрлі
аймақтардағы үй-жайларда осындай аймақтардағы жарықтандыруды жеке басқаруды
қарастыру ұсынылады.
4.1.21 Екінші жарықпен ғана жарықтандыруды автомобиль кӛлігін жӛндеу және
техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарда табиғи жарықтандырусыз жобалауға жол
берілетін үй-жайларда қарастыру керек.
4.2 Ӛрт қауіпсіздігі
4.2.1 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында ауданына байланысты барлық үй-жайларды ӛрт сигнализациясының
тиісінше автоматты қондырғыларымен қорғау керек, мыналарды қоспағанда:
- дымқыл процестермен (душ, сантораптар, салқындатылатын камералар, жуу үй-
жайлары және т.б.);
- желдету камералары (тартатын, сонымен қатар А немесе Б категориялы ӛндірістік
үй-жайларға қызмет етпейтін соратын камералар), сорғы сумен қамту, бойлер және
жанғыш материалдары жоқ ғимараттың инженерлік жабдығына арналған басқа үй-
жайлар;
- ӛрт қаупі бойынша В4 және Д категориясы;
- баспалдақ торлары;
- 3 және одан кӛп автомобильді сақтаған кезде ғимаратты автоматты ӛрт сӛндіру
қондырғыларымен қорғау керек.
4.2.2 Агрегаттық учаскедегі күзет-ӛрт сигнализациясы телефон байланысының және
электрлік ӛрт сигнализациясының кӛмегімен жүзеге асуы тиіс.
4.2.3 Автоматты ӛрт сӛндіру жүйесін автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету
және жӛндеу, жылжымалы құрамды диагностикалау және тексеру үй-жайларына
орналастыру ұсынылады:
а) үй-жайдың жалпы ауданы 7000 м2 және одан жоғары кезінде отқа тӛзімділігі І
және ІІ дәрежелі бір қабатты ғимараттарда;
б) II және III дәрежелі автобустарды сақтау үй-жайлары үшін, сонымен қатар 50 %
астам автобустарды аралас сақтау кезінде сол сияқты кемінде 3600 м2;
5
в) осы үй-жайлардың жалпы ауданы 3600 м2 және одан артық болғанда, IIIа және IIIб
дәрежелі ғимараттарда;
г) осы үй-жайлардың жалпы ауданы 2000 м2 және одан артық болғанда, отқа
тӛзімділігі III, IV, IVа категориялы ғимараттарда;
д) ауданына байланысты жанар-жағармай материалдарын тасымалдайтын
жылжымалы құрамға арналған ғимараттарда;
е) екі және одан кӛп қабатты ғиамараттарда.
4.2.4 Техникалық қызмет кӛрсету кешенінің, бояу, шанақ, шиномонтаждау үй-
жайларын және оларға ілеспелі I, II және III категориялы автомобильдерге қызмет кӛрсету
кәсіпорындары жұмыстарының үй-жайын
2-типті ӛртке қарсы қабырғалармен және
3-типті ӛртке қарсы аражабындармен бӛле отырып отқа тӛзімділік дәрежесі І-ІІІ
ғимараттарға, ал 2-типті арақабырғалармен және 3-типті ӛртке қарсы аражабындармен
бӛле отырып, отқа тӛзімділік дәрежесі - IV ғимараттарға орналастыруға жол беріледі.
4.2.5 Ғимараттың жертӛле және цокольдық қабаттарындағы азаматтарға тиесілі
жеңіл автомобильдер үшін бокс типті 2 қабатты гараж-тұрақтар үшін автоматты ӛрт
сӛндіруді, сонымен қатар ауданына қарамастан, кӛпір астына қарастырмауға жол беріледі.
4.2.6 Автоматты ӛрт сӛндіру ауданы
750 м2 және одан жоғары автомобиль
шиналарын, ауданы 500 м2 және одан жоғары майлау материалдарын сақтау үшін қойма
үй-жайлары, ауданы
200 м2 астам жертӛле және цокольдық қабаттардағы майлау
материалдарын сақтайтын қойма үй-жайары қамтамасыз етілуі тиіс. Үй-жайлардың
ауданын 1-типті ӛртке қарсы арақабырғалар арасында анықтау керек.
4.2.7 Автоматты ӛрт сӛндіру құралдарын (сулы, кӛбікті, газды, ұнтақты және т.б.)
таңдау ӛндіріс технологиясының талаптарымен анықталады.
4.2.8 Автоматты ӛрт сигнализациясы Г және Д дәрежелі ӛндірістік үй-жайларды
қоспағанда, автоматты ӛрт сӛндіру құрылғыларымен жабдықталуға жатпайтын ӛндірістік
және қойма үй-жайларында орнатылуы тиіс.
Ескертпе - Күзет сигнализациясын орналастыру қажеттілігіне қарай аталған үй-жайлар авоматты
күзет-ӛрт сигнализациясымен жабдықталуы тиіс.
4.2.9 Техникалық қызмет кӛрсету және жӛндеу кәсіпорындарын жобалау барысында
REI
45-120 отқа тӛзімділік шегімен жанбайтын қабырғалар, арақабырғалар және
жабындар қолданылуы тиіс.
4.2.10 Тез тұтанғыш және жанғыш сұйықтықтар қолданылатын немесе сақталатын
үй-жайларда едендерді жанбайтын материалдардан немесе мұнай ӛнімдеріне тӛзімді
жанғыштығы Г1 материалдардан орындау керек.
4.2.11 Жарылыс-ӛрт қауіптілігі бойынша А және Б категориялы үй-жайларды басқа
категориялы үй-жайлардан, дәліздерден, баспалдақ торларынан және лифт холдарынан
бӛлектейтін ӛртке қарсы кедергілерді ауаны тұрақты тежейтін тамбур-шлюздерді
қарастыру керек.
4.2.12 Ғимараттар мен шатырлардан басқа ӛндірістік мақсаттағы ғимараттар мен
құрылыстарға дейінгі ӛртке қарсы үзілулерді кемінде
20 м, әкімшілік-тұрмыстық
6
ғимараттарға дейін - кемінде 25 м, тұрғын және қоғамдық ғимараттарға дейін - кемінде
100 м қабылдау керек.
4.2.13 Конструкцияларда жанғыш материалдар қолданылған кәсіпорындарда
дәнекерлеу және кесу жұмыстарын жүргізуге арналған орын жанбайтын материалдардан
дайындалған тұтас арақабырғамен қоршалады.
4.2.14 Арақабырғаның биіктігі кемінде 1,8 м, ал еден мен арақабырға арасындағы
саңылау - 0,05 м аспауы тиіс.
4.2.15 Гараж-тұрақтар ғимаратының отқа тӛзімділік дәрежесі, ӛрт бӛлігінің шегіндегі
қабат ауданы және ғимарат қабаттарының жол берілген санын 1 кесте бойынша қабылдау
керек.
1 кесте - Ғимараттың отқа тӛзімділік дәрежесі
Ғимараттың жол
Ғимараттың ӛрт бӛлігі шегіндегі
Ғимараттың отқа
берілген қабаттар
қабаттың ауданы, м2 , артық емес,
тӛзімділік дәрежесі
саны
бір қабатты
кӛп қабатты
I және II
9
10400
5200
III
1
3600
-
IIIа
1
7800
-
IIIб
1
7800
-
IVа
1
2600
-
V
1
1200
-
Ескертпе - Жартылай рампалы кӛп қабатты ғимараттар үшін қабаттардың жалпы саны екіге
бӛлінген жарты қабат саны ретінде саналады, қабаттың ауданы екі шектес жартылай қабаттың
қосындысы ретінде анықталады.
4.2.16 Ӛрт сӛндіру жүйелеріне спринклерлер және автоматты іске қосылуға және
ӛртті басуға арналған негізгі қондырғылардың басқа түрлері кіруі мүмкін
4.2.17 1-типті ӛртке қарсы қабырғалармен және аражабындармен (ӛрт бӛліктері)
бӛлінген әртүрлі функционалдық ӛртке қауіпті ғимараттардың бӛлігі дербес эвакуациялау
жолдарымен қамтамасыз етілуі тиіс.
4.2.18 Эвакуациялық шыға берістер саны, олардың ені ӛрт қауіпсіздігі ережесіне
және басқа да қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес есептеу жолымен анықталуы
тиіс.
7
4.2.19 Отқа тӛзімділік категориясы І, II, IIIа бір қабатты ғимараттарда
антресольдарда және ендірмелерде (кіріктірмелерде) орналасқан желдету камералары үй-
жайларынан эвакуациялау шыға берістерін оларда май және басқа жанатын сүзгілер
болмағанда, жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларында, техникалық қызмет кӛрсету
және техникалық реттеу постыларына, ӛрт қауіптілігі В, Г және Д дәрежелі үй-жайларға
орналастырылатын ішкі ашық еңіс болат баспалдақтарды қарастыруға жол беріледі.
4.2.20 Кӛп қабатты ғимараттарға орналасқан желдету камералары сияқты үй-
жайлардан шығатын эвакуациялық шыға берістерді кӛзделген үй-жайлар арқылы
қарастыруға жол беріледі.
4.2.21 Жертӛле немесе цокольдық қабаттарда вестибюльден бӛлек орналасқан киім
сақтау орнының жанындағы киім ілетін бӛлмелерден шығатын эвакуациялық шыға
берістердің жалпы енін есептеуді киім сақтайтын бӛлмедегі орындар санынан 30 % тең
бӛгеу алдындағы адамдар санына сүйене отырып орындау керек.
4.2.22 Барынша алыстатылған жұмыс орнынан отқа тӛзімділігі V дәрежелі
ғимараттан шығатын жақын эвакуациялық шыға беріске дейінгі арақашықтықты
мыналардан аспайтын арақашықтықта қабылдау қажет:
- бір қабатты ғимараттар үшін: В1 категориялы үй-жайлар- 45 м; В2 категориялы үй-
жайлар - 50 м, В3 категориялы үй-жайлар - 55 м, В4 категориялы үй-жайлар - 60 м, Г1
категориялы үй-жайлар - 70 м, Г2 категориялы үй-жайлар - 75 м, Д категориялы үй-
жайлар - 80 м;
- келесі категориядағы үй-жайлары бар екі қабатты ғимараттар үшін: В1 - 35 м;
В2 - 40 м, В3 - 45 м, В4 - 50 м, Г1 және Г2 - 55 м, Д - 60 м.
4.2.23 Қондырғылар қойылмаған еденнің ауданы үй-жайларда ӛте кӛп ауысымда
жұмыс істейтін біреуіне 75 м2 және одан жоғары болатын болса, аталған арақашықтықты
50 % ұлғайтуға жол беріледі.
4.2.24 Адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ӛртті анықтау мен басқару
сигналдарын қалыптастыру міндеттерін орындайтын ғимараттың хабарлау және
автоматты ӛрттен қорғау жүйелерін біріктіру керек.
4.2.25 Адамдарды эвакуациялауға арналған автокӛлік кәсіпорындары үй-
жайларында және гараждарда кең ашылатын және жылжымалы қақпалардағы шыға беріс
бағыты бойынша ашылатын кішкене қақпаларды (табалдырықсыз немесе биіктігі 0,1 м
аспайтын табалдырықтарымен) қарастыруға жол беріледі.
4.2.26 Сыртқы баспалдақтар
(немесе олардың бӛліктері) және мақсаты мен
жергілікті жағдайына байланысты ғимараттарға кіре берістерде тротуар деңгейінен 0,45 м
аспайтындай биіктіктегі алаңдарда қоршаулар болуы тиіс.
4.2.27 Бір баспалдақ белдеуіндегі немесе деңгейлер айырмасындағы кӛтергіштер
саны кемінде үшеу болуы және 16 аспауы тиіс.
4.2.28 Бір белдеулі баспалдақтарда, сонымен қатар екі-үш белдеулі баспалдақтардың
бір белдеуінде бірінші қабат шектерінде 18 аспайтын кӛтергіштерге жол беріледі.
4.2.29 Жалпы дәліздерде коммуникация және ӛрт крандарын қоспағанда, кіріктірме
шкафтарды орналастыруды қарастыруға жол берілмейді.
4.2.30 Жылыту аспаптары және эвакуация жолдарында орнатылған басқа жабдық
еден деңгейінен 2 м дейін биіктікте қабырға жазықтығынан шықпауы тиіс.
8
4.2.31 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында ҚР ЕЖ 2.02-102 талаптарын сақтау керек.
4.3 Қала қҧрылысы шешімдері
4.3.1 Аумақты жоспарлау және кӛлемдік-жоспарлық шешімдері ҚР ЕЖ 3.01-101,
сонымен қатар осы ережелер жинағыда белгіленген параметрлерге сәйкес болуы тиіс.
4.3.2 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында селитебті және рекреациялық аймақтардың ық жағына орналасқан
аумақты ескеру қажет.
4.3.3 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының аумағында автомобильдерді ӛндірушілердің фирмалық стилін
ескеруге жол берілетін қоршау болуы тиіс.
Кәсіпорын аумағына негізгі кіретін жолдың қақпағын автопойыздарды қосқанда, ең
ұзын кӛлік құралы моделінің арақашықтығында «қызыл сызықтанª кейін орналастыру
керек.
4.3.4 Кәсіпорын аумағын салу алаңы станцияның жалпы ауданының 50 % құруы
тиіс.
4.3.5 Техникалық қызмет кӛрсету станциясының жүретін бӛлігін кӛріктендіру және
кӛгалдандыру жалпы ауданның 15 % алуы және учаске периметрі бойынша шоғырлануы
тиіс.
4.3.6 Кӛшенің жүретін бӛлігін бойлай ені кемінде 4,5 м кӛгалдандыру болуы тиіс.
4.3.7 Жоспарлау кезінде жол желісіне байланыстыруды, автомобильдерге
техникалық қызмет кӛрсету және жӛндеудің негізгі ғимаратының және басқа
құрылыстардың (автожанармай толтыру пункттері, қойма үй-жайлары) орналасуының
технологиялық реттілігін, ішкі кӛлік жолдарының, тұрақтардың, жас кӛшеттер
қажеттілігін, сонымен қатар кәсіпорынды кейінгі дамыту мүмкіндігін ескеру керек.
4.3.8 Қызмет кӛрсету станциясының қажетті ауданын барлық құрылыстардың
аудандарын, ішкі кӛлік жолдарын және тұрақтарды ескере отырып анықтайды.
4.3.9 Автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету және жӛндеу кәсіпорындарына
арналған жер телімінің ӛлшемі 25 жұмыс постысына кемінде 2 га болуы тиіс.
4.3.10 Тұрғын үйлерден кемінде 25 м арақашықтық болуы керек.
4.3.11 Учаскенің пішіміне, кіретін жолдар мен шығатын жолдарды ұйымдастыру
сипатына әсер етуді қамтамасыз ету мақсатында қала құрылысының жағдайын ескеру
керек.
4.3.12 Аумаққа кіретін негізгі жолдың қақпалары алдында кәсіпорынға келетін
жылжымалы құрамның ең кӛп сағат мӛлшерінен сыйымдылығы кемінде
10
%
жиынтықтау алаңын қарастыру керек.
4.3.13 Саны
10 және одан жоғары техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы
жӛндеу постары немесе 50 және одан жоғары автомобильдерді сақтау орындары бар
кәсіпорын аумағында автокӛлік қозғалысын қарама-қарсы келмейтін және қиылысатын
ағындарсыз бір бағытта қарастыру керек.
9
4.3.14 Кәсіпорын қуатына байланысты аумақта автокӛлік қарқындылығы сағатына 5
автомобильден кӛп болмағанда, олардың қарама-қарсы және қиылысатын қозғалыстарына
жол беріледі.
4.3.15 Автомобильдерді алаңдарға сақтау
(ашық немесе шатырмен жабылған)
қарастырылатын автомобиль кӛлігіне қызмет кӛрсету кәсіпорындарында техникалық
қызмет кӛрсету станциялары үшін биіктігі кемінде 1,6 м қоршау болуы тиіс, мұнда
10 астам автокӛлікке қызмет кӛрсету постылары қарастырылады, кемінде екі кіретін жол
(шығатын жол) болуы тиіс.
4.3.16 Техникалық қызмет кӛрсету станциясының ғимаратының жақсы кӛрінуі және
маневр жасау үшін жолды қамтамасыз ету мақсатында магистральдан біршама алыс
орналастыру керек (алаң ортасына орналастыруға болады).
4.3.17 Автожанармай құю станцияларын автомобильдерге техникалық қызмет
сәйкес жүзеге асыру керек.
4.3.18 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау барысында автожанармай құю станцияларында мыналарды атап
кӛрсету керек:
- жанармай құю аймағын;
- сервистік қызмет кӛрсету аймағы;
- жанармайды сақтауға арналған резервуарлар;
- тазалағыш құрылыстар.
4.3.19 Автожанармай құю станциясының отқа тӛзімділік дәрежесі IIIа тӛмен
болмауы тиіс.
4.3.20 Автожанармай құю станциясынан жанармай сақтау резервуарларына дейінгі
арақашықтықты кемінде 5 м қабылдау керек.
4.3.21 Автожанармай құю станциясын жанармай құятын автомобильдерге кӛрнекі
бақылауды қамтамасыз етуді ескере отырып, категориясы В, Г немесе Д кәсіпорынның
ӛндірістік ғимараты немесе құрылыстың жеке үй-жайына жанармай құю пунктінің
басқару пульттерін орналастыру шарты кезінде қарастырмауға жол беріледі.
4.3.22 Тарату бағанынан автожанармай құю станциясының басқа құрылыстарына
дейінгі арақашықтықты кемінде мынадай түрде қабылдау керек:
- автожанармай құю станциясына дейін, басқару пульті үй-жайына дейін - 4 м;
- ӛтетін жолға дейін, тарату бағаналарына арналған арал шетіне дейін - 0,8 м;
- жерасты резервуарына дейін - 4 м;
- тарату бағанына дейін - нормаланбайды.
