СП РК 3.02-109-2012 МНОГОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ЗДАНИЯ И КОМПЛЕКСЫ (ҚР ЕЖ 3.02-109-2012)

Сәулет, қала құрылысы және құрылыс

саласындағы мемлекеттік нормативтер

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

Государственные нормативы в области

архитектуры, градостроительства и строительства

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

КӨП ҚЫЗМЕТТІК ҒИМАРАТТАР МЕН

КЕШЕНДЕР

МНОГОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ЗДАНИЯ И

КОМПЛЕКСЫ

Ресми басылым

Издание официальное

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері және жер

ресурстарын басқару комитеті

Комитет по делам строительства, жилищно-коммунального

хозяйства и управления земельными ресурсами Министерства

национальной экономики Республики Казахстан

Астана 2018

СП РК 3.02-109-2012*

АЛҒЫ СӨЗ

1. ӘЗІРЛЕГЕН:

«ҚазҚСҒЗИ» АҚ, «ИННОБИЛД» ЖШС

2. ҰСЫНҒАН:

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері

және жер ресурстарын басқару комитетінің Техникалық

реттеу және нормалау басқармасы

3. БЕКІТІЛГЕН ЖӘНЕ

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

ҚОЛДАНЫСҚА

Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері

ЕНГІЗІЛГЕН:

және жер ресурстарын басқару комитетінің 2014 жылғы

«29» желтоқсандағы № 156-НҚ бұйрығымен

Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және

құрылыс істері жөніндегі Уәкілетті мемлекеттік органның рұқсатынсыз ресми басылым ретінде

толық немесе ішінара қайта басуға, көбейтуге және таратуға болмайды

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-

коммуналдық шаруашылық істері комитетінің техникалық және лингвистикалық тексеру жүргізу

тапсырмасына (2016 жылғы 7 қарашадағы № 38-02-5-1542 хаты) сәйкес құжат мәтіні өзгертілді

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-

коммуналдық шаруашылық істері комитетінің 2018 жылғы 7 тамыздағы №175-НҚ бұйрығына

сәйкес өзгертулер мен толықтырулар енгізілді

ПРЕДИСЛОВИЕ

1. РАЗРАБОТАН:

АО «КазНИИСА», ТОО «ИННОБИЛД»

2. ПРЕДСТАВЛЕН:

Управлением технического регулирования и нормирова-

ния Комитета по делам строительства, жилищно-

коммунального хозяйства и управления земельными ре-

сурсами Министерства национальной экономики Респуб-

лики Казахстан

3. УТВЕРЖДЕН И

Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-

ВВЕДЕН В

коммунального хозяйства и управления земельными

ДЕЙСТВИЕ:

ресурсам

Министерства национальной

экономики

Республики Казахстан от «29» декабря 2014 года № 156-НҚ

Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично

воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без разрешения

Уполномоченного государственного органа по делам архитектуры, градостроительства и

строительства Республики Казахстан

Текст документа откорректирован в соответствии с поручением Комитета по делам

строительства и жилищно-коммунального хозяйства Министерства национальной экономики

Республики Казахстан

(письмо

№ 38-02-5-1542 от 7 ноября

2016 года) по технической и

лингвистической проверке

Внесены изменения и дополнения в соответствии с приказом Комитета по делам

строительства и жилищно-коммунального хозяйства Министерства по инвестициям и развитию

Республики Казахстан от 7 августа 2018 года №175-НҚ

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ

2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР

4 ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕР

4.1 Жалпы ережелер

4.2 Жер телімі мен аумақ параметрі

4.3 Өрт қауіпсіздігі

4.4 Көлемдік-жоспарлық шешім

4.4.1 Қоғамдық көп функционалды кешендер

4.4.2 Тұрғын көп функционалды кешендер

4.4.3 Коммуникациялық жолдар

4.4.4 Ғимараттар мен кешендерді пайдалану сипаттамасы

4.5 Құрылыс конструкцияларының конструктивтік шешімдері мен есептеу әдістері

4.6 Пайдалану кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету

4.7 Инженерлік желілер мен жүйелерді жобалау

4.7.1 Сумен жабдықтау және кәріз жүйесі

4.7.2 Жылумен жабдықтау, жылыту, желдету және ауа баптау жүйелері, газбен

жабдықтау

4.7.3 Электрмен жабдықтау және әлсіз токты құрылғылар

4.8 Халықтың мүмкіндігі шектеулі топтары үшін қолжетімділікті қамтамасыз ету

4.9 Қоршаған ортаны қорғау

5 ЭНЕРГИЯ ҮНЕМДЕУ ЖӘНЕ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРДЫ ҰТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУ

5.1 Энергия тиімділігін қамтамасыз ету

5.2 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану

А қосымшасы (ақпараттық) Көп функционалды кешендердің әртүрлі типтерінежататын

үй-жайлар топтары

Б қосымшасы (міндетті) Атриумдарды (пассаждарды) жобалауға қойылатын талаптар... 36

В қосымшасы (міндетті) Құрғақ қызу моншаны (саунаны) жобалауғақойылатын

талаптар

Г қосымшасы (міндетті) Табиғи жарықсыз жобалауға жол берілмейтін жайлар тізімі

Д қосымшасы (ақпараттық) Күзет жүйелерін жобалау

Е қосымшасы (ақпараттық) Биік ғимараттарды сумен жабдықтау және кәріз жүйелерін

есептеу әдісі

III

КІРІСПЕ

Осы құжат нормалаудың параметрлік әдісіне сәйкес Қазақстан Республикасының

құрылыс саласындағы нормативтік базаны реформалау шегінде әзірленді.

Осы ережелер жинағы «Ғимараттар мен құрылыстардың, құрылыс материалдарының

және бұйымдардың қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламентінің дәлел-

демелік базасына кіретін нормативтік құжаттардың бірі болып табылады және құрылыс

саласындағы техникалық кедергілерді жоюға бағытталған.

Ережелер жинағы қолайлы шешімдер мен ҚР ҚН «Көп қызметтік ғимараттар мен

кешендер» жұмыс сипаттамаларының талабына қойылатын параметрлерді қамтиды және

оларды орындаудың бірден-бір әдісі болып табылмайды.

СП РК 3.02-109-2012*

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

КӨП ҚЫЗМЕТТІК ҒИМАРАТТАР МЕН КЕШЕНДЕР

МНОГОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ЗДАНИЯ И КОМПЛЕКСЫ

Енгізілген күні - 2015-07-01

1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ

1.1 Ережелер жинағы көп функционалды ғимараттар мен кешендерді орналастыру

мен ұйымдастыруға, олардың жекелеген функционалдық-жоспарлық элементтері мен

блоктарына, инженерлік-технологиялық қондырғылары мен қауіпсіздігіне қолайлы

шешімдерді белгілейді.

*1.2 Осы құрылыс ережелері көп қызметтік ғимараттар мен кешендерді, оның ішінде

биіктігі 50 метрден жоғары ғимараттарды жобалауға және салуға, сондай-ақ қолданыстағы

көп функционалды ғимараттар мен кешендер объектілерін реконструкциялау мен күрделі

жөндеуге қолданылады (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Осы ережелер жинағын қолдану үшін мынадай сілтемелік нормативтік құжаттар

қажет:

топтары үшін қолжетімділіктін есебімен жобалау.

ҚР ЕЖ 4.01-101-2012 Ғимараттар мен имараттардың ішкі су құбыры және кәрізі.

ҚР ЕЖ 4.01-103-2013 Сумен жабдықтау мен кәріздің сыртқы желілері және

имараттары.

Жобалау ережелері.

Ескертпе

- Осы құрылыс нормаларын пайдаланған кезде ағымдағы жылғы жағдай бойынша

жасалатын «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы Қазақстан Республикасының аумағында

қолданылатын нормативтік құқықтық және нормативтік-техникалық актілер тізбесі»,

«Қазақстан

Республикасының стандарттау бойынша нормативтік құжаттар көрсеткіштері» және

«Қазақстан

Республикасының стандарттау бойынша мемлекетаралық нормативтік құжаттар көрсеткіші» ақпараттық

тізімдемесі және ай сайын

шығатын тиісті ақпараттық бюллетень-журнал бойынша тексерген жөн.

Егер сілтеме құжат ауыстырылса (өзгерсе), онда осы нормативті пайдаланған кезде ауыстырылған

(өзгертілген) құжатты басшылыққа алу керек. Егер сілтеме құжат ауыстырусыз күшін жойса, онда оған

сілтеме жасалған ереже осы сілтемеге қатысы жоқ бөлігіне қолданылады.

Ресми басылым

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР

Осы ережелер жинағында тиісті анықтамалары бар мынадай терминдер, сондай-ақ

осы нысандарға арналған нормативтік документерде келтірілген терминдер мен

анықтамалар қолданылады:

3.1 Жарық инфильтрациясы: Жарықтың оның ортасына тән емес ену үдерісі.

3.2 Квартал: Көше-жол желісінің қызыл сызығымен шектелген көше аралық аумақ.

3.3 Көше фурнитурасы: Көшелік пошта жәшігі, жаяу жүргіншілерге арналған шам,

урналар, әртүрлі қоршаулар және т. б. сияқты ғимараттан тыс орнатылатын қондырғылар.

4 ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕР

4.1 Жалпы ережелер

4.1.1 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерді (бұдан әрі - КФК) жобалау

үшін ұсынылатын мекемелердің, ұйымдар мен кәсіпорындардың

(жайлар тобының)

номенклатурасы А қосымшаға сәйкес қабылданады.

4.1.2 Биіктігі

40 м жоғары ғимаратты қамтитын көп функционалды ғимараттар

немесе кешендерді жобалаған кезде, желдің әсер етуі кезінде келіп-кететін адамдарға

жайлылықты қамтамасыз ету үшін жел режимін тексеруді орындау қажет.

4.2 Жер телімі мен аумақ параметрі

4.2.1 Қоғамдық-көлік орталығының көп функционалды ғимараттары мен

кешендерінің жекелеген блоктарын жаяу жүргіншілердің кедергісіз жүруін, көлік

құралдарының өтуін

(жылдамдықты қоса алғанда) қамтамасыз ететін жерасты және

жерүсті коммуникацияларының көмегімен біріктіруге жол беріледі.

4.2.2 Көп функционалды кешендерді қала құрылысына қалыптастыру аумақ

бөліктерін кооперациялау мен әмбебап пайдалану нормативте ескерілетін телімдер

сомасының жалпы аумағын 25 % - 30 % қысқартуды қамтамасыз етуі тиіс.

4.2.3 Жер телімінде кіреберіс жолдар мен көшелерге байланысты КФК көлік жүйесі

қамтамасыз етілуі тиіс.

4.2.4 Қоғамдық пайдаланудағы көше мен КФК жер телімінің шекарасы аралас

болатын жерлерде жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған ғимараттың

кіреберісіне тура апаратын жол қамтамасыз етілуі тиіс.

4.2.5 Көше бойында жаяу жүргіншілердің ыңғайлы торабын құру мақсатында

жүретін жол арқылы КФК жаяу жүргіншілер жолдары көшенің екі жағынан да

жобаланады. Жаяужолдың енін кемінде 2,1 м етіп қарастыру ұсынылады.

4.2.6 Көп функционалды ғимараттар мен кешендердің аумағы бойынша жаяу

жүргіншілердің жайлы жүруін қамтамасыз ету үшін жаяужолдың көлеңкелі учаскесін

құру ұсынылады.

4.2.7 Жаяу жол көшелік фурнитура белдеуінің жолағымен жапсарлас болуы тиіс.

Жаяужолдағы және оның әуе шегіндегі ені жаяужолдың енімен бірдей және биіктігі

2,4 м болатын қандай-да бір заттарды орнатуға жол берілмейді.

4.2.8 КФК теліміндегі жасыл белдеудің көше ағаштары жиектермен бекітілуі тиіс.

Көше шамдарын, өрт сөндіру гидранттарын, жол белгілерін, газет және пошта жәшіктерін,

автобус аялдамаларын, субұрқақтарды, велосипед тіреуіштерді, сондай-ақ электрлік

трансформаторларды және т. б. орнатуға арналған орындарды жаяу жүргіншілер

жолдарына мүмкіндікті қиындатпайтындай және жүргізушілердің қарап шығуын

шектемейтіндей орналастыру керек.

4.2.9 КФК теліміндегі көлік қою орындары машина мен жиектас арасындағы

аралықты есепке ала отырып, машина габариттері көше бойындағы жүргінші бөлікті көлік

қою аймағынан бөліп тұратын жолдың шекарасын бұзбай ұйымдастырылуы тиіс.

4.2.10 КФК құрамындағы ғимараттарға кіре берістерде жаппа, күнқағар сияқты

көлеңкелеу құралдары және оларға ұқсас құрылғылар ескерілуі тиіс.

4.2.11 Коммуникациялар басқа құрылыстар мен нысандардан оқшау болуы тиіс.

Олар жердің астына орналастырылуы немесе жеке аймақ қарастыру керек. Жер

теліміндегі орындарды үнемдеу мақсатында осындай аймақтарды жүретін жолдың астына

орналастыру ұсынылады.

4.2.12 Электр өткізу желілері жер үстінде орналастырылған жағдайда, 3 м радиуста

бірде-бір ғимараттың болмауы ескерілуі тиіс. Көгалдандырылған аймақ болған жағдайда,

электр өткізу желісі бағанасының ағаштың ортасынан алғандағы ең аз бос жері 3 м

құрайды.

4.2.13 КФК учаскесі қоғамдық саябақ телімімен бірге аралас орналасқан кезде, жаяу

жүргіншілер мен велосипед жолдарының байланысын қамтамасыз ету талап етіледі. Жаяу

жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған жолдар қала ережелеріне сәйкес келуі тиіс.

4.2.14 КФК жүк түсіру аймағында ең төменгі көлемі осы ғимаратқа қызмет

көрсететін көлік құралдарының ішінен ең ұзын моделі бойынша есептелетін ірі габаритті

көлік құралдарына арналған көлік қою орындарын қарастыру қажет.

4.2.15 Жүк түсіру орнының үстіндегі бастырманың ұзындығы жүк түсірілетін жердің

ұзындығынан кем дегенде 0,6 м ұзынырақ болуы тиіс. Шатыр кемінде 2 % еңістікпен

салыстырғанда жайпақ болуы тиіс. Шатырдың ең төмен астыңғы деңгейі 4,6 м кем

болмауы тиіс.

4.2.16 Шатырдың астында ең жоғарғы еңісі 12:1 пандус құру керек.

4.3 Өрт қауіпсіздігі

4.3.1 Көп функционалды ғимараттар мен кешендердің аумағы мен көлемдік-

жоспарлық шешімін жоспарлау өртке қарсы талапқа, сондай-ақ осы ережелер жинағында

белгіленген параметрлерге сәйкес келуі тиіс.

*4.3.2 Биіктігі 50 метр көп функционалды ғимараттар мен кешендердегі өртке қарсы

қабырғалар арасындағы қабаттың ең үлкен алаңы қонақүй нөмірлері, аппартаменттер,

пәтерлер орналасқан жағдайда,

3 000 м², қалған жағдайларда

4 000 м² аспауы тиіс

(Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.3 Өртке қарсы қабырғалар арасындағы жерасты қабаттарының ауданы

(ғимараттың жер үстіндегі қабаттарына қарамастан) 4 000 м² аспау керек. Ғимараттар мен

құрылыстардың жерасты бөлігіндегі өртке қарсы қабырғалардың отқа төзімділік шегі

REI 240 кем болмауы тиіс.

4.3.4 Өрттен қорғау жүйелерінің

(ӨҚЖ) барлық кешенімен жабдықталған

ғимараттарда ғимараттың жерүсті баспалдақ торының 50 % (баспалдақтың тақ саны

кезінде - біреуге аз) вестибюль арқылы сыртқа шығатындай жобалауға жол беріледі.

*4.3.5 Кіріктірме дизельдік электр станциясын шудан қорғау жөніндегі

қолданыстағы нормативтік-техникалық құжатта белгіленген талаптарды орындаған кезде

жертөледе және автоматты өрт сөндіру мен түтінді жою құрылғысында орналастыруға

жол беріледі. Өртке қарсы құрылғылардың электр желісін тартуға арналған арналарды

қоршаудың отқа төзімділік шегі REI 90 кем болмауы тиіс (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК

07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.6 Барлық жайлардың қуатты және әлсіз тоқты электр сымдары өрт бөлігі шегінде

отқа төзімділік шегі REI 90 кем емес қоршау құрылымдарымен, өрт бөлігі шегінің

сыртында REI 180 - арналарда және шахталарда қабырғалардың өртке төзімділік шегі

REI 180 кем емес, металл құбырларда немесе қораптарда

(шахталарда, арналарда)

төселеді. Электр техникалық шахталар мен қуыстардың есіктерінің өртке қарсы отқа

төзімділік шегі EI 60 деп жобалау керек.

*4.3.7 Биіктігі

50 метрден жоғары көп функционалды ғимараттарда жанбайтын

материалдардан жасалған лифті кабиналары қолданылуы тиіс (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК

07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.8 Биіктігі 51 м жоғары ғимараттарда өртке қарсы лифтілерді басқару жүйелері

электрмен жабдықтау сенімділігінің

1-ші санаты бойынша қосылуы тиіс. Электр

қабылдағыштарды қуаттандыруды 2 тәуелсіз қуаттандыру көздерінен және резервтік көз

ретінде дизельдік генератор арқылы жүзеге асырылады.

*4.3.9 Көп функционалды ғимараттардың өртке қарсы қондырғыларын электрмен

жабдықтау негізгіден резервтегіге автоматты түрде қосылатын тәуелсіз екі

трансформаторлар арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Электрмен жабдықтаудың үшінші

резервтегі көзі ретінде дизельдік электр станциясын көздеу қажет, оны қолданыстағы

нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес жобалауы тиіс

(Өзгерт.ред.

- ҚТҮКШІК

07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.10 Резервтік электр стансасының қуаты мен отын қоры, 3 сағат көлеміндегі

барлық өрттен қорғау жүйелері, лифтілер, күзет жүйесі, компьютерлер желісі, сумен

жабдықтау жүйесі және жылумен жабдықтауды қамтамасыз ететін энергия тұтынушылар

жүйесінің (жылу пункттері жүктемелерінің) жұмысымен есептелуі тиіс.

4.3.11 Тұрғын қабаттар әрқайсысы 2,5 л/сек 4 ағын судың есептік шығынымен өртке

қарсы ішкі су құбырымен жабдықталады. Бұл жағдайда бөлменің және пайдаланылатын

жабынның әрбір нүктесі, әртүрлі өрт тік бағанынан судың екі ағынының берілуімен

қамтамасыз етілуі тиіс.

4.3.12 Түтіндемейтін саты алаңдары болғанда (Н1), балкондар (лоджиялар) бойынша

әр қабатта, өрт сөндіру автомобильдерін іске қосуға арналған бірінші қабат деңгейінде

жарты сомынмен жабдықталған қосақталған өрт сөндіру крандары бар диаметрі 80 мм

құрғақ құбырлар ескерілуі тиіс.

4.3.13 Өртке қарсы су құбырының әрбір аймағынан ғимаратқа кері клапан мен

сырттан басқарылатын ысырма орнатылып, диаметрі 80 мм біріктіргіш тиекбасы бар

келтек құбырлар ғимараттың сыртына шығарылуы керек. Келтек құбырларды

орналастыру орнын жарық көрсеткіштермен және пиктограммамен белгілеп, өртке қарсы

автосорғылардың кіруіне ыңғайлы жерге орналастырылуы тиіс.

4.3.14 Пәтерлердің кіре берістерінде, ваннада немесе дәретхана бөлмелерінде,

шлангаларының ұзындығы су беру кезінде пәтердің мейлінше алыс нүктесін қамтитындай

өрт сөндіруге арналған ауқымы 20 мм суару крандарын қарастыру қажет.

*4.3.15 Деңгейі 50 метр және одан да жоғары ғимараттарда ең жақын өртке қарсы

лифтінің есігінен ең алыс орналасқан бөлменің есігіне дейінгі қашықтық 60 м аспауы тиіс.

Бірінші қабаттағы өртке қарсы лифтінің есігі тікелей көшеге шығатын вестюбильде

орналасуы керек (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.16 Ғимаратқа немесе өрттен қорғау жүйесімен

(ӨҚЖ) жабдықталған өрт

бөлігінде атриум орнатуға осы осы ережелер жинағына сәйкес жол беріледі. Өртке қарсы

қабырғаларды дренчерлік пердеге ауыстырған жағдайда, аталған дренчерлік пердемен

атриумы бар өрт сөндіру бөлігінен бөлінген ӨҚЖ жүйелерімен өрт сөндіру бөлігі де

жабдықталады. Атриумды жобалауды міндетті Б қосымшасында баяндалған талаптарға

сәйкес жүзеге асыру қажет.

4.3.17 Құрғақ ыстық монша бөлмелерін

(сауналарды) міндетті В қосымшасына

сәйкес жобалау керек. Көп функционалды ғимараттарға сауналарды орналастыру орны

пайдалану қажеттіліктеріне сәйкес (жобалау тапсырмасында немесе жобада) анықталады.

Сауна бөлмелері кешенінің қоршау конструкциясының

(қабырғалар мен

аражабындардың) отқа төзімділік шегі REI 60 кем болмауы тиіс.

4.3.18 Өртенген жаймен жапсарлас орналасқан көлденең көшу жолдарына арналған

түтіндемейтін аймақтың биіктігін кем дегенде 2 м деп қабылдау қажет (еден деңгейінен

түтін қабатының төменгі шекарасына дейін).

4.3.19 Алаңы

4000 м² кем көп функционалды ғимараттарды қоспағанда, көп

функционалды ғимараттар құрамындағы қонақүйлерді өрт бөліктеріне бөлу қажет

(Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.20 КФК ғимараты өрт сөндіру тораптарымен жабдықталуы және мынадай өрт

сөндіру құралдары болуы тиіс: сыртқы желілерден сыртқы өрт сөндіру; ішкі өртке қарсы

су құбыры; түтінге қарсы қорғаныс; автоматты өрт жүйесі; автоматты өрт сигнализациясы

жүйесі (өрт туралы хабарлама мен анықтау); өрт кезінде адамдарды эвакуациялауды

хабарлау мен басқару жүйесі; өрт бөлімшелеріне арналған лифтілерді басқару және

адамдарды құтқару.

*4.3.21 КФК лифтілер

«Лифтілердің қауіпсіздігі» Кеден одағының техникалық

регламентінің КО ТР 011/2011 талаптарына сәйкес болуы тиіс (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК

07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

*4.3.22 Биіктігі 50 метрден жоғары КФК Б1-қосымшасына сәйкес отқа төзімділіктің

ерекше дәрежесі айқындалған өрт қауіпсіздігінің жоғары талаптары қолданылуы тиіс.

Отқа төзімділіктің дәрежесі ерекше құрылыс конструкциялары, әдетте, өртенбейтін

материалдардан жасалуы тиіс және отқа төзімділігі

1 дәрежелі ғимараттармен

салыстырғанда өте жоғары отқа төзімділік дәрежесіне ие болуы тиіс (Өзгерт.ред. -

ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

4.3.23 Ғимаратқа өрт сөндіру техникасының өтуі үшін телімдерді жобалау, олардың

параметрі мен ғимараттан арақашықтығын және т. б. өрт қауіпсіздігі бойынша

қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттар талаптарына сәйкес анықтау керек.

4.3.24 Тұрғын ғимараттарға жапсарлас автотұрақтар осы ғимарат жайынан

(қабаттан) өртке қарсы қабырғалармен және І-ші тұрпатты аражабындармен бөлінуі тиіс,

бұл жағдайда тұрғын ғимараттар, автоұрақтан, тұрғын емес (техникалық) қабатпен бөлінуі

тиіс.

4.3.25 Функционалдық өрт қауіптілігінің әртүрлі тобына жататын екі немесе одан да

көп негізгі функцияларды орындауға арналған жайларға

(аралас жайларға) әртүрлі

мақсаттарды ескере отырып, ықтимал барынша қатал өртке қарсы талаптар ұсынылуы

қажет.

*4.3.26 Ғимараттарда өрт лифтілерін:

1) биіктігі 50 м дейінгі ғимараттарда, сондай-ақ көп қабатты жерасты кеңістігі екі

және одан астам қабат болғанда өрт бөлігінде біреуден;

2) биіктігі 50 метрден астам ғимараттардың өрт бөлігінде екеуден кем емес деп

көздеу қажет.

4.3.27 Балаларға арналған ойын-сауық және білім беру үй-жайлары (алаңдары) және

аттракциондар, сондай-ақ кинотеатрлар мен қоғамдық тамақтану орындары бірінші

қабатта орналасуы қажет.

4.3.28 Көрермендерге арналған орындары жоқ әртүрлі көлемдегі залдардың кез

қабылдануы тиіс.

Негізгі эвакуациялық өту жолдарын жалпы өту жолына біріктіру кезінде оның ені

біріктірілетін өту жолдарының жиынтық енінен кем болмауы тиіс.

Балаларға арналған ойын-сауық және білім беру үй-жайлары

(алаңдары) және

аттракциондар үшін үй-жайдың кез келген нүктесінен бастап эвакуациялық шығу жолына

бағаны бойынша қабылдануы тиіс.

4.3.29 Кинотеатрлардың залдарынан, сондай-ақ балаларға арналған ойын-сауық және

білім беру үй-жайларынан (алаңдарынан) және аттракциондардан екінші эвакуациялық

шығу жолдары тікелей сыртқа немесе баспалдақ алаңына тікелей апаратын дәлізге немесе

сыртқа бағыттауы қажет.

4.3.30 Адамдар жаппай жиналатын ғимараттарда негізгі эвакуациялау жолдары,

эвакуациялық шығу жолдары, өрт шкафтары, эвакуациялау жоспарлары өздігінен

жанатын нұсқағыштармен, қозғалыс бағытының ленталарымен және орналасу

орындарының белгілерімен жабдықталуы қажет. Өздігінен жанатын нұсқағыштардың

және қозғалыс бағытының ленталарының орналасу биіктігі 0,5 метрден аспауы қажет.

4.3.31 Балалардың ойын-сауық және білім беру үй-жайлары

(алаңдары),

аттракциондары бар көп функционалды ғимараттар мен кешендерде қабырғалар мен

төбелерге арналған безендіру-өңдеу, қаптау материалдары, сондай-ақ еден жабындары

КМ1 аспайтындай етіп қабылдануы тиіс (Толықтырылды - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж.

№175-НҚ бұйрық).

4.4 Көлемдік-жоспарлық шешім

4.4.1 Қоғамдық көп функционалды кешендер

4.4.1.1 Көп функционалды ғимараттар мен кешендердің құрамына жеке пайдалану

режимі болуы мүмкін немесе үлкен аумақты қамтитын кейбір мекемелерден басқа барлық

қоғамдық қызмет көрсететін нысандар жатады.

Бір мезгілде ішінде 500 астам адам болуға есептелген жайларды жерастының екінші

қабатынан төмен орналастыруға жол берілмейді.

4.4.1.2 Табиғи жарықсыз жобаланбайтын қоғамдық мақсаттағы жайлардың тізбесі

міндетті Г қосымшасында келтірілген.

4.4.1.3 Жайларды табиғи жарықтандыру коэффициенті (ТЖК) жайдың ортасында

0,5 кем болмауы тиіс.

4.4.1.4

16 қабаттан жоғары орналасқан зал бөлмелерінің және мейрамханалар

залының сыйымдылығы 100 орыннан аспауы керек.

4.4.1.5 КФК ғиматтарында жайлар мен жақын жерге шығатын жерлердің белгісі бар

маңдайшалар мен көрсеткіштер қарастырылуы тиіс.

Барлық көрсеткіштер, белгілер және маңдайшалар оңай оқылатын және барынша

түсінікті болуы керек.

4.4.1.6 Әкімшілік бөліктегі кафетерийде екі аралас аймақ - тағам таңдауға, оларды

алуға арналған аймақ, касса және тағам қабылдау үшін басқа да функционалдық нысандар

мен аумақтар болуы тиіс.

4.4.1.7 Түстену аймағында үстіңгі беті су өткізбейтін материалдан жасалған еден

жабыны болуы тиіс.

4.4.1.8 Ғимараттың әрбір 700 м² ауданына 1 адамға 1 м² арақатынаста келушілер

санының есебі арқылы кемінде бір сауда автоматын қарастыру керек. Келушілер мен

қызметкерлер саны 700 саннан асқан кезде, автоматтар саны ұлғайтылады.

4.4.1.9 Кеңсе жайларында, үлкен мәжіліс залдарында және үзіліске арналған

бөлмелерде жайлардың биіктігі 2,7 м кем болмауы тиіс.

4.4.1.10 Қайта жоспарлау мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін алынбалы арақабырғаларды

қарастыру ұсынылады. Арақабырғалар ұзақ мерзімді және дыбысты тиімді жұтуды

қамтамасыз етуі тиіс. Жиналмалы қабырға жүйелерін, шуды басу және дыбыс оқшаулау

жүйелерін қолданған кезде, жобаға тиісті қауіпсіздік стандарттарының талаптарына сәйкес

таңбаларды салу қажет.

4.4.1.11 Конференция залдары жобалауға берілген тапсырмаға сәйкес жобалануы

тиіс.

4.4.1.12 Конференция залдарын жайларды сымсыз технологиялармен, диаскопиялық

проекторлармен және телефон байланысымен жабдықтауды ескере отырып жобалау

керек.

4.4.1.13 Үлкен, орта және шағын мәжіліс залдарының қабырғалары жайлы және таза

дыбысты қамтамасыз ету үшін төмен реверберациялық болуы тиіс. Дыбыс жұту

оқшаулауын қамтамасыз ету және қабырғаны конструкциялық төсенішке дейін ұзартуды

қамтамасыз ету керек. Ішкі қабырғаларды және беттерді (дыбыс жұтқыш материалдардан)

жобалау акустиканы көбейтуі және жаңғырықты болдырмауы тиіс.

4.4.1.14 Ішкі қабырғаларды әрлеген кезде мынадай талаптарды сақтау ұсынылады:

- дәретханалар мен ванналар қабырғаларын ылғал тиюдің алдын-алатын биіктікте

керамика тақталармен қаптау;

- душ бөлмелерін қаптауды еденнен төбеге дейін жобалау;

- қабырғаларды тақталармен қаптауды ылғал тиюді болдырмайтын биіктікте

жобалау;

- ауыз су субұрқақтары айналасындағы қабырғалардың қапталуы су өткізбейтін

болуы;

- барлық сыртқы бұрыштар мен бағандар биіктігі 1,2 м, көлемі 0,04 см × 0,04 м

қорғаныстық бұрыш қаптамалармен қамтамасыз етілуі;

- санитарлық тораптарда киім ілгіштер, сөрелер, сұйық сабындарға және қағазға

арналған мөлшерлегіштер ескерілуі.

4.4.1.15 Төбелерді жобалау кезінде мынадай ережелер сақталуы тиіс:

- төбенің биіктігі жайларға күн сәулесінің барынша жақсы түсуі үшін жайдың

терезеден алыс орналасқан жарықты қамтамасыз етуі тиіс. Бұл жағдайда төбенің биіктігі

2,7 м кем болмауы тиіс;

- ең төмен жарық жұту класы 35 және шағылысу коэффициенті 0,89 төбе тақтасын

пайдалану ұсынылады. Шуды басу коэффициентінің номиналды мәні 0,5 кем болмауы

тиіс;

- төбе тақтасы жапқыш шкафтары бар санитарлық тораптардағы тиісті ылғал

өткізбейтін үстіңгі бетпен қамтамасыз етілуі тиіс.

4.4.1.16 Еден жабындары мынадай ережелерге сәйкес келуі тиіс:

- кіреберістер мен шығаберістерде аяқ киімге арналған суағары бар еденді

балшықтан қорғау жүйесі орнатылуы тиіс;

- қоғамдық дәліздердің және ортақ фойелердің тас сияқты беті қатты табиғи

материалдардан жасалған еден жабыны болу керек. Еден жабыны үшін ұзақ мерзімді және

тайғанамайтын материалды қолдану керек;

- санитарлық тораптардың еден жабыны үшін тиісті негіздегі тайғанамайтын қыш

тақта пайдаланылуы тиіс;

- ашық жоспарланған басты іскерлік кеңселер аймағында, жеке, күту бөлмелерінде

(кіре берістегі ортақ фойені қоспағанда), жиналыс бөлмелерінде, балаларды емізуге

арналған және отыратын орындары бар демалыс бөлмелерінде коммерциялық класты

кілем жабынын пайдалану керек. Бұл жағдайда үлкен конференция залдары, директорлар

кеңесінің отырыс залдары және хатшы кеңсесі сияқты атқарушы органдарға арналған

жайлар кешенінде жоғары сапалы кілемдерді пайдалану ұсынылады;

- сауда автоматтары мен әкімшілік ғимараттардағы асхана арқылы өнімдерді сату

аймағында керамикалық тақтадан немесе басқа тозуға төзімді басқа материалдардан

жасалған еден жабыны пайдаланылуы тиіс.

4.4.1.17 КФК ғимараттарының қоғамдық және әкімшілік аймақтарының есіктері

және есік рамалары мынадай талаптарға сәйкес жобаланады:

- конференция залдарында жарықтың сіңірілуін арттыру үшін таспалы терезе әйнегі

және бүйірлік терезелер қолданылады, табиғи жарықтандыру нормалары ескеріледі;

- есік көсектері мен бүйірлік терезелер акустика есебімен жобалануы керек.

Жабылмалы есіктерді пайдалану ұсынылады.

4.4.2 Тұрғын көп функционалды кешендер

4.4.2.1 Көп функционалды ғимараттарда өздерінің сипаттары бойынша

тұрғындардың тұрмыс жағдайын төмендетпейтін технологиялық процестер мен пайдалану

жағдайларын ұйымдастыратын, негізінен сауда-тұрмыстық қызмет көрсететін мекемелер

мен кәсіпорындарды орналастыру керек.