4.3.23 Тарату бағандарына арналған аралдар арасындағы арақашықтықты қабылдау
керек:
- жанармай құятын автомобильдер бір қатарға орналасқанда - автомобильдің енінен
1 м кӛп, бірақ кемінде 3 м;
- жанармай құятын автомобильдер бір қатарға орналасқанда - автомобильдің екі
еселенген енінен 1,5 м кӛп автомобиль, бірақ кемінде 6 м.
10
4.3.24 Автомобиль цистерналарынан жанармай құюға арналған жерасты
резервуарларына ӛтетін жолды жанармай құйылатын автокӛлік құралдарына арналған
негізгі жолмен біріктіру керек.
4.3.25 Тарату бағаналарына арналған аралда және резервуар ернеуіндегі алаңда
іргелес жатқан ӛтетін бӛліктің үстінде 0,15 м - 0,2 м кӛтеріңкі жер болуы тиіс.
4.3.26 Автожанармай құю станциясының құрылысынан автомобильдерге қызмет
кӛрсету кәсіпорнының ғимаратына дейінгі арақашықтықты 2 кесте бойынша қабылдау
керек.
2 кесте - Автожанармай қҧю станциясының қҧрылысынан автомобильдерге
қызмет кӛрсету кәсіпорнының ғимаратына дейінгі арақашықтық
Автожанармай құю станциясының
құрылысына дейінгі арақашықтық,
м, кемінде
Автожанармай
Ғимараттар мен құрылыстардың
Жанармайды
құюшыға
атауы
сақтауға
Тарату
арналған алаң
арналған
бағаналары
жерасты
резервуарлары
1
2
3
4
1. Ӛндірістік ғимараттар мен
құрылыстар:
Отқа тӛзімділік дәрежесі I, II және
IIIа (қабырғалар мен жабындардың
қоршау конструкцияларының оттың
6
9
12
таралуының нӛлдік шегімен)
Отқа тӛзімділік дәрежесі III және
9
9
12
IIIа
Отқа тӛзімділік дәрежесі IIIб, IV,
12
12
18
IVа және V
2. Әкімшілік және тұрмыстық
25
25
25
ғимараттар
3. Жылжымалы құрамды сақтау
12
9
6
ашық алаңдары және шатырлары
Ескертпе - Автожанармай құю станциясынан бастап кәсіпорындар ғимараттар
мен құрылыстарға
басқа кәсіпорындар арақашықтығын тиісті талаптар бойынша қабылдау керек.
11
4.3.27 Жүк автомобильдеріне және автобустарға қызмет кӛрсету кәсіпорындарынан
(олардың жер телімдері шекараларынан бастап) тұрғын үйлер мен қоғамдық ғимараттарға
дейінгі арақашықтықты тӛмендегідей қабылдау керек:
- жүк автомобильдері және қала кӛлігі автобустары - 100 м;
- азаматтарға тиесілі автомобильдерден басқа жеңіл автомобильдер және автобустар
- 50 м.
4.3.28 Ашық алаңдардан және жылжымалы құрамды сақтауға және күтуге арналған
шатырлардан автомобильдерге қызмет кӛрсету кәсіпорындарының, ӛнеркәсіптік және
басқа кәсіпорындар мен ұйымдардың ғимараттары мен құрылыстарына дейінгі
арақашықтықты келесідей қабылдау керек:
1) ӛндірістік ғимараттар мен құрылыстар үшін:
- ойықсыз қабырғалар жағынан отқа тӛзімділік дәрежесі I, II, IIIа (қабырғалар мен
жабындардың қоршау конструкцияларының оттың таралуының нӛлдік шегімен)
-
нормаланбайды;
- сол сияқты, ойықтары бар қабырғалар жағынан - кемінде 9 м;
- ойықсыз қабырғалар жағынан отқа тӛзімділік дәрежесі III және IIIа - кемінде 6 м;
- сол сияқты, ойықтары бар қабырғалар жағынан - кемінде 12 м;
- ойықтардың бар-жоғына байланысты отқа тӛзімділік дәрежесі IIIб, IV, IVа және
V - кемінде 15 м.
2) әкімшілік және тұрмыстық ғимараттар үшін:
- отқа тӛзімділік дәрежесі I және II - кемінде 9 м;
- басқа отқа тӛзімділік дәрежелері үшін - кемінде 15 м.
3) жүк автостанцияларының контейнерлік алаңдары үшін:
- металл контейнерлермен - кемінде 12 м
- ағаш контейнерлермен немесе жанғыш қаптамадағы жабдықпен - кемінде 15 м.
4.3.29 Автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету станциясын салу болжанатын
жер телімі сумен қамту, канализация және жауын-шашын суын жинау
коммуникацияларының жанында қаланың ішінде орналасады.
4.3.30 Тікелей жақын жерде электр энергияның және газдың инженерлік желілері
ӛтеді.
4.3.31 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының аумағынан тыс қызметкерлер автомобиліне арналған тұрақты
орналастыру керек.
4.3.32 Қозғалысты реттеу мақсатында жол қозғалысының белгілерін орнату,
сонымен қатар осы ережелерге сәйкес жол жабынына қажетті белгілерді, оның ішінде
кӛлденең және тік белгілерді белгілеу ұсынылады.
4.3.33 Автомобильдерге қызмет кӛрсету кәсіпорындарының аумақтары биіктігі
кемінде 1,6 м тұтас темірбетон қоршаумен қоршалуы тиіс.
4.3.34 Ӛтетін
жол бӛлігін
жұмырлау радиусын ҚР ЕЖ 3.01-101
Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын басқа да нормативтік құжаттар
талаптарына сәйкес қабылдау керек.
4.3.35 Автомобильдерге қызмет кӛрсету кәсіпорындарының аумағынан ӛтетін
жолдарды және алаңдарды қалыңдығы 0,016 м қиыршықтасты негізде және құмтасты -
12
0,02 м тӛсем қабатында қалыңдығы 0,05 м түйіршікті асфальтбетон жабынымен жобалау
ұсынылады.
4.3.36 Жаяу жүргіншілер енін кемінде 1,5 м қабылдау керек.
4.3.37 Аумақ ішінде автомобильдер қозғалысын ұйымдастыруды екі тәсілмен - сағат
тілі бойынша және сағат тіліне қарсы жасауға болады.
4.3.38 Тұрақ тұрған алаңдардың және оларға алып баратын жолдар кӛлемі автокӛлік
кәсіпорындарының шамасына және автомобильдерді орналастыру тәсіліне байланысты.
4.3.39 Тұраққа арналған орынға кӛлік құралы алып жатқан алаң, автомобильдер
арасындағы арақашықтық, қауіпсіздік жолағы және кірме жол кіреді.
4.3.40 Кірме жолдардың ені орналастыру бұрышына, тұраққа кіру тәсіліне (алдыңғы
немесе артқы жүріспен), автомобильдер арасындағы арақашықтыққа, олардың габариттік
ӛлемдеріне және маневр жасауына байланысты.
4.3.41 10 және одан жоғары техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу
немесе
50 және одан жоғары автомобильдерді сақтау постылары қарастырылған
кәсіпорын аумағының қоршауында кемінде екі кіретін жол (шығатын жол) қарастыру
керек.
4.3.42 Постылардың немесе автомобильдерді сақтау орындарының саны аз
кәсіпорындар үшін аумаққа кіретін бір жол орналастыруға жол беріледі.
4.3.43 Қоршаудағы қақпалардың ойығы кемінде 4,5 м î 4,5 м болуы тиіс.
4.3.44 Кірме жолдардың ені 4,5 м болып қабылданбайды.
4.3.45
«Тыныш аймақтардыª болдырмау мақсатында автомобильдерді орнатуды
кемінде 45° бұрышпен жүргізу керек.
4.3.46 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындары
үшін оның аумағында 25 жұмыс постысын қарастыру керек:
-
50 машина-орнын күтетін ашық тұрақты;
-
20 машина-орнына дайын автокӛлік құралдарына арналған шатыр астындағы
тұрақты;
-
80 машина-орнына сатуға арналған тұрақты (шатыр астындағы немесе жабық).
4.3.47 Автомобильдерді және қосалқы бӛлшектерді сату дүкенінің келушілеріне
арналған тұрақты жӛндеу және қызмет кӛрсету кәсіпорнының аумағынан тыс
орналастырады.
4.3.48 Тұрақтарды дүкеннің негізгі кіре берісіне барынша жақындатады және оның
ауданын 15-20 машина-орынға есептеумен жобалайды.
4.3.49 Автомобильдерді сақтауға арналған алаңдардан отқа тӛзімділік дәрежесі I
және II ғимараттар мен құрылыстарға дейінгі арақашықтық ойығы жоқ қабырғалар
жағынан нормаланбайды, сол сияқты ойықтары бар қабырғалар жағынан кемінде 9 м
қабылданады.
4.3.50 Отқа тӛзімділік дәрежесі III ғимараттар үшін кӛзделгеннен жоғары қашықтық
тиісінше 6 м және 12 м қабылданады.
4.3.51 Кәсіпорынға кіруге немесе одан шығуға арналған қақпа қызмет кӛрсетілетін
автомобильдердің негізгі моделінің ұзындығына тең қызыл сызықтан кемінде шегініспен
орналасуы тиіс.
13
4.3.52 Кемінде 30 м қақпалар арасындағы арақашықтықтағы кіретін жол кәсіпорын
жағынан жолдың ӛтетін бӛлігіндегі қозғалыстың бағытын есептегенде шығатын жолдың
алдын алуы тиіс.
4.3.53 Кәсіпорындарды жалпы пайдаланатын екі жолмен шектелген учаскеге
орналастырған кезде қақпа қозғалыс қарқындылығы аз жол жағында орналасуы тиіс.
4.3.54 Техникалық қызмет кӛрсетуден, жӛндеуден ӛткен және тапсырыс берушіге
беруде кезекте тұрған автомобильдер шатыры бар, сонымен қатар ӛзге тұлғалардың
қатынауын болдырмайтын тормен қоршалған арнайы алаңда сақталуы тиіс.
4.3.55 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының аумағына автомобильдерді сақтауды ашық алаңда жүзеге асыру керек.
4.3.56 Улы, жұқпалы материалдарды, дәретхана сұйықтықтарын және қоқысты
тасымалдайтын автомобильдерді сақтау және күту алаңдары бір-бірінен және басқа
автокӛлік құралдарын сақтау алаңдарынан кемінде 10 м арақашықтықта орналасуы тиіс.
4.3.57 Жанар-жағармай материалдарын тасымалдайтын автомобильдерді сақтау
600 м3 аспайтын, бірақ
50 аспайтын автомобильдерді тасымалдау үшін жалпы
сыйымдылықты ыдыстар тобымен қарастыру керек.
4.3.58 Жанар-жағармай материалдарын тасымалдайтын автомобиль топтарының
арасындағы, сонымен қатар басқа автокӛлік құралдарын сақтауға арналған алаңдарға
дейінгі арақашықтық кемінде 12 м болуы тиіс.
4.3.59 Жанар-жағармай материалдарын тасымалдайтын автомобильдерді сақтау
алаңдарынан бастап кәсіпорын ғимараттары мен құрылыстарына дейінгі арақашықтықты
тиісті талаптар бойынша қабылдау керек.
Ескертпе - Автомобильдерді сақтаудың ашық алаңын тиісті талаптар бойынша автокӛлік құралының
есептік саны алатын олардың арасындағы арақашықтық алаңымен санау керек.
4.3.60 Постылар саны 15 және одан аз жеңіл автомобильдерге техникалық қызмет
кӛрсету аумақтарында автокӛлік құралдарын сақтау және күту алаңдарынан және
шатырларынан бастап ойықтары бар қабырғалар жағынан ӛтқа тӛзімділігі І және ІІ
дәрежелі ғимараттар мен құрылыстарға дейінгі арақашықтық нормаланбайды.
4.3.61 Техникалық қызмет кӛрсету станциясының аумағында ӛндірістік және
қосалқы үй-жайлар, жӛндеуге кезекте тұрған және қызмет кӛрсету мен жӛндеуден ӛткен
автомобиль тұрақтарын орналастыру керек.
4.3.62 Қоршау периметріндегі аумақ гүлзары бар қарапайым жиекті орналастыру
арқылы кӛгалдандырылады, мұнда ағаштар мен кӛшеттер отырғызылады.
4.3.63 Асфальтбетон қоспасын тӛсеу тиіс жол тӛсемінің конструктивтік қабатын
нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес орнату керек.
4.4 Кӛлемдік-жоспарлық шешімдер
4.4.1 Ӛндірістік-қойма ҥй-жайлары
4.4.1.1 Ӛндірістік-қойма үй-жайларының құрамына мыналарды қосу керек:
- техникалық кӛмек кӛрсету және жӛндеу аймағы;
14
- техникалық жӛндеудің ӛндірістік учаскелері;
- қоймалар;
- энергетикалық және санитарлық-техникалық қызметтердің және құрылғылардың
техникалық үй-жайлары (компрессорлық, трансформаторлық, сорғы, желдету және т.б.).
4.4.1.2 Категориясы I, II және III автомобильдердің 200 дейін қоса алғандағы және
IV категориялы 50 дейін қоса алғандағы мӛлшердегі кәсіпорындарда, сонымен қатар
техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларының 10 дейінгіні қоса
алғандағы мӛлшердегі автокӛлік құралдарын техникалық қызмет кӛрсету станцияларында
агрегаттарды жӛндеуге байланысты жұмыстарды қоса алғанда, слесарь-механикалық,
электр техникалық және радиожӛндеу, құралдарды жӛндеу жұмыстары, технологиялық
қондырғыларды, керек-жарақтарды және ӛндірістік құралдарды жӛндеу және дайындау
жұмыстарын басқа үй-жайлардан І типті ӛртке қарсы арақабырғалармен оқшауланған
жылжымалы құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларымен
бір үй-жайда жүргізуге жол беріледі.
Ескертпе - Техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларының 10 дейінгіні қос алған
санымен техникалық қызмет кӛрсету станцияларындағы техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу
постылары үй-жайларына дәнекерлеуді қолдану арқылы шанақтарды жӛндеу үшін постыларды
орналастыруға жол беріледі, аталған постылар еденнен биіктігі
2,5 м тұтас жанбайтын экрандармен
қоршалуы және орталықтандырылған газбен қамтамасыз етумен қамтамасыз етілуі тиіс.
4.4.1.3 Сақтау үй-жайын және ӛнеркәсіптік және басқа кәсіпорындарға және
ұйымдарға қызмет ететін жылжымалы құрамға техникалық қызмет кӛрсету және
ағымдағы жӛндеудің ӛндірістік-қойма үй-жайларын В, Г және Д категориялы отқа
тӛзімділік дәрежесі ІІ ӛндірістік ғимараттарға орналастыруға жол беріледі, бұл кезде
аталған үй-жайларды ғимараттың басқа бӛлігінен
2 типті ӛртке қарсы бітеу
қабырғалармен және 3 типті аражабындармен бӛлу керек.
4.4.1.4 Техникалық қызмет кӛрсету станцияларының ӛндірістік үй-жайлары ӛрт
қаупі бойынша мыналарға жатады:
- техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу учаскесі, компрессор, агрегат-
механикалық учаске, электр-карбюраторлық, аккумуляторлық - «Дª категориясы;
- шанақты, қосалқы бӛлшектер қоймасы, шиномонтаждау, материалдар қоймасы -
«Гª категориясы;
- бояу учаскесі және бояуларды дайындау үй-жайлары - «Аª категориясы.
4.4.1.5 Санитарлық сиапттамалар бойынша станция қызметкері мынадай топтарға
жатады: Iб; Iв; IIв; IIб; IIг; IIIа; IIIб.
4.4.1.6 Ӛндірістік үй-жайдың ауданы меншікті аудан бойынша бір жұмыс постысына
шамалап есептелінеді, ол жолдарды ескеру арқылы 40 м2 - 60 м2 қабылданады.
4.4.1.7 Техникалық қызмет кӛрсетудің ӛндірістік-қойма үй-жайларын және I, II және
III категориялы автомобильдерге қызмет кӛрсету кәсіпорындарын бір ғимаратқа
орналастыру керек.
4.4.1.8 Шу және діріл кӛздері бар кӛлік объектілерін жобалаған кезде қалған
ӛндірістік үй-жайлардан (учаскелерден) алыс орналастырады.
15
4.4.1.9 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау, салу, пайдалану барысында қауіпсіздікті, қолайлылықты
қамтамасыз ету мақсатында жұмыс орындарына діріл беретін жабдықты ескеру керек,
оларды жеке іргетастарға немесе дірілоқшаулауы бар (дірілді басатын тӛсемдер, кілемдер)
қолдау кӛрсететін конструкцияларға орнату керек.
4.4.1.10 Жылжымалы құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу
посттарының үй-жайларында үй-жайға немесе шұңқыршаларға орналастыратын жалпы
сыйымдылығы 5 м3 аспайтын резервуарларға жаңа және пайдаланған жағармайларды
сақтауға, сонымен қатар майлайтын материалдарды тасымалдауға арналған сорғы
жабдығын орнатуға жол беріледі.
4.4.1.11 Автокӛлік кәсіпорындарында
(200
қоса алғанда І категориялы
автомобильдер санында) тереңдетілген диагностикалау посттарын техникалық қызмет
кӛрсету және ағымдағы жӛндеу посттарының үй-жайына орналастыруға жол беріледі.