4.4.2.2 Қызметкерлер мен тұрғындардың қолайлылық деңгейін қамтамасыз ету

мақсатында кіріктірме-жапсарлас сауда және қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындары

үшін тиеуді (босатуды) қызметтік ғимараттармен тікелей байланысты қамтамасыз ету

арқылы бірінші жерасты қабатына орналастыру керек.

4.4.2.3 Көп функционалды ғимараттарға екі және одан жоғары деңгейдегі

қабаттардағы пәтерлерді орнатуға жол беріледі.

4.4.2.4 Баспалдақ бөліміне пәтердің бір деңгейінен ғана шыға беріс жасауға болады,

бірінші шыға беріс бірінші

(төменгі), сондай-ақ пәтердің екінші қабатында

орналастырылуы мүмкін, бұл жағдайда өрт қауіпсіздігі бойынша қолданыстағы

нормативтік-техникалық құжаттар талаптарын ескеру керек.

*4.4.2.5 Қабаттағы пәтердің жалпы алаңы 500 м² дейінгі, биіктігі 28 метрге дейінгі

көп функционалды ғимараттар мен кешендерде бірінші типтегі кәдімгі баспалдақ алаңына

бір шығатын жер болуға жол беріледі (Өзгерт.ред. - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ

бұйрық).

4.4.2.6 КФК тұрғын аймағының бірінші қабатындағы вестибюль тобында күзет (кіре

берістегі кезекші немесе консьерж) бекетінің, коляскаларды, тазалау құралдарын сақтауға

арналған қойма, абоненттік пошта жәшіктерін орналастыруға арналған орындар, көтеру

құрылғыларына арналған орындар, қажет болған жағдайда мүгедектердің кресло-

арбаларымен қозғалуына арналған орындар, сондай-ақ жобалауға берілген тапсырмаға

сәйкес басқа да бөлмелер қарастырылуы керек.

4.4.2.7 Қажеттілік бойынша шығыңқы ірге қабатта немесе жерасты қабаттарында үй

тұрғындарына арналған шаруашылық қоймаларын салуға жол беріледі.

4.4.2.8 Диспетчер бөлмесін вестибюль тобына фрамугалар (вестибюль, холл) арқылы

шығатындай етіп табиғи немесе екінші жарықпен жобалау ұсынылады.

4.4.2.9 Диспетчерлеу жүйесінің қабылдау қондырғыларын бірінші қабаттағы арнайы

қондырғыларға орналастыру керек.

4.4.2.10 Подъезд бойынша кезекшіге (консьержге) арналған бөлменің құрамында

ауданы

3,5 м² кем емес жұмыс бөлмесі, сондай-ақ қолжуғышпен және унитазбен

жабдықталған санитарлық торап қарастырылу керек. Санитарлық торапқа жұмыс

бөлмесінен кіруге рұқсат етіледі.

4.4.2.11 Аумақты үнемді пайдалану мақсатында КФК жапсарлас және кіріктірме-

жапсарлас көлемді пайдаланылатын жабын арқылы жобалау ұсынылады.

4.4.3 Коммуникациялық жолдар

4.4.3.1 Тігінен алғанда КФК коммуникативтік байланысын қамтамасыз етуші

құрылыс ретінде лифтілерді, оның ішінде эскалаторлар, барлық ықтимал түрлендіргіш

көтергіштерді және т. б. қолдану керек.

Лифтілерде, эскалаторларда, көтергіштерде жерүсті, кейде кейде шыныланған

вестибюльдер болуы мүмкін.

4.4.3.2 Жерасты қабаттары екі не одан да көп болғанда жерасты және жерүсті

қабаттарының технологиялық

(функционалдық) байланысын қамтамасыз ететін

баспалдақ торлары мен лифтілік шахталар 2-ші немесе 3-ші типті түтіндемеуі тиіс, ал

лифтілік шахталарда өрт кезінде ауа қысымын жоғарылату көзделуі керек.

4.4.3.3 Биік

ғимараттардағы

жолаушы

лифтілерінің

жылдамдығы

1,6 м/с бастап 7,0 м/с дейінгі ауқымда қабылдануы тиіс.

4.4.3.4 Жолаушы лифтілерін, әдеттегідей, ықшам орналастыру керек.

4.4.3.5 Ғимараттың жоғары бөлігіндегі әрбір топтың қызмет етуіне қажетті лифтілер

саны және олардың параметрлері лифтінің жүк өткізу қабілеттілігін (көтеру қуаттылығы)

және күту уақытын есепке ала отырып анықталады.

4.4.3.6 Жолаушыларға қызмет көрсетудің атаулы жайлылығына қол жеткізу үшін

лифтілер қозғалысын ұйымдастырудың түрлі сұлбалары ұсынылады:

- барлық қабаттарға қызмет көрсететін жолаушы лифтілерінің бір тобын пайдалану,

топта ұсынылатын жолаушы саны 6-дан көп емес;

- ғимарат биіктігін, жолаушыларды барлық қабаттарға қайта отырғызбай жете

алатындай, аймақтарға бөлу;

- жолаушыларды кез келген қабаттың бір тобынан екінші топтың кез-келген

қабатына қайта отырғызумен жеткізу;

- лифтілердің жалпы санын қысқартуда барынша үнемді шешім табуға, арнайы

мақсаттағы жайлар (төңіректі шолу аймақтары, мейманханалар және т. б.) орналасқан ең

биік қабаттары бар ғимараттарға кіреберісті (бірінші түсу алаңы) ғимараттың жоғары

қабаттарымен байланысты лифтілерге бөлуге мүмкіндік беретін лифтілердің экспресс

тобын пайдалану;

- ғимаратты толтыру (немесе босату) кезінде лифтілердің көтеру қуатын арттыруға

мүмкіндік беретін, жұп және тақ қабаттарда бір уақытта аялдайтын екі деңгейлі

кабиналарды пайдалану.

4.4.3.7 Машина жайларындағы лифтілерді де және шахталардағы электр жетекті

лифтілерді де пайдалану ұсынылады. Машина жайларында төтенше жағдайларда

лифтілердің үздіксіз жұмыс істеу талаптарына байланысты, қағида бойынша, қауіпсіз

аймақтармен қамтамасыз етілген техникалық қабаттарда орналастыру керек.

4.4.3.8 Лифтілердің әрбір тобында талап етілетін көтеру қуаттылығы әрбір қабатты

ықтимал пайдаланушылар сомасының нәтижесінде есептеледі, оның саны қабатта олар

алып жатқан пайдалы алаңның көлемімен анықталады:

- кеңсе ғимараттары 8 - 12 м² /адам;

- қонақ үйлер, екі орынды нөмірге 1,5 бастап 1,7 дейін адам;

- тұрғын ғимараттар 1,2 бастап 3 дейін адам/пәтер (пәтердің өлшеміне байланысты).

1-кесте - Лифтілер кабинасының талап етілетін ауданы

Шаршы метрмен

Жолаушылар

Кабинаның пайдалы

Кабинаның пайдалы ең

Жолаушылар саны

саны

ең аз ауданы

төменгі ауданы

0,28

1,87

0,49

2,01

0,60

2,15

0,79

2,29

0,98

2,43

1,17

2,57

1,31

2,71

1,45

2,85

1,59

2,99

1,73

3,13

Ескертпе - 20 жолаушыдан кейін әрбір келесі жолаушыға 0,115 м² қосады.

4.4.3.9

1-кестеге сәйкес кабиналардың талап етілетін ауданы айналым рейсінің

орташа күту уақытында жеткізілуі тиіс адамдар санымен анықталады. Бұл көлем шамамен

0,2 м² / адам деп қабылданады.

4.4.3.10 Құрамында автотұрақтар, техникалық жайлар, кинотеатрлар, көрме

залдары, бассейндер, сауда орындары және т. б. бар биік ғимараттардың төменгі деңгейі

жолаушыларды және жүктерді таситын лифтілермен, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі

тұрғындар топтарына арналған лифтілермен қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл лифтілер

ғимараттың биік бөлігімен байланыспауы тиіс.

4.4.3.11 Лифт шахталарын және машина жайларын орналастыру шу дәрежесі

бойынша тұрғын жайлардағы және үнемі адамдар болатын жайлардағы нормативтік

параметрлерді қамтамасыз етуі тиіс.

4.4.3.12 Лифтілердің қалыпты қызметін қамтамасыз ету үшін оларды тапсыру

кезінде дайындаушы фирмаға биік ғимараттың тік ұшынан ең көп есептік ауытқулар

туралы деректер берілуі тиіс.

4.4.3.13 Ғимарат ішіне ірі көлемді немесе салмағы ауыр жүктерді кіргізу жүзеге

асырылатын дебаркадерлер жанынан тельферлер, рольгангтар, транспортерлар

қондырғылары ұсынылады. Авто және электрлік токарлар қолдануға жол беріледі.

4.4.3.14 Лифт шахтасынан лифті басқару торабына дейінгі қашықтықты 3 м асырмай

алу керек. Лифтіге арналған диспетчерлікте лифтімен байланысы жоқ және лифтіні

басқару құралы болып саналмайтын құрылғылардың болуына рұқсат етілмейді.

4.4.3.15 Лифтіні басқару торабы жайындағы жалпы өшіру бастырмасы мен

диспетчерлікке кіре беріс есік арасындағы қашықтықты 0,4 м артық алмауға жол беріледі.

Лифт кабинасының жайғасымын анықтау, қозғалысын және бағытын басқару

мүмкіндіктерін үнемі қамтамасыз ету керек.

Желдету шахталарын басқаруды қамтамасыз ету керек, яғни температураның жол

берілген диапазоны 10 ^оС бастап 32 ^оС дейін құрайды.

4.4.3.16 Эскалатордың қажеттілігі ғимаратқа келушілерді және қызметкерлердің

қабат аралықтарында ауысуын талдау арқылы есептеледі. Көп қозғалысты трафик кезінде,

егер талдау нәтижесінде адамдарды тиімді көшіруге арналған әдістер саны жеткіліксіз

екендігі анықталса, онда эскалаторды лифтінің жанында орнатуға жол беріледі.

Эскалаторлар қолайлы, тиімді қол жетімді орындарда болуы тиіс, осының өзінде кіреберіс

есіктерден оңай қол жетімді жерлерде болу керек.

4.4.4 Ғимараттар мен кешендерді пайдалану сипаттамасы

4.4.4.1 Жұмыс орнынан дәретханаға дейінгі жолдың ұзындығы 60 м аспауы тиіс.

4.4.4.2 Қоғамдық аймақтар бар КФК келушілер санына санитарлық аспаптар саны

2-кестеде келтіріледі.

2-кесте - Санитарлық аспаптар саны

Санитарлық аспаптар саны

Дәретханаға

келушілер

ерлер дәретханасы

әйелдер дәретханасы

саны

унитаз

писсуар

қолжуғыш

унитаз

қолжуғыш

1-8

9-24

25-36

37-56

57-75

76-96

97-119

120-134

135 көп

1/20

1/40

1/30

3/40

1/24

4.4.4.3 Әрбір әкімшілік ғимаратта ерлер үшін және әйелдер үшін бір-бір санитарлық

торап қарастырылуы керек.

4.4.4.4 КФК сауда ғимаратында кемінде бір санитарлық торап, жеке заттарға

арналған құлыппен бекітілетін үш жәшік және бір душ бөлмесін қарастыру ұсынылады.

4.4.4.5 Биік ғимараттардағы желдеткіш тартылуының аударылуын, сондай-ақ ауа

ағынының төмендеуін болдырмас үшін, қоқыс құбыры ұңғысының қасына ұңғымен

арнайы қосатын, диаметрі кемінде 150 мм құбырдан жасалған, мәжбүрлі тартпасы бар

желдеткіш тікқұбыр қарастыру ұсынылады. Қоқыс салғыш діңгегінің үсті мен тіреуішті

атмосфералық жауын-шашынынан қорғау керек.

4.4.5.6 Өрттен қорғау және дыбыс оқшаулау мақсатында екі ұңғыны өрт және шу

қаптамасымен қорғау қажет.

4.4.5.7 Биіктігі 75 м және одан көп КФК ғимараттарды жобалау кезінде, қасбеттер

мен олардың элементтерін жөндеу және тазалау үшін, қасбеттерге көтергіш

құрылғыларды орнату ұсынылады.

Сәулет бөліктерін олар қасбеттерді жөндеуге арналған техникалық құралдардың

жұмысына кедергі келтірмейтіндей орындау ұсынылады.

4.4.4.8 Жайлылық деңгейіне қойылатын жоғары талаптарды ескере отырып,

орталықтандырылған немесе орталықсыздандырылмаған типті - вакуумдық қоқыс шығару

жүйесін қолдану ықтимал. Бұл жағдайда көзделген жүйені пайдаланудың жоғары күрделі

және пайдалану шығынымен үйлесімін назарға алу тиіс.

4.4.4.9 Қоқыс салғыш қондырғысының жиынтығы діңгекті, тиек құрылғысы бар тиек

клапанын, автоматты түтін бөлгіш діңгегі бар шиберді немесе жеке өртке қарсы клапанды,

діңгекті шаюға, тазалау мен зарарсыздандыруға арналған құрылғыны, желдету торабы мен

тиісті қондырғысы бар қоқыс салғыш камераны қамтиды.

4.4.4.10 Қоқыс салғыш діңгекті, әдеттегідей, өрт және санитарлық талаптарға сәйкес

келетін материалдан даярланған диаметрі кемінде 400 мм түтін, газ және су өткізбейтін

құбырдан орындау керек.

4.4.4.11 Қоршаумен бөлінген қабаттық алаңдарда орнатылған биік ғимараттардағы

қоқыс салғыштарды техникалық тапсырмаға сәйкес орындау керек.

4.4.4.12 Қоқыс салғыштың тұрғын жай есігінен жақын тиек клапанына дейінгі

арақашықтығы 25 м аспауы тиіс.

4.4.4.13 Биік ғимараттардың қоқыс салғыш шиберлерін есептік екпінді жүктемеге

деформациясыз төзімді берік конструкциядан орындау ұсынылады.

4.5 Құрылыс конструкцияларының конструктивтік шешімдері мен есептеу

әдістері

4.5.1 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерді, оның ішінде сейсмикалық

аудандардағы ғимараттар мен кешендерді жобалаған және салған кезде көтергіш

конструкциялардың есебін Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын

нормативтік-техникалық құжаттар ережесін ескере отырып жүргізу керек.

4.5.2 Биіктігі

40 м астам ғимаратты жел жүктемесіне есептегенде, оның жеке

құрылымдық бөліктерінің және ғимараттың беріктігі мен орнықтылығы шартынан басқа,

жайлылық талаптарының шарттарына сәйкес жоғарғы қабаттар аражабындарының

тербеліс мөлшерінің шектелуі қамтамасыз етілуі тиіс.

4.5.3 Ғимараттың жерастындағы 2 қабаттан астам тереңдіктегі бөлігі топырақтың

салмақ түсетін қабатын бағалау мен таңдаудан басқа төмендегі мәліметтер бар

инженерлік-геологиялық деректер негізінде жобалануы тиіс:

а) жерасты құрылысы телімінің гидрогеологиялық жағдайына әсерін болжау;

б) карстық қауіпті бағалау

(карстқа қарсы іс-шаралар ұйымдастыру жөніндегі

ұсыныспен);

в) көліктерден, болуы мүмкін, діріл әсерін анықтауға арналған мәліметтер.

4.5.4 Есептік сейсмикалық жүктемені анықтаған кезде, әдеттегідей, жоспардағы

ғимараттың жүктемесін, салмағы мен қаттылығын бөлу және биіктігі бойынша

ерекшеліктерді ескеретін динамикалық есептік схеманы, сондай-ақ сейсмикалық әсер

кезіндегі деформацияның кеңістіктік сипатын қолдану керек.

Қандай-да бір нүктеге жататын ғимарат бөлігінің массасын (салмағын) есептеген

кезде, қаралатын бағыттағы инерциялық күшті құрайтын тұрақты және уақытша

жүктемелерді ескеру керек.

4.5.5 Келтірілген параметрге сәйкестік мыналар арқылы қамтамасыз етіледі:

- сапалы құрылыс материалдарын пайдалану;

- мақсатқа сай жобалау және есептеу, сондай-ақ, құрылысты ойдағыдай орындау;

- жоба ерекшеліктеріне сәйкес жобалау, дайындау, құрылыс жасау мен пайдалану

деңгейлерінде бақылау жүргізу.

4.5.6 Белгілі бір көтергіш конструкция үшін сенімділік деңгейін анықтау кезінде

көтергіш конструкцияның элементтерін жіктеуді және көтергіш конструкцияға толықтай

жіктеу жүргізуге жол беріледі.