4.4.1.12 Кішігірім ӛндірістік ағын кезінде шағын автомобиль кӛлігін жӛндеу және
техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындары үшін біртекті жұмыс сипатындағы кейбір
учаскелер, сонымен қатар жеке қойма үй-жайларын біріктіруге жол беріледі.
4.4.1.13 Ғимараттың жеке үй-жайларында материалдарды сақтау үшін бӛлмелерді
немесе қоймаларды қарастыру керек:
- майлау;
- лак-бояу;
- қатты жанғыш.
4.4.1.14 Үй-жайда 25 м3 астам майлау материалдарын сақтау кезінде ғимараттың
сыртынан үй-жайда орналасқан жер үсті шығын резервуарларынан майды құю үшін
жерасты апатты резервуарларды қарастыру керек.
4.4.1.15 10 м3 артық емес мӛлшердегі майлау материалдарын сақтауға арналған үй-
жайларға майларды айдауға арналған сорғы агрегаттарын орналастыруға жол беріледі.
4.4.1.16 Қосалқы бӛлшектерді және материалдарды сақтау үшін ғимараттың отқа
тӛзімділік дәрежесіне байланысты ӛртке қарсы арақабырғалармен және аражабындармен
қоршалған жеке үй-жайларды қарастыру керек:
- қозғалтқыштар, агрегаттар, тораптар, бӛлшектер, ӛрт қауіпті емес материалдар,
металдар, құралдар, құнды ескі-құсқылар (түсті металл және т.б.) үшін;
- автомобиль шиналары (камералар мен қақпақтар);
- майлау материалдары;
- лак-бояу материалдары;
- қатты жанатын материалдар (қағаз, картон, шүберек).
4.4.1.17 Газ-дәнекерлеу жұмыстарын жасау кезінде қолданылатын оттегі және
ацетилен бар баллондарды сақтауға арналған қойманы және майлар қоймасын станция
аумағында жеке үй-жайларға орналастырады.
4.4.1.18 Шиномонтаждау жұмыстарын техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы
жӛндеу постылары үй-жайында жасауға жол беріледі.
4.4.1.19 Ауданы 50 м2 астам автомобиль шиналарын сақтауға арналған үй-жай терезе
ойығы бар ғимараттың сыртқы қабырғасына орналасуы тиіс.
16
4.4.1.20 Автомобиль шиналарын басқа материалдармен бірге сақтауға жол беріледі,
бұл кезде үй-жайдың жалпы ауданының 50 м2 дейін болуын ескеру керек.
4.4.1.21 Әртүрлі атаумен берілген 10 данаға дейінгі мӛлшерде оттегі мен ацетилен
толтырылған және бос балондарды шкафтан аралық қабырғаға дейін кемінде 0,5 м
арақашықтықпен ӛндірістік ғимараттардың сыртында терезе немесе есік ойықтары
арасындағы аралық қабырғаға орнатылған жеке металл шкафтарға сақтауға жол беріледі.
4.4.1.22 Пайдаланған аккумуляторларды сақтауға арналған қойма ауданын кешенді
қызмет кӛрсетілетін 1000 автомобильге 0,5 м2 қабылдау керек.
4.4.1.23 І категориялы автомобильдерді жууға арналған камераларды жылжымалы
құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларының үй-жайына
орналастыруға жол беріледі.
4.4.1.24 Бірыңғай қызмет кӛрсету кешені жуу жұмыстарының үй-жайлары
арасындағы және автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу
постыларының автокӛлік құралдарын сақтау үшін олармен шектес ойықтарды су ӛтпейтін
перделермен жабдықтауға жол беріледі.
4.4.1.25 Сыртқы ауа температурасы
0 оС және одан жоғары болғанда бірыңғай
қызмет кӛрсету кешенінің жуу, жинау және басқа жұмыстарын жасау үшін ашық алаңға
немесе шатыр астына орналастыратын посттарды қарастыруға жол беріледі.
4.4.1.26 Постылар саны екіден артық емес IV дәрежелі автокӛлік құралдары үшін
дәнекерлеу, қаңылтыр және арматура жұмыстарының постыларын автомобильдерге
техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларының үй-жайларынан
кӛтеру-кӛлік жабдығын ӛткізуді қамтамасыз ету үшін еденнен биіктігі кемінде
4 м
жанбайтын материалдан арақабырғамен бӛлуге жол беріледі.
4.4.1.27 Жарықтағы тоннельдің биіктігі кемінде 2 м, тоннельдің ені - кемінде 1 м
болуы тиіс.
4.4.1.28 Траншеяның енін келесідей қабылдау керек:
- траншеяға жабдықтарды орналастырмағанда - кемінде 1,2 м;
- траншеяға жабдықтарды орналастырғанда - 2,0 м -2,2 м.
4.4.1.29 Еңбек шартын және технологиялық процестердің икемділігін қамтамасыз
ету үшін тексеру арықтарын қарастыру керек, оларды келесі шарттардан жобалау қажет:
- жұмыс аймағының ұзындығы кӛлік құралының габариттік ұзындығынан кем емес,
бірақ 0,8 м аспауы тиіс;
- ені жолдардың ӛлшемдерімен таңдалады және жеңіл автомобиль кӛлігі үшін 0,9 м
және жүк автомобильдері және автобустар үшін 1,1 м құрайды;
- тереңдігі тӛменгі жағынан тораптарға және агрегаттарға еркін қатынауды
қамтамасыз етуі және ерекше кіші класты жеңіл автомобильдер және автобустар үшін
1,3 м -1,5 м; жүк автомобильдері және автобустар үшін (ерекше кіші кластан басқа)
1,1 м -1,2 м құруы тиіс.
4.4.1.30 Тексеру арығының кіретін бӛлігінде биіктігі 0,15 м - 0,20 м шашыратқышты
қарастыру керек.
4.4.1.31 Бір-біріне параллель орналасқан ӛтетін тексеру арықтары тоннельдермен
(жерасты ӛткелдерімен), ал тұйық арықтар - ашық траншеялармен бірігуі тиіс.
17
4.4.1.32 Тексеру арықтарына кіру үшін ені кемінде 0,7 м баспалдақтарды қарастыру
керек, олардың саны:
- траншеялармен біріктірілген тұйық тексеру арықтары үшін - үш тексеру арығына
кемінде бір баспалдақ;
- тоннельдермен біріктірілген жеке ӛтетін тексеру арықтары үшін - тӛрт тексеру
арығына кемінде бір баспалдақ;
- тасқынды желінің ӛтетін тексеру арықтары үшін
- қарама-қарсы жағында
орналасқан әрбір тасқынды желіге кемінде екі баспалдақ (жақын шыға беріске дейінгі
арақашықтық 25 м аспауы тиіс);
- траншеялармен біріктірілмеген тұйық тексеру арықтары үшін - әрбір тексеру
арығына бір баспалдақтан.
4.4.1.33 Жұмыс постысының меншікті ӛндірістік ауданы
(яғни, бір техникалық
қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу жұмыс постысын техникалық жарықтандыруға
және жұмыс істеуге берілетін аудан) станцияның қуатына байланысты тӛмендегілерге тең:
а) 6 - 10 пост - 120 м2 - 110 м2;
б) 11 - 15 пост - 110 м2 -100 м2;
в) 16 - 25 пост - 100 м2 -90 м2;
г) 25 постыдан жоғары - 90 м2 -80 м2.
4.4.1.34 Бояу учаскесінде келесі жұмыстар үшін кемінде үш оқшау үй-жайлар
(бӛлімдер) болуы тиіс:
- бояуға дайындау (дайындау бӛлімі);
- лак-бояу жабынын жағу (сырлау бӛлімі);
- лак-бояу жабындарын кептіру (кептіру бӛлімі).
4.4.1.35 Бояу жұмыстары үй-жайына сұйық және газ отынымен жұмыс істейтін бояу-
кептіру камераларын орналастырған кезде, жылу генератордың жеке үй-жайын қарастыру
керек, оны сыртқа шығатын сыртқы қабырғаға орналастырып және басқа үй-жайлардан 1
типті арақабырғалармен және 3 типті аражабындармен бӛлу керек.
4.4.1.36 І категориялы автомобильдерді жууға арналған камераларды жылжымалы
құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларының үй-жайына
орналастыруға жол беріледі.
4.4.1.37 Жеке ғимаратқа бірыңғай қызмет кӛрсету кешені, бояу, шанақты,
шиномонтаждау және жылжымалы құрамды ағымдағы жӛндеудің ілеспе үй-жайларын
орналастыруға жол беріледі.
4.4.2 Әкімшілік және тҧрмыстық ҥй-жайлар
4.4.2.1 Әкімшілік үй-жайларға мыналар жатады: кеңселік, касса, клиенттерге
арналған бӛлме, посттарды жүктеулерді бақылау және нормалау бюросы, бухгалтерия,
бастықтың, шеберлердің, инженер-экономистің, қойма меңгерушісінің, жабдық жӛніндегі
шебердің, диспетчердің кабинеттері, автомобильдерді жӛндеуге қабылдау, бақылаушы-
қабылдаушыларға арналған, санитарлық-тұрмыстық посттар, қоғамдық тамақтану
пункттері, денсаулық сақтау (медициналық пункттер), мәдени қызмет кӛрсету, басқару
үй-жайлары.
18
4.4.2.2 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау барысында пост жұмыстары аймақтарында жұмыс істейтіндерге
демалу үшін үй-жайлар қажет, ол үй-жайда киімге арналған ілгіштер, қол жуғыш, ішетін
су құрылғысы, сонымен қатар тамақ дайындауға, сергітетін сусындарды таратуға арналған
аспаптар және дене шынықтырумен айналысатын орындар болуы тиіс.
4.4.2.3
150 және одан артық адам жұмыс істейтін ең кӛп ауысымдағы жеңіл
автомобильдерді, автобустарды, кондукторлардың киімдерін сақтау үшін қызмет
кӛрсететін және жүргізушілердің тізімдегі санына тең ілгіштердегі орындар санымен киім
сақтайтын орындарды қарастыру керек; адам саны 150 тӛмен болғанда киімдерді сақтау
үшін шкафтар қарастыру керек.
4.4.2.4 I б топтағы жүргізушілердің киімдерін, I в және III топтардағы дала және үй
киімдерін сақтау үшін қызмет кӛрсететін және жүргізушілердің тізімдегі санына тең
ілгіштердегі орындар санымен киім сақтайтын орындар қарастыруға жол беріледі;
шкафтарға сақтау арқылы I в және III топтары үшін киім сақтайтын арнайы киімдер дала
және үй киімдерін сақтайтын орындармен шектесіп орналасуы тиіс.
4.4.2.5 Далаға киетін киімдерді сақтау орнының ауданы 1 адамға 0,1 м2 есебімен
қабылданады.
4.4.2.6 Жеке шкафтарға сақтаған кезде оларды 0,4 м î 0,5 м ӛлшемімен қабылдау
керек.
4.4.2.7 Жүк автомобильдерінің, автобустар жүргізушілері және кондукторлары үшін
қолжуғыштардың, душ торларының, унитаздардың және писсуарлардың санын бір сағат
ішінде кәсіпорынға қайтып келетін олардың кӛп санының 50 % есебімен қабылдау керек;
санитарлық сипаттамалар топтарын нормативтік құжаттарға сәйкес қабылдау керек.
4.4.2.8 Душ бӛлмелері ашық кабиналармен жабдықталады.
4.4.2.9 Душ кабиналарының жанында біреуіне есептегенде ауданы 0,7 м2, бірақ
кемінде 2,0 м2 душ алдындағы бӛлме қарастырылады.
4.4.210 Санитарлық-тұрмыстық бӛлмелер станцияның әкімшілік-тұрмыстық
аймақтың қосымша үй-жайларында ең аз ауданды алады.
4.4.2.11 Тұрмыстық үй-жайларға жұмысшылардың демалу бӛлмелері, асхана, киім
шешетін орындар, душ, қол жуғыш, сантораптар кіреді.
4.4.2.12 Санитарлық-тұрмыстық үй-жайлардың ауданының орта есептік жалпы
шығынын бір қызмет кӛрсетушіге 1,5 м2 қабылдау керек.
4.4.2.13 Шектес
2 қабаттағы жұмысшылар саны 30 адам болғанда, санитарлық
тораптарды адамдар кӛп қабаттардың біреуіне орналастыру керек.
4.4.2.14 Дәретханаға кіре беріс ӛздігінен жабылатын тамбур арқылы қарастырылуы
тиіс.
4.4.2.15 Тамбурдың ауданы бір унитазға 0,4 м2 есебімен анықталады.
4.4.2.16 Әкімшілік-тұрмыстық аймақ құрамына жұмысшыларға қызмет кӛрсететін
асхана қосылады.
4.4.2.17 Асхана орнына ыстық тамақтар тарататын буфет қарастыруға жол беріледі.
4.4.2.18 Буфеттерді 8-ден 50 адамға дейін залдағы отырғызу орындарының санына
есептеу керек.
4.4.2.19 Буфет үй-жайларының ауданы 30 м2 бастап 110 м2 дейін ӛзгереді.
19
4.4.2.20 Тамақ қабылдауға арналған үй-жайлардың ауданын әрбір келушіге 1 м2,
бірақ кемінде 12 м2 есебімен анықтау керек.
4.4.2.21 Ауысымда жұмыс істейтіндер саны
10 адамға дейін болғанда тамақ
қабылдау бӛлмесінің орнына киім сақтайтын орында үстелді қою үшін ауданы 6 м2
қосымша орынды қарастыруға жол беріледі.
4.4.2.22 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және қызмет кӛрсету кәсіпорнының үй-
жайының құрамына клиенттерге, дүкенге келушілерге, іргелес тұрғын ауданның халқына
қызмет кӛрсететін кафе үй-жайлары қосылуы мүмкін.
4.4.2.23 Кафе ауданын есептеуге қалаға қатысты жӛндеу және қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын орналастыру әсер етеді.
4.4.2.24 Автокӛлік кәсіпорны үшін орталық басқару аппаратын (жалпы басшылық,
жоспарлы-ӛндірістік, материалдық-техникалық жабдықтау, еңбек және жалақы,
әкімшілік-шаруашылық бӛлімдер), қызмет кӛрсетуші кіші қызметкер және ӛрт-күзет
қызметі қарастыру керек.
4.4.2.25 Әкімшілік-тұрмыстық бӛлімнің жалпы ауданын кемінде 1000 м2 қабылдау
керек, олардың: әкімшілік-басқару аппаратына арналған үй-жай - 200 м2, ӛндірістік және
қосымша жұмысшыларға арналған тұрмыстық үй-жайлар - кемінде 500 м2. Клиент үй-
жайлары - кемінде 300 м2.
4.4.2.26 Клиенттік үй-жайлар: клиенттерге арналған күту залы - кемінде 100 м2,
техникалық консультацияларға арналған үй-жай - кемінде 70 м2, кафетерия - 95 м2,
сантораптар - кемінде 35 м2.
4.4.2.27 Асханалар мен буфеттерге отырғызатын орындар санын осы ауысымда
жұмыс істейтін жүргізушілер мен кондукторлардың 10 % санын ескере отырып, ең кӛп
ауысымда жұмыс істейтін жұмысшылар санына байланысты қабылдау керек.
4.4.2.28 Жүргізушілер мен кондукторлардың
10
% астам санына қоғамдық
тамақтандыруды ұйымдастыру қажеттілігі кезінде олардың есептік саны жобалауға
берілген тапсырмамен анықталуы тиіс.
4.4.2.29 Осы ауысымдардың бірінде жұмыс істейтіндердің саны 30 адам және одан
жоғары болғанда кешкі және түнгі ауысымдарда жұмыс ісейтіндерге тамақтандыруды
ұйымдастыру үшін ыстық тамақтарды беретін буфетті, ал саны 30 адамнан аз болғанда,
тамақ қабылдайтын бӛлме қарастыру керек.
4.4.2.30 Асханалардың жанында тамақтантын залдың жалпы санынан 20 % есептеу
арқылы диеталық тамақтануды қарастыру қажет.
4.4.2.31 Жобалауға берілген тапсырмаға сәйкес тұрмыстық үй-жайлар құрамында
(«сауналардыª) қарастыруға жол беріледі.
4.4.2.32 Буланатын бӛлмені киім сақтайтын орынның блок құрамына орналастыру
кезінде ондағы орындар санын кабинадағы 4 душ торына 1 орынды есептеу арқылы
қабылдау керек.
4.4.2.33 Буланатын бӛлме жанындағы киім ілуге арналған бӛлме ауданы 1 орынға 1,8
м2 есептеу арқылы қабылдау керек.
4.4.2.34 Буланатын үй-жай ауданын 1 орынға 1,5 м2, бірақ кемінде 6 м2 есептеу
арқылы қабылдау керек, буланатын үй-жайдың сыйымдылығы 8 орыннан аспауы тиіс.
20
4.4.2.35 Буланатын үй-жай душ алдындағы бӛлме арқылы душ бӛлмесімен және
демалу бӛлмесімен байланысуы тиіс (буланатын бӛлмеде 1 орынға 3 м2, кемінде 12 м2
есептеу арқылы).
4.4.2.36 Буланатын үй-жайлар жанына әрбір
4 адамға
4 м2 есептеу арқылы
микробассейндерді орналастыруға жол беріледі.
4.4.2.37 Микро-бассейн үй-жайына кіре берісті душ алдындағы бӛлме арқылы
қарастыру керек.
4.4.2.38 Саны
1000 адамнан аз жұмыс істейтін кәсіпорындарда сауда және
тұрмыстық қызмет үй-жайларын жобалауға берілген тапсырмаға сәйкес қарастыру керек.