4.5.7 Көтеру қабілетінің немесе пайдалану тиімділігінің қажетті шаралар деңгейіне

төмендегідей шаралар арқылы жетуі мүмкін:

а) ескерту немесе қорғау шаралары (мысалы, соққыдан қорғау қондырғысы, өртке

қарсы белсенді және баяу шаралар, оларға жабын, қабат төсеу, катодты қорғанысты

қолданулар және т. б. жатады);

б) есептеу кезінде қолданылатын шаралар:

- әсерлердің сипаттық мәндеріне арналған сандық мәндер;

- жеке қауіпсіздік коэфициенттерін есептеу кезінде қолдану;

в) сапа менеджменті бойынша шаралар;

г) көтергіш конструкцияларды жобалау, есептеу және салу кезінде жіберілетін

қателерді түзету бойынша шаралар;

д) көтергіш конструкцияларды жобалау кезінде төмендегілерді ескеретін қосымша

шаралар:

- негізін қалаушы талаптар;

- конструкцияның қаттылығы (бұзылу шегі);

- белгіленген тиісті пайдалану мерзіміне байланысты ұзақ мерзімділігі;

- топырақты алдын-ала зерттеудің түрі мен көлемін және қоршаған ортаның

ықтимал әсер етуін зерттеу;

- есептеудің қолданылатын әдістерінің дәлдігі;

- конструктивтік орындау;

е) жобалық құжаттама талаптарына сәйкес тиісті бақылау мен техникалық қызмет

көрсету.

4.5.8 Тиісті ұзартылған немесе қысқартылған жөндеу аралық кезеңдер барысындағы,

қысқа немесе ұзақ төзімді элементтерді, материалдарды немесе құрылғыларды пайдалану

туралы шешім техникалық-экономикалық есептермен белгіленеді.

Бұл жағдайда құрылыс жұмыстарының материалдарын, конструкцияларын және

технологиясын жөндеуге, техникалық қызмет көрсетуге және пайдалануға кезектегі ең аз

шығынды қамтамасыз етуді ескере отырып таңдау қажет.

4.5.9 Қажет жағдайда, жаңбыр, қар суы, жер асты суларының ғимараттың көтергіш

және қоршау конструкцияларының қалыңдығына енуіне, сондай-ақ сыртқы қоршайтын

конструкцияларда конденсациялық ылғалдың жол берілмейтін мөлшерінің пайда

болуына жол бермейтін тиісті шаралар - конструкцияларды жеткілікті герметиктеу немесе

жабық кеңістіктерді және ауа қабатын желдетуді орнату арқылы қабылдау керек.

4.6 Пайдалану кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету

4.6.1 Аса маңызды нүктелер

(құрылыс конструкцияларының тораптары,

коммуникациялар, ауа шығарғыштар, тораптар мен жабдықтар, тіршілікті қамтамасыз ету

жүйелерінің инженерлік-техникалық қалқандары), оларға тұсетін бегісіз әсерлерді

болдырмау мақсатында, күзет сигнализациясымен, бейнебақылаумен, бақылау және

қолжетімділікті басқару құралдарымен, қажет болған жағдайда, физикалық кедергілермен

жабдықталуы тиіс (Д қосымшасын қараңыз). Осындай құралдармен биік ғимараттың

қауіпсіздік жүйелерін және тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерін басқару тораптары, оның

ішінде сорғы, желдеткіш камерасы, өрт сөндіру стансасы, электр қалқандары және т. б.

орналасқан жайлардың кіреберістері де бақылануы тиіс.

4.6.2 Диспетчерлеу құрылғыларын орналастыру орны мен сипаттамасы 3-кестеде

келтірілген.

3-кесте - Диспетчерлендіру жүйесі сигналдарын орнату орны мен

сипаттамасы

Орнату орны

Сигнал сипаттамасы

Сигнал сипаты

Ыстық су температурасының температура

реттегішінің берілген шектерінен ауытқуы,

Біріктірілген

апат

Жылу енгізу

жылытудың кері желісіндегі қысымның үй

дабылы

статикасы қысымынан төмен түсуі,

дренаждық шұңқырды су басу.

Қосу-тарату

құрылғысы

электр

Біріктірілген

апат

құрылғысы

қосқыштарындағы кернеудің жоғалуы

дабылы

Бағдарлама бойынша жұмыстық және

Басқару

командалары,

Сатылық

апаттық

жарықтандыруды

басқару.

жарықтандыру жағдайы-

алаңдар

Жарықтандыру топтарының

кернеуін

ның пульт командасына

бақылау.

сәйкес келмеу

3-кесте - Диспетчерлендіру жүйесі сигналдарын орнату орны мен

сипаттамасы (жалғасы)

Орнату орны

Сигнал сипаттамасы

Сигнал сипаты

Шатырдағы

Техникалық бөлмелер есіктерінің

бөлмелер,

Бөгде адамдардың есіктерді

(люктерінің)

ашылғандығын

лифтілердің

(люктерді) ашуын бақылау.

барлық датчиктерден бақылауға

машиналық

болатын біріктірілген дабыл.

бөлімшелері

Лифт

жолаушысының

дистпетчерді

шақыруы. Екі

Жеке шақыру сигналы. Әрбір

Лифтілер

жақты зор дауысты байланыс.

лифтіден келетін жеке сигнал

Лифтінің бұзылғандығы туралы

жалпы сигнал.

Дауыс зорайтқыш

Диспетчерді

шақыру.

байланыс

бекеті

Диспетчермен екі жақты дауыс

Жеке шақыру сигналы

(ДЗБ)

зорайтқыш байланыс.

Барлық су ағызуды бақылау

Су ағызуды бақылау

Су

ағызуды

бақылау

құдықтарынан келетін

құдықтары

құдықтарын су басу.

біріктірілген апат сигналы

1. Желдеткіштің

құйылу

жүйесінен шығатын

«Апат»

сигналы.

Өрт сөндірудің бүркіп

Гараж

сөндіру жүйесінен келетін

«Қосылды» сигналы.

3. Дренаж сорғылардан келетін

«Апат» сигналы.

1. Өрт сигналы құралдарынан

Кеңселер, дүкендер

келетін «Өрт» сигналы.

және

қоғамдық

Біріктірілген

секциялық апат

Өрт сөндірудің бүркіп

мақсаттағы басқа да

сигналы.

сөндіру жүйесінен келетін

бөлмелер

«Қосылды» сигналы.

Түтін датчигі іске қосылған кездегі

«Өрт» біріктірілген апат сигналы.

Гараждан түтінді

«Өрт» сигналы және жүйенің

Ауаның оптикалық тығыздығының

шығару жүйесі

іске қосылуы.

артуынан датчиктің іске қосылу

уақыты 3 сек. артық емес.

Түтінді

шығару

«Өрт» сигналы және жүйенің

Өрт шыққан жерді көрсететін

жүйесі

іске қосылуы.

біріктірілген апат сигналы.

Бүркіп өрт сөндіру

«Өрт» сигналы және жүйенің

Өрттің шыққан жерін көрсететін

жүйесі

іске қосылуы.

біріктірілген апат сигналы.

Шаруашылық-ауыз

«Өрт» сигналы және жүйенің

су және өртке қарсы

Біріктірілген апат сигналы.

іске қосылуы.

суқұбыры

4.6.3 Құндылықтарды сақтауға және орналастыруға арналған нысандар жайларының

құрамына мыналар кіреді:

- бірінші санатқа жататын құндылықтарды орналастыратын жайлар - ақша және

валюта құралдарын, әшекей бұйымдарды, қымбат металдар мен тастарды, басқа өте

бағалы әрі өте маңызды сауда-материалдық құндылықтарды және т. б. үнемі және

уақытша сақталатын қоймалар мен сейф бөлмелері;

- екінші санатқа жататын құндылықтарды орналастыратын жайлар - атыс қаруы

және оқ-дәрілер, есірткі және улы заттар, қымбат металдар мен тастар, әшекей бұйымдар,

құнды көне жәдігерлік, өнер және мәдениет заттары, ақша, валюта және бағалы қағаздар,

құпия құжаттар және т. б. үнемі және уақытша сақталатын жайлар;

- үшінші санатқа жататын құндылықтарды орналастыратын жайлар - өнеркәсіптік

тауарларды және тамақ өнімдерін, аудио-, бейне-, ұйымдық және телетехниканы және

т. б. үнемі және уақытша сақталатын жайлар;

- төртінші санатқа жататын құндылықтарды орналастыратын жайлар

технологиялық және шаруашылық жабдықтарды, техникалық және нұсқаулық

құжаттамаларды және т. б. үнемі және уақытша сақталатын жайлар.

4.6.4 1-ші және 2-ші санатқа жататын құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын

жайлардың және нысандардың сыртқы қабырғаларын сындырудан қорғау тобы 3-тен

төмен болмауы тиіс (4-кесте).

3-ші санатқа жататын құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын жайлардың және

нысандардың сыртқы қабырғаларын қираудан қорғау тобы 2-ден төмен болмауы тиіс, ал

4-ші санатқа жататын құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын жайлардың және

нысандардың сыртқы қабырғаларын қираудан қорғау тобы 1-ден төмен болмауы тиіс.

Үшінші қолжетімділік аймағына жататын жайларды екінші аймақтағы қираудан

қорғаудың 2-шы тобына кіретін қабырғалармен және арақабырғалармен бөлу керек.

Бірінші және үшінші қолжетімділік аймақтарға жататын жайлардың арасында

қираудан қорғаудың 3-шы тобына кіретін қабырғалар және арақабырғалар ескерілуі тиіс.

4-кесте - Құрылыс конструкцияларын бұзылу бекемдігі бойынша жіктеу

Бұзылудан

Қорғал

қорғау

Материалдар және конструкциялар

Қолдану

у тобы

деңгейі

Жеткіліксіз

- гипстен құйылған, гипс-бетонды, цемент-

4-ші санатқа жататын

жоңқалы панельдер;

құндылықтар

- ағаштан және пластмассадан жасалған

орналастырылатын

конструкциялар;

жайларда:

- металдан, оның ішінде бейінделіп кесілген

ішкі қабырғалар, әрбір

каркас қаңқалармен қапталған

қолжетімділік

аражабындар;

- әйнекблоктар, тормен бейінделген және

аймағының шегіндегі

қапталған әйнекті;

аражабындар мен

- қалыңдығы 250 мм кем тас, кірпіш, блок,

жабындар

бетон және қуыс темірбетон

4-кесте - Құрылыс конструкцияларын бұзылу бекемдігі бойынша жіктеу

(жалғасы)

Бұзылудан

Қорғау

қорғау

Материалдар және конструкциялар

Қолдану

тобы

деңгейі

конструкциялар;

- қалыңдығы 400 мм жеңіл бетоннан

жасалған конструкциялар (ұялы,

көбікбетон);

- қалыңдығы 100 мм кем монолиттік

темірбетоннан жасалған конструкциялар.

Орташа

- қалыңдығы 250 бастап 500 мм дейін тас,

3-ші санатқа жататын

кірпіш, блок, бетон және қуыс темірбетон

құндылықтар

конструкциялар;

орналастырылатын

- қалыңдығы 100 бастап 200 мм дейін

жайларда:

монолитті темірбетоннан жасалған кон-

ішкі қабырғалар,

струкциялар;

бірінші және екінші

- қалыңдығы 400 мм және одан көп жеңіл

бетоннан (ұялы, көбікблок) жасалған кон-

қолжетімділік

струкциялар;

аймақтарының

- болатпен күшейтілген, тормен

арасындағы

біріктірілген жерлері дәнекерленген 1-ші

аражабындар және

қорғалу тобының материалдары мен кон-

жабындар

струкциялары.

Жоғары

- қалыңдығы 500 мм көп тас, кірпіш, блок,

1-ші және 2-ші санатқа

бетон және қуыс темірбетон

жататын құндылықтар

конструкциялар;

орналастырылатын

- қалыңдығы 200 мм көп монолитті

жайларда:

талшықбетон жасалған конструкциялар;

сыртқы

қабырғалар,

- болатпен (ішінен) күшейтілген,

бірінші және үшінші

біріктірілген жерлері қалыңдығы 10 мм

қолжетімділік

кем емес ұяларының өлшемдері

аймақтарының

150  150 мм аспайтын шыбықтармен

арасындағы

ішкі

дәнекерленген 1-ші қорғаныс тобының

қабырғалар,

материалдары мен конструкциялары;

аражабындар

және

- болатпен күшейтілген, тормен

жабындар

біріктірілген жерлері дәнекерленген 2-ші

қорғаныс тобының материалдары мен

конструкциялары.

Ескертпелер

1 Нақты жайлардың қабырғаларының және аражабындарының конструкциялары сындыруға беріктігі

бойынша тең бағалы болуы тиіс.

2 Жиналмалы элементтер түйіспелерінің конструкциясын бұзылуға беріктігі бойынша жалпы

конструкцияға қойылатын талаптарға жауап беруі тиіс.

4.6.5 Екінші қолжетімділік аймағына жататын жайларды бірінші аймақ жайларынан

қираудан қорғаудың 2-ші тобына кіретін қабырғалармен және арақабырғалармен бөлу

керек.

4.6.6 1, 2-санатқа

жататын құндылықтарды орналастыратын нысандарға

(бөлмелерге), жайларға кіре беріс есіктерінің қираудан қорғау тобы 3-ші дәрежеден төмен

болмауы тиіс (5-кестені қараңыз).

5-кесте - Есік конструкцияларын бұзылуға бекемдігі бойынша жіктеу

Бұзылудан

Қорғалу

қорғау

Есік материалдары мен конструкциялары

Қолдану

тобы

деңгейі

Жеткіліксіз

- ен бойы ұсақ қуыстары толықтырылған және

4-ші санатқа жататын

шыныланған, әйнектер қолданылған ішкі ағаш

құндылықтар

есіктер;

орналастырылатын

- металмен жиектелген немесе онсыз әйнектен

жайларда:

жасалған есіктер, жай әйнек, шынықтырылған

әрбір

қолжетімділік

және көп қабатты әйнектер;

аймағының шегіндегі ішкі

- тұтас кенеппен толтырылған есік, қалыңдығы 40

есіктер

мм кем есіктер.

Орташа

- тұтас кенеппен толтырылған есік, қалыңдығы 40

3-ші санатқа жататын

мм;

құндылықтар

орналастырылатын

- ен бойы қалыңдығы 40 мм кем болмайтын жабық

жайларда:

бірінші

және көп қабатты әйнектерді пайдалана отырып

қолжетімділік аймағынан

әйнектелген сыртқы ағаш есіктер;

екіншісіне,

екіншісінен

- металмен жиектелген немесе онсыз қорғаныштық

үшіншісіне кіреберістер.

әйнектен жасалған ен бойы әйнектелген есіктер.

Жоғары

- қалыңдығы 0,6 мм кем емес болат тіліктермен екі

1-ші және

2-ші санатқа

бетінен қапталып күшейтілген, тіліктері есіктің

жататын

құндылықтар

ішкі бетіне қарай немесе ен бойының бүйір

орналастырылатын

жағына үстінен бастырылып бүгілген, периметрі

жайларда:

және қиғашы бойынша ауқымы 3 мм ұзындығы

- бірінші

қолжетімділік

40 мм және адымы 50 мм көп емес шегемен

аймағынан

үшіншісіне

бекітілген 2-ші қорғаныс тобына жататын ағаш

кіреберістер;

есіктер;

- машиналардан 1-ші және

- есіктің ен бойы қосымша метал

2-ші

санатты

жапсырмаларымен күшейтілген 2-ші қорғаныс

құндылықтарды

тиеуге

тобына жататын ағаш есіктер;

арналған жайлардың есігі;

- тілігінің қалыңдығы 4 мм кем емес металдан

1-ші және 2-ші санатты

жасалған болат есіктер;

құндылықтары

бар

- металмен жиектелген немесе онсыз қорғаныштық

жертөлелер

мен

әйнектен жасалған ен бойы әйнектелген есіктер;

шатырлардан

шығатын

- ішкі жағынан қосымша орнатылған торланған

қосымша кіреберістер және

болат есіктері бар (айқара ашылатын,

есіктер

жылжытылатын немесе жинақталатын) 2-ші

қорғаныс тобына жататын есіктер.

Есік қораптарының қосымша болат штырлы

бекітулері, ал ілмектерінің - бүйірлік ілгектері

болу керек.

5-кесте - Есік конструкцияларын бұзылуға бекемдігі бойынша жіктеу (жалғасы)

Бұзылудан

Қорғалу

қорғау

Есік материалдары мен конструкциялары

Қолдану

тобы

деңгейі

Өте жоғары

- арналған мақсатына сәйкестігін растайтын

1-ші санатқа жататын

сертификаттары бар қойма құндылықтарына

құндылықтар

арналған брондалған есіктер.

орналастырылатын

жайларда:

Құндылықтарды

сақтауға

арналған

сейфтер мен қойма

құндылықтары есіктері

Кіреберіс есік пен негізгі жайлар арасында екінші есігі бар тамбур немесе тор есік

орнату қажет.