4.4.2.39 Саны
500 адамнан артық жұмыс істейтін кәсіпорындарда денсаулық
орталығы, спорттық ойын түрлерімен айналысуға арналған алаңдар (волейбол, баскетбол
және басқалары) кіретін спорттық-сауықтыру кешендерін, сонымен қатар жобалауға
берілген тапсырмаға сәйкес қарастырылуы мүмкін спорт залдарын және жүзу
бассейндерін ұйымдастыру ұсынылады.
4.4.2.40 Тізімдік саны 50 бастап 300 дейін жұмыс істейтіндер болғанда медпункт
қарастырылуы тиіс, оның ауданын 12 м2 бастап 18 м2 дейін қабылдау керек.
4.4.2.41 Денсаулық орталығының, денсаулық кабинеттерінің, рейс алдындағы және
рейстен кейінгі тексеру кабинетінің құрамы мен аудандары 3 кестеде берілген.
3 кесте - Қҧрамы мен аудандары
Кәсіпорында жұмыс істейтіндердің
тізімдік саны кезіндегі ауданы, м2
300
500
Үй-жайлар
300
жоғ.
жоғ.
1700
дейін
500
1700
жоғ.
дейін
дейін
1
2
3
4
5
1. Денсаулық орталығы
ауданы
1 адамға
5 м2 норма кезінде
гигиеналық және емдік дене шынықтыру
-
-
40
70
кабинеті
психологиялық жеңілдену кабинеті
-
-
20
30
физиотерапевтік кабинет
-
-
20
30
массаж жасау кабинеті
-
-
-
20
2. Денсаулық кабинеті
18
35
-
-
21
3 кестенің жалғасы
Кәсіпорында жұмыс істейтіндердің
тізімдік саны кезіндегі ауданы, м2
300
500
Үй-жайлар
300
жоғ.
жоғ.
1700
дейін
500
1700
жоғ.
дейін
дейін
3. Рейс алдындағы және рейстен кейінгі
12
12
18
18
тексеру кабинеті
Ескертпелер:
1. Құрамында денсаулық орталығы бар физиотерапевтік кабинеттерді денсаулық пункті құрамында
осы кабинет болмағанда қарастыру керек.
2. Гигиеналық және емдік дене шынықтыру кабинетінде жұмыс істейтіндер саны 500 адамнан
асқанда ауданы 8 м2 массаж жасауға арналған кабинаны қарастыру керек.
3. Гигиеналық және емдік дене шынықтыру кабинеттерінің жанында душ (10 адамға 1 тор) және
киім ілетін ( 1 адамға 1,3 м2) бӛлмелер қарастырылуы тиіс.
4.4.2.42 Жұмыс істейтіндер саны 300 жоғары 500 адамға дейін кәсіпорындардағы
денсаулық кабинеттері денсаулық пункттерінің жанында қарастырылуы тиіс.
4.4.2.43 Жұмыс істейтіндер саны
300 адамнан аз кәсіпорындардағы денсаулық
кабинеттері жүргізушілерді рейс алдындағы және рейстен кейінгі тексеру кабинетінің
жанында орналасуы тиіс.
4.4.2.44 Жол құжаттарын (жүргізуші құжаттарын) ресімдеуге арналған үй-жайдың
ауданын үй-жайда бір уақытта болған және бір адамға 1 м2, кемінде 18 м2 нормадағы
жүргізушілер мен кондукторлардың санына сүйене отырып қабылдау керек.
Жүргізушілер бӛлмесіне бір уақытта келгендердің санын бір сағат ішінде
кәсіпорыннан шыққан жүргізушілер мен кондукторлардың ең кӛп санының
25
%
мӛлшерінде қабылдау керек.
4.4.2.45 Тапсырыс берушілер үй-жайының ауданын бір жұмыс постысына 9 м2
бастап 12 м2 дейін қала кәсіпорындары үшін қабылдау керек.
4.4.2.46 Вестибюль ауданын ең кӛп ауысымдағы бір жұмыс істеушіге 0,2 м2, бірақ
кемінде 18 м2 есебімен қабылдау керек.
4.4.2.47 Басшылар кабинетінің ауданы жалпы жұмысшы үй-жайларының
15
%
аспайтындай құруы тиіс.
4.4.2.48 Басшылар мен олардың жетекшілерінің үй-жайларының жанында ауданы
кемінде 9 м2 қабылдау бӛлмелері қарастырылуы тиіс.
4.4.2.49 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау барысында диспетчерлік орталық үй-жайын ескеру керек,
жертӛле үй-жайларына орналастыруға жол берілмейді.
4.4.2.50 Диспетчерлік бӛлменің ауданын ең кӛп ауысымда жұмыс істейтін бір
диспетчерге 6 м2 есебімен қабылдау керек.
22
4.4.2.51 Қолайлылықты қамтамасыз ету мақсаттарында диспетчерлік орталықтың
қабырғалары мен тӛбелерінің жабынын дыбыс ӛткізбейтін материалдардан жасау керек.
4.4.2.52 Кәсіпорында тәулік бойы кезекшілікті ұйымдастыру кезінде кезекші
жүргізушілерге арналған үй-жайдың ауданын кезекші қызметкердің есептік санына және
бір адамға 3 м2, кемінде 12 м2 нормаға сүйене отырып қабылдау керек.
4.4.2.53 Жылжымалы құраманы түнгі тәулікте шығару және қайтару қажеттілігі
болғанда жүргізушілер мен кондукторлардың уақытша демалуына арналған үй-жайдың
ауданын бір адамға 6 м2 есептік санына және нормасына сүйене отырып қабылдау керек;
аталған үй-жайлар.
4.4.2.54 Кәсіпорынның бақылау-ӛткізу пункті механиктері үй-жайларының ауданын
ең кӛп ауысымдағы бір жұмысшыға 4 м2, кемінде 9 м2 есебімен қабылдау керек.
4.4.2.55 Қозғалыс қауіпсіздік кабинетінің ауданын жүргізушілердің тізімдік саны
кезінде қабылдау керек:
-
101 адамнан 500 дейін - 24 м2 дейін;
-
500 адамнан жоғары 1000 дейін - 36 м2 дейін;
-
1000 адамнан астам - 54 м2 дейін.
4.4.2.56 Тізімдік саны
100 дейін жүргізушілер болғанда, қозғалыс қауіпсіздігі
кабинетін еңбекті қорғау үй-жайымен біріктіруге жол беріледі.
4.4.2.57 Кәсіптік бейімделу кабинетінің ауданын кәсіпорындағы автомобильдердің
тізімдік саны бойынша қабылдау керек:
-
150 адамнан жоғары 500 дейін - 18 м2 дейін;
-
500 адамнан жоғары 1000 дейін - 24 м2 дейін;
-
1000 адамнан астам- 36 м2 дейін.
4.4.2.58 Жиналыс ӛткізетін залдардың сыйымдылығын жүргізушілер мен
кондукторлардың санын есепке алумен анықтау керек, олардың ауданы 1 орынға кемінде
0,9 м2 болуы тиіс.
4.4.2.59 Жиналыс ӛткізетін залдардың жанында киноаппарат бӛлмелері, сонымен
қатар залдағы 1 орынға 0,03 м2 есебімен президиум бӛлмесі қарастырылуы тиіс.
4.4.2.60 Залдың жанында
30 м дейін арақашықтықта санитарлық тораптарды
қарастыру қажет.
4.4.2.61 Тұйық дәлізге шыға берістері бар үй-жайлардан баспалдақ торына шыға
беріске дейінгі арақашықтықты екі есеге азайту керек.
4.4.3 Жылжымалы қҧрамды сақтау ҥй-жайлары
4.4.3.1 Азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдер үшін тікелей сыртқа шығатын
оқшауланған бокстарды, әрбір автомобиль кӛлігі үшін оларды бокстар арасын 2 типті
ӛртке қарсы бітеу арақабырғалары бар отқа тӛзімділік дәрежесі I, II, IIIа бір қабатты
ғимараттарға орналастыру шартымен орналастыруға жол беріледі.
4.4.3.2 Автомобильді әрбір бокстан сыртқа тікелей шығаруды қамтамасыз ету
жағдайында 2 типті ӛртке қарсы бітеу арақабырғалары және 3 типті аражабындары бар
23
отқа тӛзімділік дәрежесі І және ІІ 2 қабатты ғимараттарда боксты гараж-тұрақтарды
орналастыруға жол беріледі.
4.4.3.3 Азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдердің гараж-тұрақтар ғимараттарына
ғимараттың сыйымдылығына және қабат санына байланысты автомобиль құралдарын
сақтайтын әрбір орын үшін торлы қоршауларды орналастыруға жол беріледі.
4.4.3.4 Ашық алаңдардағы және жабық тұрақтардағы жолдың енін анықтау кезінде 4
кестеге сәйкес кӛлік құралының габариттік ұзындығына байланысты белгіленген сыртқы
және ішкі қорғаныс аймақтарының ӛлшемдерін басшылыққа алу керек.
4-кесте - Қорғаныс аймақтарының ӛлшемдері
метрмен
Қорғаныс аймағы
Кӛлік құралының габариттік ұзындығы
сыртқы
ішкі
6 дейін
0,7
0,2
6 бастап 8 дейін
0,8
0,3
8 бастап 12 дейін
1,0
0,4
12 жоғары
1,0
0,4
4.4.3.5 Жылжымалы құрамды сақтауға арналған шатыр астына орналасқан ашық
алаңдарда қатты жабыны және автомобильдердің бойлық бағытында 1 % аспайтын және
кӛлденең бағытында - 4% аспайтын еңістер боуы тиіс.
4.4.3.6 Жылжымалы құрамды жуу және жинау посттарын ашық алаңға немесе
тігінен орнатылған шатыр астына орналастыру кезінде траптар жағына кемінде 3 % еңіс
қамтамасыз етілуі және сарқын сулардың кәсіпорын аумағына таралуын болдырмауы тиіс.
4.4.3.7 а), б), г) топтағы жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларын отқа тӛзімділік
дәрежесі I, II және IIIа ӛндірістік және қойма ғимараттарында қарастыруға және басқа үй-
жайлардан 2 типті ӛртке қарсы бітеу арақабырғаларымен және 3 типті аражабындарымен
бӛлуге жол беріледі.
4.4.3.8 Саны
10 автомобильге дейін және автоцистерналарының жалпы
сыйымдылығы 30 м3 дейінгі в) топтағы жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларын отқа
тӛзімділік дәрежесі ІІ тӛмен емес бір қабатты ӛндірістік ғимараттарға жапсарлай салуды
қарастыруды және оларды басқа үй-жайлардан І типті ӛртке қарсы бітеу
арақабырғаларымен немесе жеке тұрған ғимараттарға бӛлуге жол беріледі.
4.4.3.9 Жерасты гараж-тұрақтарды бір қабатты етіп жобалау керек және оларға
мыналарды орналастыруға жол беріледі:
а) салынбаған аумаққа - ӛтпе жолдардың, жолдардың, алаңдардың, саябақтардың,
гүлзарлардың және басқа алаңдардың астына;
астына.
в) тұрғын ғимараттардың астына - тек азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдер
үшін;
24
г) ӛрт қаупі бойынша үй-жайлардың категориясы В, Г және Д кәсіпорындардың отқа
тӛзімділік дәрежесі ІІ тӛмен емес ӛндірістік ғимараттар астына.
Ескертпе - Жерасты гараж-тұрақ - бұл автомобильдерді жертӛле қабатына, сонымен қатар жердің
жоспарлық белгісі деңгейінен 2 метрден жоғары емес аражабынның жоғарғы белгісімен цокольдық қабатқа
сақтауға байланысты үй-жай.
4.4.3.10 Жерасты гараж-тұрақтарын жобалау барысында келесідей талаптарды
сақтау керек:
- гараж-тұрақтарға тек автомобильдерді сақтау үшін үй-жайларды орналастыруға
жол беріледі;
- гараж-тұрақтарды сыйымдылығы 100 автомобильден артық емес секцияға 1 типті
ӛртке қарсы арақабырғалармен; әрбір
200 автомобильге
1 типті бітеу ӛртке қарсы
арақабырғамен бӛлу керек;
- әрбір секцияда шығу үшін кемінде 2 әр жердегі қақпалар болуы тиіс (бір шектес
секция арқылы 2 шығу жолы рұқсатсыз);
- гараж-тұрақтың әрбір секциясында адамдар үшін кемінде екі эвакуациялық
шығаберістер болуы тиіс;
- гараж-тұрақтың әрбір секциясында шұңқыршаларға немесе түтін шығару
шахталарына орналасқан кемінде 0,75 м î 1,2 м ӛлшемді терезе болуы тиіс; терезелердің
немесе шахталардың жалпы ауданы секция еденінің ауданынан кемінде 0,2 % болуы тиіс;
түтінді шығаруға арналған жерасты гараж-тұрақтардың үй-жайларында механикалық
себеппен соратын желдеткішті қолдануға жол беріледі, егер ол апатты түтінге қарсы
желдеткішке қойылатын талаптарға жауап берсе;
- гараж-тұрақтардың құрылыс конструкциялары құрылыстардың ІІ дәрежесінен
тӛмен емес отқа тӛзімділігін қамтамасыз етуі тиіс;
- ғимараттардың астына орналасқан гараж-тұрақтардың үй-жайлары бірінші
қабаттан және басқа мақсаттағы жертӛленің басқа шектес үй-жайларынан 1 типті бітеу
ӛртке қарсы арақабырғалармен және 2 типті аражабындармен оқшаулануы тиіс;
- жерасты гараж-тұрақтардан шығатын жолдар оқшаулануы тиіс.
4.4.3.11 Жылжымалы құраманы сақтау үй-жайларын техникалық қызмет кӛрсету
және ағымдағы жӛндеудің ӛндірістік-қойма үй-жайларымен В, Г және Д дәрежедегі
кәсіпорынның бір ғимаратына бірге орналастыруға жол беріледі.
4.4.3.12 Жылжымалы құраманы сақтау үй-жайлары басқа үй-жайлардан 2 типті
ӛртке қарсы қабырғалармен және 3 типті аражабындармен бӛлінуі тиіс.
4.4.3.13 Жылжымалы құраманы сақтау үй-жайын автомобильдер саны тӛмендегідей
болғанда жеке ғимаратқа орналастыруға жол беріледі:
а) I категориялы - 500 дейін;
б) II және III - 200 дейін;
в) IV -100 дейін;
- автомобильдердің жалпы саны
500 және одан жоғары болғанда олардың
категориясына байланысты.
4.4.3.14 Сұйытылған мұнай газымен және сұйытылған табиғи газбен жұмыс істейтін
қозғалтқыштары бар автомобильдерден басқа жылжымалы құраманы сақтау үй-жайларын
25
жалпы білім беретін мектептерді, мектепке дейінгі балалар мекемелерін және стационары
бар емдеу мекемелерін қоспағанда, қоғамдық ғимараттарға жапсарлас салынған үй-
жайларға орналастыруға жол беріледі.
4.4.3.15 Кӛп қабаты жапсаржай отқа тӛзімділік дәрежесі ІІ тӛмен болмауы тиіс.
4.4.3.16 Автомобильдердің габариттік ӛлшемдеріне байланысты жылжымалы
құрамның категорияларын 5 кесте бойынша қабылдау керек.
5 кесте - Жылжымалы қҧрамның категориясы
Жылжымалы құрамның
Автомобильдер ӛлшемдері, м
категориясы
ұзындығы
ені
I
6 дейін қоса алғанда
2,1 дейін қоса алғанда
II
6 жоғары 8 дейін
2,1 жоғары 2,5 дейін
III
8 жоғары 12 дейін
2,5 жоғары 2,8 дейін
IV
12 жоғары
2,8 жоғары
Ескертпе
1 5-кестеде кӛрсетілген ӛлшемдерден ӛзгеше ені мен ұзындығы бар автомобильдер үшін жылжымалы
құрамның категориясы ең жоғары ӛлшем бойынша белгіленеді.
2 Автопойыздар категориясы автомобиль-тартқыштардың габариттік ӛлшемдері бойынша белгіленеді.
3 Біріктірілген автобустар III категорияға жатады.
4.4.3.17 Жапсарлас салынған жылжымалы құраманы сақтау үй-жайлары ғимараттың
басқа бӛлігінен І типті бітеу ӛртке қарсы қабырғалармен бӛлінуі тиіс.
4.4.3.18 Сұйытылған мұнай газымен және табиғи газбен жұмыс істейтін
қозғалтқыштары бар автомобильдерден басқа жылжымалы құраманы сақтау үй-жайларын
отқа тӛзімділік дәрежесі І және ІІ жоғарыда кӛрсетілген мақсатта кӛп қабатты қоғамдық
ғимараттарға автомобильдер саны тӛмендегідей болғанда, бірінші қабатқа және
іргеқабатқа орналастыруға болады:
а) I категория - 20 артық емес;
б) II категория - кемінде 15;
в) III категория - кемінде 10.
-
20 артық емес категорияда кӛрсетілген автомобильдердің жалпы саны.
4.4.3.19 Автомобильдерді сақтау үй-жайларының үстіне жалпы 50-ден астам адам
келетін үй-жайды орналастыруға жол берілмейді.
4.4.3.20 Жапсарлас салынған жылжымалы құраманы сақтау үй-жайлары ғимараттың
басқа бӛлігінен І типті бітеу ӛртке қарсы қабырғалармен және 2 типті аражабындармен
бӛлінуі тиіс және талаптарға сәйкес түтін шығару жүйесімен қамтамасыз етілуі тиіс.
26
4.4.3.21 Техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу бойынша жұмыстарды
орныдау постыларын диагностикалау постыларының жанына, қозғалтқыш және электр
жабдық жүйелерін жӛндеу постыларын бір блокқа орналастыру керек.