4.6.7 3-ші санатты материалдық құндылықтар орналастырылатын жайлардағы

нысандарға (үй-жайларға) кіретін есіктерді қираудан қорғау тобы 2-ден төмен болмауы

тиіс, ал

4-ші санатты материалдық құндылықтар сақталатын жайлардағы және

нысандардағы кіре беріс есіктерді қираудан қорғау тобы 1 болуы мүмкін.

4.6.8 Кіреберіс есіктер мен тамбурдың есіктерін электр механикалық және/немесе

механикалық құлыптармен жабдықтау ұсынылады.

4.6.9 Сауда, ақпараттық, касса залдарынан және т. б. нысандардан

1-ші

және

2-ші санатты материалдық құндылықтар орналастырылатын жайларға,

қызмет бөлмелеріне, кассаға немесе касса сырты кеңістігіне шығаберістер

қираудан қорғау тобы 2-ден төмен емес конструкциялық есіктермен жабдықталуы тиіс.

4.6.10 1-ші және 2-ші санатты материалдық құндылықтар сақталатын жайлардағы

терезе ойықтарын, нысанның бірінші қабатындағы витриналарды қираудан қорғау тобы 3-

тен төмен болмауы тиіс (6-кесте).

6-кесте - Бұзылуға бекемдігі бойынша терезе ойықтарын жіктеу

Қорғау

Бұзылудан

Қаптау материалдары, қорғау құралдарын

Қолдану

тобы

қорғау деңгейі

әйнектеу

Жеткіліксіз

- қорғалмаған жай әйнекті терезе

4-ші санатқа жататын

құндылықтар орналастыры-

латын жайларда:

1-4-ші санатты материал-

дық құндылықтар болатын,

бірінші және соңғы қабат-

тарды есептемегенде, ғима-

раттың екінші және одан

жоғары қабаттарында орна-

ласқан және баспалдақтар-

ға, балкондарға, ернеулерге

және т. б. жанаспайтын

жайларда

6-кесте - Бұзылуға бекемдігі бойынша терезе ойықтарын жіктеу

(жалғасы)

Қорғау

Бұзылудан

Қаптау материалдары, қорғау құралдарын

Қолдану

тобы

қорғау деңгейі

әйнектеу

Орта

- қорғаныс элементі бар 1 қорғаныс

Қорғалу тиіс материалдық

тобының терезелері;

құндылықтар болатын

- металдан жасалған торлары және

жайларда, 3 қорғаныс тобы

конструкциясы еркін торлары бар

қолданылатын жайлардан

1 қорғаныс тобының терезелері;

басқалары.

- ағаштан жасалған қосымша терезе

қақпақтарымен немесе жапқыштармен

қорғанысы бар 1 қорғаныс тобының

терезелері.

Жоғары

- қалыңдығы 0,6 мм кем емес болат

1-ші, 2-4-ші санатты

тіліктермен немесе беріктігі сәйкес терезе

материалдық құндылықтар

жапқыштармен екі бетінен қапталған,

сақталатын нысанның

ағаштан жасалған қосымша терезе

бірінші қабатының және

қақпақтары бар 1 қорғаныс тобының

баспалдақтарға,

терезелері;

балкондарға, ернеулерге

- металл торлармен (жылжытылатын,

және т. б. жанасатын

айқара ашылатын және т. б.) немесе

жоғары қабаттардың

терезе жапқыштармен қосымша

терезелері

қорғанысы бар 1 қорғаныс тобына

жататын терезелер;

- қорғаныштық әйнегі бар арнайы

конструктивтік терезелер.

Өте жоғары

- болат тіліктердің қалыңдығы 3 мм кем

Жобалық тапсырма

емес металдан жасалған ашылатын терезе

бойынша

қақпақтарымен қосымша қорғалған

1 қорғаныс тобының терезелері;

- қорғаныстық әйнегі бар арнайы

конструктивтік терезелер.

4.6.11 3-ші санатты материалдық құндылықтар сақталатын жайлардағы терезе

ойықтары, нысанның бірінші қабатындағы витриналарды қираудан қорғау тобы

2-ден төмен болмауы тиіс.

4.6.12 4-ші санатты материалдық құндылықтар сақталатын жайлардағы терезе

ойықтарын, нысанның витриналарын, сондай-ақ

1-ші,

2-ші және

3-ші санатты

материалдық құндылықтар сақталатын жайлардағы нысанның екінші және одан жоғары

(соңғысын есептемегенде) қабаттарындағы терезе ойықтарын қираудан қорғау тобы

1 болуы мүмкін.

4.6.13 Нысан аумағында шетел валютасын айырбастау орындарын орналастыру

кезінде

(мысалы, банктегі, әмбебап дүкендегі немесе фирмадағы валюта айырбастау

орындары) ол нысанның басқа жайларынан оқшауланған болуы тиіс.

4.6.14 Валюта айырбастау орындарына кіре беріс есіктің сындырудан қорғалу тобы

3-тен төмен болмауы және толық металдан жасалуы не болмаса қорғаныстық әйнекпен

орындалуы тиіс. Егер қосалқы кіре беріс есік болған жағдайда, ол толық металдан

жасалған болуы (кіре беріс есікке ұқсайтын) және көзі, сөйлесу құрылғысы немесе

қоңырауы болуы тиіс.

4.6.15 Ақша айырбастау орындарында ақшаны беру және қабылдау

операцияларының көлеміне байланысты бір немесе бірнеше кассалық кабиналар болуы

мүмкін, ал әрбір кассалық кабинада кассирлердің өзара бақылау жағдайын қамтамасыз

ету үшін үстел бетінен бастап мөлдір аралықтар орнатылатын - бір немесе бірнеше жұмыс

орындары болуы мүмкін.

4.6.16 Кассалық кабиналардағы әрбір кассирдің жұмыс орнына қарама-қарсы беттері

(кассалық кабина терезесі) оқ өткізбейтін қорғаныстық әйнекпен қорғалуы тиіс.

4.6.17 Кассалық кабиналардның қабырғалары

қорғалатын аймақтың сыртқы

жағынан күшпен әсер етуге қорғаныстық әйнек беріктігінің тобымен бірдей болатын

материалдардан орындалуы тиіс.

4.6.18 Ақша айырбастау орындарының кассалық кабиналары ақшаны және

құжаттарды беруге арналған арнайы тасымалдауыш құрылғылармен (бункерлер) немесе

тартпалармен жабдықталуы тиіс. Олардың конструкциясы сырттан атылатын оқтың

қорғалатын аймаққа енуін болдырмауы тиіс.

4.6.19 Клиенттермен әрекеттесу үшін және кассирдің қауіпсіздігін қамтамасыз ету

мақсатында кассалық кабинада сөйлесу құрылғылары орнатылуы тиіс.

4.7 Инженерлік желілер мен жүйелерді жобалау

4.7.1 Сумен жабдықтау және кәріз жүйесі

4.7.1.2 Шаруашылық-ауыз су

(ыстық және суық су) және өртке қарсы сумен

жабдықтау жүйесін биіктігі 50 м аспайтын жеке аймақтарға бөлінген тік өрт бөліктерімен

орындау керек.

4.7.1.3 Санитарлық аспаптарға суық және ыстық суды жеткізетін құбырлардағы

артық күшті құрту үшін қысым реттегішті орнату керек.

4.7.1.4 Жоғары сорғы қондырғыларын сумен жабдықтаудың төменгі аймағы үшін

ғимараттың жертөлелік ғимаратына, ал сумен жабдықтаудың жоғарғы аймақтары үшін

аралық техникалық қабатқа орналастыру ұсынылады.

Сорғы қондырғыларын жобалаған кезде көп функционалды ғимараттар мен

кешендердегі жол берілген шу мен діріл бойынша нормативтік құжаттар талаптарын

орындауды қамтамасыз ететін техникалық шараларды қарастыру керек.

4.7.1.5 Телекоммуникациялық қойма шкафтары әр қабатта бір-бірінің үстіне тігінен

орналастырылуы тиіс.

4.7.1.6 Кәріз жүйесі мен суағарлардың тікқұбырларын көлденең құбырға қосуды

30 ° үш бөлікпен бір қалыпты орындау ұсынылады.

4.7.1.7 Биік ғимараттарды жобалаған кезде сумен қамту, кәріз және суағар

жүйелерінің пайдалану сапасын жақсарту үшін:

- суды тарату процесінің суды тұтыну процесінен түбегейлі айырмашылығы бар

екенін ескере отырып, суық және ыстық судың, суағарлардың есептік шығындары

мөлшерін анықтау керек (Е қосымшасын қараңыз);

- суық және ыстық сумен қамту жүйелерін аймақтарға бөлу, аралық реттегіш

сыйымдылықтарды (бактар) орнату керек.

4.7.1.8 Компьютерлік құрылғыларға арналған бөлмелерге судың кіру қаупі болған

жағдайда, оны бөлмеден шығаруға арналған құралдар ескерілуі тиіс (мысалы, едендегі

суағар саңылауы) және әрбір 100 м² ауданға кем дегенде бір суағар немесе басқа су

ағызатын құрал қамтамасыз етілуі тиіс. Бөлме арқылы өтетін барлық су құбырлары мен

кәріз жүйесі құбырларын құрылғының үстіне емес, құрылғының жанына орнату керек.

4.7.2 Жылумен жабдықтау, жылыту, желдету және ауа баптау жүйелері, газбен

жабдықтау

4.7.2.1 Жылумен қамтудың ішкі жүйесін орталықтандырылған жүйеге қосу,

ғимаратты жылытуға қажетті көлемде жылуды үзіліссіз беруді қамтамасыз еткен жағдайда

ғана жүзеге асыру мүмкін болады. Жылумен қамтудың ішкі жүйесі үшін жылу берудің

100 % резервін қамтамасыз ету жобалауға берілген тапсырмада белгіленеді.

Жылу жүктемелерін

100

% қамту мүмкін болмаған жағдайда немесе олар

температуралық кестеге сәйкес келмесе, оны қамтамасыз ету үшін жылумен қамтудың

дербес көзі қарастырылады.

4.7.2.2 Ғимараттың ішкі жүйелерін жылу тораптарына қосуды төмендегідей

қабылдау керек:

- 12 қабаттан жоғары ғимараттардың жылыту және ауа тарту желдету жүйесі үшін

жылу алмастырғыштар арқылы тәуелсіз сұлба бойынша жылу тасымалдағыш

температурасын кесте бойынша автоматты түрде реттеу;

- жылу алмастырғыш арқылы ыстық сумен жабдықтау жүйесі жылыту, желдету

жүйесінен және ауа-жылу бүркемесінен желілік кері суды және ыстық су температурасын

авоматты реттеуді пайдалану.

4.7.2.3 Ішкі жүйелерді жылумен қамту үшін жылу алмастырғыштардың екі тобын

ескеру қажет:

а ) бірінші - жылыту үшін;

б) екінші - желдету және ауа-жылу перделері және ыстық сумен қамту жүйелері

үшін.

Бірінші топ үшін әрқайсысының бетін жылытуға қажетті жылу шығыны - 100 %

есептеп қатарласа қосылған екі жылу алмастырғышты орнату ұсынылады. Жобалау

тапсырмасы бойынша желдету және ыстық сумен қамту жүйелері үшін резервтік жылу

алмастырғыштар қоюға жол беріледі.

Жылыту, желдету және ыстық сумен қамтамасыз ету жүйелерінің жылу алмастырудағы

екінші кезекті сұлбасында өнімділігі реттелетін екі айналымды сорғы ескерілуі керек (біреуі -

жұмыстық, екіншісі - резервтік).

4.7.2.4 Алмалы-салмалы пластинкалық су жылытқыштарды пайдалану ұсынылады.

Әрбір су жылытқышқа реттегіш қақпақ орнату керек.

Су жылытқыштан кейінгі екінші сұлбадағы судың есепті температурасын су

торабындағы кері температурадан 5 ° С - 10 ° С төмен қабылдау керек.

4.7.2.5 КФК тұрғын және қоғамдық бөліктерін жылумен қамтамасыз еткенде, қажет

жағдайда, тұтынушылардың әр тобы үшін жылу есептегішті орната отырып, тарату

(берілетін) және жинақтау (қайту) коллекторларынан олар үшін жүйенің әрқайсысын

дербес құбырлар арқылы қосу керек.

4.7.2.6 Жылумен қамтамасыз ету көзі ретінде техникалық негіздеу кезінде

қазандық қондырғыларына қойылатын қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттар

талаптарына сәйкес жобаланатын дербес жылу көзі (ДЖК) қабылдануы мүмкін.

ДЖК орналастыру мүмкіндігі мен орынын қоршаған ортаға тигізетін әсерін ескере

отырып бүкіл кешенмен байланыстыру керек.

Ескертпе - ДЖК-нің түтін шығаратын құбырын ғимарат деңгейінен биік етіп, ал биіктігін жану

өнімдерінің таралуын есептей отырып жасау керек.

4.7.2.7 Жылу пункттерін жекелей, ғимаратқа жапсарлас немесе кіріктірме салуға

болады.

4.7.2.8 Биік ғимараттың желдету жүйесін әрбір өртке қарсы бөлім бойынша жеке

жобалау керек.

Көп функционалды ғимараттар мен кешендерде мынадай жүйелер болуы мүмкін:

а) табиғи түрде жүргізілетін тарту-сору;

б) механикалық түрде жүргізілетін тарту-сору;

в) құрамдастырылған, яғни күз-қыс кезеңдерінде табиғи түрде (сырттағы ауаның

температурасы плюс 5 °С төмен болғанда) және жылдың жылы мерзімінде механикалық

түрдегі.

4.7.2.9 Сыртқы ауаны беру сыртқы қоршауда

(көбінесе терезелерде)

орналастырылған қолмен реттелетін тарту қондырғысы арқылы жүзеге асыру ұсынылады.

4.7.2.10 Желдету каналдарын төсеу үшін, әдеттегідей, баспалдақ-лифтілік блоктарда

шахталар қарастыру ұсынылады.

Желдету үшін желкөз құрылғысы бар ашылмайтын терезелер арқылы ғимараттың

жоғарғы бөлігінде орналастырылатын жайлар үшін сору желдеткішін, әдеттегідей, талап

етілген ауа алмастыру мүмкін болмаған кезде, ауаны табиғи қозғайтын желкөз бен

желдету арналары арқылы механикалық қозғаумен жобалау ұсынылады.

4.7.2.11 Көп функционалды ғимараттар мен кешендердегі қоғамдық бөлікте табиғи

және механикалық түрдегі тарту-сору желдеткішінің жүйесін ескеру ұсынылады.

4.7.2.12 Жайлардың ауа алмасуын төмендегі көлемнің бірінен кем емес көлемде

орындау қажет:

- ғимараттардың терезелері ашылатын бөлігінде бір адамға кететін сыртқы ауа

30 м³ /сағ.;

- ғимараттардың терезелері ашылмайтын бөлігіндегі бір адамға кететін сыртқы ауа

60 м³/сағ.;

- ас үй, ванна және дәретханаларда жалпы ауа шығынынан кем болмайтын көлемде.

4.7.2.13 Бір тік сызықтың бойында орналасқан бір мақсаттағы бөлмелерден

(ас

үйлер, дәретханалар, ванналар) шыққан ауаны алыстату үшін серіктес-каналдар

(ауа

тұтқыштары) бар жинақтық тік арналар құрылғысы бар желдеткіштер жүйесін жобалау

қажет. Жоғарғы бөлігіндегі жинақтық арналар, желдеткішке немесе шахтаға қосылған бір

арнаға біріктіріледі. Бір өрт сөндіру бөлігінің шегінде, ауаны алыстатуды қажет ететін

әрбір бөлме үшін жеке каналдар орнатуға жол беріледі.

4.7.2.14 Қауіптілігі 1 - 2 класты зиянды заттар бар ауадағы желдеткіштің жалпы

алмастыру жүйесіндегі ауа өткізгіштің қысымды учаскесін, сондай-ақ түтінге қарсы

желдеткіш жүйесін ғимараттың биік бөлігі арқылы жүргізбеу керек.

4.7.2.15 Ғимараттағы көп қызметкерлер үшін температураны, ылғалдылықты, ауа

шығынын жеке реттеу мүмкіндігі ескерілуі тиіс. Жайдағы жылу-ылғалдылық

жайлылығын реттеу мүмкіндігі үшін мыналарды қолдану қажет:

а) жылыту құралдарындағы термостатталған элементтер;

б ) ыстық-суық бергіштермен берілетін параметрлерді орталықтан реттеу;

в) сыртқы ауаның жайға берілуін орталықтан реттеу;

г) басқарылатын терезелер қолдану, ауа баптау жүйесін орталықтан реттеу;

д) бар жұмыс орнына тартылатын ауаны жеке реттеу мүмкіндігімен жеке беру.

4.7.2.16 ҚР ЕЖ

3.02-101 сәйкес тұрғын жайларды газбен жабдықтауға

10 қабатты қоса алғанға дейін жол беріледі, ал 11 қабатан бастап электр плиталар

орнатылуы тиіс.