4.5 Газ-баллон автомобильдеріне қызмет кӛрсету кәсіпорындары ҥшін
қосымша талаптар
4.5.1 Осы бӛлімде қабылданатын шешімдер осы үй-жайларға газсыздандырылған
бос балондары бар газ-баллон автомобильдері түскен жағдайда сақтау үй-жайларына,
жылжымалы құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларына
таратылмайды.
4.5.2 Жанғыш газы және оттегі бар баллондарды қолдану арқылы газбен кесу және
дәнекерлеу жабдығын қолдануға жол беріледі. Бұл жағдайда постылар саны 10-нан
аспауы тиіс.
4.5.3 Автомобиль кӛлігіне қызмет кӛрсетуге арналған үй-жайға, сонымен қатар ашық
алаңдарға газ-баллон автомобилін кіргізуге тек газ жағу жабдығының герметикалығын
тексергеннен кейін жол беріледі, бұл кезде жұмыс балонындағы қысым 5 Мпа аспауы
тиіс.
4.5.4 Басқа баллондардың шұралары немесе магистраль шұралары жабық болуы
тиіс.
4.5.5 Сұйытылған мұнай газымен және табиғи газбен жұмыс істейтін
қозғалтқыштары бар автомобильдер кәсіпорнында бірлесіп пайдаланған жағдайда
газдарды шығару және құю постылары бір алаңға орналасуы мүмкін.
4.5.6 Жұмыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында постылар жылжымалы
құрамға қызмет кӛрсететін биіктігі ең жоғарғы биіктіктен 0,5 м асатын бітеу жанбайтын
арақабырғамен бӛлінеді.
4.5.7 Алынған балондарда немесе бос газдалмаған балондарда газ отынында
автомобиль кӛлігімен жасалатын барлық жұмыстар бензинмен немесе дизель отынымен
жұмыс істейтін автомобильдер сияқты қосымша талаптарсыз жүзеге асады.
4.5.8 Газ шығару және балондарды газсыздандыру постыларында редукцияланатын
құрылғылармен жабдықталған жанбайтын үрлеу газдары бар (N2, CO2 және басқалары)
кемінде екі балонды орналастыруға арналған шкафтар болуы тиіс.
4.5.9 Тікелей автомобильдегі газ жүйесін реттеу жүргізілетін үй-жайларды басқа
ӛндірістік үй-жайлардан бӛлу керек.
4.5.10 Сұйытылған мұнай газын құю және сұйытылған табиғи газды шығару
постылары үшін шатыр кемінде 2 жағынан қоршау конструкцияларынсыз болуы тиіс.
4.5.11 Сұйытылған табиғи газды шығару постысында балондардағы газдар қысымын
түсіруге және сұйытылған табиғи газды шығарып және құйғаннан кейін балондарды
газсыздандыруға арналған газ құбыры диаметрі кемінде 50 мм қарастырылуы және еден
деңгейінен 6 м, бірақ 20 м дейінгі радиустағы жақын жатқан ғимараттың шатырынан
кемінде 1 м шығарылады.
4.5.12 Газ-баллон автомобильдеріне қызмет кӛрсету кәсіпорындарында 10-ға дейін
қырық литрлі балондар мӛлшерінде жанбайтын
(инертті) газбен толтырылған
27
баллондарды сақтау үшін металл шкафтар немесе жанбайтын шатырлар қарастырылуы
тиіс.
4.5.13 Ойықтары бар отқа тӛзімділік дәрежесі І және ІІ кәсіпорындардың басқа
ғимараттарға дейінгі арақашықтығын қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес
қабылдау керек.
4.5.14 Ауданы
200 м2 дейін кӛрсетілген аудандардан отқа тӛзімділік дәрежесі
I, II және III кәсіпорындардың ғимараттары мен құрылыстарының бітеу қабырғасына
дейінгі арақашықтығы нормаланбайды.
4.5.15 Шкафтың тереңдігі 1 м аспайтын тереңдігі кезінде жанбайтын(инертті) газбен
10 артқы емес толтырылған балондарды сақтауға арналған металл шкафтарды осы газды
тұтынушының сұйытылған мұнай газын құю немесе сұйытылған табиғи газды шығару
постына тікелей орналастыруға жол беріледі.
4.5.16 Сақтау үй-жайлары және газ-баллон автомобильдеріне техникалық қызмет
кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларын қабаттар саны жетіден аспайтын І және
І дәрежелі кӛп қабатты ғимараттарға орналастыруға болады.
4.5.17 Сұйытылған мұнай газын құю постысының немесе сұйытылған табиғи газды
шығару постысының алаңдарынан ғимараттар мен құрылыстарға дейінгі арақашықтықты
6 кесте бойынша қабылдау керек. 4.5.18 Тікелей автомобильдерді қуаттандырудың газ
жүйесінің аспаптарын реттеу постыларының үй-жайларын басқа ӛндірістік үй-жайлардан
1 типті ӛртке қарсы арақабырғалармен және 3 типті аражабындармен бӛлу керек.
4.5.19 Кәсіпорында аталған талаптарға жауап беретін автомобильдерді тереңдетілген
диагностикалау (Д-2) үшін жеке оқшауланған үй-жай болған жағдайда, автомобильдермен
газды қуаттандыру жүйелерінің аспаптарын реттеу үшін жеке постылар қарастырмауға
жол беріледі.
28
6 кесте - Сҧйытылған мҧнай газын қҧю немесе сҧйытылған табиғи газды шығару
постысы алаңдарының арақашықтығы
Сұйытылған мұнай газын құю немесе сұйытылған табиғи газды
шығару постысы алаңдарының арақашықтығы, м, кемінде
Сығылған
Бірлік сыйымдылығы
мұнай газын
25 м3 және жалпы
Бірлік сыйымдылығы 5
Ғимараттар мен
құю немесе
сыйымдылығы 50 м3
м3 дейін және жалпы
құрылыстар
сығылған
кезінде сығылған
сыйымдылығы10 м3
табиғи газды
табиғи газдың
дейінгі кезде сығылған
шығару
жерасты
мұнай газының
постысының
резервуарлары
жерасты резервуарлары
шатыры
Қоғамдық
ғимараттар мен
30
40
15
құрылыстар
Тұрғын үйлер
20
40
10
Ӛндірістік,
әкімшілік және
20
40
8
тұрмыстық
ғимараттар
Сұйытылған мұнай
газын құю немесе
сұйытылған табиғи
-
10
10
газды шығару
постының шатыры
Автомобильдердің
20
20
8
ашық тұрағы
4.5.20 Сақтау үй-жайларында және
техникалық қызмет
кӛрсету және ағымдағы
жӛндеу, диагностикалау және қалыпты режимде газ-баллон автомобильдерінің реттеу
жұмыстары постыларында бір реттік ауа алмасу кӛлемінде тұрақты әрекет ететін табиғи
желдеткішті ескеру арқылы бензинмен немесе дизельдік отынмен жүретін автомобильдер
қозғалтқыштарының жұмыс істеу жағдайларына есептелген механикалық жалпы
алмасатын сору-тарту желдеткішін қарастыру керек.
4.5.21 Табиғи желдету есебінен бір реттік ауа алмасуды орындаудың мақсаттылығы
кезінде (сұйытылған мұнай газын қолдану) және кӛп қабатты ғимараттар үшін бір реттік
ауа алмасу резервті сору жүйесімен жарылудан қорғалған орындауда механикалық
себеппен және резервті автоматты енгізу арқылы (бұан әрі РАЕ) тұрақты әрекет етуші
сору желдеткішімен қамтамасыз етілуі тиіс.
29
4.5.22 Апатты жағдай (балондардың кенеттен герметикалығының ажырауы) орын
алуы мүмкін үй-жайларды жобалау барысында сұйытылған табиғи газ немесе сұйытылған
мұнай газы үй-жайында жалынның таралуының тӛменгі шоғыры шегінің 0,1 дейін еруінің
тексеру есебін қарастыру керек.
4.5.23 Газдың негізгі желдету жүйелері есебінен жалынның таралуының тӛменгі
шоғыры шегінің (бұдан әрі ТТКШ) 0,1 дейін еруі мүмкін болмаған жағдайда - апатты
4.5.24 Үй-жайда газ шоғыры жалынның таралуының тӛменгі шоғырының шегінен
20% мӛлшеріне жеткен кезде сақтау үй-жайларының және техникалық қызмет кӛрсету
және ағымдағы жӛндеу, диагностикалау және қалыпты режимде газ-баллон
автомобильдерінің реттеу жұмыстары постыларының газ ортасын автоматты бақылау
жүйесі автоматты түрде қамтамасыз ету керек:
- жоғарыда аталған үй-жайлардың, сонымен қатар үй-жайдың шыға берістерінің
үстінде орналасқан жарық кӛрсеткіштерін қосатын рампаларды қосқанда, барлық
эвакуациялау жолдарына дыбыстық сигналды және апатты жарықтандыруды қосу;
- осы үй-жайлардың, сонымен қатар шектес үй-жайлардың және кӛп қабатты
ғимараттағы қабаттардың сору желдеткіштерін эвакуациялау жолдарына әрбір 50 м сайын
қосу;
- осы үй-жайда жарылудан қорғалып орындалатын тартатын желдеткішті, ӛртке
қарсы автоматика және байланыс, апатты жарықтандыру жүйелерін қоспағанда барлық
басқа энергия тұтынатын кӛздерді сӛндіру.
4.5.25 Сақтау үй-жайларыынң және техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы
жӛндеу, диагностикалау және сұйытылған табиғи газда жұмыс істейтін қозғалтқыштары
бар автомобильдерінің реттеу жұмыстары постыларының есік ойықтарынан 5 м аймақта
орналасқан шектес үй-жайлардың электр жабдығы В-Iа жарылу қауіпті тиісті аймақтарда
орындауда орындалуы тиіс немесе қалыпта орындауда орындалу кезінде газ ортасын
бақылау жүйелері іске қосылған кезде, тиісінше үй-жайдың электр жабдығымен бір
уақытта сӛндірілуі тиіс.
4.5.26 Аталған электр техникалық үй-жайлардың және техникалық қызмет кӛрсету
және ағымдағы жӛндеу, диагностикалау және сұйытылған мұнай газында жұмыс істейтін
қозғалтқыштары бар автомобильдердің реттеу жұмыстары постыларының арасында
кемінде бір шектес қабырға болатындай етіп орналастыруға жол беріледі.
4.5.27 Жуу учаскесінің шұңқырларында және сұйытылған мұнай газында жұмыс
істейтін қозғалтқыштары бар автомобильдерді жуудан аққан ағын суларға арналған
қабылдау резервуарларында кемінде бір реттік ауа алмасуы кӛлемінде табиғи желдетуді
қарастыру керек.
4.6 Қақпалар, лифтілер, рампалар
4.6.1 Жылжымалы құрамды сақтаудың кіріктірме және жапсарлас үй-жайлар
қақпалары ойықтарының үстінде, күнқағардың шетінен қоғамдық ғимараттың терезе
ойықтарының астаны дейінгі кемінде 4 м арақашықтықты қамтамасыз ету үшін отқа
тӛзімділігі кемінде EI
45 шегінде, ені кемінде 1 м күнқағарларды қарастыру керек,
30
жылжымалы құрамды сақтаудың кіріктірме және жапсарлас үй-жайлардың терезе
ойығының үстінен қоғамдық ғимараттағы терезе ойығының астына дейінгі арақашықтық
кемінде 4 м болуы тиіс.
4.6.2 Оқшауланған рампалар табиғи жарығы бар ғимарттың сыртқы қабырғасында
орналасуы тиіс және ӛндірістік үй-жайлардан және автомобильдерді сақтау үй-жайынан 1
типті ӛртке қарсы арақабырғалармен бӛлінуі тиіс.
4.6.3 Рампаны сақтау үй-жайларынан және жылжымалы құрамға техникалық қызмет
кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларынан бӛліп тұратын арақабырғадағы ойықтар
ӛртке қарсы қақпалармен жабылуы немесе 1 м2 тамбур еденіне судың 1 л/с кӛлемді
шығынын автоматты іске қосатын дренчерлік перделермен жабдықталған ұзындығы
кемінде 4 м ашық тамбурлар қарастырылуы тиіс.
4.6.4 Тамбурдың ӛртке қарсы қоршау конструкцияларының отқа тӛзімділік шегі
REI45 болуы тиіс.
4.6.5 Келесідей жағдайларда оқшауланбаған рампаларды орнатуға жол беріледі:
а) рампалардың орын алған конструктивтік сызбасымен отқа тӛзімділік дәрежесі
І және ІІ қолданыстағы ғимараттардағы жылжымалы құрамның барлық түріне арналған
кәсіпорындарды реконструкциялау және техникалық жабдықтау және
1 кестеде
кӛрсетілген ӛрт бӛлігінің ауданы шегінде тиісті ӛртке қарсы кедергілерді орнату кезінде,
бұл жағдайда ӛрт бӛлігінің ауданы оқшауланбаған рампалармен және аражабындармен
жалғанған қабаттардың ауданының қосындысы ретінде анықталуы және бір қабатты
ғимарат үшін кӛрсетілген қабат ауданынан аспауы тиіс;
б) отқа тӛзімділік дәрежесі І және ІІ 3 қабатқа дейінгі, қабаттарының жалпы ауданы
10400 м2 артық емес, бензинмен немесе дизельдік отынмен жұмыс істейтін жеңіл
автомобильдерді сақтауға арналған ғимараттарда.
4.6.6 Рампалар саны автомобильдердің 15 км/сағ. жылдамдықпен және олардың
арасында
20 м интервалмен қозғалысы кезінде ғимараттан барлық автомобильдерді
1 сағат ішінде эвакуациялау жағдайына сүйене отырып анықталуы тиіс.
4.6.7 Бұл жағдайда рампалар түрі мен санын бірінші қабаттан басқа барлық
қабаттарға орналасқан автомобильдер саны кезінде қабылдау керек:
-
100 дейін қоса алғанда - кемінде бір жолды бір рампа;
- 100 жоғары 200 дейін - екі жолды бір рампа;
-
200 жоғары 1000 дейін - бір жолды екі рампа;
-
1000 жоғары - бір жолды үш рампа немесе екі жолды екі рампа.
4.6.8 Лифтілер санын бір стационарлық лифт әрбір
100 автомобильге, бір
жылжымалы лифт әрбір
200 автомобильге, бірақ барлық жағдайда кемінде екі
автомобиль есебімен қабылдау керек.
4.6.9 Инженерлік коммуникацияларды (су құбыры және жылумен қамту желілерін
қоспағанда) жылжымалы құрамды сақтайтын кіріктірме және жапсарлас үй-жайлар
арқылы транзиттік тӛсеу кезінде олар отқа тӛзімділіктің EI 150 шегімен бітеу құрылыс
конструкцияларынан тұруы тиіс.
4.6.10 Рампаларды жобалаған кезде келесідей нормаларды сақтау керек:
31
- тік сызықты жабық рампалардың қозғалыс жолағы осі бойынша бойлық еңістігі
18 % аспауы тиіс, қисық сызықты - 13 % аспауы, атмосфералық жауын-шашындардан
қорғалмаған ашық рампалардың бойлық еңістігі - 10 % аспауы тиіс;
- қисық сызықты және тік сызықты рампалардың вираждарының кӛлденең еңістігі
6 % артық болмауы тиіс;
- еденнің кӛлденең учаскелерімен рампалардың түйісуі біркелкі, ал автомобильдің
астынан еденге дейінгі кемінде 0,1 м болуы тиіс;
- рампалардың ӛтетін бӛлігінің екі жағынан да биіктігі
0,1 м және ені
0,2 м
дӛңгелекті тіреуіш құрылғы (қоршаулар) қарастырылуы тиіс; екі жолдың ӛтетін бӛлігін
бӛлетін орташа қоршаудың ені кемінде 0,3 м болуы тиіс;
- жаяу жүргіншілер қозғалысты рампаларда бір дӛңгелекті тірегіш құрылғының
(бӛгеудің) орнына ені кемінде
0,8 м тротуар қарастырылуы тиіс, қисық сызықты
рампаларда тротуар ішкі жағынан орналасуы тиіс;
- рампаның ӛтетін бӛлігінің еденінен шығыңқы құрылыс конструкцияларына дейін
немесе аспалы жабдыққа дейінгі арақашықтық ең биік жылжымалы құрам биіктігінен
кемінде 0,2 м, бірақ кемінде 2 м болуы тиіс.
4.6.11 Дӛңгелек тіреуіш құрылғылардың биіктігі автомобильдер үшін кемінде
құрауы тиіс:
- I категория - кемінде 0,12 м;
- II және III категория - кемінде 0,30 м;
- IV - кемінде 0,4 м.
4.6.12 Қабырғадан дӛңгелек тіреуіш құрылғының шетіне дейінгі арақашықтық
автомобильдерді қабырғаға параллель орнатқан кезде:
- I категория - кемінде 0,4 м;
- II - кемінде 0,5 м;
- III және IV - кемінде 0,7 м болуы тиіс;
- автомобильдерді барлық категориялар үшін қабырғаға перпендикуляр орнатқан
кезде
- автомобильдерді орналастыру сызбасына байланысты артқы немесе алдыңғы
құламасынан 0,3 м кӛп.
4.6.13 Бірінші қабатта орналасқан, азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдерді сақтау
үй-жайларынан басқа, сақтау үй-жайларынан, жылжымалы құрамға техникалық қызмет
кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постыларынан шығуға және кіруге арналған ғимараттағы
сыртқы қақпалар санын кӛлік құралдарының келесідей саны кезінде қабылдау керек:
- 25 дейін қоса алғанда - бір қақпа;
- 25 жоғары 100 дейін - екі қақпа;
- 100 жоғары
- екі қақпа және әрбір кейінгі толық немесе толық емес
100 автомобильге қосымша бір қақпа.