4.7.2.17 Тұрғын үйлер үшін газ беру 0,003 МПа (0,03 кгс/см²) дейін төмен қысымды

газ

құбыры арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Көп функционалды ғимараттар мен

кешендердің жеке тұрған дербес қазандықтары үшін газбен жабдықтау 1,2 МПа дейін

қысымды газ құбырынан жол беріледі.

4.7.2.18 Газ шығынын есептегіштер бар газ құбырын қосуды, әдеттегідей, жылу

агрегаттары орнатылатын жайларда қарастыру керек. Газ шығынын санағыштарға дейін

ілмекті кран орнату міндетті.

4.7.2.19 Ауа баптаудың орталықтандырылған жүйесінде экологиялық қауіпсіз

хладагент қолдану керек. Жергілікті ауа баптау жүйесінде фреон немесе соған ұқсас

хладагенттерді қолдануға болады.

4.7.2.20 Компьютерлік құрылғыларға арналған бөлмелердегі жұмыс температурасын

және ылғалдылық мөлшерін бақылау және берілген мөлшерде ұстап тұру керек:

- құрғақ термометр температурасы 20 °C бастап 25 °C дейін;

- салыстырмалы ылғалдылық 40 % бастап 55 % дейін;

- конденсацияның жоғары температурасы 21 °C;

- өзгерудің ең көп жылдамдығы сағатына 5 °C.

Жергілікті талаптарға байланысты қосымша ылғалдылық құруға немесе ауаны

құрғатуға арналған құрылғы қажет болуы мүмкін.

Қоршаған ауаның температурасы мен ылғалдығын құрылғыны пайдалануға

бергеннен кейін өлшеу қажет. Өлшеулерді еденнің деңгейінен 1,5 м биіктікте «суық»

өткелдердің орталық сызығы бойына әрбір 3 бастап 6 м дейінгі арақашықтық сайын және

жұмыс істеп тұрған құрылғыға ауаның келуін барлық нүктелерде орындау ұсынылады.

Температураны өлшеуді суытуға байланысты проблемалардың пайда болу мүмкіндігі

жоғары құрылғыларға ауа келудің бірнеше нүктелерінде жүргізген дұрыс.

4.7.3 Электрмен жабдықтау және әлсіз токты құрылғылар

4.7.3.1 Әлсіз токты құрылғылардың электр техникалық шешімдері мен оны жобалау

ҚР ЕЖ 4.04-106 сәйкес орындалады.

4.7.3.2 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерді электрмен жабдықтау

сенімділік дәрежесі бойынша І және ІІ санатқа жатады.

4.7.3.3 І санатты сенімділіктегі электрмен жабдықтау электр қабылдағыштарына

өрттен қорғау жүйелері, өрт немесе күзет дабылы, лифтілер, көшіру немесе апаттық

жарықтандыру, адамдарды өрт туралы құлақтандыру, жарық қоршау шамдары, жапсарлас

салынған жылу пункттері, кабельдік телевидение, кіретін жерлердің күзеті, тікұшақ

алаңдарының

жарықтандырылуы,

ДБАЖ

(диспетчерлеуді

басқарудың

автоматтандырылған жүйесі), ЭБЖ

(энергиямен қамтамасыз етудің басқару жүйесі)

жатады.

Қалған электр қабылдағыштар - II санатқа жатады.

4.7.3.4 І санатты сенімділіктегі электр қабылдағыштарды қуаттандыру резервтік

автоматты қосу қондырғысы (РАҚ) бар екі тәуелсіз көздер арқылы жүргізілуі керек.

4.7.3.5 Өртке қарсы қорғаныс жүйелерін электрмен жабдықтауды, ерекше боялған,

екі жеке трасса (бағыт бойынша) арқылы әрбір өрт бөлімінің тарату қондырғыларына

дейін апаратын ЕТҚ-ның жеке электрлік қалқанына байланысты І санатты сенімділігі

бойынша жобалау керек.

4.7.3.6 Жатық қуаттандыру желісінің

(магистральдің) санын ең төменгі санмен

орындау ұсынылады. ЕТҚ шығатын әрбір желі жүктемесін 250 А жоғары қабылдамау

керек.

4.7.3.7 Ғимараттың электр қабылдағыштарын қуаттандыру жерге терең тұйықталған

бейтарап

380/220 В желісінен және нөлдік жұмыс және нөлдік қорғаныс өткізгішін

бөлумен орындалуы тиіс.

4.7.3.8 КФК тұрғын ғимараттарында ерекше жағдайларда ішке енгізілген және

жапсарлас орналастыруға мемлекеттік қадағалау органдарының келісімі бойынша құрғақ

трансформаторлық қосалқы станцияларын орналастыруға жол беріледі, бұл жағдайда

қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес шудың және дірілдің дәрежесін

шектеу бойынша санитарлық талаптар толық көлемде орындалуы тиіс.

4.7.3.9 Қуат және жарық беру электр қабылдағыштарды қуаттандыруды бір

трансформатордан жүргізу ұсынылады.

4.7.3.10 Трансформаторлық қосалқы станцияларды жинақтау мен орналастыру

оларға электр жабдықтау қызметкерлерінің тәулік бойы кедергісіз қолжетімділігіне

мүмкіндікті ескеруі керек.

тиіс.

4.7.3.12 Ғимараттардың

электр

желілері

жарнамалық жарықтандыруды,

витриналарды, қасбеттерді, жарықпен әдемілеуді, сыртты, өртке қарсы құрылғыларды,

диспетчерлік жүйелерді, жеке теледидар желілерін, жарық көрсеткіштерін, өрт сөндіру

гидранттарын, қауіпсіздік, дыбыстық және басқа сигнал белгілерін, жарықпен қоршау

оттарын және т. б. жарықтандыруды қоректендіру үшін жобалау тапсырмасына сәйкес

есептелуі тиіс.

4.7.3.13 Бір фазалық тұтынушыларды көп фазалық таратқыш желілерінен

қуаттандырған кезде, әртүрлі тұтынушылар топтары үшін тікелей ЕТҚ-дан жүргізілген

жалпы нөлдік жұмыс және ортақ нөлдік қорғаныс өткізгіштерінің (бес сымды желі)

болуына жол беріледі. Нөлдік жұмыс және қорғаныс өткізгішін (төрт сымды желі)

біріктіруге жол берілмейді.

4.7.3.14 Әрбір қабатта коммутациялық шкаф (қабырғалық, кіріктірме және жеке

әзірленім) орналастыруға арналған орын болуы керек. Коммутациялық шкафты күзет

дабылымен жабдықтау керек.

4.7.3.15 Электрлік шкафтар әр қабатта бірінің үстіне бірі тік қатар бойынша

орнатылуы тиіс. Олар қабат жоспарында ғимараттың кез-келген нүктесінен бастап жақын

жердегі электрлік шкафқа дейінгі қашықтық 45 м, ал сымның ұзындығы 90 м аспайтын

қашықтықта орналастыруы тиіс. Сондай-ақ

930 м² ауданға кемінде бір электрлік шкаф

орнатылады.

4.7.3.16 10 кВ бастап

20 кВ дейінгі кіріктірме трансформаторлық қосалқы

станциялар (ҚС) шудан қорғау құрылғысымен орындалуы тиіс.

4.7.3.17 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерде төмендегілерді қарастыру

керек:

- телефон байланысын;

- интернет желісіне шығуды;

- кабельдік телевизия жүйесін;

- кіру күзеті жүйелерін (аудио-, бейнедомофон және т. б).

4.7.3.18 Қалалық телефон желісін, домофондық байланыс пен оның типінің жүйесін

таңдауды (аудио-, бейнедомофон), кабельдік телевидение желісін қосуды белгіленген

тәртіппен орындау керек және кешеннің мақсатына байланысты анықталады.

4.7.3.19 Инженерлік қондырғыларды автоматтандыру мен диспетчерлендіру жүйесін

барлық ғимарат үшін бірыңғай орындау ұсынылады. Бұл жүйені басқаруды диспетчерлік

жайдан жүзеге асыру керек. Жүйені модульдік принцип бойынша құру және барлық

жүйені қайта құрусыз әртүрлі типті сигналдарды өңдеу үшін икемді толықтыру

мүмкіндігінің болуы, сондай-ақ жаңа аймақты қосу мүмкіндігі, диспетчер пультіне шығу

арқылы диспетчерлеу жүйесіне бақылау немесе басқару саласының болуы ұсынылады.

4.8 Халықтың мүмкіндігі шектеулі топтары үшін қолжетімділікті қамтамасыз

ету

тиіс.

4.8.2 Учаскедегі қоғамдық мақсаттағы аймақтар мен жайларда (мүгедектер және

балалар) арбалардың жүруіне кедергі келтіретін едендер мен жаяу жолдардың деңгейлерін

өзгертетін жерлері болмауы тиіс. Деңгейлер айырмасы болған кезде, пандустар

қарастырылуы тиіс.

4.8.3 Негізгі кіреберіс тобы еңісі 1/12 аспайтын пандустармен жабдықталуы тиіс.

4.8.4 Мүмкіндігі шектеулі тұрғындар үшін еденнің немесе жаяу жолдың ең жоғарғы

еңісіне 1:14 аспайтын еңіс қарастырылады.

4.8.5 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерде лифт болмаған кезде, екінші

және үшінші қабаттарға тік немесе баспалдақ маршының бойында орналастырылатын

платформа түріндегі көтергіштерді

(арбадағы-мүгедектер үшін) қолдану керек, оның

жоспардағы көлемі кемінде 0,9 м × 1,2 м (ені × тереңдігі) болуы тиіс.

4.8.6 Табалдырықтағы деңгей айырмасының жол берілген деңгейі - 0,025 м.

4.8.7 Мүгедектер үшін дәретхана есігінің ені кемінде 0,9 м құрауы тиіс.

4.8.8 Мүгедектерге арналған бөлмелердегі унитазды тұтқаларға қол жететіндей

болуы үшін қабырғаға жақын орналастыру керек.

4.8.9 Мүгедектерге арналған көлік қою орындарының ең аз өлшемі

3,2 м (ені) × 5,4 м (ұзындығы).

4.9 Қоршаған ортаны қорғау

4.9.1 Көп функционалды ғимараттар мен кешендердің жобалық құжаттамасын

әзірлеген кезде қоршаған ортаны қорғау басымдығы, денсаулықты қорғау мен халықтың

қауіпсіз өмір сүру ортасын қалыптастыру қамтамасыз етілуі тиіс.

4.9.2 Жобалық құжаттаманы жобалаудың барлық кезеңінде әзірлеген кезде

қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес қоршаған ортаға белгіленген

шаруашылық қызметке әсер етуді бағалау және аэрациялық режимді қоса алғанда,

құрылысты, жоспарлық ұйымды, аумақтың микроклиматтық жағдайын ескере отырып,

жобалық шешімді ластанудың барлық көздерінің жиынтығынан атмосфераның ластануын

ескере отырып, іске асыру нәтижесінде атмосфералық ауа сапасының өзгеру болжамы

жүргізілуі тиіс.

4.9.3 Аймақтарда газдануды қалыптастырудың алдын-алу және оларды оқшаулау

мақсатында аумақтың аэрация жағдайын ескеретін және көп функционалды ғимарат пен

кешендер үшін атмосфералық ауа сапасының санитарлық-гигиеналық талабын

қамтамасыз ететін жоспарлау шарасы әзірленеді.

4.9.4 Көп функционалды ғимараттар мен кешендердің жобалық құжаттамасын

әзірлеген кезде сыртқы шу көздерінен қорғау нысаны жайлар (тұрғын және қоғамдық),

рекреациялық аймақтар мен оған іргелес аумақтар болып табылады. Сыртқы шу

көздерінің шу сипаттамасын, жайға кіретін шу деңгейін және құрылыс аумағындағы шу

деңгейін, оларды төмендетудің талап етілген көлемін, шудан қорғау шаралары мен

құралдарын таңдауды қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттарға сәйкес анықтау

керек.

4.9.5 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерді қорғаудың әзірленген

шаралары мынадай қала құрылысы, сәулеттік-жоспарлық, құрылыстық-акустикалық

шараларды қамтуы тиіс:

- аумақты функционалдық аумақтарға бөлуді және акустикалық жайлылықтың

талап етілген деңгейін ескере отырып, құрылысты қалыптастыруды қамтамасыз ету;

- санитарлық-қорғаныс аймағын орнату;

- қоршаған ортаның шудан қорғау қасиетін пайдаланатын жоспарлық және

көлемдік-кеңістіктік шешімді қолдану;

- шу көзі мен одан қорғау нысандарының арасында орналастырылатын шудан

қорғау экран-кедергілерді пайдалану;

- сыртқы қоршау конструкцияларының дыбыс оқшаулағышын күшейту.

4.9.6 Көп функционалды ғимараттар мен кешендер құрылысының аумағындағы

топырақ жағдайын бағалау Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын

нормативтік-техникалық құжаттар талаптарына сәйкес жүргізіледі.

4.9.7 Топырақты қорғау жөніндегі шаралар оларды пайдаланудың арнайы режимін

енгізуді, нысаналы мақсатын өзгертуді және топырақ құнарлылығын қалпына келтіруді

қарастырады және әртүрлі типті функционалдық аумақты және әртүрлі функционалдық

мақсаттағы нысандарды пайдалану үшін топырақтың ластану дәрежесін анықтайтын

өлшемдерге негізделуі тиіс.

4.9.8 Көп функционалды ғимараттар мен кешендер аумағының жоспары мен

құрылысын әзірлеген кезде, олардың жиналу көзінен қайта ұқсату орнына дейін

қалдықтарды жинау мен тасымалдау жүйесінен кешенді әзірленетін және қалдықтарды

бақылаусыз шығарудың және рұқсат етілмеген қоқыстың жиналуының алдын-алу

мақсатында өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды жинау мен жою бойынша

шараларды қарастыруы тиіс.

4.9.9 Көп функционалды ғимараттар мен кешендер аумағының жоспары мен

құрылысы аумақты инженерлік-геологиялық аудандарға бөлу және нысандарды салу мен

пайдалану барысында геологиялық орта негізінде жүзеге асырылуы тиіс.

Бұл жағдайда аумақтың гидрогеологиялық режимі өзгерісінің ықтималдығы,

қауіпті инженерлік-геологиялық үдерістің бар-жоқтығы және оларды жандандыру

мүмкіндігі бағаланады.

Инженерлік қорғау мен аумақты даярлау жөніндегі шаралар қолданыстағы

нормативтік құжаттарға сәйкес әзірленеді.

4.9.10 Электр магниттік сәуленің деңгейі шекті жол берілген деңгейден асатын көп

функционалды ғимараттар мен кешендер құрылысының аумағында қолданыстағы

құжаттар талаптарына сәйкес келетін сәулеттік-жоспарлық және инженерлік-техникалық

шараларды жүргізуді қарастыру керек.

Шаралар радиоберіліс нысандарының қуатын шектеуді, антеннаны орнату

биіктігінің өзгерісін және сәуле бұрышының бағытын, радиоберіліс нысанын тұрғын үй

шегінен шығаруды немесе аймақтардағы тұрғын үйдің радиоберіліс нысанына,

кабельдік төсемге әсерін қарастырады.

4.9.11 Көп функционалды ғимараттар мен кешендер құрылысының жоспары мен

құрылысын әзірлеген кезде аумақты діріл мен инфрадыбыстан қорғау жөніндегі шаралар

қарастырылуы тиіс. Діріл параметрі, инфрадыбыстық жол берілген деңгей, оларды өлшеу

мен бағалау әдістері Қазақстан Республикасының санитарлық-эпидемиологиялық қызмет

мекемелерінің қызметін реттейтін құжаттарда белгіленген.

5 ЭНЕРГИЯ ҮНЕМДЕУ ЖӘНЕ ТАБИҒИ РЕСУРСТАРДЫ ҰТЫМДЫ

ПАЙДАЛАНУ

5.1 Энергия тиімділігін қамтамасыз ету

5.1.1 Көп функционалды ғимараттар мен кешендерді жобалаған және пайдаланған

кезде энергияны үнемдеуді қамтамасыз ету үшін мынадай шараларды сақтау керек:

- энергия ресурстарының шығынын есептеуді ұйымдастыру мен энергия тұтынуды

басқару;

- құрылыс, қайта құру немесе күрделі жөндеу кезінде жобалық шешімді,

конструкцияны және жоғары жылу қорғанысы бар және климаттық аймақтар мен

технологиялық талаптарды ескере отырып, оқшаулау материалдарын қолдану;

- кіреберіс есіктерді жылылау, жапқышты нығыздау, терезе мен есік қораптарының

периметрі бойынша тығыз еместікті қалпына келтіру; шатырларды жылылау немесе

шатырдың астындағы шатырсыз жабынды қайта орнату және т. б. есебінен энергия

ресуртарын үнемдеу.

5.1.2 Энергияны ең жоғарғы үнемдеуді қамтамасыз ету үшін микроклиматты

(жылумен жабдықтау, желдету, ауа баптау) басқару жүйесін пайдалану қарастырылады.

5.1.3 Жылу шығынын сыртқы қабырғалар арқылы қысқартуға мүмкіндік беретін

сыртқы қоршау конструкциясы (бірінші кезекте, қасбеттер мен жабын) үшін жылу

оқшаулау шешімін кешенді қолдану есебінен ғимараттар мен кешендердің энергия

тиімділігін арттыруды қамтамасыз ету керек.

5.2 Табиғи ресурстарды тиімді пайдалану

5.2.1 Жобалаған кезде қалдықтарды зиянды ластауды ескертуді, қалпына келтіруді,

оларды зарарсыздандыруды, кәдеге жаратуды, аз қалдықты, қалдықсыз технологияларды,

сондай-ақ өндірісті енгізудің сенімді, тиімді шараларын қарастыру керек.

5.2.2 Құрылыс пен өндіріс жұмыстарын жобалау, ұйымдастыру кезінде бөлу

белдеуінің шегінен тыс топырақ-өсімдік жабыны тазалығының бүтіндігін сақтау талабын,

сондай-ақ ғимараттар мен кешендер орын алмайтын бөлінген аумақтың ең аз бүлінуі мен

ластануын ескеру қажет.

5.2.3 Барлық нүктелерде сумен қамтамасыз етілген су өлшеу құрылғыларын

пайдалану ұсынылады.

5.2.4 Технологиялық қондырғыларды

(сорғыларды, компрессорларды, жылу

алмастырғыштарды) салқындату үшін сумен жабдықтаудың (ашық және жабық циклдер)

айналма жүйесін пайдалану керек.

А қосымшасы

(ақпараттық)

Көп функционалды кешендердің әртүрлі тұрпаттарына жататын үй-жайлар топтары

А.1-кестесі - Көп функционалды кешендердің әртүрлі тұрпаттарына жататын

мекемелер, ұйымдар мен кәсіпорындардың (үй-жайлар топтары) тізімі

Ұсынылатын орналастыру

Мекеме түрі

тұрғын

қоғамдық

КФК

1 Мектепке дейінгі мекемелер

Мектеп жасына дейінгі шағын мекемелер

Мектеп жасына дейінгі тәрбие беру кешені (топтық бөлімшелер)

Серуендеу тобы, қысқа мерзімді қараудағы кезекші күндізгі топ

Қысқа мерзімді қараудағы кезекші тәуліктік топ

Отбасылық балабақшасы

2 Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету мекемелері

Емхана:

- ауысымда қабылдау - 50

Микроемхана, ауысымда қабылдау:

- әртүрлі мамандық дәрігерлерінің бригадасымен - 80

- отбасылық денсаулық орталығымен - 100

Микроемхана:

- 1 отбасылық дәрігерге

- 2 дәрігерге (отбасылық және стоматолог)

- 2 отбасылық дәрігерден тұратын бригада

Қабылдау кабинеттері:

- бір дәрігерге (жалпы профильдік, терапевт, педиатр, гомеопат,

мануальды терапевт, окулист, логопед, стоматолог)

- екі дәрігерге (массажист, стоматолог)

Стоматологиялық емхана, ауысымда қабылдау:

- ересектер үшін - 150

- балалар үшін - 50

А.1-кестесі - Көп функционалды кешендердің әртүрлі тұрпаттаына жататын

мекемелер, ұйымдар мен кәсіпорындардың (үй-жайлар топтары) тізімі

(жалғасы)

Ұсынылатын орналастыру

Мекеме түрі

тұрғын

қоғамдық

КФК

Стоматологиялық емхана:

- протездеу кабинеті бар екі дәрігерге

Әйелдер кеңесі:

- ауысымда қабылдау - 70.

Дәріхана:

- 8,7 топ;

- 6, 5 топ;

- 4-тен бастап 1-ші топқа дейін.

Дәріханалық дүңгіршек

Сауықтыру орталығы

Сүт асханасын тарату орталығы

3 Сауда кәсіпорындары

Өндіріс тауарлары:

Жиын түрлері әмбебап дүкендер:

- әмбебап дүкен

- гастроном

Ем-дәм өнімдері:

Жиын түрлері кеңейтілген арнайы мамандандырылған дүкендер:

нан, кондитерлік, ет (шабылмаған ет), көкөністер, жемістер

Жиын түрлері шағын немесе шектелген мамандандырылған

дүкендер:

шағын-өнімдер

(шағын маркет), арақ-шараптар, шырындар-

джемдер, сусындар

Азық-түлік емес тауарлар

Жиын түрлері кеңейтілген арнайы мамандандырылған дүкендер:

- жас жұбайларға арналған тауарлар

- ерлерге арналған тауарлар

- әйелдерге арналған тауарлар; балаларға арналған тауарлар

А.1-кестесі - Көп функционалды кешендердің әртүрлі тұрпаттарына жататын

мекемелер, ұйымдар мен кәсіпорындардың (үй-жайлар топтары) тізімі (жалғасы)

Ұсынылатын орналастыру

Мекеме түрі

тұрғын

қоғамдық

КФК

- жастарға арналған тауарлар; ардагерлерге арналған тауарлар

Жиын түрлері толық арнайы мамандандырылған дүкендер:

- спорт және туризм

- шаруашылық тауарлары

(тұрмыстық химиясыз); галантерея-

парфюмерия

- радио-аудио-бейне-фото тауарлар; ұйымдастыру техникасы;

сағаттар, зергерлік бұйымдар

Жиын түрлері шағын немесе шектелген

арнайы

мамандандырылған дүкендер:

кітаптар; гүлдер; табиғат; тұқымдық; аңшылық, балық аулау

4 Тамақтану кәсіпорындары:

мейрамхана, бар

кафе, асхана

- дәмхана; жылдам қызмет көрсету кәсіпорындары

аспаздық дүкендер (өндіріссіз)

5 Тұрмыстық қызмет көрсететін кәсіпорындар

Сән үйі

Киім, бас киім және тоқыма бұйымдарды тігу және жөндеу

ательесі (әртүрлі қызмет түрлері бар)

Жөндеу шеберханалары:

- аяқ-киім (жедел, ұсақ, орташа)

- тұрмыстық машиналар мен құралдарды

- сағаттар мен зергерлік бұйымдарды

Шаштараз

Сұлулық салоны (саунасыз)

Өз-өзіне қызмет көрсететін кір жуу орны (ауысымда 75 кг дейін)

Кір жуу, химиялық тазалауды қабылдау орындары

Фотографиялар

Делдалдық қызметтер бюросы

А.1-кестесі - Көп функционалды кешендердің әртүрлі тұрпаттарына жататын

мекемелер, ұйымдар мен кәсіпорындардың (үй-жайлар топтары) тізімі (жалғасы)

Ұсынылатын орналастыру

Мекеме түрі

тұрғын

қоғамдық

КФК

Көп салалы кешенді пункттер:

- «Мультисервис» немесе жалға беру ательесі

6 Мәдени-спорттық мақсаттағы бөлмелер

Клубтар:

- клуб-қонақ үй, оның ішінде әмбебап қонақ бөлмесі бар

- әуестіктері бойынша клубтар

Бос уақытты өткізуге арналған бөлмелер:

- балаларға арналған ойын бөлмесі

- балаларға арналған ойын автоматтары бөлмелері

Дискотека

Компьютерлік ойын залдары

Көп залды кинотеатрлар

Көрме залы, көркем галерея

Суретшінің,

сәулетшінің,

мүсіншінің

шығармашылық

шеберханасы

Кітапхана, мың дана сақталады:

- филиал-50; 80; 120

Дене шынықтыру залдары:

- мүгедектер үшін мамандандырылған

- ЖФД және спорттық (ойын элементтерімен)

- аэробикалар, хореографиялар, ырғақты гимнастикалар

- ЕФК

- күрес және күрес элементтері (ушу, айкидо)

- дене шынықтыру дайындықтары

- жалпы дамытатын тренажерлардағы сабақтар үшін

Бильярд

Бөлмелер: үстел теннисі; шахмат және дойбы

А.1-кестесі - Көп функционалды кешендердің әртүрлі тұрпаттарына жататын

мекемелер, ұйымдар мен кәсіпорындардың (үй-жайлар топтары) тізімі

(жалғасы)

Ұсынылатын орналастыру

Мекеме түрі

тұрғын

қоғамдық

КФК

Боулинг

Фитнес-орталық

7 Басқару, жобалау, ақпарат, байланыс және коммуналдық шаруашылық мекемелері

Әкімшілік мекемелер:

- жұмыспен қамту қызметі мекемелері

- басқармалар, офистер, өкілдіктер

Жобалық және құрылымдық ұйымдар:

Несие-қаржылық мекемелер

- коммерциялық банкінің бөлімшелері

- банкінің филиалдары

- есеп-кассалық орталықтар

Сақтандыру компаниялары

Заңдық кеңестер, нотариалдық және адвокаттық конторлар

Ғылыми-техникалық ақпарат орталықтары, ғылыми-техникалық

кітапханалар, баспалар, редакциялар

АХАЖ

Диспетчерлік байланыс бөлімдері

Байланыс бөлімдері

8 Гараждар - тұрақтар

кіріктірме

жапсарлас

кіріктірме-жапсарлас

Б қосымшасы

(міндетті)

Атриумдарды (пассаждарды) жобалауға қойылатын талаптар

Б.1 Атриумдары бар ғимараттың жерасты бөлігінің бөлмелері мен дәліздерінің

қатынастарына өрт кезінде ауа тіреуішпен тек тамбур-шлюздер арқылы ғана жол беріледі.

Б.2 Атриумға (пассажға) шығатын барлық бөлмелерде көлденең өту жолы (галерея)

бойынша кем дегенде екі көшіру жолы болуы керек. Егер бөлме ұйықтауға арналған

болса, онда бұл бөлменің есігінен саты алаңына әкелетін көшірудің шығу есігіне дейінгі

көшу жолы көлденең өту жолы бойынша ұзындығы 30 м артық болмау керек. Егер бөлме

ұйықтауға арналмаған болса, мұндай өту жолының ұзындығы 60 м аспау керек.

Б.3 Атриумдардың аражабын құрылымдары отқа төзімділіктің ерекше дәрежесіне

сәйкес болуы тиіс. Атриумдардың жабын құрылымдары жанбайтын материалдардан

жасалуы тиіс. Атриумдардың қоршау құрылымдарындағы (жабындарындағы) ойықтарды

шынылау силикатты болуы тиіс.

Б.4 Атриумдардың ішкі беттерін әрлеу, әдеттегідей, жанбайтын материалдардан

орындалуы тиіс.

Б.5 Атриумға жанасатын жайлардың және дәліздердің қоршау конструкцияларының

отқа төзімділік шегі REI 45 кем болмауы, ал осы жайлардан атриумға шығатын есіктер -

EI 30 кем болмауы тиіс. Дренчерлік перделермен қорғалған отқа төзімділік шегі EI 15

шыныланған арақабырғалар мен есіктерді қолдануға жол беріледі.

Б.6 Түтін шығару қақпақтарын ашу автоматты түрде түтіндік өрт хабарлағыштардың

дабылдарынан қашықтан (саты алаңында орнатылған батырмадан) және қолмен жүзеге

асырылуы тиіс. Жабындардағы қақпақтарды ашуға атмосфералық жауын-шашын кедергі

келтірмеу керек.

Б.7 Атриумға шықпайтын бөлмелерден, атриум арқылы өтетін жол көшіру жолы

болып есептелмейді.

Б.8 ӨҚЖ басқармасы ӨҚЖ енгізудің әртүрлі нұсқаларын (автоматты және ӨҚЖ

ОБО) өрттің туындау орнына қарай қамтамасыз ету керек: атриумда

(пассажда),

галереяда, атриумға (пассажға) шығатын бөлмелерде.

Б.9 Атриумдардың (пассаждардың) ауданы өртке қарсы кедергілермен бөлінбейді.

Б.10 Атриумның биіктігі 10 қабаттан аспауы тиіс, бұл жағдайда атриумның едені

жер деңгейінен 2 қабаттан төмен болмайды.

Б.11 Отқа төзімділіктің ерекше дәрежесіне ие көп функционалды ғимараттар

(биіктігі 16 қабаттан жоғары) конструкциялары, әдеттегідей, жанбайтын материалдардан

орындалуы және Б1-кестеде көрсетілген талаптарды қанағаттандыруы тиіс.

*Б.12 Жерүсті бөлігінде атриум кеңістігінің периметрі бойымен автоматты немесе

стационар түтінге қарсы перделер

(экрандар) көзделеді, олардың биіктігі есеппен

анықталады (Толықтырылды - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

*Б.13 Атриум 15 м жоғары болғанда (төменгі қабаттың еден деңгейінен жоғары

галереяның еден белгілеуіне дейін) мынадай қосымша іс-шаралар көзделуі тиіс:

ғимаратта атриумға немесе атриуммен тікелей қосылатын дәліздерде

түтінденбейтін баспалдақ алаңын орнату;

- өрт кезінде ауа тартатын

2 типтік тамбур-шлюз арқылы ортақ эвакуациялау

жолдарының атриуммен қосылуы;

- атриумға тікелей жапсарлас үй-жайлардан ортақ эвакуациялық жолдардың

құрылыс конструкцияларының отқа төзімділік шегін (атриум көлемінен тыс), REI (ЕI) 60

дейін арттыру (Толықтырылды - ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

Б.1-кестесі - Көп функционалды ғимараттар конструкцияларының отқа

төзімділік шегі

Шығын белгісі бойынша ең аз отқа төзімділік шегі (мин.),

REI:

Конструкцияның атауы

Көтеру қабілеті

Жылу оқшау-

немесе бұзылуы,

Бүтіндігі, E

лағыш қабілеті, I

Көтергіш қабырғалар

1.1

Сыртқы

180⁵

Н. н¹

Н. н

1.2

Ішкі

180⁵

По п. 5

1.3

Өртке қарсы

180⁵

Бағаналар

180⁵

Н. н

Өздігінен көтергіш қабырға-

лар

3.1

Сыртқы

Н. н

3.2

Ішкі

По п. 5

3.3

Өртке қарсы

180⁵

Көтергіш сыртқы қабырғалар

0,5

Н. н

(жаппа панельдерден жа-

салған)

Ішкі көтергіш емес қабырға-

лар (аражабындар):

5.1

Тұрғын пәтерлер, апартамет-

тер, қонақүй нөмірлері ара-

сындағы

5.2

Жайларды атриумнан бөліп

тұратын; қонақүй дәліздері

мен нөмірлері арасындағы,

апартаменттер мен пәтерлер

арасындағы

5.3

Апат кезінде қолданылатын

180

генераторларға арналған жай-

ларды бөліп тұратын

Б.1-кестесі - Көп функционалды ғимараттар конструкцияларының отқа

төзімділік шегі (жалғасы)

Шығын белгісі бойынша ең аз отқа төзімділік шегі (мин.),

REI:

Конструкцияның атауы

Көтеру қабілеті

Жылу оқшау-

немесе бұзылуы,

Бүтіндігі, E

лағыш қабілеті, I

5.4

Ауданы 4 000 м² асатын сауда

180

залдарын бөліп тұратын және

бір мезгілде ішінде 500 астам

адам болуына арналған зал

түріндегі басқа жайлар

5.5

Автомобильдер тұрағын басқа

120

жайлардан бөліп тұратын

5.6

Лифтілік холдарды бөліп

тұратын

5.7

Өрт сөндіру лифтілерінің там-

120

бурларын бөліп тұратын

5.8

Жапсарлас құрғақ ыстық

моншасын басқа жайлардан

бөліп тұратын

5.9

Жеңіл тұтанатын заттар қолда-

нылатын ауданы 300 м² асатын

тұрмыстық қызмет көрсету

кәсіпорындарының жайларын

бөліп тұратын

Баспалдақ алаңдары қабырға-

лары

6.1

Ішкі

180⁵

120

6.2

Сыртқы

180⁵

Баспалдақ алаңдарының және

Н. н

баспалдақтың элементтері

(алаңдар, коссоур,

арқалықтар, марштар)³

Аражабын элементтері

8.1

Қабатаралық және шатырлық:

- арқалықтар, ригельдер,

180

Н. н

рамалар, фермалар

120

- тақталар, төсемдер

8.2

5.3 және 5.4 тт. бойынша жай-

лардың үстінен және астынан

қабатаралық және шатырлық:

- арқалықтар, ригельдер,

180

Н. н

рамалар, фермалар

180

120

- тақталар, төсемдер

8.3

Өртке қарсы

180

Б.1-кестесі - Көп функционалды ғимараттар конструкцияларының отқа

төзімділік шегі (жалғасы)

Шығын белгісі бойынша ең аз отқа төзімділік шегі (мин.),

REI:

Конструкцияның атауы

Көтеру қабілеті

Жылу оқшау-

немесе бұзылуы,

Бүтіндігі, E

лағыш қабілетін, I

Жабын элементтері

9.1

Адамдарды шатырға немесе

шатыр бойынша көшіруге ар-

налған:

- арқалықтар, ригельдер,

120

Н. н

рамалар, фермалар

0,5

- тақталар, төсемдер

9.2

Басқа жайлар үстінде:

- арқалықтар, ригельдер,

0,5

Н. н

рамалар, фермалар

0,5

Н. н

- тақталар, төсемдер

Жел байланысы

8 және 9 тт.