4.6.14 Бірінші қабатта орналасқан, сыртқы бір қақпасы бар үй-жайлардан басқа,
сақтау үй-жайларынан, жылжымалы құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы
жӛндеу постыларынан шығуға және кіруге арналған сыртқы қақпалардың санын осы үй-
жайлардағы автомобильдердің жалпы санына есептелген сыртқы қақпалардың
нормативтік санымен қамтамасыз етілген шектес бір үй-жай арқылы кіру және шығу
мүмкіндігі болған жағдайда, бір қақпаны азайтуға жол беріледі.
32
4.6.15 Жылжымалы құрамның қозғалуы үшін оқшауланбаған рампаларды қолдану
кезінде кӛп қабатты ғимараттарда бірінші қабат үй-жайы арқылы жоғарғы қабаттардан
шығатын жолдарды жүзеге асыруға жол беріледі, бұл жағдайда ғимараттың бірінші
қабатындағы қақпалар санына рампалар бойынша әрбір қозғалыс жолағына сыртқы бір
қақпаны қосымша қабылдау керек.
4.6.16 Автомобильдердің бірінші қабат арқылы ғимараттың цокольдық немесе
жертӛле қабаттарынан кіруіне (шығуына) жол берілмейді.
4.6.17 Азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдерді сақтау үй-жайлары бар
ғимараттардағы сыртқы қақпалар санын жерасты ғимараттарынан басқа ғимараттар түріне
және қабатына байланысты автомобильдер саны тӛмендегідей болғанда қабылдау керек:
- 50 дейін қоса алғанда - бір қақпа;
- 50 жоғары 200 дейін - екі қақпа;
- 200 жоғары
- екі қақпа және әрбір кейінгі толық немесе жартылай
200
автомобильге қосымша бір қақпа.
4.6.18 Күнделікті қызмет кӛрсетудің (КҚ) ТО-1, ТО-2 ағын желісінен жылжымалы
құрамның кіруіне және шығуына арналған сыртқы қақпалармен басқару кӛлік
құралдарының (конвейерлердің) жұмысымен және ауа-жылу перделерімен басқарумен
оқшаулануы тиіс.
4.6.19 Сыртқы қақпалар табалдырықтары жоқ немесе биіктігі
0,1 м аспайтын
табалдырықтар болғанда, қақпалардың кез келген түрін орналастыру кезінде
эвакуациялық шыға берістер ретінде қолданылуы мүмкін.
4.6.20 Кішкене қақпалардың ӛлшемдері және оларды орналастыру эвакуациялық
шыға берістерге ұсынылатын талаптарға жауап беруі тиіс.
4.6.21 Сақтау үй-жайларындағы, техникалық қызмет кӛрсету және техникалық
реттеу постыларындағы қақпалардың орналасуы
(қақпалар саны бірліктерден кӛп
болғанда) шашыраңқы болуы тиіс.
4.6.22 Лифт шахталарының, лифтілердің машина бӛлімі үй-жайларының, шахта
арналарының және коммуникациялық тӛсемдерге арналған қуыстардың қоршау
конструкцияларын нормативтік талаптарға сәйкес жобалау керек.
4.7 Ғимараттың конструктивтік шешімдері және есептеу әдістері
4.7.1 Сенімділік пен орнықтылықты қамтамасыз ететін құрылыс конструкциялары
мен негіздер есебін сейсмикалық жағдайларды, іргетастарды ескере отырып жүргізу керек
сондай-ақ тиісті функционалдық мақсаттар жүктемелерінің барлық түрлерін, ғимараттың
конструктивтік шешімін, климаттық жүктемелерді, қажет жағдайда Қазақстан
Республикасының аумағында қолданылатын нормативтік құжаттар ережелеріне сәйкес
технологиялық әсерлерді де ескеру керек.
4.7.2 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында ҚР ЕЖ 2.01-101 сәйкес құрылыс конструкцияларын тоттанудан
қорғауды ескеру қажет.
4.7.3 Кӛтергіш конструкцияны жобалау және есептеу кезінде келесілерді ескеру
керек:
33
- талап етілген кӛтергіш қабілетті;
- пайдалану жарамдылығы;
- тӛзімділігі.
4.7.4 Құрылыс объектісінің динамикалық әсерлер кезіндегі әсерін бағалау үшін
тиісті динамикалық модельдерді қолдану керек. Бұл жағдайда кернеулі-деформацияланған
күйдің параметрлерін (күш, кернеу, жылжыту және басқалары) динамикалық есептеу
кезінде анықтайды.
4.7.5 Динамикалық әсерлерді құрылыстарда туындайтын инерция күштерін
ескеретін динамиканың тиісті коэффициенттерін енгізу есебінен баламалы статикалық
жүктемелерге келтіруге жол беріледі.
4.7.6 Техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарының жұмыс постыларын жобалау
және орналастыру кезінде кәсіпорындар үшін ең орынды аралық маневр жасау үшін ең
кӛп орынды қамтамасыз ететін 12 м қадам кезінде (кемінде) 18 м тең.
4.7.7 Автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету және жӛндеу кәсіпорындарында
темірбетоннан дайындалған бағаналар әртүрлі биіктіктегі тікбұрышты қимамен
қолданылуы мүмкін. Үй-жайдың биіктігі 3,6 бастап 7,2 м дейін болғанда (аражабын
конструкциясының 0,000 белгісінен жоғарғы жағына дейін) кӛлденең қимада 0,4 м î 0,4 м
ӛлшемді бағаналар, 4,8 м бастап 9,6 м дейінгі - үй-жайдың биіктігі кезінде 0,5 м î 0,5 м
және 0,5 м î 0,6 м қималы бағаналар қолданылады.
4.7.8 Қабат арасындағы еңіс жабындарда 6 % аспайтындай еңіс болуы тиіс.
4.7.9 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
сәйкес жылу техникалық есептеулер негізінде анықталуы тиіс.
4.8 Кәсіпорынның инженерлік жҥйелері мен қондырғылары
4.8.1 Сумен қамтамасыз ету және канализация
4.8.1.1 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының суық және ыстық (орталықтандырылған) сумен қамту жүйелерін
жобалауда шаруашылық-ауыз су қажеттіліктері үшін суды, екінші рет және айналмалы
сумен қамтуды қолдану мүмкін ӛндірістік және ӛртке қарсы су құбырларын, сонымен
қатар канализацияны ҚР ЕЖ
4.01-103, ҚР ЕЖ
4.01-101 талаптарына, санитарлық
ережелерге, сонымен қатар Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын басқа
да нормативтік құжаттарға сәйкес жобалау қажет.
4.8.1.2 Айналмалы сумен қамту жүйесін толтыру 10 % дейінгі мӛлшерде жуылатын
автомобильдермен жұмсалатын судың жоғалуын толтыру үшін жүргізілуі тиіс және
шаруашылық ауыз су немесе техникалық су құбырымен жүзеге асуы мүмкін.
4.8.1.3 Ӛнеркәсіптік арнаудағы тегеурін сүзгілерді қолданған орынды. Ӛнімділік
бойынша таңдауға олардың кең диапазоны ұсынылады.
4.8.1.4 Жүргізушілер мен кондукторлар үшін шаруашылық-ауыз су қажеттілігіне
қажетті су шығынын келген қызметкерлердің санына және 7 кестеде кӛрсетілген бір
адамға келетін шығын нормасына байланысты анықтау қажет.
34
7 кесте. Бір адамға есептелген су шығынының нормасы
литрмен
Бір адамға есептелген шығым нормасы
жүргізуші мен автобус
жүк автокӛлігі
кондукторының, жеңіл
Су шығыны
жүргізушісінің
автокӛлік жүргізушісінің
ауысымда
сағатына
ауысымда
сағатына
Судың жалпы шығыны, оның
15
4
25
9,4
ішінде:
ыстық судың
5
1,2
10
4,4
4.8.1.5 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау, құрылысын салу кезінде орталықтандырылған су бұру жүйесіне
қосылуды қамтамасыз ету қажет. Ал ол болмаған кезде, жергілікті су бұру жүйесі
кӛзделеді.
4.8.1.6 Қабылдау ағын сулар резервуарынан тегеурінсіз гидроциклонға су әперуге
арналған бірінші кӛтерілудегі сорғы станциясы жұмыс ӛнімділігі ағын судың сағаттық
ағысы бойынша анықталуы тиіс сорғылармен жабдықталуы тиіс.
4.8.1.7 Қосымша тазалау үшін тегеурінсіз гидроциклондардан тегеурінді сүзгілерге
ашықталған суды әперуге арналған екінші кӛтерілудегі сорғы станциясы жұмыс ӛнімділігі
бірінші кӛтерілудегідей сорғылармен жабдықталуы тиіс.
4.8.1.8 Судың шығымын анықтаған уақытта ӛрт сӛндіруге, жылжымалы құрамды,
бӛлшектер мен технологиялық жабдықты жууға, душ қабылдауға, еден жууға және
аумақты суаруға қажеті су шығымын ескермеу керек.
4.8.1.9 Автокӛліктер сақталатын алаңқайлардағы сыртқы ӛрт сӛндіруге қажетті
есептелген су шығынын 8 кесте бойынша алу қажет.
8 кесте Сыртқы ӛрт сӛндіруге қажетті су шығыны
Автокӛліктер саны тӛмендегідей болған сыртқы ӛрт
Автокӛліктер категориясы
сӛндіруге қажетті су шығыны, л/с
200 дейін
200 артық
I
5
10
II және III
10
15
IV
15
20
4.8.1.10 Ӛндіріс орындарын қалқа астына орналастырған уақытта сыртқы ӛрт
сӛндіруге қажетті су шығымын оларды автокӛліктер ашық сақталатын орындар санына
теңей келе, жұмыс постыларының немесе сақтау орындарының жалпы санына қарай 8
кесте бойынша қабылдау қажет. Бұл ретте ӛрт сӛндіру крандарын орнату талап етілмейді.
35
4.8.1.11 Жанармай құю станциясындағы және жылжымалы жанармай құю
алаңқайларындағы ӛртті сырттан сӛндіруге қажетті есептелген су шығынын кемінде 10 л/с
кӛлемде алу қажет.
4.8.1.12 Жанармай құю станциялары автокӛлік кәсіпорындарының аумағынан
тысқары орналасқан жағдайда, ӛртті ӛртке қарсы резервуарлардан сӛндіруге жол беріледі.
4.8.1.13 Ӛртке қарсы су құбыры желілерінен
250 м аспайтын қашықтықта
орналасқан жанармай құю станцияларында ӛртке қарсы резервуарлар қарастырылмайды;
бұл жағдайда жанармай құю станциясы алғашқы ӛрт сӛндіру құралдарынан басқа, екі
кӛмір қышқылды ӛрт сӛндіргішпен қамтамасыз етілуі тиіс.
4.8.1.14 Ӛртке қарсы құбыр болмаған жағдайда, елді мекендерден тысқары және
елді мекендерде орналасқан желілік жанармай құю пункттерінде ӛртке қарсы сумен
жабдықтауды (оның ішінде резервуарларды) қарастырмауға болады.
4.8.1.15 Ӛртке қарсы сумен жабдықтау болған жағдайда, табиғи кӛздері жанармай
құю станциясынан кемінде 250 км қашықтықта ӛрт сӛндіру машиналарына арналған
алаңқай мен кӛлік жақындайтын жол болу керек.
4.8.1.16 Кәсіпорын аумағында жанармай құю станцияларын, автокӛлік құралына
техникалық қызмет кӛрсету станцияларында санитарлық нормаларға және Қазақстан
Республикасының аумағында қолданылатын басқа да нормативтік құжаттарға сәйкес
ӛндірістік-жауын-шашын және тұрмыстық су бұруды қарастыру қажет.
4.8.1.17 Орталықтандырылған су бұру жүйесіне қосылу мүмкін болмаған жағдайда,
тиісті талаптарға сай жергілікті су бұру жүйесін қарастыру керек.
4.8.1.18 Кәсіпорындардың тура және кері ағысты жүйелерін судың әперілуін
I категорияға жататын ӛрт сӛндірумен байланысты сумен қамту жүйелерінің элементтерін
(су бұрғыштар, сорғы станциялары, ӛртке қарсы су қорының резервуарлары) қоспағанда,
қамтамасыз ету дәрежесі бойынша III категорияға жатқызу қажет.
4.8.1.19 Кері су бұру жүйелерінде судың тұрақты ӛңделуін қарастырмауға болады.
4.8.1.20 Ӛндірістік сумен қамту үшін ауыз су сапасындағы суды техникалық су
құбыр болмаған кезде және кері су бұру жүйесін орнату орынсыз екендігі техникалық-
экономикалық негізделгенде пайдалануға жол беріледі.
4.8.1.21 Жуу процестерін жүргізу кезінде судың жоғалуын жобаның технологиялық
бӛлігінде айқындалатын судың жалпы мұқтаждығының 10 % - 15 % мӛлшерінде қабылдау
қажет.
4.8.1.22 Автокӛлік кәсіпорындарының ӛндірістік сарқын суларын тазалау
құрылыстары бӛлек тұруы немесе ғимараттың ішіне орналастырылуы мүмкін.
4.8.1.23 Жанатын және қиын жанатын заттар жоқ ағын суға арналған бӛлек тұрған
жер асты тазалау құрылыстарынан автокӛлік кәсіпорындарына дейінгі қашықтық
нормаланбайды.
4.8.1.24 Құрамында мұнай, бояу және беткі ағын су бар бӛлек тұрған жер асты
тазалау құрылыстарынан арақашықтық отқа тӛзімділік дәрежесі I, II және IIIа
кәсіпорындар үшін кемінде 6 м және отқа тӛзімділік дәрежесі III, IIIб, IV, IVа және V
кәсіпорындар үшін 9 м болу тиіс. Егер тазалау құрылыстарына қаратылған қабырға ӛртке
қарсы болса, мұндай арақашықтық нормаланбайды.
36
4.8.1.25 Ӛндірістік ғимараттың құрамында жабық типті (ашық беткейсіз) жабдықты
орналастыру үшін тӛмендегілерді тазалау үшін бӛлек үй-жайларды қарастыруға болады.
- ұсталған мұнай ӛнімдерінің меншікті мӛлшері
120 м2 аспайтын жабық
резервуарлардың жалпы ауданы 1 м2 су бетінен 10 кг аспайтын ӛнімділігі 30 л/с аспайтын,
құрамында жуатын ерітінділер бар автокӛліктерді жуғаннан кейінгі ағын су;
- құрамында бояу бар ағын суды;
- қышқыл-сілтілік ағын суды;
- механикалық қосындылар бар ағын суды.
4.8.1.26 Аталған үй-жайлар ӛзге ӛндірістік үй-жайлардан
1-типті ӛртке қарсы
арақабырғалармен және 2-типті аражабындармен бӛлінуі керек.
4.8.1.27 Ӛндірістік ағын суға арналған сыйымдылығы осы ағын суды ӛнімділігі
20 м3/тәул дейінгі тазалау құрылыстары мен жергілікті тазалау құрылыстарына айдайтын
сорғының 10 минуттық ӛнімділігінен аспайтын жабық типті қабылдау резервуарларын
(беті ашық емес) ӛндірістік үй-жайларға жиналған су кӛзі болып табылатын
технологиялық жабдықтың тура қасына орналастыруға жол беріледі.
4.8.1.28 Жылжымалы құрам жуылатын шұңқырларда кӛлбеуі кемінде 3 % су бұру
лотоктарын қарастыру керек.
4.8.1.29 Шұңқырдың едені лотокқа қарай кемінде 3 % еңіс болуы тиіс.
4.8.1.30 Ағын судың жылжымалы құрам жуатын орыннан ӛздігінен ағатын
құбырдың еңісі қолмен басқарылатын шланг жуғыш болса, кемінде 3 % және диаметрі
кемінде 0,15 м және егер механикаландырылған жуғыш болса, кемінде 0,2 м болу керек.
4.8.1.31 Ӛндірістік ағын су айдауға арналған сорғы станцияларын сенімділік
дәрежесі бойынша III категорияға жатқызуға болады.
4.8.1.32 Жылжымалы құрам ашық сақталатын алаңқайлардан және кәсіпорын
аумағының ӛтпелерінен анағұрлым ластанған беткі ағын суды тазалау үшін тазалау
құрылыстарын ағынның
0,05 жыл есептелген қарқындылықтың бір мәрте асырылу
кезеңімен; немесе жаңбыр жауған
0,01 м қабатпен соң ағынның кейінгі уақытта
тазалануымен шоғырланумен қарқыны тӛмен жиі қайталанатын жаңбырдан
қабылдануына, сондай-ақ ағынның еріген қардан және аумақты жуу кезінде аққан
ағынның жиналуына есептеу қажет.
4.8.1.33Техникалық қызмет кӛрсету және автокӛлік жӛндеу кәсіпорындарының
жобаларында автокӛліктерді жуып болғаннан кейін суды механикалық тазалау әдісі
бойынша тегеуіріні жоқ гидроциклондары бар тазалау құрылыстарын қарастыру қажет.
4.8.1.34 Тегеуірінсіз гидроциклонды қолдану негізінде кері сумен қамту жүйесімен
бір кешенде тазалау құрылыстарының және техникалық қызмет кӛрсету және автокӛлік
жӛндеу кәсіпорындардың кері сумен қамту жүйесінің жобалары әзірленуі керек.
4.8.1.35 Автокӛлік кәсіпорындарындағыағын судың ӛлшенетін заттардың келесі
мӛлшерімен сипатталады: жүк автокӛлік - 3000, автобустардың - 1600 және жеңіл
автокӛліктердің - 700, ал мұнай ӛнімдерінің - 900, 850 және тиісінше 75 мг/л.
4.8.1.36 Беткі ағын судағы ӛлшенетін заттар шоғырын А қосымшасы бойынша
қабылдау қажет.
37
4.8.1.37 Беткі ағын суды тазалау құрылыстарына жылжымалы құрам жуғышынан
тазалауға жол беріледі. Бұл үшін оның реттемелі резервуарда жиналуы және тазалауға
жуатын орынның жұмысымен әртүрлі тәулік уақытында берілуі шарт.
4.8.1.38 Ӛнімділігі
10 л/с дейінгі беткі ағын су мен ӛндірістік суды тазалауға
арналған тазалау құрылыстарын бір секциялы етіп қарастыруға жол беріледі.
4.8.1.39 Тұрмыстық канализация желісіне тасталатын ӛндірістік ағын суды тазалау
4.8.1.40 Беткі ағын су су объектілеріне тасталған кезде, оның тазалау дәрежесі тиісті
талаптарға сай келуі тиіс.
4.8.2 Жылыту, желдету және ауа баптау
4.8.2.1 Жылыту және желдетуді, ауаны баптауды ҚР ЕЖ 4.02-101 белгіленген
талаптарына сәйкес қабылдау керек.
4.8.2.2 Жылыту және желдету, ауа баптау жүйелерінің жобаларында энергия тиімді
техникалық шешімдер, жанармай-энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалануды
қамтамасыз ететін энергия үнемдеу технологиялары және жабдық, сонымен қатар
экономикалық мақсатты және экологиялық ахуалды ескере отырып, жаңартылмалы
кӛздер мен жанармайдың жергілікті түрлерінің энергиясын қолдану қарастырылуы тиіс.
4.8.2.3 Жылыту және желдету, ауа баптау жүйелерінің жобаларында техникалық
шешімдерді қарастыру керек, олар келесілерді қамтамасыз етеді:
а) қызмет кӛрсетілетін аймақтағы, кәсіпорынның әкімшілік және тұрмыстық ғимарат
үй-жайларындағы нормаланатын микроклимат пен ауа тазалығын;
б) ғимараттардағы ӛндірістік, қойма үй-жайларының жұмыс аймағындағы
нормаланатын микроклимат пен ауа тазалығын;
в) апатты желдету және түтінге қарсы қорғаныс жүйелерінен басқа, жабдықтардың
және жылыту және желдету, ауа баптау жүйелерінің жұмысынан шығатын нормаланған
шу деңгейі мен діріл осы жабдық орнатылған үй-жайлардағы оның жұмыс істеуі немесе
байқап кӛру үшін шу 110,0 дБА артық емес, ал импульстік кезінде - 125,0 дБА артық емес
болуы мүмкін;
г) жылыту және желдету, ауа баптау жүйелерінің жӛндеуге жарамдылығы;
д) жылыту және желдету, ауа баптау жүйелерінің жарылыс-ӛрт қауіпсіздігі;
е) тұтынылатын жылу мӛлшерін автоматты реттеу және есепке алу.
4.8.2.4 Табиғи себеппен желдету жүйелерінен ауа жылуын қолдануды қарастырмауға
жол беріледі.
4.8.2.5 Зиянды немесе жанғыш газдардың, булардың немесе аэрозольдердің кӛп
мӛлшерінің кенеттен түсуі мүмкін ӛндірістік үй-жайлар үшін апатты желдеткішті
технологиялық және желдету жабдығының апатының уақыт бойынша үйлесімсіздігін
ескере отырып, жобаның технологиялық бӛлігінің талаптарына сәйкес қарастыру керек.
4.8.2.6 Ғимараттың ӛндірістік үй-жайларындағы салқын мезгілдегі ауаның есептік
температурасын үй-жайларда қабылдау керек:
- жылжымалы құраманы сақтау - кемінде + 5 °С;
- қойма - кемінде +10 °С;
38
- автомобильді жуу - кемінде +18 °С;
- басқа үй-жайларда - ГОСТ 12.1.005 талаптары бойынша.
4.8.2.7 Жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларын, техникалық қызмет кӛрсету және
ағымдағы жӛндеу постыларын жылытуды соратын желдеткішпен бірге ауамен жылытуды
қарастыру керек.
4.8.2.8 Қырланбаған тегіс беті бар жергілікті қыздыру аспаптарымен кӛлемі 10000 м3
дейін қоса алғанда, бір қабатты ғимараттардағы автомобильдерді сақтау үй-жайларын,
сонымен қатар кӛлеміне байланысты кӛп қабатты ғимараттардағы автокӛлік құралдарын
сақтау үй-жайларын жылытуға жол беріледі.
4.8.2.9 Механикалық қашықтату арқылы жергілікті сору жүйесіне қосылатын
автомобильдер саны шектелмейді.
4.8.2.10 Газ-баллон автомобилімен жұмыс жүргізілетін үй-жайларға қызмет
кӛрсететін желдету камераларының шектерінде ауа сору жүйелерінің ауа ӛткізгіштерінде
кері клапандар құрылғысын қарастыру керек.
4.8.2.11 Үй-жайға кіретін жылжымалы құрамды қыздыруға жұмсалатын жылудың
қажеттілігін сыртқы және ішкі ауа температураларының бір градус айырмасының
жабдықталған күйіндегі бір кг салмағына сағатына 0,029 Вт мӛлшерінде қабылдау керек.
4.8.2.12 Ӛте суық бескүндіктегі кемінде -15 °С және одан жоғары есептік сыртқы
температурасы бар аудандардағы І категориялы жеңіл автомобильдерді қыздыруға
жұмсалған жылу шығынын ескермеу керек.
4.8.2.13 Жылжымалы құрамды сақтау, техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы
жӛндеу постылары үй-жайларының сыртқы қақпаларын сыртқы ауаның - 15 °С және одан
тӛмен орташа есептік температурасы бар аудандарда ауа-жылу перделермен келесідей
жағдайларда жабдықтау керек:
- жылжымалы құрамға техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу
постыларының үй-жайындағы бір қақпаға тура келетін бір сағаттағы бес және одан
жоғары мӛлшерде кіре берістер мен шыға берістер болғанда;
- техникалық қызмет кӛрсету постыларын сыртқы қақпалардан 4 және одан аз
қашықтықта орналастырған кезде;
- азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдерден басқа жылжымалы құрамды сақтау үй-
жайларында бір қақпаға тура келетін бір сағаттағы 20 және одан кӛп кіре беріс пен шыға
берістер мӛлшерінде;
- үй-жайға 50 және одан кӛп азаматтарға тиесілі жеңіл автомобильдерді сақтағанда.
4.8.2.14 Жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын жобалау
барысында сыртқы кіре берістер мен шыға берістердің ауа-жылу перделерін ескеру қажет.
4.8.2.15 Рампаларды, ауаны шығаруды қосқанда жылжымалы құрамды сақтау үй-
жайларында үй-жайдың жоғарғы және тӛменгі аймақтарын теңдей қарастыру керек; үй-
жайға соратын ауаны беру шоғырланған түрде жолдарды бойлай жүзеге асуы.
4.8.2.16 Қабаттың тӛменгі аймағынан ауаны шығаруға арналған ауа ӛткізгіштерді
дӛңгелек бекіткіш құралдарға (тротуарларға) орналастыруға жол беріледі.
4.8.2.17 Соратын ауа ӛткізгіштерді желдеткіш алдында тармақтарда қабаттарға
автоматты кері клапандарды орнату жағдайында бір магистральға біріктіруге жол
беріледі.
39
4.8.2.18 Қабаттар бір-бірінен оқшауланбаған кӛп қабатты гараждарда барлық
қабаттар үшін автомобильдерді сақтау үй-жайларының сорып және тартатын желдету
жүйелерін жобалауға жол беріледі.
4.8.2.19 Тексеру арықтарындағы, шұңқырлардағы және тоннельдердегі қыс
мезгіліндегі соратын ауа температурасы + 16 °С тӛмен емес және + 25 °С жоғары емес
болуы тиіс.
4.8.2.20 Тексеру арықтарының, шұңқырлардың және тоннельдердің кӛлемінің бір
текше метріндегі соратын және тартатын ауаның мӛлшерін олардың он еселі ауа алмасу
есебінен қабылдау керек.
4.8.2.21 Ауа-жылу перделерін автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету және
жӛндеу посттары үй-жайларының сыртқы қақпаларында бестен аспайтын постылар
санымен қарастырмауға жол беріледі.
4.8.2.22 Желдету және ауа баптау жүйелерін есептеу кезінде ӛндірістік үй-
жайлардағы жұмыс орындарындағы жұмыс аймағы ауасындағы шоғыры жұмыс аймағы
ауасындағы шекті жол берілген шоғырға тең, сонымен қатар Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрлігінің нормативтік құжаттарына сәйкес қабылдау керек.
4.8.2.23 Үй-жайларға орналастырылған, газдардың, булардың, аэрозольдардың
немесе шаңдардың тұтану қаупін тудыратын жылыту және желдету жабдығының,
құбырлардың және ауа ӛткізгіштердің ыстық беттерін олардың ӛздігінен тұтану
температурасынан кемінде 20 % тӛмен жылу оқшаулау конструкциясының бетіндегі
температураны қарастыра отырып оқшаулау керек.
4.8.2.24 Оқшаулау бетіндегі температура 45 °С аспауы тиіс.
4.8.2.25 Үй-жайда адам болмағанда қолайлы жағдайларды сақтауда қажеттілігі
болмағандықтан жылу энергиясының берілуін азайту қажет.
Ескертпе - Техникалық мүмкіндік болмаған жағдайда, оқшаулау бетінің температурасын кӛрсетілген
деңгейге дейін тӛмендету мүмкіндігі кезінде жылыту-желдету жабдығын, құбырларды және ауа
ӛткізгіштерді аталған үй-жайларға орналастырмау керек.
4.8.2.26 Ауа таратқыштардан және басқа сору саңылауларынан шыққан кездегі сору
ауасындағы зиянды заттар шоғырын рециркуляциялау ауасындағы осы заттардың
шоғырын және ауаны қабылдау құрылғыларын орналастыру орындарындағы фонды
шоғырланымды ескере отырып қабылдау керек. Бұл жағдайда соратын қоспаны
қалыптастыруда зиянды заттар шоғырының ӛндірістік ғимараттар үшін аспауы тиіс:
- сыртқы ауа үшін жұмыс аймағы ауасындағы
30
% шекті жол берілген
шоғырланымнан;
- рециркуляциялау ауасы үшін жұмыс аймағы ауасындағы 80 % шекті жол берілген
шоғырланымнан .
4.8.2.27 Үй-жайдың ішкі қоршау конструкциялары арқылы жылудың жоғалуын егер
осы үй-жайлардағы ауа температурасының айырмасы 3 °С және одан аз болса, ескермеуге
жол беріледі.
4.8.2.28 Жылу тасымалдаушының қатуы мүмкін орындарындағы жылытылмайтын
үй-жайларға тӛселетін жылыту жүйелерінің құбырлары үшін, сонымен қатар күйіктердің
және олардағы ылғал конденсациясының алдын алу үшін қарастыру керек.
40
4.8.2.29 Тамбурсыз есіктер мен қақпалар арқылы сақтау және техникалық қызмет
кӛрсету және ағымдағы жӛндеу постылары үй-жайларымен қатынасатын ӛндірістік үй-
жайлардағы соратын ауаның кӛлемін 1,05 коэффициентімен қабылдау керек.
4.8.2.30 Бұл жағдайда сақтау және техникалық қызмет кӛрсету техникалық жӛндеу
посттары үй-жайларындағы соратын ауаның кӛлемі тиісінше азайтылуы тиіс.
4.8.2.31 Қозғалтқыштар қуатына байланысты жұмыс істейтін қозғалтқыштардан
шығатын ауаның мӛлшерін келесідей қабылдау керек:
-
90 кВт (120 л.с.) дейін қос алғанда - 350 м3/сағ.;
- 90 жоғары 130 кВт (120 180 л.с. дейін) дейін - 500 м3/сағ;
-
130 жоғары 175 кВт (180 240 л.с. дейін) дейін- 650 м3/сағ;
-
175 кВт (240 л.с.) жоғары - 800 м3/сағ.
4.8.2.32 Үй-жайға бестен аспайтын автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету
және ағымдағы жӛндеу постыларын орналастыру кезінде қуаты
130 кВт
(180 л.с.) артық емес автомобильдер үшін табиғи түрде шығаратын жергілікті соруларды
жобалауға жол беріледі.
4.8.2.33 Үй-жайға ӛтетін қозғалтқыштардың пайдаланған газдарының мӛлшерін
шлангпен сору кезінде - кемінде 10 %, ашық сорғыш кезінде - кемінде 25 % қабылдау
керек.
4.8.2.34 Сыйымдылығы азаматтарға тиесілі
25 дейін автомобиль кӛліктерінің
жылытылмайтын гараж-тұрақтарының үй-жайларында және басқа барлық автомобильдер
үшін жылытылмайтын тұрақтар үй-жайларында бір сыртқы қақпа арқылы бір сағатта кӛп
дегенде екі автокӛлік құралдары шыққан кезде табиғи желдеткішті қарастыруға жол
беріледі.
4.8.2.35 Автомобильдер қозғалтқыштарының ауа жылытқышын қолдану арқылы
жылытылмайтын гараж-тұрақтардың үй-жайларында ауаның табиғи келуін және тӛменгі
және жоғарғы аймақтардан механикалық тәсілмен шығаруды қолдануға жол беріледі.
4.8.2.36 Ауаны жергілікті сорғыштардан механикалық желдету кӛмегімен шығарған
кезде оның температурасы 80 °С аспауы тиіс.
4.8.2.37 Жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларында 10 автомобильге дейін және
автоцистерналардың жалпы сыйымдылығы
30 м3 дейін мӛлшерде жанар-жағармай
материалдарын тасымалдау үшін негізгі желдеткіштер тоқтаған кезде, автоматты
қосылатын резервтік желдеткіштерді орнату арқылы жарылыстан қорғалған орындауда
үш еселі ауа алмасу кӛлеміндегі механикалық тартатын желдеткішті орнатуды қарастыру
керек.
4.8.2.38 Ауаны тартатын желдету жүйелерінің қабылдау құрылғылары бір сағатта
кіретін және шығатын автомобильдердің 10 астам мӛлшерінде қақпалардан кемінде 12 м
арақашықтықта орналасуы тиіс.
4.8.2.39 Бір сағатта кіретін және шығатын автомобильдердің
10 кем мӛлшерде
тартатын желдету жүйелерінің қабылдау құрылғылары қақпалардан кемінде бір метр
арақашықтықта орналастырылуы мүмкін.
41
4.8.2.40 Ауа соратын желдеткішті табиғи тәсілмен, ауа тартатын желдеткішті газ
ортасын автоматты бақылау жүйесі іске қосылғанда қосылатын жасанды тәсілмен
жобалау керек.
4.8.2.41 Ауаны соратын желдеткішті ауаны қыздырмай-ақ орнатауға жол беріледі.
4.8.2.42 Тұрғын және қоғамдық ғимараттар астына орналасатын жерасты гараж-
тұрақтар үй-жайларынан шығатын ауаны тартатын желдету шахталарын ауа соратын
шахтадан 15 метр радиусында орналасқан ең биік ғимарттың шатырының деңгейінен
кемінде 2 м биіктікке шығару керек және EI 45 отқа тӛзімділік шегімен жанбайтын
материалдардан жасалуы тиіс.
4.8.2.43 Аталған гараж-тұрақтар үшін соратын ауаның кӛлемін шығарылатын
ауаның кӛлемінен 20 % аз қарастыру керек.
4.8.2.44 Салынбаған аумақта рұқсат етілетін жерасты гараж-тұрақтардың үй-
жайларындағы (ӛтетін жолдар, жолдар, саябақтар және басқа алаңдар астында) ауа
соратын желдету шахталары жер бетінен кемінде 3 метр биіктікте қарстырылып және
тұрғын және қоғамдық ғимараттардан, балалардың ойын алаңдарынан, спорт алаңдарынан
және халық демалатын орындардан кемінде 15 м арақашықтықта орналасуы тиіс.
4.8.2.45 Соратын желдеткіштердің қалақтары түсті материалдардан дайындалуы тиіс
және соратын арнамен байланысудың алдын алу үшін орнатылуы тиіс.
4.8.2.46 Табиғи жарықсыз немесе терезелерден 30 м асатын үй-жайдың ең алыс
нүктесіне дейінгі арақашықтық кезінде жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларында
соратын шахталарды немесе еден ауданынан жалпы ауданы кемінде 0,2 % түтін шығаруға
арналған үй-жайдың жоғарғы бӛлігінде ашылатын терезелерді қаарстыру керек.
4.8.2.47 Шахталар санын әрбір шахтадан радиусы кемінде 30 м үй-жай ауданынан
түтінді шығару есебімен қабылдау керек.
4.8.2.48 Түтін шығаратын шахталардың қоршау конструкцияларының шекті отқа
тӛзімділігі EI 60 тӛмен емес, от ұстайтын клапандар - EI 30 тӛмен емес болуы тиіс.
4.8.2.49 Ӛртке қарсы арақабырғалармен бӛлінген қызмет кӛрсетілетін қабат немесе
үй-жай шектерінен тыс кӛп қабатты ғимараттардағы транзиттік ауа ӛткізгіштерін EI 15
отқа тӛзімділік шегімен жобалау керек.
4.8.2.50 Түтін шығаруды келесідей түрде қарастыру керек:
а) Табиғи жарығы жоқ немесе табиғи жарығы бар, фрамугаларды ашу үшін
механикаландырылған жетектері жоқ, еденнен фрамуг астына дейін 2,2 м және одан
жоғары деңгейде орналасқан әрбір ӛндірістік немесе қойма үй-жайларынан және
шамдардағы ойықтарды ашу үшін (екі жағдайда да ӛрт кезінде шаңды шығару үшін
жеткілікті ауданымен);
б) егер үй-жайда тұрақты жұмыс орындары болмаса, жанғыш материалдарды
сақтауға немесе пайдалануға арналған ауданы 55 м2 және одан жоғары үй-жайлардан.