бойынша

арқалықтар, ри-

гельдер, рама-

лар, фермалар

Қоршау конструкциялары

11.1

Лифті шахталары

Сауда қабаттарында да сондай

120

11.2

Өрт сөндіру лифті шахталары

120

Сауда қабаттарында да сондай

150

11.3

Коммуникациялық шахталар

Сауда қабаттарында да сондай

Ескертпелер

1 Нормаланбайды;

2 Егер басқа жағдайларда жоғары отқа төзімділік шегі талап етілмесе;

3 Түтіндемейтін баспалдақ алаңдарының болаттан жасалған элементтерін оттан қорғаусыз орындауға жол

беріледі;

4 Жанбайтын материалдан жасалған шатыр; судан оқшаулағыш жанғыш кілем орнатылған

жағдайда, оны үстінен жанбайтын материалмен жабу немесе қалыңдығы 50 мм кем емес жанбайтын

материалдарды себу қажет;

5 Биіктігі 100 м асатын ғимараттар үшін отқа төзімділік шегі 60 минутқа артады (Өзгерт.ред. -

ҚТҮКШІК 07.08.2018 ж. №175-НҚ бұйрық).

В қосымшасы

(міндетті)

Құрғақ қызу моншаны (саунаны) жобалауға қойылатын талаптар

В.1 Жапсарлас салынған құрғақ қызулы моншалардың

(сауналардың) бөлмелері

республикалық және жергілікті сәулет және құрылыс органдарының мемлекеттік қадағалаудың

мүдделі республикалық органдармен бірлесіп белгілеген тізбесіне сәйкес көп функционалды

ғимараттар мен кешендерде орналасуы мүмкін.

В.2 Жапсарлас сауналарды жертөлелерде, сондай-ақ

100 артық адам орналасқан

бөлмелердің астына және оларға жақын орналастыруға жол берілмейді.

В.3 Жапсарлас салынған сауналарды орнату кезінде мынадай талаптар сақталуы тиіс:

а) бу бөлмесінің сыйымдылығы 10 орыннан аспау керек;

б) саунаның бөлмелер кешені мен бу бөлмесін:

- отқа төзімділігі І, ІІ, ІІІ дәрежелі өртке қарсы бірінші типті арақабырғалармен және

үшінші типті аражабынмен бөлу;

- ғимараттарда отқа төзімділігі IIIа, IIIб, IV, IVa дәрежелі

- өртке қарсы

арақабырғалар мен аражабындардың отқа төзімділік шегі 60 (REI) кем болмауы керек;

в) сауна кешенінің бөлмелеріне жекелеген эвакуациялық шығу есіктерін орнату;

г) адамдарды ғимараттан эвакуациялауға арналған есіктерді тікелей вестибюльдерге,

холлдарға, баспалдақ алаңдарына орнатуға жол берілмейді;

д) 8 сағаттық үзіліссіз жұмыстан кейін автоматты түрде қорғалатын және толық

суығанша өздігінен ағытылатын зауытта жасалған пешпен жабдықтау;

е) бу бөлмесінде ішкі су құбырына қосылған перфорирленген құрғақ құбырлар орнату;

ж) бу бөлмесін әрлеу үшін ағаштың жапырақты түрлерін қолдану;

и) бу бөлмесінде еселігі 1-ге тең тартып-сору желдеткішін орнату. Желдеткіш арна

от ұстағыш қақпақпен жабдықталуы тиіс.

В.4 Сауна бу бөлмесінің көлемі 8 м³кем болмауы және 24 м³ артық болмауы тиіс.

В.5 Бу бөлмесінің биіктігі 1,9 м кем болмау керек.

В.6 Электрлі алау ошақ пен бу бөлмесі қабырғаларының арасындағы ара қашықтық

0,20 м кем болмауы тиіс.

В.7 Тікелей электрлік алау ошақтың үстіндегі төбенің астынан жанбайтын жылу

оқшаулағыш қалқан орнатылу керек. Қалқан мен төбе қапсырмасының арасындағы

арақашықтық 0,5 м кем болмауы тиіс.

В.8 Бу бөлмесіндегі температура автоматты түрде 110 С аспайтындай жағдайда

ұсталуы тиіс.

В.9 Өткізгіш кабельдердің қорғанысы жылуға төзімді және бу бөлмесіндегі

температураның ең жоғары мүмкіндігіне есептелуі тиіс.

В.10 Электрлік алау ошақтың басқару пульті бу бөлмесінің алдындағы құрғақ бөлмеде

орналастырылады.

В.11 Бу бөлмесіндегі есік пен еденнің арасынан 30 мм кем болмайтын саңылаудың

болуын ескеру қажет.

В.12 Саунаның киім ілетін бөлмелерін түтінге қарсы өрт хабарлағыштармен жабдықтау

керек.

Д қосымшасы

(ақпараттық)

Күзет жүйелерін жобалау

Д.1 Қауіпсіздіктің күзет жүйелері (КЖ) жобалау тапсырмасы бойынша әзірленеді.

Д.2 Күзет сигналының құралдарымен жабдықталған бөлмелердің ұсынылған тізбесі:

- ақша кассаларының бөлмелері, құнды қағаздарды сақтауға арналған жайлар,

валюта айырбастау орындары, бағалы металдарды, тастарды және одан жасалған заттарды

сақтауға арналған бөлмелер;

- сауда орындары;

- азық-түлік және өнеркәсіп тауарлары мен жабдықтарды сақтауға арналған қойма

бөлмелері;

- медициналық жабдықтар мен дәрі-дәрмектерді сақтауға арналған бөлмелер;

- нысанның тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерін технологиялық (көшіру-көбейту

техникасын қоса алғанда) және инженерлік жабдықтау бөлмелері;

- нысанның жертөле, жартылай жертөле бөлмелерінің, сондай-ақ қызмет көрсету

құрамының үнемі назарында бола бермейтін бірінші қабат терезелері мен сыртқа

шығатын есіктері (қақпалар);

- қонақ үй нөмірлері, шетел өкілеттіктері мен бірлескен кәсіпорындардың тұрғын үй

және қызмет бөлмелері;

- әкімшілік бөлмелері, мұрағат бөлмелері, мерзімді пайдаланылатын бөлмелер

(қабылдауларға арналған банкет залдары, концерт залдары, көрме залдары), келіссөз

жүргізуге арналған бөлмелер.

Д.3 Ақша есеп айырысулары немесе құндылықтармен сауда жасау жүргізілетін

жайлардағы қызметкерлердің жұмыс орындары қауіп-қатер дабылымен жабдықталуы

тиіс.

Д.4 Жоба және жұмыс құжаттамасының құрамында күзет сигналының жүйелері мен

ғимараттың (кешеннің) телевизиялық бақылау жөніндегі бөлімі ескерілуі тиіс.

Д.5 Жобалық шешімдер бөтен адамдар үшін күзет сигналы мен телевизиялық

бақылау жүйелерінің сымдары мен құрылғыларының қолжетімсіздігін қамтамасыз ету

керек.

Д.6 Күзет жүйелері жеке шлейфтерді қолдану мүмкіндігіне қарай автоматты өрт

сөндіру сигнализациясымен және басқа да жүйелермен біріктірілуі мүмкін.

Д.1-кестесі - Рұқсат етілмеген әсерлерінен үй-жайларды қорғаудың ең төменгі ықтималды дәрежесі

Қызметтік блоктар

сауда, тұрмы-

мәдени-ойын -

стық қызмет

жалпы білім

Үй-жайлар және имараттар

тұрғын

әкімшілік, кор-

банк меке-

сауық және дене

көрсету және

беру және

қонақүйлер

автотұрақтар

үй

поративтік

мелері

шынықтыру-

қоғамдық та-

мектепте дейінгі

сауықтыру

мақтандыру

мекемелер

нысандары

Технологиялық жайлар мен

имараттар:

Желдету камералары. (Күзет

дабылын таңдау кезінде

әртүрлі температуралы ауа

массаларының қозғалысын

ескеру қажет. Пассивтік

инфрақызыл қозғалыс

датчиктерін қолдану

ұсынылмайды.)

ЖЖО

Генератор бөлмесі

НТҚ бөлмесі

Сорғы бөлмесі

Байланыс бөлмесі

НТҚ бөлмесі

Сорғы бөлмесі

Д.1-кестесі - Рұқсат етілмеген әсерлерінен үй-жайларды қорғаудың ең төменгі ықтималды дәрежесі (жалғасы)

Қызметтік блоктар

сауда, тұрмы-

мәдени-ойын -

стық қызмет

жалпы білім

Үй-жайлар және имараттар

тұрғын

әкімшілік, кор-

банкі меке-

сауық және дене

көрсету және

беру және

қонақүйлер

автотұрақтар

үй

поративтік

мелері

шынықтыру-

қоғамдық та-

мектепте дейінгі

сауықтыру

мақтандыру

мекемелер

нысандары

Байланыс бөлмесі

Электрлік қалқандар

Лифтілердің машиналық

бөлімдері

Қоқыс камералары

Сым тік құбырларының

есіктері мен люктері

Қызметтік жайлар:

- күзет жайлары;

- қызмет көрсетушілер бөлмесі,

(инженерлер, техниктер және

т. б.);

- өрт сөндіру пункті;

- диспетчерлік.

Басқалары:

Пайдаланылмайтын баспалдақ

алаңдарына шығаберістер

Д.1-кестесі - Рұқсат етілмеген әсерлерінен үй-жайларды қорғаудың ең төменгі ықтималды дәрежесі (жалғасы)

Қызметтік блоктар

сауда, тұрмы-

мәдени-ойын -

стық қызмет

жалпы білім

Үй-жайлар және имараттар

тұрғын

әкімшілік, кор-

банк меке-

сауық және дене

көрсету және

беру және

қонақүйлер

автотұрақтар

үй

поративтік

мелері

шынықтыру-

қоғамдық та-

мектепте дейінгі

сауықтыру

мақтандыру

мекемелер

нысандары

Ортақ холдар

Тікұшақ алаңдарына шыға

берістер

Желдету шахталары

Ауа тарту торлары (Ауа тарту

торын сындыру мүмкін болған

жағдайда)

Лифтілік шахталар

Лифтілік холдар

Шатырға шыға берістер

Жалпы мақсатта

пайдаланылатын басқа жайлар

Ескертпелер

1 Жайлар күзеттің бір шебімен жабдықталады - ашылатын есіктер немесе жайдың көлемі;

2 Жайлар күзеттің екі шебімен жабдықталады - ашылатын есіктер немесе жайдың көлемі;

3 Жайлар күзеттің екі шебімен жабдықталады - анықтаудың әртүрлі физикалық прициптері қолданылатын екі датчикпен ашылатын есіктер мен жайдың

көлемі;

+ ұсынылады;

- ұсынылмайды.

Е қосымшасы

(ақпараттық)

Биік ғимараттарды сумен жабдықтау және кәріз жүйелерін есептеу әдісі

Е.1 Судың есептік шығынын анықтау.

Е.1.1 Суық және ыстық судың қысқа уақыттық («секундтық») есептік шығындарын

сағат ішіндегі су шығынының меншікті көлеміне, есептелетін телімдегі тұтынушылардың

және санитарлық-техникалық аспаптардың санына қарай анықтау керек.

Е.1.2 Тұрғын биік үйлердегі сағат ішіндегі меншікті су шығыны мына формула

бойынша анықталады:

QU



(Е.1)

 N

мұнда Q - су тұтыну нормасы, л/адам. тәул.;

U - есептелетін телімдегі тұтынушылар саны, адам.;

T - су тұтыну кезеңі (T = 24 сағат), сағат;

N - есептелетін телімдегі санитарлық-техникалық аспаптардың саны (ваннаға және

қолжуғышқа бір араластырғыш болған жағдайда құралдардың N саны 2 тең алынады.

Е.1.3 Су тұтынушылар U саны туралы ақпарат болмаған жағдайда сағат ішіндегі

меншікті су шығынын санитарлық-техникалық аспаптар саны бойынша мына формуламен

анықтауға рұқсат етіледі:

tot



tot



(Е.2)



tot

мұндаqtot,

… - аспаптың сағат ішіндегі меншікті су шығыны, тиісінше, i₁ және

i₂ типті, л/сағ;

- аспаптар саны, тиісінше, i₁ және i₂ типті;

tot

- пәтерлердің орташа қонысталуына бойланысты бір аспапқа

жатқызылатын жалпы, ыстық және суық сулардың тиісінше сағат ішіндегі меншікті

орташа су шығыны.

Е.2 Суағарлардың есіптік шығындарын анықтау

Е.2.1 Есіптік суағар шығындары

болып табылатын су ағызатын тікқұбырлар үшін

санитарлық-техникалық аспаптардың, жабдықтардың, осы тікқұбырға біріктірілген ағын

суларын қабылдауыштардың гидравликалық ысырмаларын жұлуды болдырмайтын ең көп

шығыны.

Бұл шығын мына формула бойынша анықталады:

tot





(Е.3)

ст

пр

мұнда ^qtot

- ғимараттың кәріз жүйесінің санитарлық-техникалық аспаптарының

ст

есептелетін тікқұбырына жалғастырылған су тарату арматуралары үшін есептік қысқа

уақыттық (секундтық) су шығыны 1-бөлімнің ережелеріне сәйкес анықталады;

- ең көп су тарату аспаптарынан есептік секундтық суағарлар шығыны (әдетте

пр

1,6 л/с тең деп қабылданады - унитаздың су ағызу багынан), л/с.

Е.2.2 Су ағызуға арналған су құбырлары үшін мәні мен ұзақтылығы су құбырынан

шөккен заттарды ағынмен әкетуді қамтамасыз ететін шығыны есептік суағар шығыны

болады.

Бұл шығынды мына формула бойынша анықтау қажет:

tot





(Е.4)

мұнда, ^qtot

- есептелетін телімдегі сағат ішіндегі есептік су шығыны

(осы

қосымшаның 1-бөліміндегі ережелерге сәйкес анықталады), м³/сағ.;

q₀

- суағарлар шығыны, л/с, есептелетін телім торабында орнатылған

сыйымдылығы ең үлкен аспаптан (әдетте ұзындығы 1500 мм бастап 1700 мм дейін

ваннадан - 1,1 л/с; ванна болмаған жағдайда толық толтырылған қолжуғыштан немесе

жуғыштан 1 л/с су ағыуына тең деп қабылданады. Есептелетін телімде ондай аспап

q₀

мысалы, душ торының шығынын;

K - есептелетін телімде орнатылған санитарлық-техникалық аспаптар N санынан

және су тарату құбырларының L ұзындығына байланысты қабылданатын коэффициент, м.

Осының өзінде ұзындық L, м деп есептелетін телімдегі ең соңғы тікқұбырдан (нысаннан)

жақын жердегі келесі тікқұбырға жалғасқан жерге дейінгі, немесе ондай жалғасқан жерлер

болмаған жағдайда жақын тұрған су тарату құдығына дейінгі қашықтық қабылдануы тиіс.

Е.3 Кәріз жүйесін жобалау

Е.3.1 Тұрғын ғимараттар үшін пластмасса құбырлардан жасалған кәріз жүйесі

Е.3.2 Желдетілетін және желдетілмейтін кәріз жүйесі тікқұбыр ауқымын анықтауды

0,9 h₃ - аспайтын тікқұбырлардағы сирету көлеміне байланысты орындау керек, мұнда h₃ -

кәріз жүйесі тікқұбырға қосылған санитарлық-техникалық аспаптардың ең кіші

гидравликалық ысырмасының биіктігі.

Е.3.3 Желдетілетін су тарату тікқұбырларындағы сирету Δp, мм су тік құб., көлемін

мына формула бойынша анықтау қажет:

1,677



q_s



366







1cos





ст



p



(Е.5)

0,71





90D



ст















d_отв







мұнда

- қысқа уақыттық («секундтық») есептік су ағар шығыны, м³/с;

 - басым құбырдың тікқұбырға қосылған бұрышы, град;

- тікқұбыр ауқымы, м;

ст

- әр қабаттағы басым құбырлардың ауқымы, м;

отв

L - тікқұбыр биіктігі, м. L > 90

болғанда L = 90

қабылдау қажет.

ст

Е.3.4 Желдетілмейтін су тарату тікқұбырларындағы сирету көлемін мм су.тікқұб.

мына формула бойынша анықтау қажет:

Δp = 0,31

(Е.6)

см

мұнда

- төмендегі формуламен анықталатын суауа қоспасының жылдамдығы,

см

м/с,:



 B

(Е.7)

см

в.ст

мұндаQ

- (8) формула бойынша анықталатын ауа шығыны, м³/с;

- желдетілмейтін тікқұбырды шынайы қию ауданы, м².

в.ст





0.333

1,75

ст

q

 D





ст







отв





, л/с

(Е.8)

90D

ст

(1 cos )

СП РК 3.02-109-2012 МНОГОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ЗДАНИЯ И КОМПЛЕКСЫ (ҚР ЕЖ 3.02-109-2012) - 1