4.8.2.51 Түтінді қабылдау құрылғыларын дәліз немесе холл тӛбесінің астына түтін
шахталарына орналастыру керек.
4.8.2.52 Түтін қабылдау құрылғыларын тармақтардағы түтін шахталарына жалғауға
жол беріледі.
42
4.8.2.53 Тікелей бір қабатты ғимарат үй-жайларынан түтінді шығаруды түтін
клапандары немесе ашылатын үрленбейтін шамдары бар түтін шахталары арқылы табиғи
тәсілмен тартатын жүйелермен қарастыру керек.
4.8.2.54 Түтін қабылдау құрылғыларын үй-жайдың, түтін аймағының немесе «түтін
резервуарыª ауданы бойынша біркелкі етіп орналастыру керек.
4.8.2.55 Бір түтін қабылдау құрылғысымен қызмет кӛрсетілетін ауданын 900 м2
аспайтындай қабылдау керек.
4.8.2.56 Бір түтін қабылдау құрылғысымен қызмет кӛрсетілетін дәліздің ұзындығы
30 м артық қабылданбайды.
4.8.2.57 Ауданы 1600 м2 артық үй-жайларды түтін аймақтарына бӛлу керек, олардың
біреуінде ӛрттің туындау мүмкіндігін у керек.
4.8.2.58 Әрбір түтін аймағын жанбайтын материалдардан жасалған, тӛбеден еденге
түсіп тұратын, одан 2,5 тӛмен емес, тӛбе (аражабындар) астында «түтін резервуарларынª
жасай отырып, тығыз тік перделермен қоршау керек.
4.8.2.59 Түтінге қарсы қорғауды есептеу кезінде келесілерді қабылдау керек:
а) салқын жыл мезгілі үшін сыртқы ауа температурасы. Желдің жылдамдығын 5 м/с
аспайтындай қабылдау керек;
б) ғимараттың эвакуациялық шыға берісіне қарама-қарсы желдің қасбетке бағыты;
в) түтінбейтін Н2 баспалдақ торларындағы және тамбур-шлюздердегі лифт
шахталарындағы артық қысым - ғимараттың ық жағындағы сыртқы ауаның қысымына
қатысты;
г) эвакуациялау жолдарындағы жабық есіктердегі қысым 150 Па артық емес;
д) екі жаққа ашылатын есіктердегі бір үлкен жарманың ауданы.
4.8.3 Электр техникалық қҧрылғылар
4.8.3.1 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарында электр техникалық құрылғыларды жобалауды ҚР ЕЖ
4.04-107
шешімдеріне сәйкес жүзеге асыру керек.
4.8.3.2 Техникалық қызмет кӛрсету және ағымдағы жӛндеу, диагностикалау және
сығылған табиғи газда жұмыс істейтін қозғалтқыштары бар автомобильдердің реттеу
жұмыстары постыларының есік ойықтарынан 5 метрлік аймақта орналасқан шектес үй-
жайлардың электр жабдығы В-1а жарылу қауіпті кластың тиісті аймақтарында орындалуы
тиіс.
4.8.3.3 Қалыпты орындау барысында осы электр жабдық газ ортасын автоматты
бақылау жүйесі іске қосылған кезде, тиісті үй-жайдың электр жабдығы арқылы бір
уақытта сӛндірілуі тиіс.
4.8.3.4 Сенімділікті қамтамасыз ету бойынша кәсіпорын тұтынушыларының
электрмен қамтылуын келесі категорияларға жатқызу керек:
- 1
категория
- ауа ортасын автоматты бақылау жүйелерінің электр
қабылдағыштары, апатты эвакуациялық жарықтандыру, жарылудан қорғалған орындауда
тарту желдеткіші, соратын желдеткіш;
43
Ескертпе
1. Ғимараттар мен құрылыстардың инженерлік қондырғылар жүйелерін электрмен қамту сенімділігін
категорияға бӛлу
(автоматты сигнализация, автоматты ӛрт сӛндіру, түтінді жою) тиісті талаптармен
анықталады.
2. Аталған тұтынушылардың бір кӛзден қуаттандырылуы жүзеге асыруға жол беріледі: екі
трансформаторлық шағын станцияның әртүрлі трансформаторларынан немесе әртүрлі қуаттандыру
желілеріне қосылған, тӛмен кернеулі жағындағы АВР құрылғысымен әртүрлі трассалар бойынша
жүргізілген екі жақын орналасқан бір трансформаторлық шағын станциядан.
- 2-ші категория
- тек лифтілердің кӛмегімен жүзеге асатын кӛлік құралдарын
жылжытуға арналған лифтілердің электр сымдары; қол жетегінсіз қақпаларды ашу
тетіктерінің электр сымдары және үнемі шығуға дайын кӛлік құралдары тұрақтарын
апатты жарықтандыру;
- 3-ші категория - технологиялық жабдықтың барлық басқа электр тұтынушылары.
4.8.3.5 Электрмен жабдықтайтын ұйымды І категориялы сенімділік бойынша
электрмен қамтуды қамтамасыз ету мүмкін еместігі туралы құжатпен растау кезінде
аталған тұтынушылардың бір кӛзден: екі трансформаторлық шағын станцияның әртүрлі
трансформаторларынан немесе кернеулігі тӛмен жағында АВР құрылғысы бар әртүрлі
трассалар бойынша тӛселген әртүрлі қуаттандыру желілеріне қосылған екі жақын жатқан
бір трансформаторлық шағын станциялардан қуаттандыруды жүзеге асыруға жол беріледі.
4.8.3.6 Жылжымалы құрамды сақтау үй-жайларын табиғи жарықсыз немесе
биологиялық әсер ету бойынша жеткіліксіз жарықтандыру арқылы жобалауға жол
беріледі.
4.8.3.7 Құрамдастырылған жарықты жобалаған кезде жарық режимінің кӛруге
қолайлы аймақты барынша қорғайтын және ұлғайтатын жарық кӛздері сияқты энергияны
үнемдейтін шамдар қолдану ұсынылады.
4.8.3.8 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау барысында баспалдақ торларын, дәліздерді эвакуациялық
жарықтандырумен басқаруды ескеру керек, ғимаратқа кіре берістердегі жарық
кӛрсеткіштерін орталықтандырылған, қашықтықтан немесе автоматты: ӛрт сигнализация
постысы үй-жайынан немесе жарықтандыру қалқандарынан қарастыру керек.
4.8.3.9 Автомобиль кӛлігін техникалық жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарында негізгі
(жұмыс) жарықтандыру қуаты бұзылған жағдайда, апатты
жарықтандыруды қарастыру керек.
4.8.3.10 Тексеру арықтарын жарықтандыру үшін энергия үнемдейтін шамдармен
4.8.3.141 Автомобиль кӛлік кәсіпорындары үй-жайларының жарығын
9 кесте
бойынша қабылдау керек.
44
9 кесте - Автомобиль кӛлігі кәсіпорындары ҥй-жайларын жарықтандыру
нормативтері
Жарықтандыру, лк
құрамдастырылған
жарықтандыру
жалпы
Учаскенің атауы
жүйесі кезінде
жарықтандыру
оның
жүйесі кезінде
барлығы
ішінде
жалпы
Автомобильдерді жуу және жинау постылары
-
-
200
ТҚ және жӛндеу постылары
400*
200
300
Тексеру арықтары
400*
200
-
Агрегаттық, моторлық, электр техникалық
750*
200
300
Ұсталық,
қаңылтыр,
дәнекерлеу
және
500
200
200
медициналық
Аккумуляторды жӛндеу
500
200
200
Электролитті дайындау
-
-
300
Шиналарды жӛндеу және монтаждау
400
200
300
Сырлау және бояу дайындау
500
200
200
Ағаш ұста және түсқағаз
1000
200
400
Автомобильдерді сақтау үй-жайы
-
-
75
Қойма үй-жайлары (тұрақты жұмыс орындары
-
-
50
жоқ)
*Жасанды жарықтандыруды тасымалдау кӛздерінің болуы міндетті
4.9 Халықтың мҥмкіндігі шектеулі топтары ҥшін қолжетімділік
4.9.1 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында халықтың мүмкіндігі шектеулі топтарының жүруі үшін бейімделген
ғимаратқа жер бетінен және әрбір жерасты немесе осы ғимаратпен жалғасқан жерүсті
ӛткелдерінен кемінде бір кіре берісті қамтамасыз ету керек.
4.9.2 Есік ойықтарының таза енін қамтамасыз ету керек, ол ені кемінде 0,9 м құрауы,
табалдырықтары болмауы керек, қажеттілігіне қарай олардың құрылғыларының биіктігі
0,025 м аспауы тиіс.
4.9.3 Ғимараттағы және іргелес аумақтағы ӛтетін жолдың қозғалыс жолағының таза
ені кресло-арбаның бір бағытында кемінде 1,5 м, ал қарама-қарсы қозғалыс кезінде -
кемінде 1,8 м болуы тиіс.
45
4.9.4 Кресло-арбалардың бұрылыстарын қамтамасыз ету үшін 90 °С бұру кезіндегі
кеңістік ӛлшемдерін кемінде 1,4 м î 1,4 м, 180 °С айналу кезінде - кемінде 1,4 м î 1,5 м
қабылдау керек.
4.9.5 Кресло-арбалардың «ӛзінен керіª ашылатын есік алдындағы бұрылыстары үшін
кеңістік тереңдігін кемінде 1,2 м, ал «ӛзіне қарайª ашылғанда - кемінде 1,5 м қабылдау
керек.
4.9.6 Халықтың мүмкіндігі шектеулі топтарының қатынауын қамтамасыз ету
мақсатында пандусты қамтамасыз ету керек, бір жақты қозғалу кезіндегі оның ені кемінде
1,0 м, ал екі жақты қозғалыс кезінде - кемінде 1,8 м болуы тиіс.
4.9.7 Пандусты бір кӛтерудің ең жоғарғы биіктігі 8 % артық емес еңіс кезінде 0,8 м
аспауы тиіс, қозғалу жолдарындағы еденнің 0,2 м және одан аз биіктігі ӛзгерген кезде
еңісті 10 % дейін ұлғайтуға жол беріледі.
4.9.8 Автомобильдерге қызмет кӛрсету кәсіпорындарының жанындағы ашық
тұрақтарда мүгедектерді тасымалдау үшін кемінде 10 % орынды белгілеу керек.
4.9.9 Кресло-арбадағы мүгедектер автомашиналарының тұрақтарына арналған
орындарды белгілеуді 6,0 м î 3,6 м ӛлшеммен қарастыру керек, бұл машинаның бүйір
және артқы жағынан кемінде 1,2 м қауіпсіз аймақты жасау мүмкіндігін береді.
4.9.10 Тамақтанатын залдардың ауданын бір орынға кемінде 3 м2 аудан нормаларына
сүйене отырып анықтау керек.
4.9.11 Буфеттерде және дәмханаларда биіктігі 0,8 м артық емес кемінде бір үстел
болуы тиіс, тізе кеңістігі кемінде - 0,7 м, тереңдігі кемінде - 0,5 м болуы тиіс.
4.9.12 Есептік-касса аймағында кемінде бір қолжетімді бақылау-касса аппараты
болуы тиіс.
4.9.13 Есептеу-касса аппаратының жанындағы ӛтетін жолдың ені кемінде
1,1 м
болуы тиіс.
4.10 Қоршаған ортаны қорғау
4.10.1
Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарын жобалау барысында қоршаған ортаға және микроклиматқа кез келген
кері әсерлерді мейлінше азайту, ландшафты дұрыс қолдануды және энергия мен
ресурстарды тиімді қолдану арқылы биологиялық әртүрлілікті қамтамасыз ету қажет.
4.10.2 Ағаштарды отырғызу кезінде климаттық жағдайларды, топырақ түрін, жауын-
шашын кӛлемін, жел бағытын, ӛсімдіктерді күтуді ескеру керек.
4.10.3 Ғимараттың бұтақтармен зақымдануын болдырмау үшін ғимаратқа тікелей
жақын биік ағаштарды отырғызу ұсынылмайды.
4.10.4 Ғимараттар мен құрылыстарды жобалау, салу, реконструкциялау кезінде
қоршаған ортаны қорғау, табиғат ортасын қалпына келтіру, табиғат ресурстарын орынды
пайдалану және ӛндіру, экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету шаралары
қарастырылуы тиіс.
4.10.5 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында ластанған ағын сулардың ағуының алдын алатын және жерасты және
беткі сулардың тікелей ластануына жол бермейтін шаралар қарастырылуы тиіс.
46
4.10.6 Жер телімін жобалау барысында ландшафтың табиғи даму жағдайын ескеру
қажет.
5 ЭНЕРГИЯ ҤНЕМДЕУ ЖӘНЕ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРДЫ
ҦТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУ
5.1 Энергия ҥнемдеу және жылу шығынын азайту
5.1.1 Экологиялық жағдайды ескере отырып, жаңартылған кӛздер энергиясын және
жанармайдың жергілікті түрлерін, сонымен қатар жылыту, желдету және ауа баптау үшін
ВЭР қолданудың мақсаттылығы екінші энергетикалық ресурстардың түсу және
жүйелердегі жылуды тұтынудың бір қалыпты еместігін назарға ала отырып, техника-
экономикалық есепке негізделуі тиіс. Осының негізінде жаңартылған кӛздер энергиясын
қолданудың, жылу шығынын, жанармайдың жергілікті түрлерін қолдану үшін
қондырғыларды таңдау, жылу шығынын, жылу сорғы қондырғылары түрлерінің
сызбаларын таңдауды жүзеге асырады.
5.1.2 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету
кәсіпорындарының энергия тиімділігін арттыру бойынша шаралар шешімін және кешенін
Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын нормалар мен стандарттарға
сәйкес қарастыру керек.
5.1.3 Жобалау барысында қыс мезгілінде жылуды табиғи сақтау және жаз мезгілінде
оны салқындату мақсатында жарық жақтары бойынша дұрыс бағдарлауды қарастыру
керек, сонымен қатар үй-жайдың инсоляциясын қамтамасыз етеді.
5.1.4 Ғимараттың энергетикалық тиімділігін жетілдіру кезінде климаттық және
жергілікті жағдайлар, сонымен қатар үй-жай ішіндегі климаттық жағдайлар назарға
алынуы, экономикалық тиімділігі ескерілуі тиіс. Осы шаралар ғимараттың басқа
техникалық талаптарына, сонымен қатар олардың жалпы қолжетімділіген, қауіпсіздігіне
және мақсатты қолданылуына әсер етпеуі тиіс.
5.1.5 Жылуды тиімді пайдалануды қамтамасыз ету үшін ғимараттың қоршау
конструкциялары энергия үнемдеу материалдарын қолдану арқылы орындалуы тиіс.
5.2 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану
5.2.1 Автомобильдерді жууды ұйымдастыру маңызды экологиялық міндеттерді -
табиғи ресурстарға ұқыпты қараудың тікелей шешіміне кӛмектесу мақсатында оны
қайтадан қолдану есебінен үнемді шығындау кезінде ең кӛп механикаландыру процесін
қарастырады.
5.2.2 Құрылыс кезінде құрылыс қоқысы үйіндісінің пайда болуын болдырмау үшін
құрылыс қалдықтарын ӛңдеудің баламалы нұсқаларының жүйесін шамалайтын құрылыс
алаңдарында қалдықтарды жоюды қарастыру ұсынылады.
5.2.3 Ӛңдеу үшін материалдың саны салмағы мен кӛлемі бойынша белгіленеді және
есептеледі.
47
5.2.4 Ағаштарды отырғызу кезінде климаттық жағдайларды, топырақ түрін, жауын-
шашындардың кӛлемін, желдің бағытын ескеру керек.
5.2.5 Құрылыс және жұмыстарды ӛндіру ұйымдарын жобалау барысында бұру
жолақтары шектерінен тыс топырақ-ӛсімдік жабыны тазалағының бүтіндігін сақтау,
сонымен қатар барынша аз зақымдану талаптарын ескеру керек.
5.2.6 Автомобиль кӛлігін жӛндеу және техникалық қызмет кӛрсету кәсіпорындарын
жобалау барысында суды орынды пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында ыстық және
суық су есептегіштерді орнату ұсынылады.
48
А қосымшасы
(ақпараттық)
Беткі ағын сулардағы ӛлшенген заттар шоғырланымы
А.1 кесте - Беткі ағын сулардың ластану шоғырланымы
Автомобильдер саны кезінде беткі ағын сулардың ӛлшенген
Автомобильдер
заттармен ластану шоғырланымы, мг/л
категориясы
200 дейін қоса
200 жоғары
500 жоғары
1000 жоғары
алғанда
500 дейін
1000 дейін
I
300
500
700
1000
2000
II және III
500
1000
1500
3000
IV
1500
2000
2500
Ескертпе
1 Құмтасты және қиыршықтасты жабыны бар жолдардағы категориясы I, II және III
автомобильдерді пайдалану кезінде кестеде кӛрсетілген ӛлшенген заттар шоғырланымын
1,2
коэффициентпен, ал қара жолдарда пайдалану кезінде - 1,5 коэффициентпен қабылдау керек.
2 Беткі ағын сулардағы мұнай ӛнімдерінің шоғырланымын 40 мг/л, ал оттегідегі биохимиялық
қажеттілікті - 30 мг/л қабылдау керек.
49
содержание .. 1 2 ..
////////////////////////// |
||
|
|
|